III SA/Łd 406/21

WyrokWSA w Łodzi2021-07-07

Skład orzekający: Janusz Nowacki, Krzysztof Szczygielski, Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może ustalić i obciążyć strony kosztami postępowania rozgraniczeniowego, nawet jeśli postępowanie to zostało umorzone i przekazane do rozpoznania sądowi powszechnemu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest uprawniony do ustalenia i obciążenia stron kosztami postępowania rozgraniczeniowego, nawet jeśli postępowanie zostało umorzone i przekazane do sądu powszechnego. Koszty te, poniesione w interesie stron, podlegają rozliczeniu w postępowaniu administracyjnym, niezależnie od późniejszego postępowania sądowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza B. ustalające koszty postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości należących do skarżącego T.G. i Gminy B. Postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte z urzędu, a następnie umorzone i przekazane do sądu powszechnego. Skarżący kwestionował zasadność i terminowość ustalenia kosztów, argumentując, że zostały one nałożone bez podstawy prawnej i przed zakończeniem postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów rozgraniczenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza B. z [...] r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych w obrębie geodezyjnym [...] stanowiących własność T.G. i Gminy B. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z [...] r. Burmistrz B. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej we wsi [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr 86, dla której w Sądzie Rejonowym w R. prowadzona jest księga wieczysta nr [...], będącej własnością Gminy B., z nieruchomością sąsiednią oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr 308, dla której w Sądzie Rejonowym w R. prowadzona jest księga wieczysta nr [...], będącą własnością T.G. Decyzją z [...] r. Burmistrz B. umorzył postępowanie w sprawie rozgraniczenia wyżej wskazanych nieruchomości, oraz orzekł o przekazaniu Sądowi Rejonowemu w R. sprawy granicznej w zakresie ustalenia przebiegu granicy na spornym odcinku. Postanowieniem z [...] r. Burmistrz B. na podstawie art. 264 § 1 w związku z art. 262 § 1 pkt 2 i art. 263 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w kwocie 9.225 zł i zobowiązał do ich uiszczenia właścicieli rozgraniczanych nieruchomości w wysokości po 4.612,50 zł od każdego z nich na rachunek bankowy Gminy B., w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. T.G. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości i zawieszenie postępowania do czasu dokończenia procedury rozgraniczenia nieruchomości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nałożenie obowiązku bez podstawy prawnej, art. 8 § 1 k.p.a. poprzez ewidentny brak podstawy prawnej do wydania postanowienia oraz art. 261 § 1 k.p.a. poprzez nałożenie na stronę kosztów postępowania przed zakończeniem postępowania, które nie były określone na etapie wszczęcia postępowania jako koszty opłacane zgodnie z przepisami "z góry". Po rozpatrzeniu wyżej wskazanego zażalenia postanowieniem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniło, że wobec braku w przepisach ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne regulacji odnoszącej się do kosztów postępowania rozgraniczeniowego, w tym zakresie należy odwołać się do art. 262 § 1 k.p.a., zgodnie z którym stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z winy strony albo zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Organ II instancji podkreślił, że postępowanie rozgraniczeniowe toczy się w interesie nie tylko wnioskodawcy, ale również w interesie właścicieli nieruchomości objętych rozgraniczeniem. Koszty poniesione w postępowaniu rozgraniczeniowym są kosztami poniesionymi w interesie wszystkich stron tego postępowania. Organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. W ocenie organu w tego rodzaju sprawach zastosowanie ma art. 152 k.c. stanowiący, że właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych, co oznacza, że koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. Kolegium podkreśliło następnie, że w niniejszym postępowaniu zostały poniesione koszty, które nie wynikają z ustawowego obowiązku ponoszenia kosztów przez organ prowadzący rozgraniczenie, w związku z czym kosztami tymi obciążyć należało uczestników rozgraniczenia. Koszty rozgraniczenia obejmują wynagrodzenie geodety, wydatki poniesione za sporządzenie map i innych dokumentów oraz znaków granicznych, a także na przeprowadzenie dowodów w toku postępowania, doręczenie pism. Organ zaznaczył przy tym, że uczestnicy rozgraniczenia ponoszą koszty postępowania niezależnie od treści decyzji rozgraniczeniowej. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że organ I instancji uprawniony był do ustalenia kosztów i wskazania stron zobowiązanych do ich poniesienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi T.G. powtórzył zarzuty zawarte w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniósł, że aktualny stan sprawy powstał z winy samorządu, który nie podpisał protokołu z rozgraniczenia i nie akceptuje ustalonych przez powołanego biegłego geodetę punktów. Skarżący podkreślił, że w toku postępowania złożył deklarację, iż pokrywa koszty rozgraniczenia, ale nie koszty czynności, które do tego rozgraniczenia nie doprowadziły. Wydana w postępowaniu rozgraniczeniowym decyzja nie opierała się na żadnym materiale mogącym podważyć pracę biegłego. Z tych przyczyn, w ocenie skarżącego, wydanie postanowienia w sprawie ustalenia kosztów i ich podziału jest na obecnym etapie przedwczesne i pozbawione podstawy formalnej do jego wydania. W konkluzji skargi T.G. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w całości, zawieszenie postępowania do czasu dokończenia procedury rozgraniczenia nieruchomości oraz o zwrot kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie zaś do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przy czym, co wymaga podkreślenia, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie było postanowienie o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych we wsi [...]: oznaczonej nr 308, której właścicielem jest skarżący z nieruchomością oznaczoną numerem 86 będącą własnością Gminy B. Organ ustalił wysokość kosztów na kwotę 9.225 zł i obciążył nimi strony po połowie tj. po 4.612,50 zł. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r. poz. 725 - dalej jako: "P.g.k.") rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz sądy - w wypadkach określonych w ustawie. Treść art. 30 ust. 1 P.g.k. stanowi, że organy przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony. Stosownie zaś do art. 31 P.g.k., czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Zauważyć należy, iż przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie określają zasad ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. W związku z tym przy ustalaniu wysokości kosztów tego postępowania zastosowanie mają przepisy działu IX Kodeksu postępowania administracyjnego zawarte w art. 262 – 267 k.p.a. Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Stosownie zaś do art. 263 § 1 k.p.a., do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji. Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy (§ 2). Organ ustala wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia, w drodze postanowienia, jednocześnie z wydaniem decyzji (art. 264 § 1 k.p.a.). Z przytoczonych przepisów wynika, że koszty postępowania administracyjnego to wyłącznie koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Ustalając wysokość kosztów postępowania administracyjnego, organ zobowiązany jest wykazać i uzasadnić wysokość kosztów danego postępowania, ale też wskazać, jakie składniki i na jakiej podstawie zostały zaliczone do kosztów postępowania oraz uzasadnić obciążenie strony kosztami. Odnosząc się do zarzutów skargi w tym miejscu należy podkreślić, że wyróżniamy dwa stadia postępowania rozgraniczeniowego: administracyjne i sądowe. Rozgraniczenie kończy się w postępowaniu administracyjnym, gdy zainteresowani właściciele zawrą ugodę albo, gdy organ prowadzący postępowanie wyda decyzję w sprawie - decyzję rozgraniczającą. W razie zaś nie zawarcia przez strony ugody i braku podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu organ umarza postępowanie administracyjne i z urzędu przekazuje sprawę do rozpoznania sądowi powszechnemu, który rozpoznaje ją w postępowaniu nieprocesowym stosując kolejno kryteria rozgraniczenia określone w art. 153 kodeksu cywilnego. Wbrew stanowisku skarżącego, prezentowanemu w toku postępowania administracyjnego i wyrażonemu we wniesionej skardze, przekazanie sprawy o rozgraniczenie do sądu powszechnego nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu przez organ administracji na podstawie art. 264 § 1 k.p.a. w przedmiocie powstałych kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego. Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie. Na podstawie art. 264 § 1 k.p.a. organ ma obowiązek orzeczenia o tych kosztach, chodzi bowiem o koszty faktycznie wyłożone przez organ w sytuacji, gdy ich poniesienie nie jest obowiązkiem organu oraz rozliczenie ich w relacji organ - strona. Ponadto w postępowaniu przed sądem powszechnym powstaną koszty związane z postępowaniem sądowym, które jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego, sąd powszechny nie będzie rozstrzygał o kosztach postępowania administracyjnego. Z uwagi na powyższe niezasadne są zarzuty skargi wskazujące na brak podstaw prawnych do wydania zaskarżonych rozstrzygnięć, jak również na przedwczesność rozstrzygnięcia w przedmiocie powstałych koszów postępowania rozgraniczeniowego. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06 (ONSAiWSA 2007, nr 2, poz. 26) wyraził pogląd, że organ administracji publicznej, orzekając na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może – uwzględniając normę art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 ), dalej: k.c. – obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Uzasadniając takie stanowisko, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 k.c. Pogląd wyrażony w wyżej wymienionej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego jest obecnie jednolicie podzielany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Prezentujący odmienne stanowisko wyrok WSA w Rzeszowie z 8 sierpnia 2013 roku w sprawie sygn. akt II SA/Rz 417/13 powołany przez skarżącego w piśmie procesowym z 21 czerwca 2021 roku został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 sierpnia 2015 r. w sprawie sygn. akt I OSK 2832/13. W swoim rozstrzygnięciu NSA uchylając rozstrzygnięcie sądu I instancji oddalił skargę uznając, że prawidłowo organ obciążył kosztami postępowania rozgraniczeniowego jego strony. Z akta sprawy wynika, że jeszcze przed formalnym wszczęciem postępowania rozgraniczeniowego zawiadomieniem z 29 czerwca 2020 roku organ poinformowała skarżącego o planowanym wszczęciu postępowania oraz konieczności poniesienia kosztów tego postępowania przez właścicieli rozgraniczanych nieruchomości. Po wyłonieniu wykonawcy prac geodezyjnych związanych z przedmiotowym rozgraniczeniem postanowieniem z [...] roku Burmistrz Gminy B. wszczął z urzędu postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy działką nr 308 stanowiącą własność skarżącego, a nieruchomością przyległą - działką nr 86 stanowiącą drogę gminną w związku z brakiem możliwości jednoznacznego ustalenia jej granicy. Decyzją z dnia [...] r., Burmistrz B. wobec nie zawarcia przez strony sporu granicznego ugody oraz braku możliwości wydania decyzji o rozgraniczeniu w oparciu o art. 33 ust. 1 P.g.k. orzekł o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu zaistniałego sporu granicznego do rozpoznania sądowi powszechnemu zgodnie z art. 34 ust. 1 P.g.k. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale, udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że toczy się ono w interesie każdej ze stron postępowania. Interes prawny jest bowiem kategorią obiektywną. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Jak już wyżej wskazano w rozpoznawanej sprawie spór dotyczył przebiegu linii granicznej między działką nr 86 stanowiącą drogę gminną, a działką nr 308, której właścicielem jest skarżący. Zatem postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się w interesie właścicieli sąsiednich nieruchomości, których granice stały się sporne, czyli nie tylko w interesie gminy, która postępowanie to zainicjowała, ale także w interesie biorącego w nim udział w charakterze strony skarżącego. Z akt sprawy wynika, że w toku trwającego postępowania rozgraniczeniowego skarżący nie kwestionował swojego obowiązku partycypacji w kosztach tego postępowania co potwierdza jego pismo z 26 października 2020 roku (k-12 akt admin.). W toku postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego decyzją z [...] roku, kosztami tego postępowania, które zostały poniesione w interesie właścicieli wszystkich rozgraniczanych nieruchomości, były koszty stanowiące wynagrodzenie geodety, wyłonionego w procedurze ofertowej. Kwota wynagrodzenia za czynności rozgraniczeniowe wynikała z umowy z 24 lipca 2020 r. zawartej przez organ administracji z geodetą, aneksowanej 24 października 2020 r. oraz wystawionej przez geodetę faktury z 9 grudnia 2020 r. Procedura wyłonienia geodety, nie była przy tym przez skarżącego kwestionowana, nie budzi także zastrzeżeń sądu. Jak wynika z akt sprawy, organ przed wyborem geodety i zawarciem z nim umowy na wykonanie prac rozgraniczeniowych, wystosował do czterech potencjalnie zainteresowanych podmiotów zaproszenie do złożenia oferty na wykonanie rozgraniczenia przedmiotowych działek. W odpowiedzi na zapytania ofertowe organ I instancji uzyskał tylko jedną ofertę pochodzącą od A. s.c. Usługi Geodezyjne z siedzibą w R. na kwotę 9.225 zł. Podkreślić nalży, że przepisy prawa nie określają wysokości stawek za wykonanie usług geodezyjnych, polegających na rozgraniczaniu nieruchomości. Ceny te kształtują zasady wolnego rynku. Wobec tego, że spółka cywilna A. jako jedyna złożyła ofertę na wykonanie czynności ustalenia przebiegu spornej granicy, to w ocenie sądu, zawarcie przez organ administracji umowy z tym podmiotem było racjonalne i zgodne z interesem właścicieli rozgraniczanych nieruchomości. W swojej skardze strona nie kwestionuje wysokości obciążających ją kosztów ani wysokości wynagrodzenia ustalonego z wybranym geodetą. Skarżący nie uprawdopodobnił też, że inny geodeta zgodziłby się wykonać te same czynności za niższą cenę. Nie wykazał, by czynności geodezyjne wykonane zostały w sposób niestaranny lub nieprofesjonalny, a tylko w takim przypadku organ administracji uprawniony byłby do odmowy zapłaty uzgodnionej w umownie ceny za wykonaną usługę. 9 grudnia 2020 r. upoważniony geodeta przekazał organowi administracji, na podstawie protokołu odbioru dokumentację rozgraniczeniową dotyczącą rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych numerami 86 i 308 zawierającą protokoły graniczne z 7 września i 8 października 2020 roku, szkic polowy, materiały archiwalne przeanalizowane przez geodetę w celu ustalenia przebiegu spornej granicy, wykaz współrzędnych punktów granicznych a także opinię techniczną. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Burmistrza B. z [...] r. o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego protokół graniczny stanowiący część powyższej dokumentacji został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 17 listopada 2020 roku. Z kolei zgodnie z umową zawartą z wybranym geodetą w dniu 24 lipca 2020 r., warunkiem wypłaty uzgodnionego przez strony wynagrodzenia było dokonanie przez zamawiającego odbioru przedmiotu umowy i przyjęcie dokumentacji do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Warunki te zostały w sprawie spełnione. Z akt sprawy wynika, że skarżącemu na jego wniosek udostępniona została sporządzona dokumentacja rozgraniczeniowa strona miała możliwość zapoznania się z nią i ewentualnego zakwestionowania czego jednak nie uczyniła. Z uwagi na fakt, że właściciele działek rozgraniczanych winni ponosić koszty ustalenia granicy po połowie słusznie uznano, że skarżący jako właściciel działki nr 308 sąsiadującej z gminną działką nr 86 powinien ponieść połowę kosztów rozgraniczenia w wysokości 4.612,50 zł. Pozostała zaś kwota obciąża gminę. W ocenie sądu, wbrew stanowisku skarżącego, koszty postępowania rozgraniczeniowego zostały ustalone prawidłowo. W toku kontroli zaskarżonego postanowienia, sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które dawało by podstawę do uwzględnienia skargi. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i wyjaśnił wszystkie jej istotne okoliczności. Rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. Zaskarżone postanowienie prawidłowo też wyjaśnia podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. Końcowo odnosząc się do wniosku strony zawartego w piśmie procesowym z 21 czerwca 2021 roku o przeprowadzenie rozprawy "w trybie zwykłym" sąd pragnie wyjaśnić, że z uwagi na wejście w życie z dniem 3 lipca 2021 roku ustawy z dnia 28 maja 2021 roku o zmianie ustawy –Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw ( DZ. U. z 2021 r. poz. 1090) zmiennie uległ art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.). Zgodnie z jego aktualnym brzmieniem w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (art. 15 zzs4 ust. 2 i 3). Wobec zmiany przepisów dotyczących odbywania posiedzeń sadowych, sąd nie mógł uwzględnić wniosku skarżącego o przeprowadzenie rozprawy "w trybie zwykłym". Uwzględniając powyższe okoliczności sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. is

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło