II SA/Po 420/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] czerwca 2021 r. sprawy ze skargi B. A. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy M. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić Skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]zł (słownie: [...] złotych). /-/ W. Batorowicz Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. (data wpływu do Urzędu Gminy w M. : [...] sierpnia 2020 r.) 19 mieszkańców wsi D. wraz z B. A. (zwanym dalej "Skarżącym") zwróciło się z prośbą do Rady Gminy o przekazanie Sołectwu D. działki nr [...] znajdującą się na terenie tej wsi. Petycja (tak określono to pismo) została następnie opublikowana w formie niezanonimizowanej na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Gminy M.. Skargę na działalność Wójta Gminy M. złożył Skarżący, jednakże Rada Gminy zaskarżoną uchwałą uznała tę skargę za niezasadną. Uchwała została podjęta na postawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 713 ze zmianami, zwanej dalej "u.s.g.") oraz art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zmianami, zwanej dalej "k.p.a."). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł pełnomocnik Skarżącego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jak wskazano w uzasadnieniu skargi, Wójt Gminy M. miał naruszyć prawo przez udostępnienie danych osobowych w postaci imion i nazwisk sygnatariuszy pisma z dnia [...] sierpnia 2020 r. Zdaniem Skarżącego, wszystkie te osoby nie wyrażały zgody na udostępnienie swoich personaliów. Publikacja petycji narusza, zdaniem Skarżącego przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy M. wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie w całości i zasądzenie od Skarżącego na jego rzecz kosztów postępowania. Zdaniem Wójta w niniejszej sprawie zachodzi brak legitymacji Skarżącego do jej wniesienia. Ponadto sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Zaskarżona uchwała została podjęta w trybie określonym w dziale VIII. k.p.a. co oznacza, że nie jest ona zaskarżalna do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z kolei w myśl § 3 powołanego przepisu: "Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym." Właściwość rzeczowa sądu administracyjnego, do której przestrzegania sąd jest zobowiązany z urzędu została uregulowana w art. 3 § 2 pkt 1-9 oraz § 3 p.p.s.a., a także w przepisach szczególnych jak np. u.s.g. W myśl art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W sytuacji, gdy przepisy szczególne nie określają organów właściwych do rozpatrywania skarg, zgodnie z art. 229 pkt 3 k.p.a. organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, jest rada gminy. W orzecznictwie sądowym panuje ugruntowany pogląd, iż tryb "ogólnoskargowy" jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną, a mianowicie zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 825/18, dostępny na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Na zawiadomienie to nie służy skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem innym niż decyzje i postanowienia aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., (G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, t. II, Zakamycze 2005, s. 544-545, także wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 75/17, dostępny w CBOSA). Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 29-30). Zawiadomienie z art. 238 § 1 k.p.a. nie posiada tej ostatniej cechy, co przesądza o niezaskarżalności tego typu czynności. Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1636/97, postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2000 r., sygn. akt III SAB 108/99, postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Rz 117/05, dostępne w CBOSA). Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (postanowienie NSA z dnia: 9 grudnia 1999 r., sygn. akt III SAB 7/99, 6 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 520/09, dostępne w CBOSA). Wobec powyższego należało uznać, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co oznacza, że nie został spełniony jeden z warunków dopuszczalności skargi, ustanowiony przepisem art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W konsekwencji – z uwagi na przedmiot skargi – nie mogło dojść do kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd administracyjny. Podkreślić należy, że skuteczne wniesienie skargi jest tylko możliwe co do aktu lub czynności (bezczynności) objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Zatem uznanie, że spór dotyczący sprawy związanej ze skargą przewidzianą przez dział VIII k.p.a. – jak słusznie zauważył Wójt Gminy M. w odpowiedzi na skargę – nie podlega kognicji sądów administracyjnych, co bez wątpienia musi prowadzić do odrzucenia skargi skierowanej do sądu administracyjnego. W sytuacji bowiem gdy skarga, z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, nie jest możliwe dokonanie merytorycznej oceny zasadności skargi, a więc badanie zaskarżonego aktu lub czynności oraz postępowania przeprowadzonego przez organ administracji pod względem zgodności z prawem. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania o zaistnieniu okoliczności uzasadniającej odrzucenie skargi. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę (pkt I. sentencji postanowienia). O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd postanowił w oparciu o przepis 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (pkt II. sentencji postanowienia). /-/ W. Batorowicz