II SAB/Po 25/21

Dnia 13 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Skomra Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 lipca 2021 roku sprawy ze skargi A. B. na przewlekłość Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. zobowiązuje Wojewodę do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] października 2020 r. w terminie miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego postępowania, III. stwierdza, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala skargę w pozostałym zakresie, V. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] października 2020 r. (data wpływu do [...] Urzędu Wojewódzkiego w P.: [...] października 2020 r.) A. B. (zwany dalej "wnioskodawcą" lub "Skarżącym") – obywatel [...] reprezentowany przez pełnomocnika B. Z. złożył wniosek o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Do wniosku dołączono umowę najmu lokalu mieszkalnego, oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi oraz umowę o pracę. W związku z brakiem jakiejkolwiek reakcji ze strony właściwego organu administracji publicznej pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. pełnomocnik wnioskodawcy złożyła ponaglenie do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców. Jak wskazano, minęły ponad dwa miesiące, a w sprawie nie zostało wydane rozstrzygnięcie w sprawie. Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. Wojewoda (zwany dalej "Wojewodą" lub "organem") wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku – osobiste stawiennictwo, przedstawienie oryginału paszportu, wypełnienie pola B we wniosku, uzupełnienie braku podpisu, konieczność złożenia odcisków linii papilarnych. Podczas wizyty w kaliskiej delegaturze [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniu [...] stycznia 2021 r. wnioskodawca uzupełnił braki formalne. Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. Wojewoda zawiadomił wnioskodawcę o wszczęciu postępowania administracyjnego dotyczącego udzielenia zezwolenia na pobyt. Jednocześnie wskazano, że decyzja zostanie podjęta do dnia [...] października 2021 r. Dnia [...] lutego 2021 r. do Wojewody wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarga została wniesiona przez pełnomocnika Skarżącego – r. pr. A. K.. Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 12 § 1 w związku z art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zmianami, zwanej dalej "k.p.a.") z uwagi na prowadzenie postępowania w sposób opieszały, powierzchowny i nieefektywny, bowiem wykonywane w jego toku czynności podejmowane były w dużych odstępach czasu. Skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie; 2) stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postepowania, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) przyznanie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości [...] zł; 4) przyznanie kosztów postępowania; 5) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący podniósł, że mimo upływu dwóch miesięcy od złożenia wniosku nadal nie było rozstrzygnięcia w jego sprawie. O każdym niezałatwieniu sprawy powinien być powiadomiony w myśl art. 36 § 1 k.p.a. Mając na względzie, że na dzień złożenia skargi sprawa nadal nie została rozstrzygnięcia (jest to okres 4 miesięcy), Wojewoda dopuścił się rażącej przewlekłości. Zdaniem Skarżącego, trudności organizacyjne nie mogą stanowić uzasadnienia dla nieterminowego załatwiania spraw. Oczekując na załatwienie sprawy Skarżący nie może w pełni korzystać ze swoich praw np. przekraczanie granicy bez konieczności uzyskania wizy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że wszczęcie postępowania nastąpiło dopiero z momentem uzupełnienia braków formalnych tj. w dniu [...] stycznia 2021 r. Następie Wojewoda przystąpił do załatwiania sprawy przekazując wniosek Skarżącego do właściwych organów uzgadniających rozstrzygnięcie o udzieleniu pozwolenia na pobyt czasowy. Opóźnienia w pracy delegatur [...] Urzędu Wojewódzkiego są spowodowane nadmiernym przyrostem wniosków i niedostatecznym wzmacnianiu kadry urzędniczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie żądania należało ocenić jako zasadne. Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania." Niewątpliwie wniesiona skarga dotyczy przewlekłości Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Z tych względów zarządzeniem z dnia [...] maja 2021 r. Przewodniczący Wydziału II. tut. Sądu wyznaczył termin posiedzenia niejawnego na dzień [...] lipca 2021 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wskazaną w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie postępowania organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. W sprawach tego rodzaju skarg nie ma znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 k.p.a., a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest wyłącznie złożenie takiego ponaglenia w toku postępowania, którego prowadzenie w sposób przewlekły kwestionuje się w skardze (por. postanowienie NSA z dnia: 10 października 2013 r., sygn. I OZ 893/13 oraz 2 września 2020 r. sygn. II OSK 3732/18, dostępne na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Nie budzi wątpliwości Sądu, że w okolicznościach badanej sprawy stosowny tryb został wyczerpany – ponaglenie złożono pismem z [...] grudnia 2020 r., zatem przed zakończeniem postępowania. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej skargi należy zauważyć, że w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze przewlekłość Wojewody rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący. Zauważyć należy, iż stan "przewlekłego prowadzenie postępowania" wyodrębniono z dotychczasowego pojęcia "bezczynności" w celu rozszerzenia ochrony prawnej stron przed naruszaniem przez organy terminowego załatwiania spraw. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (a więc w terminie dodatkowym wyznaczonym przez organ). Przewlekłość z kolei odnosi się do oceny sprawności działania organu - w myśl art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. przewlekłe prowadzenie postępowania będzie miało miejsce, jeżeli jest ono prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwiając sprawy w terminie, podejmuje czynności opieszale, naruszając zasadę szybkości postępowania z art. 12 k.p.a., a podejmowane przez niego czynności mają charakter pozorny lub nieistotny dla merytorycznego załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia: 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 891/13, 7 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2595/13, dostępne w CBOSA). Zatem, przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych i zbędnych. Warto dodać, że stwierdzenie, iż organ działa przewlekle, nie musi być warunkowane formalnym uchybieniem terminom załatwienia sprawy. Innymi słowy, organ nie może się uchylić od zarzutu przewlekłości, chociażby nawet skutecznie zawiadamiał o nowych terminach załatwienia sprawy (a więc formalnie nie był bezczynny). Sąd badając przewlekłość postępowania kontroluje sprawność podejmowania przez organy czynności, przy czym oczywiście musi mieć na względzie wymogi z art. 35-36 k.p.a. Regulacje zawarte w tych przepisach wyznaczają – jak wyżej wyjaśniono – granice, od której stwierdzona może zostać bezczynność organu, jednak również stanowią pewną perspektywę dla oceny przewlekłości. Skarżący zarzuca Wojewodzie przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie rozpoznania jego wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei Wojewoda przyjmuje, że dopiero dzień, w którym uzupełniono braki formalne wniosku jest dniem wszczęcia postępowania administracyjnego. Taka argumentacja Wojewody musi się spotkać ze sprzeciwem Sądu. Postępowanie administracyjne, w którym miała miejsce inkryminowana przewlekłość jest postępowaniem wszczynanym na wniosek (art. 61 § 1 k.p.a. w związku z art. 105 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach [t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 35, zwana dalej "ustawą o cudzoziemcach"]). W myśl art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Pomimo obowiązków ciążących na stronie postępowania dotyczących spełnienia wszystkich wymogów formalnych, również dotyczących podania (wniosku), określonych w art. 63 § 2 k.p.a. oraz art. 105 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1, 2 i 4 ustawy o cudzoziemcach, wszczęcie postępowania administracyjnego następuje z dniem doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Braki formalne podania mają istotny wpływ na dalsze prowadzenie postępowania, jednakże "niepełny" wniosek nie może nie powodować zawisłości sprawy przed organem administracji publicznej. Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a.: "Jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania". Powyższe oznacza, że nawet jeśli podanie nie spełnia warunków formalnych określonych prawem, to i tak należy uznać, że postępowanie zostało wszczęte (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Go 5/15, dostępny w CBOSA, zob. także B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2017, s. 209). Jeżeli w wyniku wszczęcia postępowania, strona uchybi terminowi do uzupełnienia braków formalnych, dopiero wówczas zachodzi podstawa do zakończenia postępowania w formie czynności materialno-technicznej polegającej na pozostawieniu podania bez rozpoznania. Podanie nie spełniające wymogów formalnych wszczyna postępowanie, ponieważ dzięki temu strona ma świadomość, że jej sprawie nadano bieg, a sama zakończy się rozstrzygnięciem (niezależnie od tego czy korzystnym czy niekorzystnym). Ponadto, wykładnia systemowa skłania do wniosku, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych uregulowane w k.p.a., w rozdziale dotyczącym wszczęcia postępowania (dział II. rozdział 1 k.p.a.) może mieć zastosowanie, gdy postępowanie już się toczy. Odwrotne rozumienie doprowadziłoby do niedopuszczalnego stanu rzeczy, w którym w toku postępowania administracyjnego nie można byłoby wezwać strony do uzupełnienia braków formalnych, a to skazywałoby stronę postępowania na niekorzystne dla niej zakończenie sprawy administracyjnej. Na szczególną uwagę zasługuje ugruntowane po 2013 r. stanowisko orzecznictwa. "Skutek wszczęcia postępowania administracyjnego zatem wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2-3a K.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 K.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 K.p.a. (wezwanie wnoszącego podanie do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni, pouczenie go, że nieusunięcie tych braków w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania lub pozostawienie podania bez rozpoznania organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania." (uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13, dostępna w CBOSA). Odmienna wykładnia przepisu art. 61 § 3 k.p.a. oznaczałaby niemożność kontrolowania organów administracji publicznej, co do terminowego załatwiania spraw. Oczekując na rozpoznanie wniosku, który miesiącami pozostaje nierozpoznany, strona nie mogłaby dochodzić swoich praw. Dlatego też nie można uznać argumentacji Wojewody, że data uzupełnienia braków formalnych wniosku jest datą wszczęcia postępowania i od tej daty liczyć terminu do załatwienia sprawy przez organ (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 181/07, dostępny w CBOSA). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że Skarżący złożył wniosek obarczony brakami formalnymi w dniu [...] października 2020 r. Po upływie dwóch miesięcy nadal nie było żadnej reakcji ze strony Wojewody. Taki stan rzeczy oznaczał zagrożenie dla publicznego prawa podmiotowego Skarżącego, który na mocy ustawy o cudzoziemcach miał prawo domagać się udzielenia mu uprawnienia, o które wnioskował. "Owa możliwość domagania się czegoś od państwa, stanowiąca o istnieniu publicznego prawa podmiotowego, polega na tym, że treść stosunku prawnego zawiązanego między jednostką a organem administracji publicznej jest z góry ukształtowana przez prawo, a ponadto jednostka ma określone uprawnienie wobec administracji. Celem postępowania administracyjnego jest wówczas jedynie skonkretyzowanie warunków realizacji prawa podmiotowego, mówiąc inaczej – zaspokojenie roszczenia wypływającego z istniejącego wcześniej prawa podmiotowego." (P. Przybysz, Publiczne prawa podmiotowe [w:] M. Wierzbowski (red.), Prawo administracyjne, Warszawa 2017, s. 119, zob. także J. Boć, A. Błaś, Publiczne prawa podmiotowe [w:] "Prawo administracyjne" (red.) J. Boć, Wrocław 2005, s. 526). Brak rozpoznania wniosku Skarżącego w normatywnym terminie oznacza dla niego niepewność jego sytuacji prawnej związanej z pobytem, ale przede wszystkim z uprawnieniami, jakie wynikają z pozwolenia na pobyt czasowy. Przypomnieć trzeba w związku z tym, że zaufanie do organów władzy publicznej to przekonanie, że postępowanie administracyjne prowadzone jest zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa, że respektowane są uprawnienia jego uczestników, że organ wywiązuje się ze swoich obowiązków i dąży do sprawnego i efektywnego zakończenia sprawy. Przepisy art. 7 i 8 k.p.a. podkreślają służebną rolę organów administracji publicznej wobec Państwa i zarazem jego obywateli i innych podmiotów działających na jego obszarze. Od jakości prawnej działania tych organów zależy, zatem autorytet samego Państwa i jego instytucji. Zasada zaufania uznawana jest za klamrę, która spina całość ogólnych zasad postępowania. Obowiązek organu działania zgodnego z prawem (art. 6 k.p.a.) wynika z prawa do dobrej administracji wywodzonego z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), zasady sprawności i rzetelności działań instytucji publicznych (preambuła do Konstytucji RP) czy zasady dobra wspólnego (art. 1 Konstytucji RP). Trybunał Konstytucyjny, przywołując w swoich orzeczeniach prawo do dobrej administracji, w znakomitej większości odwołuje się do źródeł europejskich, wskazując, iż prawo do dobrej administracji jest prawem obywatelskim mającym mocne oparcie w postanowieniach art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (wyrok TK z dnia 18 lutego 2003 r., sygn. akt K 24/02, "Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór Urzędowy A" 2003/2/11), jak też rekomendacji CM/Rec(2007)7 Komitetu Ministrów dla Państw Członkowskich w sprawie Dobrej Administracji z 20 czerwca 2007 r. Dodatkowo należy wskazać, że w myśl art. 30 Konstytucji RP przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Zatem godność jest chroniona przez Konstytucję RP jako wartość najwyższa i przynależna każdemu człowiekowi. Proceduralnym wyrazem godności jest prawo do rzetelnego procesu. Koncepcja prawa do rzetelnego procesu wyrosła z założenia, że wolności osobiste są niewiele warte, jeżeli brak jest instytucjonalnych gwarancji wobec arbitralnego działania władzy. Każdy ma prawo do udziału w procedurze, która może prowadzić do niekorzystnych dla niego rezultatów. Uznając godnościowy charakter prawa do wysłuchania i partycypacji uniezależnia się tym samym jego przyznanie jednostce od wyniku i jej swobodnej ocenie pozostawia się decyzję, czy i jak zamierza brać udział w postępowaniu, które dotyczy jej praw i obowiązków. Podkreślić należy, że w myśl art. 37 ust. 1 Konstytucji RP kto znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji. Wyjątki od tej zasady, odnoszące się do cudzoziemców, określa ustawa (art. 37 ust. 2 Konstytucji RP; ustawa o cudzoziemcach). Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy Skarżącego (pkt II. sentencji wyroku). W związku z tym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało zobowiązać organ do rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia [...] października 2020 r. w terminie miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku (pkt I. sentencji wyroku). Jednocześnie Sąd stwierdził na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że przewlekłość Wojewody nie miała charakteru rażącego (pkt III. sentencji wyroku). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. to naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być zatem bardzo znaczne i wskazywać na złą wolę organu lub powodować jakieś wyjątkowo dolegliwe dla strony skutki. "Rażącym naruszeniem prawa jest taka wadliwość, którą cechuje szczególnie duży ciężar gatunkowy. Ma ona miejsce, gdy brak jest oczywistego podejmowania czynności lub gdy dochodzi do oczywistego lekceważenia wniosków strony. Taka sytuacja występuje też, gdy organ jawnie wykazuje brak chęci załatwienia sprawy lub gdy ewidentnie nie stosuje się do przepisów." (wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1589/20, dostępny w CBOSA). Na gruncie niniejszej sprawy nie da się wyprowadzić wniosku, że Wojewoda działał w sposób lekceważący wobec obowiązku prawnego w postaci rozpoznania wniosku Skarżącego w terminie ustawowym. Działanie organu nie nosiło również cech celowego unikania załatwienia sprawy. Sąd w składzie orzekającym rozumie, że ponadprzeciętny wpływ wniosków w przedmiotowej materii może znacznie utrudnić pracę [...] Urzędu Wojewódzkiego w P. i wszystkich jego delegatur. Nie da się stwierdzić, że ten stan rzeczy obserwowany od kilku lat nie ma wpływu na przebieg postępowania w komórce organizacyjnej Urzędu, która zajmuje się tymi sprawami. Zatrudnienie odpowiedniej liczby pracowników, przygotowanie ich do pracy także wymaga czasu, zanim zdolność do załatwiania większej liczby spraw będzie na poziomie pozwalającym na zachowywanie terminów ustawowych, o których mowa w art. 35 k.p.a. i ustawach prawa materialnego. Z tego względu nie da się stwierdzić, że postępowanie Wojewody miało charakter rażący. Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniosek Skarżącego dotyczący zasądzenia od organu sumy pieniężnej (pkt IV. sentencji wyroku). Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a.: "Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6." Wskazany przepis ma charakter uznaniowy. Sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku, że brak charakteru rażącego bezczynności nie uzasadnia zasądzenia sumy pieniężnej na rzecz Skarżącego. Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a jest środkiem dyscyplinująco-represyjnym o charakterze dodatkowym, który powinien być stosowany z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić go należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, co stanowi zaprzeczenie zasady demokratycznego państwa prawnego, a jednocześnie nadal pozostaje obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 127/20, dostępny w CBOSA). Ponieważ nie stwierdzono, aby przedmiotowa przewlekłość miała charakter rażący, represjonowanie organu administracji publicznej poprzez zasądzanie od niego na rzecz strony przeciwnej sumy pieniężnej nie jest celowe. Stanowiłoby to zaprzeczenie istoty tej instytucji. Okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają przyznania sumy pieniężnej. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 535) oraz § 15 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Sąd zasądził zwrot kosztów w wysokości [...] zł, co stanowi: [...] zł – wpis od skargi, [...] zł – opłata za czynności radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym I. instancji oraz [...] zł – opłata od pełnomocnictwa (pkt V. sentencji wyroku).