IV SA/Po 584/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Z. Z. M. "C. Z. O. – S." na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić Z. Z. M. "C. Z. O. – S." kwotę [...]([...]) zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargą Z. Z. M. "C. zagospodarowania O. – S." zaskarżył opisaną powyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, mocą której uchylono decyzję Zarządu Z. M. "C. zagospodarowania O. – S." o nałożeniu kary pieniężnej na Z. o. w D. oraz umorzono postępowanie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto, stosownie do § 2 art. 50, uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W orzecznictwie zasadnie przyjmuje się, że legitymację do wniesienia skargi określono w art. 50 P.p.s.a. przez wyróżnienie atrybutu interesu prawnego - legitymacja materialna oraz wskazanie podmiotów, które mimo braku takiego interesu są uprawnione do wniesienia skargi - legitymacja formalna (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2019 r. o sygn. akt II GSK 1925/18 – wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne, w którym wydano zaskarżoną decyzję, dotyczyło nałożenia kary pieniężnej za nieterminowe złożenie sprawozdania rocznego, a podmiotem, którym nałożył powyższą karę w pierwszej instancji był Z. Z. M. "C. zagospodarowania O. – S." (dalej również jako "Związek Międzygminny"). Podmiot powyższy jest organem administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym, gdyż stosownie do § 6 ust. 1 pkt 23 Statutu Z. M. "C. zagospodarowania O. – S." (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2019 r., poz. 413) jest zobowiązany do kontroli obowiązków wykonywania ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez podmioty, wraz z nakładaniem kar i wykonywaniem czynności w postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że Związek Międzygminny działa jako organ administracji publicznej (w zakresie kompetencji gminy), a skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wniesiona przez podmiot, który wydał decyzję administracyjną, skontrolowaną w toku postępowaniu administracyjnego. W związku z tym wskazać należy, że w kwestii legitymacji skargowej organu administracji publicznej, a więc podmiotu, który wydał decyzję jako organ I instancji, wypowiadały się sądy administracyjne oraz Trybunał Konstytucyjny. Z orzecznictwa, jak i doktryny wynika, że w zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego (tu: Związek Międzygminny) wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina (a w przedmiotowej sprawie Związek Międzygminny") może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Bez względu na przedmiot sprawy i jego rzeczywisty związek z interesem prawnym gminy, gmina nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, dotyczącej osoby trzeciej, w której decyzje wydaje wójt tej gminy; ani gmina, ani żaden jej organ nie są uprawnieni do zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1017/04 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 1990 r. sygn. akt SA/Wr 990/90). Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego (por.: uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2000 r. sygn. akt OPK 14/00 oraz z 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03). Także w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt K 32/08 (Dz. U. Nr 187, poz. 1456) wskazano, że gmina, której wójt (burmistrz, prezydent) wydał jako organ podatkowy pierwszej instancji decyzję podatkową, nie może być ani stroną skarżącą, ani uczestnikiem w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tym samym Związek Międzygminny, posiadający kompetencję gminy, nie był legitymowany do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, gdyż decyzja ta została wydana w postępowaniu odwoławczym, na skutek odwołania wniesionego od decyzji wydanej w I instancji przez sam Związek. W konsekwencji skarga wniesiona przez Związek Międzygminny okazała się niedopuszczalna i wobec tego podlegała odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.