VI SA/Wa 883/21
WyrokWSA w Warszawie2021-07-07
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Jakub Linkowski, Joanna Wegner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII została nałożona prawidłowo, mimo argumentacji strony o dochowaniu należytej staranności i braku wpływu na powstanie naruszenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo nałożyły karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, ponieważ stwierdzone przekroczenia nacisku na osie i masy całkowitej pojazdu jednoznacznie kwalifikowały pojazd jako nienormatywny. Argumentacja strony o dochowaniu należytej staranności i braku wpływu na powstanie naruszenia została uznana za niewystarczającą, gdyż strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających te twierdzenia, a samo podjęcie działań organizacyjnych i szkoleniowych nie zwalnia z odpowiedzialności.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że samochód ciężarowy L. sp. z o.o. przekroczył dopuszczalne normy nacisku na oś napędową (o 25,78%) i rzeczywistej masy całkowitej (o 12,81%), a także nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, argumentując, że nienormatywność pojazdu jest uzależniona od przekroczenia norm przewidzianych dla konkretnej drogi, przewożony ładunek był podzielny (co uniemożliwiało uzyskanie zezwolenia kat. VII), a spółka dochowała należytej staranności i nie miała wpływu na powstanie naruszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Joanna Wegner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lipca 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
W dniu [...] lutego 2020 r. na ul. [...] w W. zatrzymano do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...]. Samochodem ciężarowym kierował K. B., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem gleby, ziemi (ładunek podzielny) w imieniu L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r.
W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:
- nacisk na podwójnej osi napędowej 23,9 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t
w górę) - przekroczenie o 4,9 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 25,78 %),
- rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 36,1 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 4,1 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 12,81 %),
- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na L. spółkę z o.o. kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach.
W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie art. 140aa ust. 1-3, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) prd, w zw. z art. 2 pkt 35a i art. 64d ust. 2 pkt 1 prd, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w sytuacji gdy, zgodnie z protokołem kontroli doszło do przekroczenia norm wagi i nacisku osi, natomiast normatywność pojazdu uzależniona jest od przekroczenia norm wagi
i nacisku osi przewidzianych dla konkretnej drogi. Strona wskazuje, że miał miejsce przewóz ładunku podzielnego, a zatem uzyskanie zezwolenia kategorii VII było niemożliwe, a strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Ponadto
w ocenie strony zaskarżona decyzja narusza art. 7, 77 kpa, przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, polegające na zaniechaniu czynności celem ustalenia właściwej organizacji
i dyscypliny pracy, zasad wynagradzania w przedsiębiorstwie skarżącej, art. 80 kpa, przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, art. 6, 8 kpa, przez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa. Strona wskazuje na definicję pojazdu nienormatywnego, zgodnie z którą jej zdaniem jest to pojazd, którego gabaryty lub tonaż przekraczają me normy zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, lecz normy zastrzeżone dla konkretnej drogi, po której pojazd się purusza. Strona wskazuje, iż przewożono ziemię, glebę, czyli ładunek podzielny, a zatem nie możliwym było uzyskanie zezwolenia kategorii VII. Poza tym kontrolowany pojazd wyposażony był w podwójną oś, podczas gdy ustawodawca w treści art. 41 udp, uregulował dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi, natomiast nie przewidział nacisku dla osi wielokrotnych, jak i osi nienapędowych. Zdaniem strony zapewniła ona kierowcy właściwą organizację i dyscyplinę pracy, organizuje dla kierowców cykliczne szkolenia, jak i prowadzi ciągłą kontrolę nad praca kierowców. Mając na uwadze argumentację zawartą w treści odwołania strona wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2020r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. - zwanej dalej kpa), art. 2 pkt 3 5a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 1, art. 140aa ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm. - zwanej dalej prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470- zwanej dalej udp), § 2 ust. 1 pkt 4, § 2 ust. 2, § 2 ust. 4, § 3 ust. 1 pkt 2, § 3 ust. 1 pkt 11, § 5 ust 1 pkt 6 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r.
w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 (piętnaście tysięcy) złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:
1) uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy;
2) przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1;
3) pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami;
4) zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego pojazdem nienormatywnym.
Zgodnie z art. 140aa ust. 1 prd, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
Jak stanowi art. 140aa ust. 3 prd, karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku pojazdu samochodowego o liczbie osi większej niż trzy - 32 tony.
Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury zmieniającym rozporządzenie
w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia z dnia 24 grudnia 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 2560), w § 3 ust. 1 wprowadzono pkt 15 w brzmieniu: samochodu ciężarowego o podrodzaju wywrotka, samochodu ciężarowego o podrodzaju pojemnik z przeznaczeniem betoniarka albo betoniarka z pompą do betonu, z zabudową wymienną o podrodzaju wywrotka albo podrodzaju pojemnik z przeznaczeniem betoniarka albo betoniarka z pompą do betonu oraz samochodu specjalnego z przeznaczeniem pompa do betonu, mającego cztery osie, używanego w ruchu krajowym - 34 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze lub koła pojedyncze wyposażone w szerokie opony (typu "Super Single") i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w kola bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony.
Zgodnie z treścią § 4 rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów § 1 pkt 4, pkt 10 lit. a oraz c, pkt 14 lit. c tiret drugie, lit. h oraz i, § 2 i § 3, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.
Jednocześnie zgodnie z § 3 ust. 6 ww. rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie może przekroczyć maksymalnej masy całkowitej określonej przez producenta.
Organ wskazał, że jak wynika z treści dowodu rejestracyjnego samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] - maksymalna masa całkowita pojazdu ( Maksymalna masa całkowita pojazdu jest największą technicznie dopuszczalną masą całkowitą pojazdu wynikającą z jego konstrukcji i wykonania, określoną przez producenta) wynosiła 40000 kg, F.2 - dopuszczalna masa całkowita pojazdu 32000 kg, a F.3 - dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów 40000 kg.
W treści § 3 ust. 1 pkt 11 ww. rozporządzenia mowa jest o dopuszczalnej masie całkowitej pojazdu, która w przypadku kontrolowanego samochodu ciężarowego wynosi 32000 kg, co wynika z dowodu rejestracyjnego.
Zgodnie z § 5 ust 1 pkt 6 lit. c, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z dwóch osi napędowych, przy odległości (d) między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30 < d < 1,80 lub 2,00) - 18 ton; dopuszcza się 19 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze lub koła pojedyncze wyposażone w szerokie opony (typu "Super Single") i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony.
Norma dotycząca nacisków osi podwójnych jest identyczna na wszystkich kategoriach dróg, zatem ich przekroczenie powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdyż tylko ono dopuszcza ich przekroczenie.
W dniu kontroli ww. samochodem ciężarowym strona wykonywała przejazd drogowy z ładunkiem gleby, ziemi (ładunek podzielny). Rodzaj przewożonego ładunku został ustalony w toku kontroli.
Miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem pomiaru pochylenia terenu stanowiska ważenia pojazdów z dnia 2 kwietnia 2019 r.
Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C III o nr fabrycznych [...], które legitymowały się certyfikatem zgodności z dnia 3 grudnia 2018 r. z wymaganiami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/31/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku wag nieautomatycznych wdrożonej do prawodawstwa polskiego rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla wag nieautomatycznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 802), została ustalona zgodnie z zapisami pkt. 8.3 normy PN-EN 45501:2015 Zagadnienia metrologiczne wag nieautomatycznych. Procedurę pomiaru za pomocą dwóch wag nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej przeprowadzono zgodnie z pkt 7.2 instrukcji obsługi wag. Podczas kontroli pojazd zgodnie z ww. procedurą wjeżdżał po kolei każdą osią pojazdu na parę wag, po czym następowało sumowanie uzyskanych wyników i otrzymano masę całkowitą pojazdu.
W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:
- nacisk na podwójnej osi napędowej 23,9 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 4,9 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 25,78 %),
- rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 36,1 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 4,1 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 12,81 %),
- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
W związku ze stwierdzoną nienormatywnością pojazdu na stronę nałożono karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.
Odnosząc się do zarzutów strony, organ zauważył, że podczas kontroli dokonano pomiarów odległości między osiami samochodu ciężarowego. Z protokołu kontroli wynika, że odległość miedzy pierwszą, a drugą osią wynosiła powyżej 1,40 m do 1,80m (IV), drugą, a trzecią powyżej 2,00 m (VI), a pomiędzy trzecią, a czwartą powyżej 1,30 m do 1,40 m (III). Wartości zostały dokładnie opisane w objaśnieniach zawartych w protokole kontroli.
Organ przypomniał, że zgodnie z treścią § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, Odległość (d) między dwiema sąsiednimi osiami wchodzącymi w skład tej samej grupy osi nie może przekraczać 1,80 m. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do pojazdów zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r., dla których odległość (d) między dwiema sąsiednimi osiami wchodzącymi w skład tej samej grupy osi nie może przekraczać 2,00 m.
W związku z powyższym konstrukcyjnie samochód ciężarowy składał się z dwóch podwójnych osi napędowych.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd.
Organ zauważył, że strona w toku postępowania pismem z dnia 13 marca 2020 r., złożyła wyjaśnienia, które nie stanowią dowodów świadczących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Nie są takimi dowodami wyjaśnienia zawarte w odwołaniu.
Jak wykazała kontrola w niniejszym przypadku odbycie przez kierowcę cyklicznych szkoleń, jak również zapewnienie prawidłowych zasad wynagradzania, systemu dyscyplinarnego, okazało się niewystarczające do zapewnienia normatywności samochodu ciężarowego.
Samo podjęcie ww. czynności nie powoduje automatycznie zapewniania właściwej organizacji i dyscypliny w pracy. Strona powinna przedawnić dowody, jakie czynności w tym konkretnym przypadku podjęła, aby wykonywać przejazd pojazdem zgodnie z przepisami. Tymczasem strona takich dowodów nie przedstawiła.
Zdaniem organu odwoławczego mając na uwadze powyższe regulacje prawne oraz treść zgłaszanych przez stronę wyjaśnień w przedmiotowej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy jedynie zakwestionować swojej odpowiedzialności. To podmiot wykonujący przejazd przecież decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przejazdu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport jak i innych uczestników ruchu.
Pismem z dnia 10 lutego 2021r. L. spółka z o.o. z siedzibą w S. wniosła do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję zarzucając:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania tj.:
a. art. 140aa ust. 1-3 oraz art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c) p.r.d. w zw. z § 5 ust. 1 pkt 6 lit. c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31.12.2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia w zw. z art. 2 pkt 35a p.r.d. w zw. z art. 64d ust. 2 pkt 1 p.r.d. - poprzez ich błędną wykładnię
i niewłaściwe zastosowanie polegające na nałożeniu kary na skarżącą za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kat. VII, podczas gdy:
- zgodnie z protokołem kontroli doszło do przekroczenia norm wagi i nacisku osi z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, natomiast nienormatywność pojazdu uzależniona jest od przekroczenia norm wagi i nacisku osi przewidzianych dla konkretnej drogi,
- zgodnie z protokołem kontroli miał miejsce przewóz ładunku podzielnego, zatem uzyskanie zezwolenia kat VII było niemożliwe,
- skarżąca dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych
z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia;
b. art 140aa ust 4 pkt 1 p.r.d. poprzez jego niezastosowanie polegające na braku umorzenia postępowania w sytuacji, gdy skarżąca dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia;
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego polegające na zaniechaniu ustaleń w przedmiocie: właściwej organizacji i dyscypliny pracy i zasad wynagradzania w przedsiębiorstwie skarżącej, braku wpływu skarżącej na powstanie naruszenia, wystąpienia naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżąca nie mogła przewidzieć;
b. art. 7a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w postaci nie wzięcia pod rozwagę okoliczności podanych przez stronę, których konsekwencją jest powstanie w sprawie wątpliwości co do wypełnienia przez stronę warunku "należytej staranności" opisanego normą art 140aa ust. 4 p.r.d., a w konsekwencji rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść strony;
c. art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący i zaniechanie rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie ustaleń dotyczących: właściwej organizacji i dyscypliny pracy i zasad wynagradzania w przedsiębiorstwie skarżącej, braku wpływu skarżącej na powstanie naruszenia, wystąpienia naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżąca nie mogła przewidzieć;
d. art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów i wydanie decyzji, w sytuacji gdy nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy;
e. art. 6 i 8 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa, co skutkowało utratą zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonej w całości decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zdaniem strony skarżącej nałożenie kary w niniejszej sprawie pozostaje
w sprzeczności z art. 140aa ust. 4 pkt 1 u.t.d. W orzecznictwie przyjmuje się, że aby przewoźnik mógł uchylić się od odpowiedzialności musi zostać wykazane, że działał on z należytą starannością, zaś do naruszenia doszło z przyczyn, na których wystąpienie nie miał wpływu. Spółka podkreśliła, że w niniejszej sprawie zapewniła kierowcy właściwą organizację i dyscyplinę pracy, która jest wymagana w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiających przestrzeganie przepisów. Kierowca dysponował wystarczającą ilością czasu na przewóz towaru z zapasem uwzględniającym ewentualne utrudnienia w ruchu, jakie mogą wystąpić.
Spółka podkreśliła, że jako przedsiębiorca prowadzący przedsiębiorstwo transportowe dba o należyte przestrzeganie prawa oraz szkolenie swoich kierowców. Szkolenia odbywają się cyklicznie, a wszelkiego rodzaju niesubordynacja lub naruszenie przepisów prawa - karane są zgodnie z katalogiem kar przewidzianych Kodeksem pracy. Wysokość wynagrodzenia nie jest uzależniona od szybkości pokonania trasy. Również nie stosuje premii w przypadku szybszego dotarcia do celu przez kierowcę. Zapewnia prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów.
W przedsiębiorstwie transportowym został wprowadzony efektywny system dyscyplinarny, który ma na celu zniechęcenie kierowców do popełniania wykroczeń. W przypadku stwierdzenia popełnionych naruszeń powtarzane są szkolenie
z zakresu przepisów obowiązujących kierowcę. Spółka stosuje ponadto kary porządkowe, takie jak upomnienie, nagana i kara pieniężna, które zostały uregulowane w Kodeksie Pracy.
Ponadto spółka prowadzi ciągłą kontrolę nad pracą kierowców, m.in. poprzez codzienne kontrole telefoniczne, wydawanie odpowiednich poleceń, sprawdzanie przed wyjazdem czasu pracy, ustalanie realnych zadań przewozowych i organizacji pracy tak, aby wykonywanie transportu odbywała się w sposób bezpieczny. Każdego tygodnia przed wyjazdem samochody są kontrolowane pod względem sprawności technicznej oraz montażu ewentualnych urządzeń, które mogą zakłócać funkcjonowanie tachografu.
Zdaniem spółki nie ulega zatem wątpliwości, że zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy umożliwiającą przestrzeganie przepisów, a także stosuje prawidłowe zasady wynagradzania. Nie miała wpływu na zaistnienie stwierdzonych naruszeń. Powyższe, zostało podważone przez organ rozpatrujący odwołanie, z powodu rzekomo niewystarczającego udowodnienia powołanych okoliczności. W ocenie skarżącego stanowi to naruszenie zasady prawa wywodzonej z normy art. 7a § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. 2019 poz.2325).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać,
że nie jest ona zasadna.
Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.
Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo
o ruchu drogowym (Dz.U.2018 poz.1990 ze zm. - zwanej dalej prd), pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz
z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 Prd, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.
Natomiast w myśl art. 140aa ust. 1 prd, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 Prd).
W świetle powyższych przepisów zasadą jest zakaz ruchu pojazdów nienormatywnych, a odstępstwem od tej zasady jest możliwość dopuszczenia tych pojazdów do ruchu - po uzyskaniu zezwolenia i na warunkach określonych w tym zezwoleniu.
Kontrolowany w dniu [...] lutego 2020r. pojazd skarżącego był nienormatywny co potwierdzają wyniki kontroli. W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:
- nacisk na podwójnej osi napędowej 23,9 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t
w górę) - przekroczenie o 4,9 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 25,78 %),
- rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 36,1 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 4,1 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 12,81 %),
Podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Zgodnie z art. 140aa ust. 1 prd, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
Jak stanowi art. 140aa ust. 3 prd, karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.
Wobec stwierdzonych naruszeń, w ustalonym stanie faktycznym, organy zasadnie orzekły o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej jak za brak zezwolenia kategorii VII w wysokości 15.000 złotych.
Za bezzasadne w ocenie sądu uznać należy zarzuty skargi, iż brak było podstaw do nałożenia na stronę kary pieniężnej albowiem nienormatywność pojazdu uzależniona jest od przekroczenia norm wagi i nacisku osi przewidzianych dla konkretnej drogi. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 35a prd, pojazd nienormatywny jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Jak zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustawodawca posłużył się określeniem "w przepisach o drogach publicznych", co oznacza wszelkie regulacje dotyczące dróg publicznych, a nie tylko przepisy ustawy o drogach publicznych. Przepisy odnoszące się do dróg publicznych zostały zawarte również
w treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), które w dziale II reguluje wymiary, masy i naciski osi pojazdu.
Zarówno treść art. 41 udp, jak i treść ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, zostały implementowane
z dyrektywy Rady nr 96/53/WE, a zatem nie można rozpatrywać ich w oderwaniu od siebie. W tym znaczeniu "przepisy o drogach publicznych", należy rozumieć jako zbiór przepisów regulujących poruszanie się po drogach publicznych pojazdów. Przepisy dotyczące maksymalnych wymiarów pojazdów, pochodzą z jednej dyrektywy Rady nr 96/53/WE.
Kwestię wartości dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej reguluje § 5 ust 1 pkt 6 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, zgodnie z którym dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z dwóch osi napędowych, przy odległości (d) między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30 < d < 1,80 lub 2,00) - 18 ton; dopuszcza się 19 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze lub koła pojedyncze wyposażone w szerokie opony (typu "Super Single") i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony.
Natomiast stosownie do treści § 3 ust. 1 pkt 11 ww. rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku pojazdu samochodowego o liczbie osi większej niż trzy - 32 tony.
W związku z powyższym, zdaniem sądu, organy w sposób prawidłowy zastosowały przepisy maksymalnych wartości określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.
Dopuszczalna wartość dotycząca nacisków osi podwójnych jest identyczna na wszystkich kategoriach dróg, zatem ich przekroczenie powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdyż tylko ono dopuszcza ich przekroczenie.
Jak słusznie zauważył również organ w sprawie nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd.
Przeprowadzona kontrola drogowa wykazała, że odbycie przez kierowcę cyklicznych szkoleń, jak również zapewnienie prawidłowych zasad wynagradzania, systemu dyscyplinarnego, okazało się niewystarczające do zapewnienia normatywności samochodu ciężarowego. Sąd zgadza się z organem, że samo podjęcie ww. czynności nie powoduje automatycznie zapewniania właściwej organizacji i dyscypliny w pracy. Strona powinna przedawnić dowody, jakie czynności w tym konkretnym przypadku podjęła, aby wykonywać przejazd pojazdem zgodnie z przepisami. Tymczasem strona takich dowodów nie przedstawiła.
Według sądu, ocena organów Inspekcji Drogowej została przeprowadzona po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, przeprowadzonym zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 77 i art. 80 k.p.a.). Ponadto, należy uznać, że uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają art. 107 § 3 k.p.a., albowiem wynika z nich ocena faktów, prawa i ich subsumcji oraz cele i skutki rozstrzygnięcia, co w konsekwencji oznacza, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone z poszanowaniem zasady zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa, wyrażonej w przepisie art. 8 k.p.a.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. bowiem skoro w sprawie nie wystąpiły wątpliwości, to brak było podstaw zarówno do zastosowania art. 7a § 1 k.p.a. Jedynie w przypadku, gdy rezultat przeprowadzonej wykładni, mimo zastosowania różnych metod interpretacji, pozwala na przyjęcie alternatywnych względem siebie treści normy prawnej, prawidłowym rozwiązaniem jest wybór znaczenia, które jest korzystne dla strony. Jeśli jednak wynik przeprowadzonej wykładni daje jasność co do treści normy prawnej, to nie ma podstaw do zastosowania art. 7a § 1 k.p.a. Tylko niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów stosowanego prawa rozstrzyga się na korzyść strony.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło