IV SA/Po 230/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-07-08
Skład orzekający: Maciej Busz, Józef Maleszewski, Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawcy niebędącemu rzemieślnikiem, który zawarł umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego z młodocianym pracownikiem przed 1 września 2019 r., przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeśli młodociany zdał egzamin czeladniczy, a nie zawodowy, zgodnie z przepisami obowiązującymi po tej dacie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły prawo materialne, uchylając decyzje obu instancji. W sytuacji, gdy umowa o przygotowanie zawodowe została zawarta przed 1 września 2019 r., a pracodawca poniósł koszty kształcenia, a młodociany zdał egzamin zgodny z umową, odmowa dofinansowania z powodu braku przepisów przejściowych i zastosowania nowej, mniej korzystnej regulacji jest niezasadna. Sąd zastosował wykładnię celowościową i systemową, uwzględniając zasadę sprawiedliwości społecznej i ochronę praw nabytych.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo H.-U. "P." Sp. z o.o. złożyło wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika W. P., który ukończył naukę zawodu i zdał egzamin czeladniczy. Pracodawca nie jest rzemieślnikiem, a umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została zawarta przed 1 września 2019 r. Organy administracji odmówiły dofinansowania, uznając, że zgodnie z przepisami obowiązującymi od 1 września 2019 r. młodociany powinien zdać egzamin zawodowy, a nie czeladniczy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym zastosowanie przepisów w niewłaściwym brzmieniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 08 lipca 2021 r. sprawy ze skargi P. H.-U. "P." Sp. z o.o. z siedzibą w N. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia [...] października 2020 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postepowania.
Burmistrz K. decyzją z [...].10.2020 r., nr [...] w sprawie dofinansowania kosztów kształcenia wydaną na podstawie art. 122 ust. 6, w związku z art. 122 ust. 1-2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 910, dalej u.p.o.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm., dalej k.p.a.), art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. 2018 r. poz. 1267, ze zm.), § 11 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. 2018 r. poz. 2010, ze zmianami), §10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2017 r. poz. 1644), art. 37 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 708), art. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352), odmówił przyznania firmie: PRZEDSIĘBIORSTWO H. - U. "P." Sp. z o.o., N. [...] [...]. dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika W. P..
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że PRZEDSIĘBIORSTWO H. - U. "P." Sp. z o.o. w N. (dalej skarżąca) złożyło w dniu [...] września 2020 roku wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika W. P. - realizującego w związku z tym obowiązkowe dokształcanie teoretyczne w Branżowej Szkole I stopnia w K. w zawodzie kucharz. Aby uzyskać dofinansowanie kosztów kształcenia, pracodawca winien spełnić warunki uregulowane w art. 122 u.p.o. Osoba ucząca młodocianego pracownika musi posiadać kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego, a młodociany pracownik powinien ukończyć naukę zawodu i zdać odpowiedni egzamin, zgodnie z ww. uregulowaniem prawnym.
Od [...] września 2019 roku, zgodnie z art. 122 u.p.o. dofinansowanie przysługuje pracodawcy, jeżeli:
1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;
2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał:
a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisam: wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2018 r. poz. 1267 i 2245 oraz z 2019 r. poz. 1495),
b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy.
Ponadto dofinansowanie przyznawane jest po spełnieniu wszystkich wymogów zawartych w art. 122 ust. 1-2, 7 i 11 u.p.o.
Na podstawie przeprowadzonej analizy złożonego przez pracodawcę wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika wraz z załączonymi kopiami dokumentów stwierdzono, że pracodawca złożył wniosek o dofinansowanie w ustawowym terminie, od dnia zdania egzaminu przez młodocianego pracownika, który w tym przypadku liczy się od dnia [...] września 2020 r. Pracownik zamieszkuje na terenie gminy K.. Pracodawca dołączył również umowę z młodocianym pracownikiem, zawartą na okres od dnia [...].09.2017 r. do [...].08.2020 r., tj. na czas [...] miesięcy. Zgodnie z ust. 11 cyt. ustawy, pracodawca spełnił również przesłanki w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach pomocy publicznej, tj. zostały złożone odpowiednie dokumenty, z których wynika, że dofinansowanie udzielane podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą stanowi pomoc de minimis.
Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 1) u.p.o. i §2 ust. 1 pkt 3) rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić również osoba zatrudniona u pracodawcy, posiadająca kwalifikacje wymagane od instruktorów praktycznej nauki zawodu. Naukę zawodu u pracodawcy prowadził A. Z. S., posiadający kwalifikacje zawodowe mistrza nr [...] oraz przygotowanie pedagogiczne nr [...]. Zgodnie z §10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie praktycznej nauki zawodu są to odpowiednie uprawnienia do praktycznej nauki zawodu.
Pracodawca przedłożył zaświadczenie Nr [...] z dnia [...] września 2020 r. wydane przez K. Izbę Rzemieślniczą potwierdzające, że młodociany pracownik W. P. zdał egzamin w dniu [...] września 2020 r.
W świetle art. 122 ust. 1 pkt 2) u.p.o. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2019 roku, warunkiem otrzymania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, który nie jest rzemieślnikiem, jest zdanie przez pracownika egzaminu zawodowego.
Skarżąca jest spółką wpisaną do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego i nie może być uznana za rzemieślnika w rozumieniu ustawy o rzemiośle. W konsekwencji młodociany pracownik powinien zdać egzamin zawodowy, a nie egzamin czeladniczy. W związku z powyższym pracodawcy nie należy się dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, bowiem nie zdał on egzaminu zawodowego.
Burmistrz K. wziął również pod uwagę orzecznictwo sądów administracyjnych, które rozstrzygając sprawy z zakresu dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników w myśl art. 2 Konstytucji RP stosowały wykładnię rozszerzającą, kierując się zasadą sprawiedliwości społecznej oraz stosując normę względniejszą w sytuacji, gdy zmiany przepisów były mniej korzystne dla podmiotu, przy jednoczesnym braku przepisów przejściowych. Orzecznictwo to ukształtowało się w sytuacjach, gdy wnioski o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników składane były w II połowie 2019 roku, zatem krótko po wejściu nowych przepisów. Obecnie stan taki nie występuje.
W przedmiotowej sprawie, pracodawca złożył wniosek w miesiącu wrześniu 2020 roku, w którym młodociany pracownik zdał również egzamin, a więc po roku od wydania nowych uregulowań prawnych. Zatem w świetle przepisów, obowiązujących już od [...] września 2019 r., pracodawca miał obowiązek skierować młodocianego pracownika na odpowiedni egzamin.
Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniosło Przedsiębiorstwo H.-U. "P." Sp. z o. o., zaskarżając ją w całości (doręczoną odwołującemu dnia [...].10.2020 r.)
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...].12.2020 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzje w mocy.
W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżąca Spółka wnioskiem z dnia [...] września 2020r. wystąpiła o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika W. P., dołączając do wniosku wymagane dokumenty. Kryteria warunkujące przyznanie pracodawcy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników określone zostały w ustawie z dnia 14 grudnia 2016r. Prawo oświatowe (t. j. Dz.U. z 2020, poz. 910 ze zm.).
Zgodnie z art. 122 u.p.o. - w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2019 - pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia od gminy właściwej, ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, jeżeli:
1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;
2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał:
a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2018 r. poz. 1267 ze zm.),
b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy;
3) młodociany pracownik ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.
Skarżąca jest spółką prawa handlowego wpisaną do Krajowego Rejestru Sadowego i nie jest rzemieślnikiem w rozumieniu ustawy o rzemiośle.
Powyższe przepisy ustawy Prawo oświatowe przesądzają zatem, iż w sytuacji, gdy pracodawca nie jest rzemieślnikiem wówczas kształci młodocianego pracownika, który zdaje egzamin zawodowy przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną. Tymczasem młodociany pracownik W. P., jak wynika z załączonych dokumentów, zdał egzamin czeladniczy przed K. Izbą Rzemieślniczą i uzyskał świadectwo czeladnicze. Brak jest zatem podstaw do przyznania wnioskowanego dofinansowania.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu podnieść należy, iż brzmienie art. 122 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe uległo zmianie z dniem 1 września 2019 r., w momencie wejścia w życie ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (tekst. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2245), gdzie nie zawarto przepisów przejściowych.
Brak przepisów intertemporalnych, oznacza, że wolą ustawodawcy było zastosowanie wprowadzanych zmian do stosunków prawnych trwających w dacie wejścia w życie ustawy.
Wskazano, iż w ocenie Kolegium cytowany art. 122 u.p.o. jest jasny na tyle, że nie wymaga żadnej wykładni, zgodnie z obowiązującą w systemie prawa zasadą: clara non sunt interpretanda. Analizowany przepis jest sformułowany w sposób niebudzący wątpliwości i co istotne - jako norma bezwzględnie obowiązująca - nie pozostawia organom administracji orzekającym w tego rodzaju sprawach żadnego luzu decyzyjnego.
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...].12.2020 r., nr [...] wniosło Przedsiębiorstwo H.-U. "P." Sp. z o.o. zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono mające istotny wpływ na wynik niniejszego postępowania, naruszenie przepisów prawa procesowego oraz materialnego, w tym:
1) art. 122 u.p.o. (Dz.U. z 2017 r. poz. 59, t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 910), rozdział 3b ustawy o systemie oświaty (Dz.U. 1991 Nr 95, poz. 425, t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327) i art. § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej zmieniające rozporządzenie w sprawie egzaminu czeladniczego, egzaminu mistrzowskiego oraz egzaminu sprawdzającego, przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2468) poprzez ich nieuzasadnione zastosowanie w brzmieniu z dnia wydania decyzji z [...].10.2020 r., nr [...] w sprawie dofinansowania kosztów kształcenia, podczas gdy w ocenie skarżącej organ winien zastosować ww. przepisy w ich brzemieniu przed 01.09.2019 r., tj. sprzed zmian wprowadzonych ustawą o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw z 22.11.2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 2245 z późn. zm.),
2) art. 101a ust. 1 i 3 ustawy z 22.111.2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 poz. 2245) poprzez jego niezastosowanie przez organ II instancji oraz przyjęcie, że przepisy wprowadzone przedmiotową nowelizacją mają zastosowanie w przypadku osób, które rozpoczęły naukę po 01.09.2019 r.
3) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie przez organ II instancji czynnego udziału w sprawie poprzez brak umożliwienia jej przed wydaniem zaskarżonej decyzji wypowiedzenia się do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Naruszenie to stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a.
4) art. 7a k.p.a. poprzez jego nieuzasadnione niezastosowanie i nieuwzględnienie na korzyść skarżącej wątpliwości interpretacyjnych, co do tego czy w przedmiotowym przypadku powinny mieć zastosowanie przepisy wymienione w pkt 1 petitum w brzmieniu aktualnym na dzień wydania decyzji, czy w brzmieniu sprzed 01.09.2019 r.,
5) art. 8 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
Z uwagi na powyższe naruszenia, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a., wniesiono :
1) o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji,
ewentualnie:
2) o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji,
3) o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych (w przypadku ustanowienia pełnomocnika).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 21 grudnia 2020 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), zmienionej ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875).
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest odmowa przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.
Podstawę prawna rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1148 ze zm. – dalej również jako: Prawo oświatowe).
Poza sporem w okolicznościach badanej sprawy pozostaje, że od 1 września 2019 r. art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego stanowi, że pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:
1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;
2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał :
a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2018 r. poz. 1267 i 2245 oraz z 2019 r. poz. 1495),
b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy.
Kwestią bezsporną pozostaje, że jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji, A. S. jest zatrudniony w PHU P. Sp. z o.o. jako kucharz i posiada tytuł mistrza w zawodzie kucharz. Ponadto ukończył on kurs w zakresie instruktora praktycznej nauki zawodu. Nie jest też sporne, że umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego pracownika młodocianego W. P. zawarto [...] sierpnia 2017 r. W umowie tej zastrzeżono, że przygotowanie zawodowe odbędzie się pod nadzorem A. S., posiadającego kwalifikacje zawodowe oraz przygotowanie pedagogiczne. W umowie też zastrzeżono, że "nauka zawodu kończy się egzaminem czeladniczym składanym przed komisją izby rzemieślniczej". Badając zasadność złożonej skargi należy podkreślić, że rację mają organy orzekające w sprawie co do tego, że brzmienie art. 122 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe uległo zmianie z dniem 01 września 2019 r., w momencie wejścia w życie ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (tekst. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2245), gdzie nie zawarto przepisów przejściowych. Zaakcentować jednak trzeba, że w tej sytuacji należy zawsze mieć na względzie fakt, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w sytuacji zmiany przepisów na mniej korzystne dla podmiotu, przy jednoczesnym braku przepisów przejściowych, uwzględniając normę art. 2 Konstytucji RP należy stosować normę względniejszą (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1691/12 i z 16 października 2012 r. sygn. akt I FSK 1996/11, CBOSA).
Podkreślenia wymaga również, że sądy administracyjne kontrolują legalność działalności administracji publicznej, przy czym, co trzeba zaznaczyć, czynią to w ramach sprawowanego - wymiaru sprawiedliwości - (art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Sprawując wymiar sprawiedliwości i rozstrzygając sporne zagadnienia sądy uprawnione są do wyważenia racji stron procesu w ramach wykładni i stosowania relewantnych norm prawnych. Nie do pogodzenia - z istotą wymiaru sprawiedliwości - w ocenie Sądu sprawę niniejszą rozpoznającego, byłoby przyjęcie interpretacji znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów, w sposób, który prowadziłby do sytuacji w której pracodawca zawarł umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego przed 01 września 2019 r., poniósł koszty kształcenia młodocianego pracownika, który zdał egzamin określony w umowie, a następnie - z uwagi na brak przepisów intertemporalnych - zostałby pozbawiony dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Dlatego też Sąd za zasadne uznał podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego przez organy obu instancji.
Ponadto podkreślić trzeba, że na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania. W badanej sprawie nie budzi jednak żadnych wątpliwości fakt, że A. S. jest zatrudniony w PHU P. i prowadził przygotowanie zawodowe W. P.. W niniejszej sprawie bezsporne również pozostaje, że A. S. posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania.
Nie budzi również wątpliwości, że na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa oświatowego pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał "w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2018 r. poz. 1267 i 2245 oraz z 2019 r. poz. 1495)". Dokonując wykładni tego ostatniego przepisu, w ocenie Sądu, wziąć należało pod uwagę nie tylko jego literalne brzmienie, jak w istocie uczyniły to organy, ale należało również posłużyć się dyrektywami wykładni celowościowej i systemowej. Skoro zatem ustawodawca w art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego dopuszcza przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika pracodawcy, który sam nie posiada kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych - pod warunkiem - że kwalifikacje takie posiada osoba przez niego zatrudniona, to nie sposób przyjąć, że w art. 122 ust. 1 pkt 2 lit.a Prawa oświatowego mowa wyłącznie o rzemieślniku w rozumieniu ustawy o rzemiośle. Należy z resztą zauważyć, że sam ustawodawca nie odsyła wprost do ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz.U. z 2018, poz. 1267), a jedynie do rozporządzenia określającego warunki powoływania komisji egzaminacyjnych izb rzemieślniczych wydanego na podstawie zawartej w art. 3 ust. 4 tej ustawy delegacji ustawowej. Wnioski dotyczące wykładni art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa oświatowego pośrednio potwierdzają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 2018, poz. 2010 – dalej jako: Rozporządzenie z 1996 r.), gdzie wskazano, że wymóg posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu nie dotyczy pracodawców, w imieniu których przygotowanie zawodowe młodocianych prowadzą uprawnieni do tego pracownicy 9 § 2 ust. 1 i 2 w zw. z § 3c rozporządzenia z 1996 r.). Zważywszy przy tym na cel regulacji tych przepisów, które mają w założeniu zachęcić pracodawców do kształcenia zawodowego młodocianych poprzez dofinansowanie kosztów takiego kształcenia przyjąć należało, że dofinansowanie kosztów kształcenia przysługuje na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa oświatowego nie tylko pracodawcom będącym rzemieślnikami w rozumieniu ustawy o rzemiośle, ale również pracodawcom w imieniu których zakład prowadzi albo u których zatrudniona jest osoba, która jest rzemieślnikiem. Interpretacja przepisów Prawa oświatowego musi następować z uwzględnieniem wytycznych, które zawarte zostały w preambule tej ustawy, a która wskazuje, że oświata w Rzeczypospolitej Polskiej stanowi wspólne dobro całego społeczeństwa; kieruje się zasadami zawartymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także wskazaniami zawartymi w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Konwencji o Prawach Dziecka. Nauczanie i wychowanie - respektując chrześcijański system wartości - za podstawę przyjmuje uniwersalne zasady etyki. Kształcenie i wychowanie służy rozwijaniu u młodzieży poczucia odpowiedzialności, miłości Ojczyzny oraz poszanowania dla polskiego dziedzictwa kulturowego, przy jednoczesnym otwarciu się na wartości kultur Europy i świata. Szkoła winna zapewnić każdemu uczniowi warunki niezbędne do jego rozwoju, przygotować go do wypełniania obowiązków rodzinnych i obywatelskich w oparciu o zasady solidarności, demokracji, tolerancji, sprawiedliwości i wolności.
Powyższe stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prezentował już wielokrotnie, choćby w wyrokach wydanych w sprawach o sygn. IV SA/Po 316/20,IV SA/Po 1489/20, IV SA/Po 1490/20, IV SA/Po 1491/20 i innych).
Mając zatem na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że decyzje obu instancji zapadły z naruszeniem przepisu prawa materialnego art. 122 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a Prawa oświatowego, mającym wpływ na wynik sprawy. Uzasadniało to ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 p.p.s.a. o czym Sąd orzekł w pkt. 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę złożyły się koszty: wpisu sądowego od skargi ([...] zł).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie rozpoznanie wniosku skarżącej z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło