II SA/Ol 508/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 lipca 2021 r. sprawy ze skargi Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na uchwałę Rady Gminy Barciany z dnia 26 listopada 2020 r. nr XXVIII/203/2020 w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości w trybie bezprzetargowym stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony) Uchwałą nr XXVIII/203/2020 z 26 listopada 2020 r. Rada Gminy Barciany wyraziła zgodę na sprzedaż nieruchomości w trybie bezprzetargowym - działki "[...]", w celu poprawy warunków zagospodarowania sąsiedniej nieruchomości. Wojewoda Warmińsko-Mazurski złożył skargę na ww. uchwałę, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości. Wojewoda wskazał, że w uzupełnieniu do odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania nadzorczego wobec uchwały Rady Gminy Barciany Nr XXXIV/240/2021 z 31 marca 2021 r. w sprawie uchylenia uchwały w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości w trybie bezprzetargowym, sekretarz Gminy przekazał organowi nadzoru wyciąg z operatu dotyczącego przedmiotowej działki, z którego wynikało, że wartość rynkowa tej nieruchomości wynosi "[...]" zł. Zatem, wpływ na ocenę legalności zaskarżonej uchwały ma uchwała podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z § 5 uchwały Rady Gminy Barciany Nr XV/119/2015 z 17 grudnia 2015 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami (Dz. Urz. Woj. Warm.-Maz. z 2016 r., poz. 1864), wójt wykonuje czynności związane ze zbywaniem nieruchomości, z zastrzeżeniem § 6 ust. 1, który stanowi, że wójt może bez zgody Rady Gminy Barciany zbyć jednorazowo nieruchomość, której cena wywoławcza nie przekracza kwoty 150.000 zł. Wójt Gminy Barciany winien zbyć tę działkę bez konieczności uzyskania zgody Rady Gminy, gdyż organ stanowiący wyzbył się swoich uprawnień w tym zakresie, co przesądza o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy uznała skargę za zasadną. W uzasadnieniu podzieliła stanowisko organu nadzoru, że z uwagi na wartość przedmiotowej nieruchomości - poniżej kwoty określonej w § 6 ust. 1 uchwały Nr XV/119/2015, nie miała kompetencji do jej podjęcia. Podniosła ponadto, że uchwałą Nr XXXVIII/203/2021 z 31 marca 2021 r uchyliła uchwałę będącą przedmiotem zaskarżenia, którą jednak Wojewoda uchylił rozstrzygnięciem nadzorczym z 5 maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt. 5 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", zakres kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt. 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. Niezbędne jest zatem odwołanie się do art. 91 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713), dalej: "u.s.g.", w którym przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa: naruszenia istotne lub nieistotne. W judykaturze za "istotne" naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takie naruszenia prawa, jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki NSA: z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97 i z 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95, dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wówczas, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Chodzi tu o wady kwalifikowane, z powodu których cały akt lub jego część nie powinien wejść w ogóle do obrotu prawnego. W takiej sytuacji konieczne jest stwierdzenie nieważności aktu, czyli jego wyeliminowanie z obrotu prawnego z mocą ex tunc, co powoduje, że dany akt, czy jego część nie wywołuje skutków prawnych od samego początku. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest uchwała w sprawie wyrażenia przez organ stanowiący gminy zgody na sprzedaż nieruchomości w trybie bezprzetargowym. Podstawę prawną tej uchwały stanowił art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990), dalej jako: "u.g.n.", zgodnie z którym nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej części, jeśli mogą poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości. Jednocześnie, stosownie do art. 18 ust. 9 lit. a u.s.g. do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość; do czasu określenia zasad wójt może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy. Działając na podstawie tego przepisu, Rada Gminy Barciany podjęła uchwałę Nr XV/119/2015 z 17 grudnia 2015 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami. Zgodnie z § 5 tej uchwały, wójt wykonuje czynności związane ze zbywaniem nieruchomości, z zastrzeżeniem § 6 ust. 1. W § 6 ust. 1 przewidziano, że wójt może bez zgody Rady Gminy Barciany zbyć jednorazowo nieruchomość, której cena wywoławcza nie przekracza kwoty 150.000 zł. W sprawie jest bezsporne, że wartość przedmiotowej działki ("[...]"zł) nie przekracza kwoty, o której mowa w § 6 ust. 1 ww. uchwały – 150.000 zł. Powyższe wykluczyło możliwość podjęcia przez Radę Gminy uchwały w przedmiocie wyrażenia zgody na zbycie przedmiotowej działki w drodze bezprzetargowej. Wobec tego, zasadny jest zarzut, że zaskarżona uchwała rażąco narusza prawo. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący, w złożonej skardze, złożył wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a organ gminy w ustawowym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.