III OSK 5056/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt IV SAB/Po 133/20 odrzucające skargę R.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z 10 marca 2021 r., sygn. akt IV SAB/Po 133/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę R.S. (skarżący) na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z [...] września 2020 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], dotyczące odwołania od decyzji [...] UM w [...] z [...] lipca 2020 r. W uzasadnieniu wskazał, że [...] lipca 2020 r. do Urzędu Miejskiego w [...] wpłynęło odwołanie, którego rozpoznanie powinno nastąpić w terminie 14 dni, której skarżący nadal nie otrzymał decyzji, a na wnioski o informację publiczną nie ma odpowiedzi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie wyjaśniając, że [...] sierpnia 2020 r. wpłynęło odwołanie od decyzji Burmistrza [...] z [...] lipca 2020 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, w którym skarżący zarzuca naruszenie art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. SKO wyjaśniło, iż decyzją z [...] września 2020 r. uchyliło decyzję Burmistrza z [...] lipca 2020 r., gdyż informacja, której żądał skarżący nie była informacją publiczną, bowiem skarżący domagał się informacji o prowadzonych przez Burmistrza postępowaniach administracyjnych, w których skarżący jest stroną. Skoro zaś skarżący nie domagał się udzielenia informacji publicznej to organy administracji publicznej nie były zobowiązane do zachowania terminów, o których mowa w art. 13 ust. 1 oraz art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zarządzeniem z [...] grudnia 2020 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do ewentualnego sprecyzowania skargi oraz podania, czy skarżący wniósł w niniejszej sprawie ponaglenie pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z [...] stycznia 2021 r. pełnomocnik doprecyzował skargę i wyjaśnił, iż organ rozpatrując odwołanie był zobowiązany zakresem żądania skarżącego, który domagał się udostępnienia informacji publicznej, zatem odwołanie skarżącego powinno być rozpoznane w terminie dni 14. Podniósł, iż w jego ocenie sprawa dotyczy udzielenia informacji publicznej i kwestia ponaglenia nie ma znaczenia. Z ostrożności procesowej podano, że skarżący składał ponaglenie za pośrednictwem portalu ePUAP [...] września 2020 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zarządzeniem z [...] lutego 2021 r. wezwano organ do wskazania, czy skarżący wniósł ponaglenie [...] września 2020 r. oraz pełnomocnika skarżącego do przedłożenia ponaglenia z rygorem przyjęcia, że ponaglenie nie zostało wniesione. Pismem z [...] lutego 2021 r. organ wskazał, że skarżący nie wniósł ponaglenia za pośrednictwem platformy elektronicznej. Pełnomocnik skarżącego wniosła o przesłuchanie skarżącego w celu wyjaśnienia faktów wskazanych w skardze oraz w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r., zaś przy piśmie z [...] marca 2021 r. przesłała ponaglenie z [...] września 2020 r. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, iż uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek skutecznego złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Podniósł, że z treści skargi wynika, że skarżący wnosi skargę na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w postępowaniu odwoławczym dotyczącą rozpoznania odwołania wniesionego od decyzji organu I instancji, zaś z przedłożonych do akt sądowych sprawy dokumentów oraz akt administracyjnych sprawy nie wynika, by skarżący złożył ponaglenie do organu. W tych okolicznościach Sąd uznał, że warunek skutecznego wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie został spełniony, bowiem skarżący nie wykazał, że wyczerpał tryb opisany w art. 37 k.p.a. w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a. Dalej Sąd wyjaśnił, iż przekazane przez pełnomocnika ponaglenie z [...] września 2020 r. nie zawiera urzędowego potwierdzenia doręczenia, co oznacza, że nie można uznać, że zostało skutecznie wniesione do organu. Podniósł, że mimo wezwania do przedstawienia dokumentów potwierdzających wniesienie ponaglenia, Sąd nie otrzymał takich dokumentów, co nie pozwoliło na ocenę i ustalenie faktu i daty jego wniesienia. Na marginesie Sąd wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza [...] z [...] lipca 2020 r. uznając, że informacja, której żądał skarżący nie była informacją publiczną. Burmistrz bowiem uznał, że informacja ta nie stanowi informacji publicznej, ale zastosował niewłaściwą formę załatwienia sprawy, wydając decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej. Sąd stanął na stanowisku, iż skoro skarżący nie domagał się udzielenia informacji publicznej, to organy administracji publicznej nie były zobowiązane do zachowania terminów, o których mowa w art. 13 ust. 1 oraz art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się skarżący i w skardze kasacyjnej zarzucił mu naruszenie art. 53 § 2b p.p.s.a. przez przyjęcie, że skarżący nie wyczerpał trybu odwoławczego opisanego w art. 53 § 2b p.p.s.a. albowiem ponaglenie z [...] września 2020 r. złożone do akt sprawy nie zawierało urzędowego potwierdzenia doręczenia go do organu, podczas gdy takie potwierdzenie zostało załączone do pisma skarżącego z [...] marca 2021 r., którego wynika, że ponaglenie zostało przesłane do SKO za pośrednictwem platformy ePUAP. W oparciu o przytoczony zarzut skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, których skarżący nie poniósł nawet w części. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczono argumentację świadczącą, zdaniem skarżącego kasacyjnie, o zasadności podniesionych w niej zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a., dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie, o czym stanowi art. 52 § 2 p.p.s.a. Wskazać należy, iż warunek ten dotyczy także skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania organu. Jak wynika z treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym w art. 36 § 1 k.p.a. stronie służy ponaglenie. Po myśli art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia ze pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie bądź do organu prowadzącego postępowanie jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Zgodnie natomiast z treścią art. 53 § 2b p.p.s.a, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Tym samym wskazać należy, że z treści cytowanych wyżej przepisów wynika, iż warunkiem formalnym wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest uprzednie złożenie ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Jak wynika natomiast z akt sprawy pełnomocnik skarżącego kasacyjnie na wezwanie Sądu przedłożył treść ponaglenia skierowanego przez skarżącego do organu jednakże, nie przedłoży potwierdzenia wniesienia tego ponaglenia do organu. W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego wskazał, że po pierwsze został zobowiązany do przedłożenia ponaglenia, a nie potwierdzenia doręczenia ponaglenia, zaś po drugie przy piśmie z [...] marca 2021 r. przesłane zostało ponaglenie jako dokument elektroniczny wraz z potwierdzeniem jego przesłania przez platformę ePUAP do organu. Wyjaśnienia wymaga jednak, że wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie do pisma z [...] marca 2021 r. nie załączono potwierdzenia wniesienia ponaglenia za pośrednictwem platformy ePUAP a jedynie treść ponaglenia z 2 września 2020 r. oraz wydruk zawierający następującą treść: [email protected] EPUAP....../podpisanyPlik Podpisany plik, załącznik base64: MjAyMC0wOS0wMiBkbyBTS08gcG9uYWdsZW5pZS5kb2M=2021-02-25 PodpisanyPlik:Signerl.O.Offksdks 0M8R4K.GxGuEAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAPgADAP7/CQAGAAAAAAAAAAAAAAABAAAANQAAAAAAAAAAEAAANwAAAAEAAAD+////AAAA not(ancestor-or-self::d5:Signature) NNpW6jYYKg8uEbl+qV-rBYHLMiHqieEvAZyx6v80bASA=TfNI5ktt7UXwWtOvvxslijCWX7DJxmqVlhgJ59PMNJVw=MlitLAStvZsafnnxA0Alw6pO6776y23dV 02-25T21:49:52.399+01:008Tzx3nH lcYGxNyRGegcfMi6egwMkGMAOqx/lTNnTb08=CN=Centrum Kwalinkowane EuroCert,0=EuroCen Sp. z o.o.,C=PL,2.5.4.97=*f0cl0564154504c2d3935313233353233373914434099353018565944215907256312539886506518STANiNSKIROBERT670827092509016807re". Tym samym wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej nie sposób uznać, że załączono do ponaglenia dowód jego doręczenia, tym bardziej, że w ciągu zacytowanej treści drugiego z załączonych dokumentów zawarto między innymi datę [...] lutego 2021 r. oraz informację "podpisany plik", zatem z pewnością wydruk ten nie mógł odnosić się do ponaglenia datowanego na [...] września 2020 r. Ponadto również z treści odpowiedzi Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lutego 2021 r. nadesłanej w związku z wezwaniem Sądu I instancji do udzielania informacji, czy skarżący wniósł w przedmiotowej sprawie ponaglenie za pośrednictwem platformy ePUAP wynika, iż takiego ponaglenia nie wniesiono. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu Sądu I instancji uznać należało za prawidłowe, bowiem z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia skarga była niedopuszczalna Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Odnosząc się natomiast do wniosku o zasądzenie kosztów pomocy udzielonej skarżącej z urzędu wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia, bowiem wniosek o przyznanie pełnomocnikowi, ustanowionemu w ramach prawa pomocy, wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej w postępowaniu kasacyjnym, podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.