VII SA/Wa 201/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-29
Skład orzekający: Tomasz Stawecki, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest ustalenie warunków zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej, pod warunkiem, że teren ten można jednoznacznie wyodrębnić i przedstawić na załączniku graficznym do decyzji, a także nie wymaga on zmiany przeznaczenia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolnicze lub nieleśne. Organy administracji oparły odmowę wydania decyzji na błędnym poglądzie o niedopuszczalności ustalenia warunków zabudowy dla części działki ewidencyjnej, naruszając tym samym przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
Skarżący M.S. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi na kilku działkach ewidencyjnych oraz częściach innych działek. Organ pierwszej instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy, argumentując, że teren inwestycji nie może stanowić niewydzielonych geodezyjnie części działek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz powołując się na odmienną linię orzeczniczą NSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Dzielnicy W. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M.S. kwotę 997 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M.S. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania M. S., utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy W. [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi, niezbędną infrastrukturą i wjazdem na teren inwestycji na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] oraz na częściach działek nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...] użytek gruntu B, B1, położonych przy ul. G. na terenie Dzielnicy W. w W. ze względu na niespełnienie warunku art. 61 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4 ustawy dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 293 ze zm., dalej jako "u.p.z.p."). Jako podstawę prawną organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.").
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia 1 lutego 2016 r. M. S. (dalej jako "wnioskodawca", "skarżący") wystąpił z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym, niezbędną infrastrukturą i wjazdem na teren inwestycji na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...]. [...], [...] oraz na częściach działek nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...] z obrębu [...] położonych przy ul. G. na terenie Dzielnicy W. Wniosek zmieniono w zakresie przedmiotu wniosku na budowę zespołu trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi, niezbędną infrastrukturą i wjazdem.
Zarząd Dzielnicy W. [...] (dalej jako "organ I instancji") decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] ustalił warunki zabudowy dla ww. inwestycji. Odwołanie od tej decyzji złożył R. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdyż nie zapewnił udziału wszystkim stronom postępowania.
Ponownie rozpoznając sprawę postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] organ I instancji nałożył na wnioskodawcę obowiązek uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie aktualnej oryginalnej kopii mapy zasadniczej lub w przypadku jej braku kopii mapy katastralnej przyjętej do zasobu geodezyjnego obejmującego teren, którego wniosek dotyczy i obszaru, na który będzie oddziaływać. Ponadto wskazał, że w przypadku zmiany numeracji działek, na których planowana jest inwestycja, należy je zaktualizować.
Na powyższe wezwanie skarżący udzielił odpowiedzi pismem z dnia 28 lutego 2020 r.
Zarząd Dzielnicy [...] [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i art. 61 ust. 1 u.p.z.p., odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi, niezbędną infrastrukturą i wjazdem na teren inwestycji na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] oraz na częściach działek nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...] użytek gruntu B, B1, położonych przy ul. G. na terenie Dzielnicy W. w W. ze względu na niespełnienie warunku art. 61 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4 u.p.z.p.
Organ I instancji wskazał, że teren inwestycji stanowią działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz części działek nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...] niewydzielonych geodezyjnie, czyli teren ten formalnie w świetle ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne nie istnieje. Teren inwestycji to obszar jednej lub kilku działek ewidencyjnych. Wynika to przede wszystkim z tego, ze organy wydające decyzje w ramach zagospodarowania przestrzennego nie mogą określać dokładnej lokalizacji przyszłej inwestycji, a jedynie wskazywać teren, na którym ta inwestycja powstanie. Najmniejszą jednostką powierzchniową podziału kraju dla celów ewidencyjnych jest właśnie działka ewidencyjna. Dlatego linie rozgraniczające terenu inwestycji powinny się pokrywać z podziałem geodezyjnym danego obszaru, na którym znajduje się działka wskazana przez inwestora. W związku z tym terenu nie mogą stanowić niewydzielone geodezyjnie części działek, jak w przedmiotowej sprawie.
Organ I instancji stwierdził, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym przeważa stanowisko, że teren inwestycji to obszar jednej lub kilku działek ewidencyjnych. Analiza wszystkich przepisów art. 61 u.p.z.p. posługujących się pojęciem "terenu" (art. 61 ust. 1 pkt 2, 3, ust. 4, 5 i 6 a także art. 63 u.p.z.p.p.) nie pozwala na przyjęcie, że terenem tym może być tylko część działki oznaczona przez wnioskodawcę dla planowanej lokalizacji inwestycji. Także z treści art. 52 ust. 2 u.p.z.p. stosowanego odpowiednio do decyzji o warunkach zabudowy, nie można wyprowadzić tezy, że wniosek inwestora może być ograniczony tylko do części działki.
M. S. pismem z dnia 27 sierpnia 2020 r. złożył odwołanie od powyższej decyzji, stawiając zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. oraz art. 107 § 3 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego tj., art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. W uzasadnieniu odwołania stwierdzono, że ani z art. 61 u.p.z.p. ani z żadnych innych przepisów nie wynika, że teren inwestycyjny musi obejmować jedną lub kilka działek inwestycyjnych. Ustawodawca w posługuje się w art. 61 u.p.z.p. zarówno pojęciem "terenu", jak i pojęciem "działki", zaś w ust. 7 pkt 2 tego przepisu stawia je alternatywnie. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji przywołał wyłącznie linię orzeczniczą wykluczającą możliwość ustalenia warunków zabudowy dla części działki ewidencyjnej. Tymczasem ukształtowała się alternatywna linia orzecznicza, dopuszczająca taką możliwość. I tak Naczelny Sąd administracyjny (dalej "NSA") w wyroku z dnia 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2119/13 wskazał, że przez pojęcie "terenu" użyte m.in. w art. 52 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. należy rozumieć nie tylko działkę ewidencyjną, ale także kilka działek ewidencyjnych lub część działki ewidencyjnej. Natomiast w wyroku z dnia 21 października 2016 r. sygn.. akt II OSK 101/15 NSA wyjaśnił, że w decyzji o warunkach zabudowy należy określić linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali. Zazwyczaj są to granice działki ewidencyjnej, ale nic nie stoi na przeszkodzie, by za pomocą linii rozgraniczających inwestycji wskazać konkretną część działki, na której może być realizowana inwestycja.
Ponadto skarżący podkreślił, że podjął już działania o wydzielenie części działki nr [...] i utworzenie z niej odrębnej działki ewidencyjnej i nieruchomości wieczystoksięgowej, załączając kopię wniosku o zniesienie współużytkowania wieczystego nieruchomości. Zdaniem skarżącego do takiej zmiany doszło już w przypadku działki nr [...], z której wydzielona została nowa działka [...] odpowiadająca tek części działki [...], która była objęta wnioskiem. Na dowód powyższego skarżący załączył kopię postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] października 2019 r. sygn. akt [...].
Rozpatrując powyższe odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej jako: "SKO" "organ odwoławczy") zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. znak: [...] utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. Organ odwoławczy podtrzymał argumentację organu I instancji, podkreślając że przez "teren", o którym mowa w art. 59 ust. 1 a także w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. należy rozumieć obszar jednej lub kilku konkretnie określonych działek ewidencyjnych, a nie fragment działki ewidencyjnej. Zdaniem organu na konieczność takiej wykładni ww. przepisów wskazuje pośrednio także § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przepisie tym ustawodawca jednoznacznie odwołał się do szerokości frontu działki objętej wnioskiem, a nie do szerokości frontu terenu inwestycji. Do pojęcia działki budowlanej jako całości, a nie jej wydzielonego liniami rozgraniczającymi terenu inwestycji, ustawodawca odwołał się w pozostałych przepisach tego rozporządzenia.
Skarżący we wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze postawił zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4 w z. z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. oraz § 3 uat. 1 i 2 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r.; oraz przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 7a § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4 u.p.z.p. oraz art. 107 § 3 k.p.a. a także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r.., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Podkreślić należy, że jedną z zasad ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest zasada wyrażona w treści art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., zgodnie z którą każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy (w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), o ile nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz interesu osób trzecich. Celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest ocena, czy zamierzona przez inwestora Zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części usytuowanego na terenie, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jest dopuszczalna. Dlatego też wydanie decyzji musi poprzedzać postępowanie wyjaśniające, przeprowadzone przez właściwy organ w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., przy zachowaniu warunków określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Przepis art. 61 ust. 1 u.p.z.p., uzależnia wydanie przedmiotowej decyzji od łącznego spełnienia warunków wymienionych w punktach od 1 - 5, tj. kontynuacji istniejącej już zabudowy w zakresie jej funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu (pkt 1); dostępu do drogi publicznej (pkt 2); zapewnienia wystarczającego uzbrojenia terenu (pkt 3); braku wymogu uzyskania dla danego terenu zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolne i nieleśne (pkt 4) oraz zgodności decyzji z przepisami odrębnymi (pkt 5). Decyzja o warunkach zabudowy musi spełniać łącznie wszystkie warunki określone w szczególności w cyt. art. 61 ust. 1 pkt 1 - 5 u.p.z.p. oraz warunki ww. rozporządzenia, aby można było uznać ją jako wydaną zgodnie z prawem.
W niniejszej sprawie podkreślić należy, że osią sporu jest kwestia ustalenia, czy w świetle przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dopuszczalne jest ustalenie warunków zabudowy dla terenu obejmującego części działek ewidencyjnych.
Nie uszło uwadze Sądu, że w powyższej kwestii ukształtowały się trzy linie orzecznicze.
Pierwszy pogląd – popierany w niniejszej sprawie przez organy administracji – znajduje odzwierciedlenie m.in. w treści wyroku NSA z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2066/14. W świetle tego orzeczenia ustalenie warunków zabudowy odnosi się do działki objętej wnioskiem jako całości nie zaś jedynie tej jej części, która w wyniku realizacji inwestycji będzie faktycznie zabudowana (lub w inny niż dotychczas sposób zagospodarowana). Przez "teren" o którym mowa art. 59 ust. 1, a także w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. należy rozumieć obszar jednej lub kilku konkretnie określonych działek ewidencyjnych, a nie fragment działki ewidencyjnej, na którym inwestor zaplanował realizację inwestycji. Na konieczność takowej wykładni tych przepisów pośrednio wskazuje także § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 m. W przepisie prawodawca jednoznacznie odwołał się do o szerokości frontu działki objętej wnioskiem, a nie o szerokości frontu terenu inwestycji. Do pojęcia działki budowlanej jako całości, a nie jej wydzielonego liniami rozgraniczającymi teren inwestycji fragmentu prawodawca odwołał się wprost także w pozostałych regulacjach tegoż rozporządzenia, co wyraźnie wskazuje, iż jego zamiarem nie było dopuszczenie możliwości ustalania warunków zabudowy dla fragmentów działek ewidencyjnych. Nawet określenie granic terenu inwestycji, poprzez wskazanie ich liniami rozgraniczającymi w załączniku graficznym projektu decyzji nie może zmieniać przyjętego zapatrywania, iż teren inwestycji rozumiany musi być jako cała działka ewidencyjna, na której planowana jest realizacja zamierzenia inwestycyjnego.
Jednakże w tym miejscu wskazać należy, że ww. linia orzecznicza ukształtowała się na tle stanów faktycznych dotyczących ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów leśnych i rolnych, w których to wnioskodawcy poprzez objęcie wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy tylko części działki o charakterze rolnym, dokonywali próby "obejścia" art. 7 ust. 1 i 2 tej ustawy, który nakładał obowiązek zmiany przeznaczenia gruntów rolnych wyższych klas na cele nierolnicze i nieleśne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw wsi.
Druga linia orzecznicza (vide: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Go 298/21, LEX nr 3188208, wyrok NSA z dnia 5 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2447/17, CBOSA) wskazywała, że przez "teren", o którym mowa art. 59 ust. 1, a także w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., należy co do zasady rozumieć "obszar jednej lub kilku konkretnie określonych działek ewidencyjnych, a nie fragment działki ewidencyjnej, na którym inwestor zaplanował realizację inwestycji. Tylko w drodze wyjątku przyjmuje się dopuszczalność objęcia decyzją o warunkach zabudowy części działki ewidencyjnej, gdy wynika to ze szczególnych uwarunkowań np. normatywnych lub faktycznych (np. część działki objęta ustaleniami planu miejscowego czy decyzją wydaną w trybie tzw. specustaw). Jednakże także w tych orzeczeniach wskazywano, że przyjęcie odmiennej wykładni mogłoby prowadzić do obejścia przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Natomiast Sąd w składzie tu orzekającym w pełni popiera trzecią linię orzeczniczą, która swoje odzwierciedlenie znajduje m.in. w treści wyroku NSA z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt 1634/16 czy też wyroku NSA z dnia 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1693/19, CBOSA. W orzeczeniach tych stwierdzono, że zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., mającym odpowiednie zastosowanie do decyzji o warunkach zabudowy (art. 64 ust. 1 u.p.z.p.), wniosek o ustalenie warunków zabudowy powinien zawierać m.in. określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w odpowiedniej skali. Art. 61 ust. 1 u.p.z.p. określa przesłanki wydania pozytywnej decyzji, są nimi m.in.: teren (objęty wnioskiem) ma dostęp do drogi publicznej (pkt 2), istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego (pkt 3) i wreszcie teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które uprzednio utraciły moc na podstawie art. 67 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, Dz.U. z 1999 r. poz. 139, ze zm., (pkt 4). W powołanych przepisach mowa jest o "terenie", a nie o działce ewidencyjnej w rozumieniu prawa geodezyjnego i kartograficznego. Dodać trzeba, że w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), wydanym w wykonaniu upoważnienia zawartego w art. 61 ust. 6 ustawy, wyraźnie rozróżnia się pojęcia działki i terenu. Minister w tym zakresie zastosował się w pełni do wytycznych dotyczących treści tego aktu w zakresie wymagań dotyczących ustalania wymagań odnoszących się do nowej zabudowy (zob. art. 61 ust. 7 pkt 2 ustawy). Pojęcia działki ewidencyjnej i terenu na użytek rozpoznawania spraw o ustalenie warunków zabudowy nie są więc pojęciami tożsamymi. Z tego powodu usprawiedliwionym jest wniosek, że treść powołanych przepisów nie wyklucza ustalenia warunków zabudowy dla terenu, który stanowi część działki ewidencyjnej.
Decyzja o warunkach zabudowy winna określać m.in. linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali (art. 54 pkt 3 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy). Za pomocą linii rozgraniczających teren inwestycji możliwe jest wyodrębnienie (wskazanie) konkretnej części działki, na której zamierzenie budowlane może być realizowane bez naruszenia powszechnie obowiązujących przepisów. W przypadku mniejszych obszarowo działek ewidencyjnych zazwyczaj linie rozgraniczające teren inwestycji pokrywają się z granicami działki. W przypadku większych działek możliwe jest określenie we wniosku granic terenu przeznaczonego na realizację zamierzenia budowlanego jedynie do części działki, a w konsekwencji wskazanie tego terenu w decyzji o warunkach zabudowy i uwidocznienie tej części działki w załączniku graficznym, stanowiącym integralną część decyzji. Wyodrębnienie w decyzji o warunkach zabudowy konkretnej części działki jako terenu inwestycji nie może być postrzegane jako próba obejścia obowiązujących przepisów, w tym w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych. Ta część działki mogłaby wszak stanowić samodzielną działkę ewidencyjną i wówczas ten sam teren inwestycji zamykałby się w granicach działki. Taki sposób wyodrębnienia terenu inwestycji nie może być również uznany jako wskazanie usytuowania inwestycji w ściśle określonym miejscu. Czym innym jest bowiem określenie w decyzji o warunkach zabudowy terenu inwestycji za pomocą linii rozgraniczających ten teren, a czym innym wskazanie usytuowania obiektu w konkretnym miejscu.
Reasumując, w ocenie Sądu dopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej, która nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolnicze lub nieleśne, jeżeli teren ten można jednoznacznie wyodrębnić i przedstawić na załączniku graficznym do decyzji.
W niniejszej sprawie organy w ogóle nie wskazywały na konieczność zmiany przeznaczenia terenu omawianych działek na cele nierolnicze lub leśne, a swoją odmowę ustalenia warunków zabudowy oparły na ustalonym w sprawach dotyczących całkowicie odrębnych stanów faktycznych poglądzie o niedopuszczalności ustalenia warunków zabudowy dla terenu obejmującego części działek ewidencyjnych. Tym samym naruszono at. 61 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4 oraz art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.
Wskazane uchybienie powoduje, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji naruszają obowiązujące przepisy i podlegają wyeliminowaniu z porządku prawnego.
Ponownie orzekając w sprawie organ winien uwzględnić powyżej zaprezentowane wskazania Sądu.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., orzekł jak w wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło