II OZ 686/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 516/21 w przedmiocie odrzucenia skargi M.J. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 23 marca 2021 r. znak: WI-I.7840.2.124.2020.AN w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i odmowy uchylenia decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2021 r. II SA/Kr 516/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę M.J. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 23 marca 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i odmowy uchylenia decyzji oraz zwrócił skarżącej kwotę 200 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarga na ww. decyzję została wniesiona drogą elektroniczną. Podpis elektroniczny został złożony tylko pod pismem przewodnim. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 13 maja 2021 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie w sposób o którym mowa w art. 46 § 2a i § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", oraz uwierzytelnienie złożonego pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie pełnomocnik wystosował do sądu pismo w którym powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I FZ 76/20 oświadczył, że elektroniczne podpisanie pisma głównego, wewnątrz którego przekazywane są inne dokumenty, skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniesiona skarga podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zdaniem Sądu skarga nie została podpisana. Nie zostało także uwierzytelnione pełnomocnictwo umocowujące pełnomocnika do reprezentacji strony w sprawie. W związku z tym, że podpis elektroniczny został złożony jedynie pod pismem przewodnim, wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia w terminie 7 dni opisanych wyżej braków formalnych skargi. Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu drogą elektroniczną w dniu 7 czerwca 2021 r. Siedmiodniowy termin do usunięcia braków formalnych skargi upłynął zatem bezskutecznie z dniem 14 czerwca 2021 r. Zdaniem Sądu z uwagi na kategoryczne brzmienie art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a. nie można przyjmować, że wyłączne opatrzenie pisma przewodniego podpisem elektronicznym skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego. Zgodnie bowiem z art. 46 § 2b p.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że pełnomocnik skarżącego, mimo wezwania, nie usunął braku formalnego skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, domagając się jego uwzględnienia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. polegające na odrzuceniu skargi mimo złożenia skargi w sposób prawidłowy tj. podpisania pisma i dołączonej skargi, w sytuacji braku fizycznego umieszczenia skargi w formularzu z uwagi na ograniczoną liczbę znaków. Zdaniem strony, stanowisko Sądu jest nieprawidłowe, gdyż strona nie może ponosić odpowiedzialności za ograniczone działanie systemów teleinformatycznych, w tym ograniczoną liczbę znaków na platformie ePUAP i jej formularzu kontaktowym, gdyż to stanowiłoby ograniczenie skarżącej prawa do sądu. Nadto powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I FZ 76/20 pełnomocnik skarżącej wskazał, że podpisanie wymaganym podpisem dokumentu elektronicznego wnoszonego przez platformę e-PUAP, wewnątrz którego przekazywane są inne dokumenty np. załączniki, skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Z treści art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. wynika zaś, że każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W sytuacji gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, tak jak w sprawie niniejszej, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (§ 2a art. 46 p.p.s.a.). Zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego (§ 2b art. 46 p.p.s.a.). W świetle art. 12b § 1 p.p.s.a. określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób o którym mowa w art. 46 § 2a. Przepis art. 37 § 1 p.p.s.a stanowi zaś, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Obowiązek ten potwierdza art. 46 § 3 p.p.s.a. stanowiąc, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Na tle zagadnienia dotyczącego tego czy elektroniczne podpisanie pisma sporządzonego w formularzu dokumentu elektronicznego platformy ePUAP jest wystarczające dla uznania, że podpis ten obejmuje stanowiącą załącznik do tego pisma skargę oraz inne załączone dokumenty, wykształciły się przeciwstawne poglądy. Jeden tożsamy z poglądem zajętym przez Sąd pierwszej instancji w tej sprawie, a drugi – taki, na który powołuje się strona skarżąca tj. że podpisanie wymaganym podpisem dokumentu elektronicznego wnoszonego przez platformę ePUAP, wewnątrz którego przekazywane są inne dokumenty, np. załączniki, skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego. W zakresie zasad wnoszenia przez stronę pism do sądu w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 6 grudnia 2021 r. w uchwale siedmiu sędziów (I FPS 2/21) wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, przyjmując, że "Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.". Powyższa uchwała ma moc ogólnie wiążącą w stosunku do sądów administracyjnych (art. 269 § 1 p.p.s.a.). Natomiast strony oraz inni uczestnicy postępowania są pośrednio związani mocą prawną uchwał, która polega na tym, iż podmioty te nie są w stanie swoją interpretacją przełamać wykładni przyjętej w uchwale (tak: A. Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 269, opubl. LEX/el. 2021). W uzasadnieniu uchwały wskazano m.in., że skargę do sądu administracyjnego za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej można wnieść na kilka sposób: pierwszy - umieszczenie treści pisma (w szczególności skargi) bezpośrednio w formularzu pisma ogólnego, które generowane jest w systemie ePUAP oraz podpisanie tego pisma jednym z akceptowanych przez ustawodawcę podpisów elektronicznych, drugi – załączenie do podpisanego pisma ogólnego (przewodniego) odrębnego pliku zawierającego treść środka prawnego skierowanego do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd wskazał także, że skarga powinna być samodzielnym dokumentem elektronicznym opatrzonym wymaganym podpisem. Oznacza to, że w przypadku odłączenia od formularza pisma ogólnego będzie dokumentem podpisanym podpisem zaufanym, podpisem kwalifikowanym lub podpisem osobistym. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że uznanie, iż skarga jest załącznikiem do formularza pisma ogólnego niewymagającym odrębnego podpisu, stanowi odwrócenie zasad obowiązujących w postępowaniu przed sądem administracyjnym i interpretowanie ich przez pryzmat warunków technicznych platformy ePUAP, co jest zabiegiem nieuprawnionym w świetle powołanych norm prawnych. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W sprawie nie ma sporu co do tego, że skarga stanowiła załącznik do podpisanego wymaganym podpisem formularza pisma ogólnego i nie została oddzielnie podpisana. Mimo wezwania, brak ten nie został uzupełniony. Dlatego prawidłowo Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę wniesioną w sprawie jako obarczoną brakiem formalnym w postaci braku wymaganego podpisu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.