II SA/Rz 565/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] na rzecz skarżącego M. B. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Przedmiotem skargi M.B., dalej "skarżący", jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji, dalej "KWP", z [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Na podstawie akt administracyjnych sprawy Sąd ustalił, że po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z [...] listopada 2018 r. decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w [...], dalej "organ I instancji", odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. W podstawie prawnej powołał art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610, dalej "ustawa o wsparciu"). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w następstwie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, dalej "TK", z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 z dniem 6 listopada 2018 r., jako niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP, utracił moc obowiązującą przepis art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (aktualny tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 161, dalej "u.oP.") w części, tj. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia. Powstałą po wyroku lukę prawną ustawodawca usunął z dniem 1 października 2020 r. wprowadzając na mocy art. 1 ust. 16 ustawy o Policji nowe brzmienie art. 115a u.oP., zgodnie z którym ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Przepis ten w nowym brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, zgodnie z art. 9 ust. 1 zdanie pierwsze tej ustawy stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Nie ma zastosowania do spraw w powyższym przedmiocie do policjantów, którym wypłacono ekwiwalent pieniężny przed dniem 6 listopada 2018 r. Skarżący został zwolniony ze służby w dniu [...] kwietnia 2017 r. i stosownie do art. 114 ust. 1 u.oP. w dniu zwolnienia wypłacono mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Wypłatę ekwiwalentu należy traktować jako zakończenie sprawy przed dniem 6 listopada 2018 r. zgodnie z art. 9 ustawy o wsparciu. Z wnioskiem o wypłatę wyrównania ekwiwalentu wystąpił w dniu [...] listopada 2018 r. Brak jest podstaw prawnych do wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego zgodnie z żądaniem strony. W odwołaniu podniósł zarzuty powtórzone potem w skardze na decyzję organu II instancji, wskazując, że przepis art. 115 a u.oP. został uznany za niekonstytucyjny od dnia jego wejścia w życie i nie można uznać, że datą graniczną jego stosowania jest data opublikowania wyroku TK. Dlatego zwrócił się o uchylenie decyzji organu I instancji i spowodowanie wypłacenia mu różnicy między ekwiwalentem otrzymanym a należnym wraz z należnymi odsetkami. Zaskarżoną decyzją KWP, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm., dalej "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielając w całości stanowisko organu I instancji wyjaśnił, że odwołujący został zwolniony ze służby w Policji przed dniem 6 listopada 2018 r. W związku z tym zwolnieniem wypłacono mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, natomiast sprawa o wypłatę przedmiotowego ekwiwalentu w wyższej wysokości została wszczęta po dniu 5 listopada 2018 r. (art. 61 § 3 k.p.a.). W aktualnym stanie faktycznym i prawnym stronie nie przysługuje zatem prawo do wypłaty omawianego ekwiwalentu w wyższej niż dotychczas wysokości, bowiem nie mają do niej zastosowanie przepisy prawa przewidujące inny niż wcześniej zastosowany współczynnik ułamkowy służący do ustalania wymiaru tego ekwiwalentu. W świetle przedstawionych okoliczności zaskarżonej decyzji nie można uznać za wadliwą. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera te elementy, które legły u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Obecny stan prawny, wynikający ze znowelizowanych przepisów nie daje podstawy do wyliczenia i wypłaty wyrównania przedmiotowego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Nowelizacja ustawy konkretyzuje wymiar części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu oraz ściśle określa ramy czasowe wypłaty wyrównania rzeczowego ekwiwalentu pieniężnego. Natomiast sprawa odsetki nie jest sprawą administracyjną, dochodzenie odsetek możliwe jest na drodze cywilnoprawnej (uchwała NSA z 5 marca 2001 r., sygn. akt OPS 17/00). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisaną na wstępie decyzję skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zażądał uchylenia decyzji obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych zarzucając naruszenie art. 115a u.oP. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie jest uprawniony do wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy wobec zwolnienia go ze służby w dniu [...] kwietnia 2017 r. podczas, gdy na organach administracji publicznej orzekających w niniejszej sprawie, po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 spoczywała powinność zrekonstruowania treści art. 115 a ustawy u.oP. Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1 k.p.a. polegające na rozpoznaniu wniosku M.B. z [...] listopada 2018 r. przez organy administracji publicznej z rażącym przekroczeniem terminów na załatwienie sprawy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, albowiem jest następstwem - być może celowej - bierności organów administracji publicznej procedujących w przedmiocie wniosku M.B. o ponowne ustalenie wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Celem złożonej skargi jest więc wzruszenie decyzji KWP oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Przedmiotowa skarga w zasadzie powiela zarzuty zgłoszone w odwołaniu od decyzji organu I instancji, lecz wynika to jedynie z tego powodu, iż żaden z organów procedujących w sprawie do nich w ogóle się nie odniósł. Stanowisko organu wyższego stopnia sprowadza się do wynoszenia na piedestał ustawy o wsparciu. W myśl tego przepisu znowelizowany przepis art. 115a u.oP. stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej wart. Iw brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Tym samym skarżący, wedle stanowiska KWP, nie może domagać się wypłaty ekwiwalentu w wyższej wysokości, skoro został zwolniony ze służby [...] kwietnia 2017 r. Zapatrywanie to - na kanwie niniejszej sprawy - jest obarczone zasadniczą wadą, której organ w ogóle nie dostrzega. Przede wszystkim posiłkowanie się treścią w/w przepisu jest obecnie irrelewantne wobec nie załatwienia sprawy wszczętej z wniosku skarżącego w ustawowym terminie. W tej sferze zaznaczenia wymaga, że organy prowadzące postępowanie w ogóle nie poinformowały skarżącego o braku możliwości załatwienia sprawy w ustawowym terminie i przyczynach tego stanu rzeczy, jak również zaniechały pouczenia skarżącego o prawie do wniesienia ponaglenia. Z tych względów skarżący nie może ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji dla swego interesu prawnego, a to wobec niezgodnego z prawem działania organów administracji publicznej. Podkreślenia wymaga, że skarżący złożył wniosek o ponowne ustalenie wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w krótkim czasie po ogłoszeniu wzmiankowanego wyroku TK, tj. 07 listopada 2018 r. W takiej sytuacji obowiązkiem organów było niezwłoczne podjęcie czynności w sprawie wniosku skarżącego, a nie wyczekiwanie na wejście w życie nowej ustawy. Przykładowo, w wyroku z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Po 1060/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skutkiem wyroku TK była utrata z dniem 6 listopada 2018 r. mocy obowiązującej art. 115a u.oP. w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Wyrok ten jest więc wyrokiem zakresowym, co oznacza, że nie wywołuje skutku określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji. W takim wypadku przedmiotem orzeczenia jest nie cała jednostka redakcyjna, ale tylko ta z wyrażonych w danym przepisie norm, która odnosi się do oznaczonego zakresu sytuacji [por. A. Mączyński, J. Podkowik, Komentarz do art. 190 Konstytucji RP [w:] M. Safjan, L. Bosek [red)., Konstytucja RP. Tom II. Komentarz do art. 87-243, wyd./el. Legalis]. W konsekwencji przepis art. 115a ustawy o Policji nie został wyeliminowany z systemu prawnego w całości. Oznacza to, że pozostała w systemie prawnym obowiązująca regulacja ustanawiająca uprawienie policjanta do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w przypadku jego zwolnienia ze służby. Skoro natomiast art. 115a w zakresie, w jakim określał współczynnik ułamkowy (...) uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop nadal nie został zmieniony, organ administracji publicznej musi zrekonstruować jego treść zgodnie z wyrokiem TK. W przedmiotowej zaś sprawie organy dokonały swoistego "zamrożenia" wniosku skarżącego, nie rozstrzygając jego sprawy przez dwa lata. Dodać należy, że organy te nie miały żadnych podstaw prawnych ku takiemu zaniechaniu. KWP w odpowiedzi na skargę wniósł oddalenie skargi w całości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga została uwzględniona, albowiem kontrolowane decyzje organów pierwszej i drugiej instancji dokonały błędnej wykładni i wadliwego zastosowania przepisów art. 9 ust. 1-2 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw na tle treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego RP z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 (Dz.U. z dnia 6 listopada 2018 r. poz. 2102) oraz w zw. z art. 190 ust. 1, ust. 3 zd. 1 i ust. 4 Konstytucji RP. Skarżone organy naruszyły wtórnie związanie ostatecznym i powszechnie obowiązującym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego RP (art. 190 ust. 1 Konstytucji RP), zakresem skutków czasowych tego orzeczenia (at. 190 ust. 3 zd. 1 Konstytucji RP) oraz zasadą weryfikacji wszelkich rozstrzygnięć organów władzy wydanych na podstawie wadliwej i derogowanej podstawy prawnej, chyba że sam Trybunał orzeknie inaczej (art. 190 ust. ust. 4 Konstytucji RP), niezależnie od tego, że w sposób pierwotny związanie powyższymi zasadami naruszyły także organy władzy ustawodawczej. Trybunał Konstytucyjny w ww. i jednomyślnym wyroku z dnia 30 października 2018 r. orzekł, że przepis art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o działalności ubezpieczeniowej, ustawy - Prawo bankowe, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną) w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał, pomimo przysługującej mu kompetencji do ograniczenia zakresu temporalnego skutków derogacyjnych orzeczenia (art. 190 ust. 3 zd. 1 Konstytucji RP), nie skorzystał z możliwości orzeczenia, że niezgodność przepisu art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji z wyżej wskazanymi normami konstytucyjnymi nie obejmuje spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw oraz spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw (co nastąpiło w dniu 6 listopada 2018 r.). Dopuszczalność tego rodzaju ograniczenia zakresu temporalnego skutków derogacyjnych orzeczeń trybunalskich potwierdza praktyka orzecznicza Trybunału (zob. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2001 r., sygn. akt P 4/99, OTK 2001, nr 1, poz. 5). W teorii prawa konstytucyjnego i administracyjnego oraz orzecznictwie trybunalskim jednolicie przyjmuje się nie tylko, że orzeczenia derogacyjne Trybunału Konstytucyjnego są ostateczne i powszechnie obowiązujące (co wynika bezpośrednio z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP), lecz także, że skutki derogacyjne niekonstytucyjnej treści normatywnej są definitywne i pełne zakresowo, chyba że sam Trybunał na podstawie art. 190 ust. 3 zd. 1 Konstytucji RP ograniczy zakres tego rodzaju skutków (np. podmiotowy lub temporalny). Zasadą konstytucyjną jest zatem pełna formalna i materialna derogacja z systemu prawnego niekonstytucyjnej normy lub jej części (zob. np. M. Kamiński, Prawo administracyjne intertemporalne, Warszawa 2011, s. 488-489 i n.). Jeżeli zatem Trybunał nie stwierdzi w orzeczeniu derogacyjnym, że ustalona niezgodność kontrolowanej regulacji z normami konstytucyjnymi oraz jej negatywne skutki derogacyjne nie mają zastosowania do spraw lub stanów faktycznych poddanych uprzednio lub następczo ocenie prawnej w świetle niekonstytucyjnej regulacji, to ustawodawca nie jest samodzielnie uprawniony do ograniczania zakresu tych skutków (np. czasowych). Derogacja trybunalska jest w tym sensie "silniejsza" niż derogacja ustawodawcza, a sam ustawodawca nie może ingerować w treść derogacji trybunalskiej. Działania ustawodawcy zmierzające do podważenia tej zasady są oczywiście sprzeczne z Konstytucją, prowadząc wprost do obalenia domniemania konstytucyjności regulacji następczej względem wyroku Trybunału. W konsekwencji wobec oczywistego naruszenia art. 190 ust. 3 zd. 1 i art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz powstania stanu wtórnej niekonstytucyjności tego rodzaju regulacja prawna musi zostać zastąpiona treścią normatywną wynikającą z wyroku Trybunału oraz wynikającym z niego zakresem derogacji (por. R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2010, s. 28 i n.). Ta wyjątkowa sytuacja pozwala sądowi administracyjnemu na bezpośrednie zastosowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego na tle sprawy administracyjnej będącej przedmiotem kontroli legalnościowej, przez ustalenie wzorca oceny prawnej zgodnej z tym wyrokiem (por. szersze rozważania: M. Kamiński, Mechanizm i granice weryfikacji sądowoadministracyjnej a normy prawa administracyjnego i ich konkretyzacja, Warszawa 2016, s. 470 i n., 534 i n., 555 i n., 612 i n.). W związku z powyższym Sąd stwierdza, że przepis art. 9 ust. 1-2 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw naruszył bezpośrednio wyrok Trybunału Konstytucyjnego RP z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 (Dz.U. z dnia 6 listopada 2018 r. poz. 2102) oraz przepisy art. 190 ust. 3 zd. 1 i ust. 4 Konstytucji RP. Ustawodawca nie był bowiem uprawniony do wprowadzenia regulacji intertemporalnej ograniczającej zakres czasowy skutku derogacyjnego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, przez powiązanie go jedynie z przypadającym od dnia wejścia w życie tego wyroku (od dnia 6 listopada 2018 r.) okresem, za który przysługuje policjantowi ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Sąd stwierdza ponadto, że skierowane przez WSA w Białystoku postanowieniem z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 866/20, pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego RP o treści: "Czy art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisu art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 r. do spraw dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych po dniu 6 listopada 2018 r. w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018r. jest zgodny z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.", jest zbędne, albowiem w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego RP (TK) z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 (Dz.U. z dnia 6 listopada 2018 r. poz. 2102), oraz przepisów art. 190 ust. 3 zd. 1 i ust. 4 Konstytucji RP sądy administracyjne mogą udzielić na nie samodzielnie odpowiedzi bez angażowania najwyższego organu władzy sądowniczej. Doktryna aktów éclairé w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego znajduje w tym zakresie odpowiednie zastosowanie. Takie podejście potwierdza także orzecznictwo NSA. Przede wszystkim w uchwale z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt II GPS 1/10, Naczelny Sąd przypomniał, że w świetle utrwalonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego "(wyrok z 9 czerwca 2003 r., sygn. akt SK 5/03, OTK ZU nr 6/A/2003, poz. 50; postanowienie sygnalizacyjne z 2 marca 2004 r., sygn. akt S 1/04, OTK ZU nr 3/A/2004, poz. 24; wyrok z 27 października 2004 r., sygn. akt SK 1/04, OTK ZU nr 9/A/2004, poz. 96) art. 190 ust. 4 Konstytucji stanowi o prawie jednostki do przywrócenia stanu konstytucyjności po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności prawnej podstawy orzeczenia. W wyroku z dnia 27 października 2004 r. (sygn. akt SK 1/04) Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że <>. (...). Publiczne prawo podmiotowe wynikające z art. 190 ust. 4 Konstytucji jest ściśle powiązane z gwarancjami wynikającymi z konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji). W orzecznictwie Trybunału ugruntowało się stanowisko, że możliwość skutecznego (efektywnego) wznowienia postępowania, z uwagi na <>, stanowi komponent prawa do sądu, zwłaszcza w aspekcie możliwości wszczęcia procedury sanacyjnej i jej rzetelnego ukształtowania. (...). Celem ustawowej procedury, realizującej normę art. 190 ust. 4 Konstytucji, musi być więc realne zagwarantowanie skutku w postaci uprawnienia do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Swoboda ustawodawcy ukształtowania implementujących to uprawnienie przepisów jest w tym wypadku zawężona, a jej granice wyznacza okoliczność, że <> aktów stosowania prawa została przesądzona już na gruncie samej Konstytucji.". Również w uchwale z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 9/09, NSA potwierdził, że "przepis art. 190 ust. 1 w zw. z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP zawiera normę prawną nadającą się do bezpośredniego stosowania, bez rozwinięcia ustawowego". Wyrok Trybunału wydany w sprawie o sygn. akt K 7/15, z chwilą wejścia w życie (6 listopada 2018 r.), wywołał w polskim porządku prawnym skutek negatywny (derogacyjny) w postaci usunięcia niekonstytucyjnej treści normatywnej oraz skutek pozytywny w postaci nałożenia na wszystkie pozostałe organy władzy publicznej (w tym na organy władzy ustawodawczej i władzy wykonawczej) powszechnego i ostatecznego obowiązku (art. 190 ust. 1 Konstytucji RP) stanowienia nowej i stosowania pozostawionej w mocy treści normatywnej w zgodzie z wzorcem interpretacyjnym ustalonym przez wyrok trybunalski. Rozważany wyrok o charakterze zakresowo-interpretacyjnym w razie zaniechania ustawodawcy w zakresie wprowadzenia do porządku prawnego prawidłowej (zgodnej z orzeczeniem trybunalskim) regulacji uzupełniającej częściowo derogowaną regulację musi zostać wykonany ostatecznie przez sądy (przede wszystkim sądy administracyjne) w takim stopniu i w takim zakresie, jakie są możliwe w świetle wykładni dokonanej przez TK. Jak wskazał TK w cyt. wyroku: "(...) Regulacja zawarta w art. 115a ustawy o Policji dotyczy sposobu obliczania ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 tej ustawy (czas przyznany w zamian za czas służby przekraczający normę). Ekwiwalent pieniężny przyznawany jest w sytuacji zwolnienia funkcjonariusza ze służby (art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji). Celem tej regulacji, w kwestionowanym zakresie, jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi faktycznej niemożności wykorzystania przysługującego mu urlopu, co stanowi urzeczywistnienie konstytucyjnie zagwarantowanych corocznych płatnych urlopów. (...) Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy jest "zastępczą formą" wykorzystania urlopu w sytuacji zwolnienia ze służby, która powoduje prawną i faktyczną niemożliwość realizacji tych świadczeń w naturze. Innymi słowy, po ustaniu stosunku służby, prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne, będące, jak sama nazwa wskazuje, jego ekwiwalentem. Obowiązek wypłaty obciąża Policję (pracodawcę), ponieważ w czasie służby w tej formacji funkcjonariusz nabył powyższe uprawnienia, których z powodu wykonywania obowiązków służbowych nie mógł zrealizować w naturze. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe nie ma charakteru uznaniowego. Prawo do ekwiwalentu wynika z ustawy o Policji i jego realizacja następuje w drodze czynności materialno-technicznej, tj. poprzez wypłatę ekwiwalentu, natomiast odmowa jego wypłacenia – w drodze decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 542/13, Lex nr 1798154)". W ocenie Trybunału świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. "Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze". W konsekwencji TK uznał, że przyjęcie w art. 115a ustawy o Policji wskaźnika 1/30 części miesięcznego uposażenia policjanta "oznacza, że wypłacanej policjantowi należności za jeden dzień niewykorzystanego urlopu nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia "istoty" corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji". W związku z powyższym należy uznać, że od dnia 6 listopada 2018 r. organy Policji miały obowiązek uzupełnienia derogowanej treści art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji przez przyjęcie wykładni ustalonej przez Trybunał w wyroku z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, a więc zrekonstruowania normy wyrażającej treść, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustala się w wysokości przysługującego zwalnianemu ze służby policjantowi w danym okresie wynagrodzenia za jeden dzień roboczy. Negujące powyższą ocenę prawną decyzje organu pierwszej i drugiej instancji, rozpatrywane przez Sąd w świetle stanu prawnego obowiązującego w momentach ich wydania, są oczywiście wadliwe, co skutkuje ich uchyleniem. Oznacza to również konieczność pominięcia w przedmiotowej sprawie stosowania art. 9 ust. 1-2 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (tak słusznie WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 6 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 249/21). Odnosząc się do żądania zasądzenia ustawowych odsetek podnieść należy, że zarówno przepisy ustawy o Policji, jak i wydane na jej podstawie akty wykonawcze, nie zawierają regulacji, która przyznaje organowi Policji kompetencje do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej sprawy odsetek ustawowych od niewypłaconego w terminie uposażenia i innych należności pieniężnych. Analiza różnorodnych uregulowań stosunków służbowych i zapadłego na ich tle orzecznictwa sądowego – sądów powszechnych i administracyjnych – prowadzi do wniosku, że droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek przysługuje tam, gdzie przepis określonej pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie przewiduje dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym. Rozbieżną pozornie praktykę orzekania w sprawach odsetek funkcjonariuszy tłumaczy treść art. 7 Konstytucji RP. Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Jeśli zatem istnieje regulacja określonej pragmatyki, która przewiduje prawo do odsetek, w sprawie właściwa pozostaje droga administracyjna, jeżeli (jak w przypadku Służby Celnej) ustawa nie zastrzegła drogi przed sądem powszechnym. Ten ostatni sąd (sąd powszechny) będzie natomiast rozpatrywał roszczenia o odsetki w tych wszystkich sprawach, w których pragmatyka służbowa wprost nie przewiduje uprawnienia do odsetek, co uniemożliwia organowi działanie w granicach prawa i przyznanie takiego świadczenia. Mając zatem na uwadze, że ustawa o Policji nie przewiduje prawa funkcjonariusza do odsetek, a niewypłacenie w terminie uposażenia funkcjonariuszowi Policji stanowi opóźnienie się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, uzasadniające na podstawie art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego żądanie odsetek przed sądem powszechnym, w sprawie właściwy pozostaje ten sąd (zob. np. wyrok NSA 3 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1467/13). W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia wadliwej wykładni i zastosowania prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. orzekł o uchyleniu decyzji organu odwoławczego i organu I instancji (art. 135 P.p.s.a.). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.