III FSK 8/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 października 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 559/21 w sprawie ze skargi E. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 24 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od E. P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 7 października 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, w sprawie oznaczonej sygn. akt I SA/Rz 559/21 oddalił skargę E.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 24 maja 2021 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania zabezpieczającego oraz zwrócił skarżącej kwotę 100 zł tytułem nadpłaconego wpisu od skargi (wyrok wraz z uzasadnieniem dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skargę kasacyjną od wskazanego na wstępie wyroku wniosła E. P. zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść orzeczenia, tj.: 1) rażące naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 w zw. z art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez jego błędne niezastosowanie i uznanie, że wobec zobowiązanej istniał obowiązek podatkowy, w sytuacji, kiedy z przedstawionych w przedmiotowej sprawie dowodów, okoliczności jasno wynika, że skarżąca i jej mąż nie wiedzieli i nie mogli się dowiedzieć, dochowując aktów należytej staranności, o fakcie rzekomego współuczestniczenia w tzw. karuzeli VAT; 2) rażące naruszenie art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) i lit. c) w zw. z art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez jego błędne niezastosowanie, uznanie, że doszło do zabezpieczenia na majątku zobowiązanej zgodnie z treścią orzeczenia; 3) art. 2a O.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a polegające na rozstrzygnięciu wątpliwych okoliczności sprawy w sposób niekorzystny dla podatnika; 4) art. 122, art. 187 § 1 w zw. z art. 180 § 1 O.p w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez dowolną i wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zwłaszcza w kontekście uznania, że skarżąca nie działała w sprawie z należytą starannością. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi administracyjnemu I instancji; rozpoznanie sprawy na rozprawie; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Pierwszy i ostatni zarzut kasacyjny są nieadekwatne do rodzaju i przedmiotu sprawy, w której wydano zaskarżone do Sądu pierwszej instancji postanowienie dotyczące zarzutów odnośnie do prowadzonego administracyjnego postępowania zabezpieczającego. W przywołanych zarzutach kasacyjnych strona usiłuje argumentować w obszarze odpowiedzialności podatkowej w podatku od towarów i usług podnosząc, że: "skarżąca i jej mąż nie wiedzieli i nie mogli się dowiedzieć, dochowując aktów należytej staranności, o fakcie rzekomego współuczestniczenia w tzw. karuzeli VAT". W powyższym zakresie, zdaniem skarżącej, doszło do "dowolnej i wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego". Wobec takiej treści skargi kasacyjnej przypomnieć jej autorowi należy, że w rozpoznanej sprawie przedmiotem zaskarżenie do Sądu pierwszej instancji nie było określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług; wymiar podatku i okoliczności uzasadniające wymierzenie tego podatku nie były też przedmiotem rozważań i rozstrzygnięcia zaskarżonego wyroku wydanego – tylko i wyłącznie – w obszarze postępowania zabezpieczającego. Wykonanie zabezpieczenia administracyjnego, w tym wydane w toku postępowania zabezpieczającego akty administracyjne: nie konstytuują drogi prawnej i podstawy prawnej do kwestionowania ustaleń faktycznych i ocen prawnych w zakresie odpowiedzialności podatkowej, to jest ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w określonym stanie faktycznym, w którym zobowiązanie to powstało. W administracyjnym postępowaniu zabezpieczającym – z powyższego powodu i z woli ustawodawcy – nie znajdują też zastosowania regulacje prawne wynikające z art. 122, art. 187§ 1 i art. 180§ 1 ustawy Ordynacja podatkowa, które autor skargi kasacyjnej całkowicie bezpodstawnie w skardze tej przywołuje. Ewidentnie nieuprawnione było również podniesienie w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 2a ustawy Ordynacja podatkowa. Niezasadność tego zarzutu potwierdza nawet jego treść sprowadzająca się do twierdzenia o "rozstrzygnięciu wątpliwych okoliczności sprawy w sposób niekorzystny dla podatnika". Na podstawie art. 2a Ordynacji podatkowej: Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. Przypomnieć, po raz kolejny, stronie wnoszącej skargę kasacyjną należy, że z przytoczonej regulacji prawnej wynika w sposób oczywisty i jednoznaczny, że normuje ona – odnoszący się do wykładni prawa – przypadek niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa, nie stanowi natomiast o "wątpliwych okolicznościach sprawy", które to, podniesione przez autora skargi kasacyjnej sformułowanie, kierowane jest do ustaleń i ocen stanu faktycznego, czyli do kwestii postępowania dowodowego odnośnie do powstania i wysokości przedmiotu zabezpieczenia, czyli – w prawie podatkowym – do określenia wysokości zobowiązania podatkowego, o którym nie orzeka się wszak w postępowaniu zabezpieczającym. Drugi zarzut kasacyjny nie został w sposób jednoznaczny, precyzyjny, normatywnie znaczący uzasadniony, nie spełniony więc został odnoszący się do skargi kasacyjnej wymóg art. 176 p.p.s.a. Z uzasadnienia wniesionej skargi kasacyjnej nie wynika, które i jakie z jej elementów odnoszą się do konkretnego zarzutu kasacyjnego, co jest szczególnie widoczne w kontekście bardzo ogólnie tylko sformułowanego zarzutu drugiego; niejasność tego zarzutu jest szczególnie istotna w zakresie – nieuzasadnionego prawnie w uzasadnieniu kasacji – sformułowania, jakoby: błędnie uznano, że doszło do zabezpieczenia na majątku zobowiązanej zgodnie z treścią orzeczenia. W powyższym kontekście podnieść również należy, że skardze kasacyjnej brak jest zgodnych z prawem zarzutów kasacyjnej w przedmiocie treści zarządzenia zabezpieczenia czy też nadmiernej uciążliwości zabezpieczenia. Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego od skarżącej na rzecz organu podatkowego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak sędzia NSA Jacek Brolik sędzia NSA Bogusław Dauter