II SAB/Po 14/20
WyrokWSA w Poznaniu2020-05-27
Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor [...] Centrum [...] dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądane przez skarżącego dokumenty dotyczące realizacji zadania inwestycyjnego z wykorzystaniem środków publicznych stanowią informację publiczną. Organ błędnie uznał, że informacje te nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, powołując się na cel wniosku i nieprawidłowo stosując orzecznictwo. W związku z tym, sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie kserokopii dokumentów dotyczących realizacji zadania inwestycyjnego, w tym umowy, protokołów odbiorów, dziennika budowy, faktur i potwierdzeń zapłaty. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając, że nie stanowi ona informacji publicznej, a wniosek został złożony w celu pozyskania dokumentów do postępowania cywilnego. Po podtrzymaniu stanowiska przez organ, skarżący wniósł skargę na bezczynność, domagając się zobowiązania organu do udzielenia informacji, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Zobowiązanie Dyrektora [...] Centrum [...] do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku; stwierdzenie, że Dyrektor dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; oddalenie skargi w pozostałym zakresie; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2020 r. sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Dyrektora [...] Centrum [...] w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; I. zobowiązuje Dyrektora [...] Centrum [...] w [...] do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] października 2019 r. w terminie 14 dni od dania doręczenia prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że Dyrektor [...] Centrum [...] w [...] dopuścił się bezczynności, przy czym bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie skargę oddala, IV. zasądza od Dyrektora [...] Centrum [...] w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Pismem z dnia [...] października 2019 r. M. J. wystąpił do Dyrektora [...] Centrum [...] w [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przekazania kserokopii dokumentów dotyczących realizacji zadania pn. "Rozbudowa budynku głównego poprzez dobudowę trzykondygnacyjnego budynku na potrzeby zakładu [...] [...], [...]", tj. umowy w sprawie realizacji wskazanego zadania inwestycyjnego zawartej pomiędzy Centrum a [...] SA. z siedzibą w [...] wraz z załącznikami i ewentualnymi aneksami; zgłoszeń wykonanych robót do odbiorów częściowych i odbioru końcowego oraz protokołów z dokonanych odbiorów; dziennika budowy; faktur wystawionych przez [...] S.A. dla Centrum za wykonane roboty i oraz dokumentów potwierdzających zapłatę przez Centrum za wystawione faktury; not obciążeniowych wystawionych [...] S.A. przez Centrum.
Pismem z dnia [...] października 2019 r. Dyrektor [...] Centrum [...] w [...] udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia [...] października 2019 r. wskazując, że żądana informacja nie może zostać udzielona, albowiem nie stanowi ona informacji publicznej w rozumieniu art. 1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429; dalej: "u.d.i.p.").
W uzasadnieniu organ wskazał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może służyć pozyskiwaniu informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów prywatnych, komercyjnych, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, m. in. w wyroku z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 138/16. Tymczasem w ocenie organu wniosek z dnia [...] października 2019 r. został złożony w celu pozyskania dokumentów istotnych z punktu widzenia skierowania przeciwko innemu podmiotowi roszczeń w postępowaniu cywilnym dotyczących realizacji wskazanego zadania. W dniach [...] lipca 2019 r. oraz [...] sierpnia 2019 r. organ udzielił innym osobom odpowiedzi na wniosek o identycznej treści. Choć z oficjalnie dostępnych danych (m. in. z CEIDG) nie wynika, aby wnioskodawca był osobą powiązaną z poprzednimi wnioskodawcami tej informacji, a także nie figuruje na liście zgłoszonych podwykonawców [...] S.A., organ ma uzasadnione podstawy aby sądzić, że wniosek został złożony w celu pozyskania dokumentów dla podwykonawcy, któremu organ odmówił już udzielenia informacji w tym zakresie.
Zdaniem organu taka praktyka nie zasługuje na aprobatę i nie może być dopuszczana przez podmioty obowiązane do udostępniania informacji publicznej. Podmiot publiczny nie może być wykorzystywany do pozyskiwania przez podmioty prywatne informacji służących realizacji ich własnych interesów, choćby najbardziej uzasadnionych.
W piśmie z dnia [...] października 2019 r. M. J. wskazał, że zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznych cel, dla którego składa się wniosek o udostępnienie informacji jest nieistotny. Niemniej poinformował, że jego celem jest uzyskanie wiedzy co do sposobu prowadzenia inwestycji przez jednostkę opieki zdrowotnej i wydatkowania środków publicznych, który to cel w pełni wpisuje się w treść art. 6 u.d.i.p. Wobec tego traktuje przesłane mu pismo jako odmowę udzielenia informacji bez żadnego uzasadnienia.
W piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
W skardze na bezczynność Dyrektora [...] Centrum [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. J. wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej w zakresie odpowiadającym wnioskowi skarżącego z dnia [...] października 2019 r., stwierdzenie, że odmowa udzielenia informacji nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie na rzecz skarżącego stosownego odszkodowania przewidzianego przepisami prawa oraz obciążenie organu kosztami postępowania.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ nie określił na jakiej podstawie przyjął, że celem uzyskania przez skarżącego informacji będzie prowadzenie bliżej nieokreślonych postępowań cywilnoprawnych. Żądana przez skarżącego informacja dotyczy sposobu gospodarowania mieniem publicznym, a więc powinna być udostępniona zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Centrum [...] w [...] wniósł o jej oddalenie w całości, ewentualnie, w przypadku uwzględnienia skargi, o uznanie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i brak jest podstaw do wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. Nadto, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. organ wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci wniosku A. W. z dnia [...] czerwca 2019 r. o udzielenie informacji publicznej oraz pisma organu z dnia [...] lipca 2010 r. stanowiącego odpowiedź na ten wniosek. Zdaniem organu dowód ten jest niezbędny dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, tj. wykazania, że skarżący jest jednym z podmiotów, który – najpewniej na potrzeby innego podmiotu – usiłuje pozyskać dokumenty istotne dla potrzeb ewentualnego postępowania cywilnego zmierzającego do dochodzenia roszczeń przeciwko organowi.
W uzasadnieniu organ zauważył, że wbrew twierdzeniu skarżącego w niniejszej sprawie nie doszło do bezczynności ze strony organu, albowiem w terminie zgodnym z ustawą organ w formie czynności materialno-technicznej poinformował skarżącego, że żądane przez niego informacje nie są informacją publiczną. Decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej wydaje się natomiast jedynie w przypadkach enumeratywnie wskazanych w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Dopiero nieudostępnienie żądanych informacji i nie wydanie decyzji o odmowie ich udostępnienia – w przypadku, gdy byłyby to informacje publiczne – świadczyłoby o bezczynności organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "P.p.s.a."). W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
W sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych, a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie. Jak wynika przy tym z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym w myśl art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującego to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: (1) organy władzy publicznej; (2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; (3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; (4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; (5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W świetle powyższych uwag nie ulega wątpliwości, że skarżący był zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei Dyrektor [...] Centrum [...] w [...], jako organ reprezentujący [...] Centrum [...] w [...], wykonujące zadania publiczne i dysponujące majątkiem publicznym, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Gospodarka finansowa Centrum prowadzona jest bowiem w formie samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, na zasadach określonych w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2018 r., poz. 2190) oraz w przepisach regulujących finanse publiczne, rachunkowość i finansowane świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych [§ 21 ust. 1, § 25 i § 26 Uchwały Nr XIII/251/19 Sejmiku Województwa [...] z dnia 25 listopada 2019 roku w sprawie nadania statutu [...] Centrum [...] w [...] (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2019 r., poz. 10163)].
Kluczową kwestią w sprawie jest natomiast dokonanie przez Sąd oceny, czy żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Organ argumentował, że przedmiotowy wniosek został złożony w celu pozyskania dokumentów istotnych z punktu widzenia skierowania przeciwko innemu podmiotowi roszczeń w postępowaniu cywilnym dotyczących realizacji rozbudowy budynku głównego poprzez dobudowę trzykondygnacyjnego budynku na potrzeby zakładu [...], [...], [...]. Z tego też względu nie może on zostać zrealizowany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako że w tym konkretnym przypadku żądanym informacjom nie można przypisać charakteru informacji publicznych. Organ powołał się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt II SAB/Wa 138/16.
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie argumentacja przedstawiona przez organ jest błędna. Przede wszystkim powołany wyrok o sygn. akt II SAB/Wa 138/16 dotyczy zupełnie innego stanu faktycznego i nie jest prawidłowe stosowanie jego wykładni w niniejszej sprawie. Ponadto organ błędnie uznał, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej.
Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Przepis art. 6 u.d.i.p. konkretyzuje więc przedmiot informacji publicznej, przy czym zawarte w nim wyliczenie nie tworzy zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji publicznej. Określa on przedmiotowo, jakie informacje podlegają udostępnieniu w trybie tej ustawy. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu powołanej ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 260/13). Art. 6 u.d.i.p. jest rozwinięciem art. 1, łączącego pojęcie "informacja publiczna" z podjęciem "sprawa publiczna", a zatem przedmiotem informacji musi być sprawa publiczna związana z funkcjonowaniem Państwa (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2419/17). Informacją publiczną jest więc tylko taka informacja, która zawiera pewien dodatkowy substrat w postaci powiązania jej z funkcjonowaniem władz (administracji publicznej).
Informacja publiczna to taka informacja, która co do zasady nie obejmuje spraw prywatnych, niepublicznych, osobistych, intymnych (danych osobowych, życia prywatnego, rodzinnego), a także informacji, które naruszałyby godność, cześć (dobre imię), a więc dobra osobiste organu lub osób będących piastunem organu (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009). Jeśli informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa nie podlega ona udostępnieniu. W sytuacji, w której występuje aktywność organów publicznych, mamy do czynienia z informacją publiczną.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że zakres informacji objętych wnioskiem skarżącego dotyczy informacji publicznej, ponieważ związany jest ściśle z wykonaniem zadania realizowanego z wykorzystaniem środków publicznych, tj. rozbudową szpitala. Obejmuje on swoim zakresem dokumentację budowlaną oraz finansową związaną z tą inwestycją. Wskazane informacje winny więc podlegać udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, o ile nie kwalifikują się jako tajemnica przedsiębiorstwa.
Z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869) wynika zasada jawności gospodarowania środkami publicznymi. Ponadto z art. 35 tej ustawy wynika zasada domniemania niezastrzeżenia klauzuli dotyczącej wyłączenia jawności w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych. Przepis ten przewiduje, że klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa.
Przepis art. 35 ustawy o finansach publicznych znajdował zastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem stroną żądanych umów była jednostka sektora finansów publicznych, a faktury oraz umowy, o udostępnienie których zwróciła się strona skarżąca dotyczyły gospodarowania środkami publicznymi.
Organ powinien więc zweryfikować, czy żądane informacje nie kwalifikują się jako tajemnica przedsiębiorstwa. Fakt, iż konkretna informacja stanowi informację publiczną, nie oznacza bowiem jeszcze, że winna ona być w ogóle udostępniona wnioskodawcy. Choć bowiem zasadą jest, że informacja publiczna podlega udostępnieniu, to jednak zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. prawo do takiej informacji podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.
Legalną definicję pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa zawiera art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1010) wskazując, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Ustawodawca pozostawił uznaniu przedsiębiorcy ocenę, czy z uwagi na charakter informacji podejmie on działania w celu zachowania ich w poufności.
Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Na tajemnicę przedsiębiorcy składają się więc dwa elementy: materialny – sprowadzający się posiadania przez informację określonej wartości dla przedsiębiorcy oraz formalny - wola utajnienia danych informacji (wyroki NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 192/13 oraz z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 511/13).
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że nie wystarczy samo przekonanie podmiotu dysponującego informacją o działalności przedsiębiorcy, że posiadane przez niego dane mają charakter poufny. Poufność danych musi być wyraźnie lub w sposób dorozumiany zamanifestowana przez samego przedsiębiorcę. To na nim spoczywa w razie sporu ciężar wykazania, że określone dane stanowiły tajemnicę przedsiębiorcy. Ponadto musi zostać spełniona przesłanka materialna, tzn. aby określone informacje mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy muszą ze swojej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnianie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy (informacje takie muszą mieć choćby minimalną wartość) z wyłączeniem informacji, których upublicznienie wynika np. z przepisów prawa.
Na marginesie należy przy tym wskazać, że przedsiębiorca może podejmować działania w celu zachowania poufności określonych informacji przedsiębiorstwa do momentu złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w przedmiotowym zakresie. Występowanie przez organ do przedsiębiorcy z zapytaniem o możliwość udzielenia informacji wynikających z treści zawartej umowy, po wpłynięciu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stanowi zbyt daleko idącą ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa i stoi w sprzeczności z zasadą jawności. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie organ jest zobowiązany do udzielenia wnioskodawcy żądanych informacji, o ile w przedmiotowych umowach/dokumentach nie zawarto klauzuli poufności w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa.
Mając na uwadze fakt, że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną, zarzut bezczynności należało uznać za uzasadniony. Organ wbrew wymogom ustawy o dostępie do informacji publicznej nie załatwił sprawy zainicjowanej przedmiotowym wnioskiem skarżącego. Ustawa o dostępie do informacji publicznej określa tryb jej udzielania, w tym obowiązki podmiotu, do którego został skierowany wniosek w przedmiotowym zakresie, wskazując w szczególności w jaki sposób zainicjowane takim wnioskiem postępowanie powinno zostać zakończone. Podmiot, do którego złożono wniosek powinien albo udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 w zw. z art. 14 i 13 u.d.i.p.) albo załatwić sprawę w drodze decyzji, tj. umorzyć postępowanie w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 lub odmówić udostępnienia informacji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Pozostawanie w bezczynności przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej oznacza niepodjęcie przez ten podmiot we wskazanym w art. 13 ustawy terminie stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05).
Końcowo Sąd wskazuje, że ewentualna kwestia wykorzystywania uzyskanych informacji do celów prywatnych pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ponieważ zgodnie z art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Tym bardziej organ nie może ewentualnym interesem prawnym lub faktycznym wnioskującego uzasadniać przypisania (bądź nie) żądanym informacjom charakteru informacji publicznych.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] października 2019 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku (pkt I sentencji wyroku).
Jednocześnie na mocy art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt II wyroku. Oceniając tę kwestę Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie nie sposób dopatrzyć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa. Zaniechanie organu wynikało z błędnego przekonania, że żądana informacja nie jest informacją publiczną. Sąd wziął pod uwagę, że organ nie zignorował wniosku skarżącego i w terminie określonym w art. 13 u.d.i.p. odpowiedział na wniosek, jednak jego argumentacja okazała się wadliwa. Bezczynność organu wynikała z niedostatecznej znajomości problematyki udostępniania informacji publicznej i błędnej interpretacji przepisów oraz orzecznictwa sądów administracyjnych.
Z kolei uznanie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa może stanowić jedną z przesłanek odmowy przyznania skarżącemu sumy pieniężnej z art. 154 § 7 P.p.s.a. W tym zakresie skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).
O kosztach postępowania, na które składa się kwota [...]zł tytułem wpisu od skargi, Sąd orzekł w punkcie IV wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Na mocy art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło