VI SA/Wa 438/21
WyrokWSA w Warszawie2021-07-01
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Aneta Lemiesz, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską z powodu niestawienia się na badania lekarskie i psychologiczne w trybie odwoławczym jest zasadne, jeśli strona nie została pouczona o skutkach prawnych takiego niestawiennictwa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że cofnięcie pozwolenia na broń było zasadne. Mimo zarzutów skarżącego o braku pouczenia o skutkach niestawiennictwa na badania, sąd stwierdził, że skarżący wiedział lub powinien wiedzieć o możliwości cofnięcia pozwolenia w takiej sytuacji, zwłaszcza biorąc pod uwagę długotrwałość postępowania i wcześniejsze wzmianki o art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Sąd uznał, że skarżący miał możliwość usprawiedliwienia nieobecności lub umówienia nowego terminu badań, a jego zaniechanie skutkowało spełnieniem przesłanki do cofnięcia pozwolenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską. Cofnięcie nastąpiło z powodu niestawienia się skarżącego na badania lekarskie i psychologiczne w trybie odwoławczym, co miało miejsce po tym, jak organ powziął podejrzenia co do jego stanu zdrowia na podstawie anonimu i pisma koła łowieckiego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak pouczenia o skutkach niestawiennictwa na badania oraz odmowę przeprowadzenia dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oddala skargę
Komendant Główny Policji, w decyzji z dnia [...] listopada 2020 r. [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256, ze zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2020 r. poz. 955), po rozpatrzeniu odwołania M. M. ("strona", "skarżący), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] cofającą pozwolenie na broń palną myśliwską do celu łowieckiego.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń nastąpiło na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji z uwagi na niewykonanie przez niego obowiązku, o którym mowa w art. 15 ust. 5 tej ustawy. Nie stawił się on bowiem na badania w trybie odwoławczym, które miały być przeprowadzone przez właściwą jednostkę medyczną na skutek wniosku zgłoszonego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Ponadto z informacji zawartych w piśmie [...][...] Centrum Medycyny Pracy ("[...] CMP") w [...] wynika, że strona nie usprawiedliwiła swojej nieobecności i nie ustaliła (pomimo takiej możliwości) nowego terminu badania lekarskiego i psychologicznego. Skutkowało to zakończeniem procedur odwoławczych bez przeprowadzania badań.
Jednocześnie organ wskazał, że pismo informujące o terminie badania lekarskiego strona odebrała w dniu 5 listopada 2018 r., natomiast pismo informujące o terminie badania psychologicznego odebrała w dniu 13 listopada 2018 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w związku z art. 75 § 1 i art, 78 § 1 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia kluczowego dla sprawy dowodu ze zwrotnych potwierdzeń odbioru korespondencji [...] CMP w [...] adresowanej do skarżącego w sprawie terminów odwoławczych badań lekarskich i psychologicznych oraz odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków,
2. art. 145 § 1 pkt lit. c ppsa w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo wydania jej z naruszeniem przepisów postępowania w sytuacji gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie,
3. art. 145 § 1 pkt lit. c ppsa w związku z art. 7, 7a, 9 i 54 § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie podnoszonej przez skarżącego kwestii związanej z faktem niepoinformowania skarżącego w toku całego postępowania administracyjnego o skutkach prawnych niezastosowania się do wezwań na odwoławcze badania lekarskie i psychologiczne,
4. art. 145 § 1 pkt lit. c ppsa w związku z art. 7, art. 105 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie wniosku skarżącego o umorzenie prowadzonego wobec niego postępowania administracyjnego,
5. art. 145 § 1 pkt lit. c ppsa w związku z art. 73 § 1 k.p.a. i w konsekwencji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe rozstrzygnięcie kwestii skutkującej ograniczeniem skarżącemu prawa do otrzymania kopii całości uporządkowanych i kompletnych akt sprawy i ostatecznie wydanie kopii niepełnych akt sprawy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie oraz obciążenie Komendanta Głównego Policji wszelkimi kosztami związanym z rozpatrzeniem przedmiotowej skargi.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął ww. zarzuty, w tym szczegółowo zrelacjonował okoliczności związane z wzywaniem go na badania lekarskie i psychologiczne, w tym na badania odwoławcze. W tym zakresie wskazał także, że pisma [...] CMP w [...] oraz pisma KWP w [...] nie zawierały pouczenia o skutkach niezastosowania się skarżącego do wezwania do poddania się omawianym badaniom. Ponadto skarżący wskazał, że organ nie odniósł się do wniosków o przeprowadzenie dowodów ze zwrotnych potwierdzeń odbioru korespondencji [...] CMP w [...] dotyczących terminów badań odwoławczych.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Komendanta Głównego Policji utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską.
Zgodnie z przepisami ustawy o broni i amunicji, zarówno osoby ubiegające się o wydanie pozwolenia na posiadanie broni, jak i osoby posiadające pozwolenie na broń, z uwagi na jej reglamentacyjny charakter, spełniać muszą określone przepisami prawa warunki. Jednym z warunków, który determinuje wydanie pozwolenia na dysponowanie bronią, jest legitymowanie się odpowiednim stanem zdrowia.
Z uwagi na istotną rolę badań lekarskich, ustawodawca w art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, uprawnił właściwy organ Policji do cofnięcia pozwolenia na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedstawienia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5.
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie stawił się na badania lekarskie i psychologiczne, jakie miały zostać przeprowadzone w trybie odwoławczym, co skutkowało niewydaniem ostatecznego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. W konsekwencji należy uznać, że skarżący pomimo stworzenia mu warunków do przedłożenia ww. orzeczeń, nie uczynił tego.
Organ był zatem uprawniony do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń, przyjmując, że skarżący naruszył obowiązek poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym.
Na skutek działania skarżącego, tj. niestawienia się na wyznaczone w trybie odwoławczym terminy badania lekarskiego i psychologicznego, nie doszło do wydania ostatecznego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego (o którym mowa w art. 15h ust. 7 ww. ustawy), a co za tym idzie nie doszło do ostatecznego potwierdzenia w trybie odwoławczym, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy.
Skarżący w ww. zakresie podnosi, że organ nie pouczył go dotąd o skutkach niewykonania ww. badań. Powołuje się przy tym na uzasadnienie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2018 r., w którym dostrzeżono wadę w działaniu organu I instancji w tym zakresie, i zarzuca niewykonanie wskazań wynikających z tej decyzji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Odnosząc się do tego zarzutu należy najpierw zwrócić uwagę, że w postępowaniu sądowym na gruncie art. 145 § 1 p.p.s.a. prawnie doniosłe są tylko te naruszenia przepisów postępowania przez organ, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Co oznacza prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji (lub postanowienia), a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego.
W niniejszej sprawie należy przyjąć, że skarżący wiedział, albo co najmniej powinien wiedzieć, że właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego.
Postępowanie w sprawie skarżącego toczy się od wielu lat, a w jego toku wielokrotnie powoływano przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji (np. w decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2018 r.). Już w zawiadomieniu z dnia 21 marca 2018 r. o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń wyjaśniono skarżącemu, że okolicznością uzasadniającą prowadzenie takiego postępowania jest fakt dwukrotnego niestawienia się przez niego na badania lekarskie prowadzone przez organ odwoławczy, tj. [...] CMP w [...].
Tryb odwoławczy od orzeczeń wydawanych przez lekarza i psychologa wynika zaś z pouczeń znajdujących się na wydanych skarżącemu dokumentach medycznych (por. karta 91 na odwrocie i karta 92).
Strona nie kwestionuje przy tym faktu, że doręczono jej odwołanie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] od orzeczenia lekarza i psychologa wydanych w sprawie skarżącego (por. pisma z dnia 23 i 24 stycznia 2018 r. na karcie 95, 97 i 98, w których jako odbiorcę, wskazano także skarżącego).
Trudno zatem skutecznie zarzucać, że skarżący nie był świadom skutków niepoddania się badaniom odwoławczym. Poza tym w postępowaniu administracyjnym skarżący nie usprawiedliwiał się nieznajomością skutków niestawiennictwa na badania.
Wbrew wywodom skargi w okolicznościach faktycznych sprawy bez znaczenia pozostaje także fakt zbyt późnego doręczania mu wezwań na te badania (czasami nawet już po wyznaczonym ich terminie). Faktem jest również, że organ nie przeprowadził dowodów ze zwrotnych potwierdzeń odbioru takich wezwań wysyłanych przez [...] CMP w [...]. W aktach znajduje się pismo [...] CMP w [...] z dnia 9 listopada 2018 r. informujące o doręczeniu skarżącemu w dniu 5 listopada 2018 r. wezwania na badania lekarskie wyznaczone na dzień 7 listopada 2018 r. Z kolei z pisma [...] CMP w [...] z dnia 21 listopada 2018 r. wynika, że skarżący nie zgłosił się na badania psychologiczne w dniu 13 listopada 2018 r. Na odwrocie tego pisma jest odręczna adnotacja funkcjonariusza KWP w [...], że skarżący odebrał w tej sprawie pismo w dniu 13 listopada 2018 r.
Okoliczności związane z zawiadamianiem skarżącego o wyznaczonych terminach badań należy oceniać w kontekście wszystkich faktów wynikających z akt sprawy.
Daty doręczeń ww. wezwań nie budzą wątpliwości. Jako że wskazane przez organ terminy tych doręczeń potwierdził sam skarżący w skardze do Sądu (str. 6). O ile zatem można przyjąć, że nie mógł on zadośćuczynić obowiązkowi stawiennictwa na badania psychologiczne w dniu 13 listopada 2018 r. (zawiadomienie odebrał w tym samym dniu) o tyle o badaniach lekarskich został poinformowany na dwa dni przed ich terminem, bo w dniu 5 listopada 2018 r. Jednocześnie skarżący nie podał powodów braku stawiennictwa na te badania w dniu 7 listopada 2018 r.
Zdaniem zaś Sądu, jeżeli skarżący nie mógł stawić się na badania w wyznaczanym dniu, powinien - tak jak wskazano to w wezwaniu - skontaktować się z lekarzem, którego numer telefonu w piśmie tym podano, i umówić się na inny dzień odpowiadający obu stronom. Naturalną reakcją w takiej sytuacji jest - rekomendowany zresztą przez [...] CMP w [...] - kontakt z placówką odwoławczą w celu zmiany terminu.
Wskazać należy, że przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 łączy wypełnianie przewidzianego tam obowiązku z przeprowadzeniem obu badań, tj. lekarskiego i psychologicznego, oraz przedstawieniem organowi ich wyników.
Tak więc mając pewność, że co najmniej w przypadku badań lekarskich (bezspornie zawiadomienie o nich doręczono skarżącemu przed ich terminem) skarżący mógł na to wezwanie odpowiedzieć, czy to poprzez stawienie się na te badania, czy to poprzez zmianę ich terminu. W ustalonych zaś w sprawie okolicznościach stwierdzone zaniechanie wykonania tego obowiązku skutkuje uznaniem, że warunek z art. 18 ust. 5 pkt 2 został spełniony.
Nie ma przy tym znaczenia fakt, że pierwotnie przeprowadzone badania były dla skarżącego korzystne. Podkreślenia bowiem wymaga, iż w sytuacji, gdy z inicjatywy którejkolwiek ze stron, zostanie wszczęty, w ramach procedury uzyskiwania orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, tryb odwoławczy, to dopiero orzeczenia wydane w tym trybie jako ostateczne, potwierdzają wypełnienie obowiązku określonego w art. 15 ust. 5 ustawy.
Również bez znaczenia w sprawie jest fakt, że organ zwrócił się w dniu 28 września 2018 r. do [...] CMP w [...] o wezwanie skarżącego na stosowne badania (zgodnie z zobowiązaniem nałożonym na organ w decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2018 r.) wobec wniesienia - pismem z dnia 24 października 2018 r. - sprzeciwu do WSA w Warszawie na ww. decyzję. Dla porządku należy wskazać, że sprzeciw ten został oddalony w wyroku tego Sądu z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 2052/18, a NSA w wyroku z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2378/19, oddalił skargę kasacyjną skarżącego.
Słusznie organ w odpowiedzi na skargę podniósł w tym zakresie argumenty związane z ostatecznością decyzji administracyjnej i jej wymagalnością. Jak bowiem stanowi przepis art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przybliżając zaś pojęcie ostateczności decyzji warto przywołać wyrok NSA z dnia 30 września 2016 r., sygn. akt IOSK 1152/16, w którym Sąd ten stwierdził, że decyzją ostateczną jest - zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. - decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że walor decyzji ostatecznej uzyskuje każda decyzja wydana przez organ odwoławczy w administracyjnym toku instancji w związku z rozpoznaniem środka prawnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Decyzji ostatecznej nie należy utożsamiać - jak to czyni skarżący - z decyzją prawomocną. W tej z kolei kwestii WSA w Krakowie w wyroku z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1419/16, stwierdził, że decyzją prawomocną jest decyzja która została utrzymana w mocy w postępowaniu sądowym, a więc od której skargę oddalono, czy odrzucono, a także takie, które nie zostały zaskarżone w tym postępowaniu z powodu upływu terminu do wniesienia skargi. Ustawodawca zdecydował się na zdefiniowanie decyzji prawomocnej w k.p.a. dodając art. 16 § 3 k.p.a. Uzyskanie przez decyzję administracyjną waloru ostateczności zamyka proces jurysdykcyjnej konkretyzacji norm materialnych w administracyjnym toku instancji. Decyzja, jako akt formalno-procesowy i konkretno-indywidualna norma porządku prawnego zaczyna obowiązywać w czasie w granicach wyznaczonych przez normy wyższego stopnia.
Także bez naruszenia prawa organ odmówił przeprowadzenia dowodu w postaci przesłuchania w charakterze świadka S. J. oraz R. B. Świadkowie ci mieliby wyjaśnić kwestie poruszone w anonimowym piśmie, które stało się dla KWP w [...] podstawą do skierowania skarżącego na badania.
W myśl art. 15 ust. 5 ustawy, w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 - 4, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. (...).
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że uzyskane przez organ informacje na temat zachowań skarżącego (w tym tych po alkoholu), a które to informacje wynikały z nadesłanego anonimu (karta nr 76) oraz z pisma Koła Łowieckiego w [...] z dnia 28 listopada 2017 r., dostatecznie uzasadniały podejrzenie, iż skarżący może należeć do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy i w tej sytuacji organ mógł go zobowiązać do poddania się badaniu lekarskiemu i psychologicznemu oraz do przedstawienia wydanych na ich podstawie orzeczeń.
Prowadzenie dalej idącego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie nie było i nie jest w sprawie potrzebne.
Bez wpływu na wynik sprawy pozostają także podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z nieuporządkowaniem akt administracyjnych, brakiem metryki sprawy oraz sposobem wykonania na wniosek skarżącego kopii akt przez organ.
Sąd stwierdza, że akta administracyjne zostały przygotowane przez organ administracyjny w sposób wystarczający na swobodne poruszanie się po materiale dowodowym i nie są one nieuporządkowane. Karty akt administracyjnych zostały ponumerowane. Także fakt braku metryki sprawy, o którym stanowi art. 66a § 1 k.p.a. nie stanowi w tej sprawie istotniejszej wady. Taka metryka nie stanowi, wbrew stanowisku strony skarżącej, istotnego dokumentu. Wbrew argumentacji strony skarżącej z akt administracyjnych w sposób nie budzący wątpliwości wynika, jakie czynności dowodowe zostały podjęte i kto te czynności podejmował.
Kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów procesowych.
Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne - stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Stan faktyczny sprawy opisany w decyzji nie wymaga dodatkowych ustaleń, jest jednoznaczny, natomiast uzasadnienie prawne wyjaśnia podstawy prawne zaskarżonej decyzji. Organ odniósł się także w zaskarżonej decyzji do zarzutów podnoszonych przez skarżącego, w tym tych dotyczących podstaw umorzenia postępowania w sprawie.
W świetle powyższego, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów obu instancji uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle prawa materialnego, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło