I GZ 191/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1668/19 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi [A.] sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zwrotu środków wypłaconych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 16 września 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1668/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę [A.] sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w skardze na opisaną w komparycji decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych skarżąca zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W wyniku rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy postanowieniem z 6 grudnia 2019 r. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na skutek rozpoznania sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 3 marca 2020 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie referendarza sądowego. Wobec tego prawomocnie zakończono postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym zarządzeniem z 9 marca 2020 r. skarżąca została zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącej 17 marca 2020 r. (z.p.o.– k 50 akt sądowych). W dniu 31 marca 2020 r. wszedł w życie art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374). W związku z tym, że stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał od 14 marca 2020 r. a wezwanie do uiszczenia wpisu zostało doręczone stronie 17 marca 2020 r., bieg terminu do jego wykonania nie rozpoczął się. Wskazany przepis został uchylony na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Na podstawie art. 68 ust. 6 i 7, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, natomiast terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. W zakresie art. 46 pkt 20 ustawa weszła w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, tj. dnia 16 maja 2020 r. Tym samym termin do wykonania powyższego wezwania rozpoczął swój bieg od dnia 24 maja 2020 r. i upłynął dla skarżącej z dniem 1 czerwca 2020 r. W zakreślonym terminie brak formalny skargi w zakresie opłaty nie został usunięty. [A.] Sp. z o.o. w likwidacji w P. wniosło zażalenie na powyższe orzeczenie zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co w konsekwencji narusza art. 45 Konstytucji RP, który gwarantuje dostęp do sądu umożliwiający uruchomienie (wszczęcie) postępowania przed sądem. Ponadto skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie do od ponoszenia kosztów sądowych tj. wpisu w kwocie 82.259,00 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zgodnie z art. 214 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (v. art. 239 § 1 pkt 1-3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (v. art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Mając na uwadze tak określone ramy prawne i faktyczne rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż na obecnym etapie postępowania (zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi) przedmiotem oceny Sądu drugiej instancji jest zasadność odrzucenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Na gruncie tej sprawy, bezsporną okolicznością jest, że strona nie uiściła wymaganego przepisami wpisu sądowego od skargi na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, będąc prawidłowo powiadomiona o skutkach prawnych nieuzupełnienia tego braku formalnego skargi. Jak wynika z akt sprawy, Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 9 marca 2020 r. wezwał skarżącą Spółkę do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 82.259 zł. W wezwaniu wskazano, że nieuiszczenie wpisu sądowego w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Odpis ww. zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej Spółki w w dniu 17 marca 2020 r., (k-50 akt sądowych). Jak wskazał prawidłowo Sąd I instancji w dniu 31 marca 2020 r. wszedł w życie art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374). W związku z tym, że stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał od 14 marca 2020 r. a wezwanie do uiszczenia wpisu zostało doręczone stronie 17 marca 2020 r., bieg terminu do jego wykonania nie rozpoczął się. Wskazany przepis został uchylony na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Na podstawie art. 68 ust. 6 i 7 terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, natomiast terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. W zakresie art. 46 pkt 20 ustawa weszła w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, tj. dnia 16 maja 2020 r. Tym samym termin do wykonania powyższego wezwania rozpoczął swój bieg od dnia 24 maja 2020 r. i upłynął dla skarżącej z dniem 1 czerwca 2020 r. Strona nie uiściła w tym terminie wpisu od skargi. Ta okoliczność sprawiła, że nie było możliwe merytoryczne rozpoznanie przez Sąd pierwszej instancji złożonej przez skarżącą skargi i przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Należy zauważyć, że skarżąca Spółka nie został zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, o czym ostatecznie przesądziło postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 marca 2020 r. sygn. akt V SPP/Wa 273/19, utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z 6 grudnia 2019 r. sygn. akt V SPP/Wa 273/19 odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ponadto postanowieniem z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt V SPP/Wa 270/20 referendarz sądowy WSA w Warszawie rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zawarty w niniejszym zażaleniu odmówił zmiany postanowienie referendarza sądowego z dnia 6 grudnia 2019 r. Argumenty zażalenia nie podważają dokonanej oceny. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.