II SA/Wa 2337/20

WyrokWSA w Warszawie2021-06-30

Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Łukasz Krzycki, Joanna Kube

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, ze względu na niespełnienie przesłanki całkowitej niezdolności do pracy i brak udokumentowania wystarczających okresów składkowych i nieskładkowych, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Prezes ZUS prawidłowo odmówił przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Skarżąca nie spełniła kluczowych przesłanek określonych w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w szczególności nie wykazała całkowitej niezdolności do pracy potwierdzonej orzeczeniem lekarskim ZUS ani nie udokumentowała wystarczających okresów składkowych i nieskładkowych, a także nie wykazała istnienia szczególnych okoliczności uniemożliwiających podjęcie zatrudnienia w kluczowych okresach.
Stan faktyczny
Skarżąca E. J. wniosła o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, jednak Prezes ZUS odmówił jej przyznania, wskazując na niespełnienie warunków ustawowych, w tym brak całkowitej niezdolności do pracy i niewystarczające okresy składkowe i nieskładkowe. Skarżąca w skardze zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz błędną wykładnię i zastosowanie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, podnosząc, że jej stan zdrowia, wiek i sytuacja materialna stanowią szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie świadczenia. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym ze względu na pandemię COVID-19.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Joanna Kube, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku oddala skargę. I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej "Prezesem ZUS") decyzją z [...] września 2020r. nr [...], odmówił przyznania E. J. (zwana dalej "Skarżącą") renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W uzasadnieniu Prezes ZUS wskazał, że zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2020r., poz. 53, zwanej dalej "u.e.r.FUS"), przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy jest możliwe, jeżeli wnioskodawca łącznie spełnił następujące warunki: - jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, - nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności, - nie może podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, - nie posiada niezbędnych środków utrzymania. Do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie, powinny być spełnione łącznie, a brak choćby jednej z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia. Z dokumentacji znajdującej się w aktach wynika, że Skarżąca na przestrzeni 53 lat życia udokumentowała tylko 18 lat, 6 miesięcy i 6 dni łącznych okresów składkowych i nieskładkowych. Ponadto w 10-leciu przypadającym przed dniem powstania niezdolności do pracy przesuniętym o okres pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy w trybie zwykłym, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym - udokumentowano jedynie 2 lata, 9 miesięcy i 14 dni tych okresów. Okresy nieskładkowe ograniczono do 1/3 udowodnionych okresów składkowych. W latach 2008-2010, 2012-2014, 2014-2020 nie udokumentowano okresu zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Prezes ZUS stwierdził, że w sprawach świadczeń przyznawanych w drodze wyjątku ważne są powody, dla których ubezpieczony nie mógł nabyć uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Aby przyznać świadczenie w drodze wyjątku należy wziąć pod uwagę całokształt okoliczności w sprawie i dokonać ich oceny pod kątem szczególnych okoliczności, które spowodowały niespełnienie warunków do przyznania świadczenia na zasadach ustawowych. Przez szczególne okoliczności rozumie się wydarzenia o charakterze nadzwyczajnym, które wbrew zamiarom i woli ubezpieczonego stanowią niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę w kontynuowaniu zatrudnienia. W sprawie nie wykazano szczególnych okoliczności uniemożliwiających przezwyciężenie przeszkód w wykonywaniu zatrudnienia, bowiem w wymienionych przerwach wobec Skarżącej nie orzeczono całkowitej niezdolności do pracy. Nie istniały zatem, w tym czasie, przeszkody w podjęciu zatrudnienia i objęciu ubezpieczeniem, w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia z ubezpieczeń społecznych. Skarżąca nie wykazała też innych szczególnych okoliczności w postaci trudnych do przezwyciężenia przeszkód, zdarzeń lub trwałych stanów, na które nie miała wpływu. Z dokumentacji wynika, iż orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS z [...] maja 2019r. Skarżącą uznano za osobę częściowo niezdolną do pracy. Nie spełnia zatem warunku wymaganego do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku - całkowitej niezdolności do pracy potwierdzonej orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS lub komisji lekarskiej ZUS. W związku z tym Prezes ZUS nie znalazł podstaw do przyznania Skarżącej świadczenia w drodze wyjątku na podstawie art. 83 u.e.r.FUS. Prezes ZUS wskazał też, że przy rozpatrywaniu uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku ocenie podlegała również sytuacja materialna, jednak nie stanowi ona jedynego kryterium do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. 2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji Prezesa ZUS, z uwagi na naruszenie: a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. – przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i ograniczenia się jedynie do ustalenia okresów nieskładkowych i składkowych z pominięciem wyjaśnienia innych rzeczywistych przyczyn takich, jak stan zdrowia, wiek, atrakcyjność pracownicza, sytuacja majątkowa; b) art. 107 § 3 k.p.a. - przez sformowanie uzasadnienia niezawierającego podstaw faktycznych i prawnych decyzji i niewskazującego na czym opierał się organ wydając decyzję, co uniemożliwiło Skarżącej zrozumienie podstaw rozstrzygnięcia i powodów odmowy przyznania świadczenia; c) art. 83 u.e.r.FUS - przez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności, w wyniku których Skarżąca spełniłaby warunki wymagane w ustawie do uzyskania prawa do świadczenia i arbitralne przyznanie niektórym okolicznościom cechy "szczególności", pominięcie kryteriów istotnych z punktu widzenia przesłanek uzyskania świadczenia, ich dobór sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego czy wiedzą specjalistyczną, gdy świadczenie określone w tym przepisie ma charakter szczególny, długość okresów składkowych nie jest przesłanką uzyskania świadczenia a pozostałe przesłanki określone w przepisie są przez Skarżącą spełnione. W uzasadnieniu Skarżąca stwierdziła, że spełnia przesłanki z art. 83 ust. 1 u.e.r.FUS., bo niespełnienie warunków uprawniających ją do renty jest spowodowane szczególnymi okolicznościami. Skarżąca powołując się na, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2017 r., sygn. akt I OSK 397/17 wskazała, że: "szczególne okoliczności" to nie tylko zdarzenia o charakterze siły wyższej, ale wszelkiego rodzaju sytuacje, które czynią daną osobę nieatrakcyjną na rynku pracy i pozostającą poza kręgiem zainteresowania pracodawców, również takie, kiedy osoba nie jest zdolna pod względem zdrowotnym do świadczenia pracy, chociaż nie legitymuje się orzeczeniem o całkowitej, a jedynie o częściowej, niezdolności do pracy. Skarżąca jest niezdolna do pracy po przebytej chorobie. W 2005r. leczono u niej [...]. W 2016r. stwierdzono zapalenie [...], poddano ją [...] (operacja i reoperacja w maju 2016r.), założeniu [...] w lipcu 2016r. Dolegliwości te doprowadziły do niedowładu czterokończynowego i padaczki objawowej. Skarżąca nie zgodziła się z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z [...] kwietnia 2019r., którym uznano ją za trwale częściowo niezdolną do pracy i wskazała, że jej dolegliwości w całości wyłączają ją z możliwości podjęcia zatrudnienia. Posiada także orzeczenie o stopniu niepełnosprawności w stopniu znacznym z [...] lutego 2017r., w którym wskazano, że "z powodu stanu naruszenia sprawności organizmu osoba orzekana wymaga stałej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych i że jest niezdolna do podjęcia zatrudnienia. W ocenie lekarza - przewodniczącego składu orzekającego osoba orzekana ma znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Orzeczenie to wydano na stałe, bo według wiedzy medycznej stan zdrowia nie rokuje poprawy. Podobne ustalenia zawierają także orzeczenia lekarz orzecznika ZUS "Naruszenie sprawności organizmu ma charakter przewlekły, stabilny. Powoduje utratę zdolności do pracy zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji. Przekwalifikowanie zawodowe nie jest możliwe. Rokowania co do powrotu do pracy niepewne". Skarżąca stwierdziła, że jej aktualny stan zdrowia, po prawie 4 latach od zdarzenia i 3 latach leczenia i rehabilitacji także wskazuje, że niemożliwe jest podjęcie jakiejkolwiek pracy. Obecnie prawa strona jej ciała jest na tyle słaba, że jako osoba praworęczna nie jest w stanie samodzielnie i bez wysiłku wykonywać podstawowych czynności. Nawet samodzielne jedzenie sprawia jej problem, gdyż nie jest w stanie utrzymać łyżki. Skarżąca jest również ograniczona ruchowo ze względu na prawą nogę - powłóczenie nią utrudnia chodzenie. Jakkolwiek nie jest przykuta do łóżka i po mieszkaniu porusza się przy pomocy chodzika, nie jest jednak osobą samodzielną i wymaga całodobowej opieki. Jest pod kontrolą poradni neurologicznej po [...], wstawieniu [...]. Zmaga się także z torsjami, które najprawdopodobniej ze względów neurologicznych, są niespodziewane. Choć jej pamięć poprawia się, nadal jest to pamięć głównie wsteczna. Natomiast mowa dzięki ćwiczeniom jest logopedycznie poprawna. Okoliczności te świadczą o jej nieatrakcyjności na rynku pracy i pozostawaniu poza kręgiem zainteresowania pracodawców. Zdaniem Skarżącej Prezes ZUS pominął ww. okoliczności, a decyzję oparł jedynie na orzeczeniu o częściowej niezdolności do pracy Skarżącej, bez analizy całości stanu faktycznego sprawy. NSA w wyroku z 30 stycznia 2009r. sygn. akt I OSK 733/08 wskazał, że: "nie tylko całkowita niezdolność do pracy osoby zainteresowanej będzie szczególną okolicznością, jako że jest stanem udaremniającym i wykluczającym jej aktywność zawodową, lecz także częściowa niezdolność do pracy, przez to, że ogranicza i utrudnia możliwość zatrudnienia, może być - przy uwzględnieniu wszelkich aspektów stanu faktycznego sprawy - kwalifikowana w kategoriach szczególnych okoliczności". Skarżąca ma obecnie 53 lata i nie jest to wiek, w którym pracodawcy chętnie zatrudniają pracowników, tym bardziej w obecnej sytuacji rynkowej i w specyficznej sytuacji zdrowotnej i sprawnościowej Skarżącej. O sytuacji ludzi znajdujących w podobnej do jej sytuacji, ze względu na okoliczności, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z 12 marca 2009r. sygn. akt I OSK 1023/08, wskazując, że dla oceny, czy w sprawie występują szczególne okoliczności w rozumieniu art. 83 ust. 1 u.e.r.FUS znaczenie i to istotne mogła mieć wielkość okresu składkowego i nieskładkowego. Inaczej bowiem należy ocenić sytuację ubezpieczonego mającego niewielki taki okres, inaczej zaś sytuację ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy w rozmiarze niewiele odbiegającym od wymaganego ustawowo. Dla oceny wystąpienia takich okoliczności, przy założeniu, że stan zdrowia był na tyle zły, że uniemożliwiał skuteczne poszukiwanie pracy i podjęcie zatrudnienia, znaczenie ma również wiek ubezpieczonego. Sytuacja takiej osoby liczącej niespełna 60 lat jest diametralnie mniej korzystna w stosunku do osoby młodej lub w średnim wieku. Skarżąca podniosła także, że nie posiada środków utrzymania - utrzymuje się z zasiłku opiekuńczego z MOPS i zasiłku stałego. Zamieszkuje z mężem i synem. Syn jest pełnoletni, ale nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu jej i męża. Mąż także nie pracuje, pozostaje na zasiłku opiekuńczym na osobę niepełnosprawną - 620 zł. W 2017r. mąż musiał zamknąć działalność gospodarczą, żeby sprawować nad nią opiekę, a zasiłek męża kończy się [...] października 2020r. 3. Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skargę nie zasługuje na uwzględnienie. 2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 czerwca 2021r. Zgodnie bowiem z obowiązującym w dniu wydania ww. zarządzenia art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz. 374 ze zm.) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym, bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Sąd w tych sprawach orzeka na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Ww. przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."). Prawo do jawnej rozprawy nie jest prawem o charakterze absolutnym, więc może podlegać ograniczeniom. Takie ograniczenia mogą wynikać z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym wskazano warunki, jakie należy spełnić by móc ograniczyć korzystanie z konstytucyjnych wolności i praw. Po pierwsze ograniczenie powinno być wprowadzone do obrotu prawnego na poziomie ustawy. Po drugie ograniczenie musi być konieczne w demokratycznym państwie, np. dla ochrony zdrowia. Po trzecie, ograniczenie winno być proporcjonalne do chronionej wolności w sensie ścisłym. Skoro celem stosowania przepisów zawartych w ww. ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, zaś organy wymiaru sprawiedliwości, mając na uwadze, że pandemia nie ustąpiła, winny uwzględniać w orzekaniu normy wynikające z powyższych przepisów, to Przewodniczący Wydziału II WSA w Warszawie, z ww. powodów, skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. 3. Sąd stwierdza ponadto, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167 ze zm., zwana dalej "P.u.s.a.") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. sprawowana jest przez Sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w niej do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Sąd wyjaśnia również, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Ostatni z ww. przepisów nie miał jednak zastosowania w sprawie, gdyż organ administracyjny wydał decyzję administracyjną, którą zaskarżyła Skarżąca, a nie interpretację indywidualną, o której mowa w art. 57a P.p.s.a. 4. Sąd - oceniając w świetle wskazanych wyżej kryteriów zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS – uznał, że nie naruszała ona przepisów prawa procesowego wskazanych w skardze w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że organ administracyjny przed wydaniem zaskarżonej decyzji zebrał obszerny materiał dowodowy, mając na względzie art. 7 k.p.a., który wziął pod rozwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Jakkolwiek Prezes ZUS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wprost nie odwołał się do poszczególnych dowodów, które były rozważane, czym naruszył powołany w skardze art. 107 § 3 k.p.a. - przez niepełne sformowanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, tym niemniej nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, a w szczególności na prawidłową ocenę Prezesa ZUS w zakresie przesłanek wskazanych w art. 83 u.e.r.FUS. Prezes ZUS, mając na względzie, że na mocy ww. przepisu ubezpieczonym i pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, uznał, że Skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia w drodze wyjątku w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Prezes ZUS w sposób wyraźny, po analizie okoliczności wynikających z akt administracyjnych sprawy wskazał bowiem, że Skarżąca na przestrzeni 53 lat życia przepracowała tylko 18 lat, 6 miesięcy i 6 dni łącznych okresów składkowych i nieskładkowych. Ponadto w 10-leciu przypadającym przed dniem powstania niezdolności do pracy przesuniętym o okres pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy w trybie zwykłym, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym - udokumentowano jedynie 2 lata, 9 miesięcy i 14 dni tych okresów. Okresy nieskładkowe ograniczono do 1/3 udowodnionych okresów składkowych. W latach 2008-2010, 2012-2014, 2014-2020 nie udokumentowano okresu zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Sąd w związku z tym stwierdza, że jakkolwiek Skarżąca wskazuje w skardze, że w 2005r. leczono u niej [...], zaś w 2016r. stwierdzono u Niej zapalenie [...] i poddano Ją [...] (operacja i reoperacja w maju 2016r.), założeniu [...]w lipcu 2016r. oraz, że dolegliwości te doprowadziły u Skarżącej do niedowładu czterokończynowego i padaczki objawowej, tym niemniej Skarżąca nie podaje, jakie szczególne i niezależne od Niej okoliczności miały miejsce w latach, 2008-2010, 2012-2014, 2014-2015, które powodowały, że wówczas Skarżąca nie mogła podjąć zatrudnienia. Skarżąca nie powołuje się ponadto, że w tym okresie wydano wobec niej orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, który wskazałby na całkowitą niezdolność do pracy. Nie można też przyjąć, że wówczas Skarżąca była w wieku, który mógłby być przez pracodawców uznany za nieatrakcyjny. Tym samym Skarżąca poprzez argumentację zawartą w skardze nie zdołała podważyć stanowiska Prezesa ZUS co do braku należytej oceny przesłanek z art. 83 ust. 1 u.e.r.FUS, w tym braku wystąpienia "szczególnych okoliczności". Skoro bowiem w ww. okresach - 2008-2010, 2012-2014, 2014-2015 - nie było przeszkód w podjęciu przez Skarżącą zatrudnienia i objęcia Jej ubezpieczeniem, w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia z ubezpieczeń społecznych nie można za zasadne uznać zarzutów skargi o naruszeniu przez Organ administracyjny przepisów prawa procesowego i materialnego w tym zakresie. Sąd podziela ponadto stanowisko Prezesa ZUS, że w sprawach świadczeń przyznawanych w drodze wyjątku ważne są powody, dla których ubezpieczony nie mógł nabyć uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Aby przyznać świadczenie w drodze wyjątku należy wziąć pod uwagę całokształt okoliczności w sprawie i dokonać ich oceny pod kątem szczególnych okoliczności, które spowodowały niespełnienie warunków do przyznania świadczenia na zasadach ustawowych. Zdaniem Sądu miało to miejsce w sprawie i potwierdza to uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. Przez szczególne okoliczności rozumie się wydarzenia o charakterze nadzwyczajnym, które wbrew zamiarom i woli ubezpieczonego stanowią niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę w kontynuowaniu zatrudnienia. Sąd podziela więc ocenę Prezesa ZUS wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że w sprawie Skarżąca nie wykazała szczególnych okoliczności, uniemożliwiających przezwyciężenie przeszkód w wykonywaniu zatrudnienia w ww. okresach - 6 lat. Ocena ta jest prawidłowa, spójna i logiczna, a ponadto mieści się w dyspozycji art. 80 k.p.a. Warto też zauważyć, że Skarżąca zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze nie wykazała też innych szczególnych okoliczności w postaci trudnych do przezwyciężenia przeszkód, zdarzeń lub trwałych stanów, na które nie miała wpływu w ww. okresach przerwy w zatrudnieniu. Sąd wskazuje, że jakkolwiek podziela stanowisko Skarżącej zawarte w skardze, że Jej sytuacja zdrowotna od maja 2016r. uległa pogorszeniu, tym niemniej Sąd podkreśla, że sama Skarżąca przyznaje w uzasadnieniu skargi, że powoli wraca do zdrowia, na co wskazuje również powołane przez Prezesa ZUS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzeczenie komisji lekarskiej ZUS z [...] maja 2019r. W orzeczeniu tym uznano Skarżącą za osobę częściowo niezdolną do pracy, a orzeczeniem tym związany był Prezes ZUS, który wydawał zaskarżoną decyzję. Nie sposób tym samym zakwestionować stanowiska Prezesa ZUS wyrażonego w ww. decyzji, że Skarżąca nie spełnia warunku wymaganego do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku - całkowitej niezdolności do pracy potwierdzonej orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS lub komisji lekarskiej ZUS. Sąd stwierdza ponadto, że aprobuje poglądy prezentowane przez Skarżącą w uzasadnieniu skargi, które odwołują się do orzecznictwa Naczelnego Sąd Administracyjnego, tym niemniej wskazuje, że wyrażono je w odmiennych stanach faktycznych i dlatego nie mogły mieć decydującego znaczenia w sprawie. Sąd wskazuje też, że Prezes ZUS przy rozpatrywaniu uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poddał ocenie również sytuację materialną Skarżącej, mając na względzie ustalenia, które wynikają z akt administracyjnych. Trafnie też wskazał, że sytuacja ta nie stanowiła jedynego kryterium do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. 4. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie uznał, że zasadne było oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło