I OSK 4243/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-07-20

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Zygmunt Zgierski, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji wydanej z naruszeniem prawa, polegającym na wskazaniu nieobowiązującego przepisu jako podstawy prawnej, jest dopuszczalne, czy też powinno nastąpić sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wskazanie nieobowiązującego przepisu jako podstawy prawnej decyzji, gdy norma prawna wynikająca z tego przepisu nie jest tożsama z normą wynikającą z obowiązujących przepisów, stanowi wydanie decyzji bez podstawy prawnej, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie jest to oczywista omyłka pisarska podlegająca sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a., gdyż tryb ten dotyczy jedynie nieistotnych wadliwości decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił jego skargę na decyzję SKO w S. o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z 2013 r. w przedmiocie wydania prawa jazdy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o kierujących pojazdami, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, argumentując, że zamiast stwierdzać nieważność decyzji, organ powinien był sprostować oczywistą omyłkę pisarską polegającą na błędnym wskazaniu podstawy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: NSA Zygmunt Zgierski (spr.) del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 371/18 w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wydania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 19 lipca 2018 r. oddalił skargę M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] stycznia 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wydania prawa jazdy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając to rozstrzygnięcie w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji bądź rozpoznanie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1) art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. 30, poz. 151 z późn. zm.) wskutek błędnego przyjęcia go za podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z [...] marca 2013 r. w przedmiocie wydania skarżącemu prawa jazdy; 2) art. 156 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: kpa, w zw. z art. 107 § 1 pkt 1 kpa przez błędne przyjęcie, że decyzja Prezydenta Miasta S. z [...] marca 2013 r. w przedmiocie wydania prawa jazdy skarżącemu została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy decyzja ta odpowiada prawu, a jedynie została błędnie powołana podstawa prawna; 3) art. 113 kpa przez jego nieuwzględnienie, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno było podjąć działanie w celu sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej Prezydenta Miasta S. zawartej w decyzji z [...] marca 2013 r. przez wpisanie jako podstawy prawnej do jej wydania art. 10 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami w miejsce art. 97 ust. 1 i 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym; 4) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, przez jego wadliwe zastosowanie, podczas gdy nie istniały podstawy do oddalenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Spór w rozpoznawanej sprawie koncentruje się wokół zagadnienia nieprawidłowego zdaniem autora skargi kasacyjnej stwierdzenia nieważności decyzji zamiast sprostowania oczywistej pomyłki pisarskiej polegającej na wskazaniu niewłaściwego przepisu stanowiącego postawę stosunku prawnego wynikającego z decyzji Prezydenta Miasta S. z [...] marca 2013 r. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Brak podstawy prawnej nie dotyczy wyłącznie braku przepisu regulującego określony stosunek prawny, ale braku normy prawnej rekonstruowanej na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Jako podstawę prawną decyzji z [...] marca 2013 r., stwierdzającej spełnienie przez skarżącego wymagań do uzyskania prawa jazdy, organ wskazał nieobowiązujący już w tej dacie przepis art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.). Przepisowi temu odpowiadał art. 10 ust. 1 ustawy o prowadzących pojazdami, jednakże – co słusznie podkreślił Sąd pierwszej instancji – regulacja tych ustaw nie była tożsama. Ustawa o kierujących pojazdami zawierała bowiem m.in. przepisy art. 12 ust. 1 pkt 4 i 5 przewidujące negatywne przesłanki wydania prawa jazdy z uwagi na posiadanie innego dokumentu stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym oraz uzyskanie za granicą prawa jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że przepisy te nie miały swoich odpowiedników w ustawie – Prawo o ruchu drogowym. W konsekwencji powyższego należało uznać, że norma prawna dekodowana na podstawie przepisów ustawy o kierujących pojazdami nie jest tożsama z normą prawną ustalaną na podstawie obowiązujących uprzednio przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a zatem odniesienie się przez organ wydający decyzję z 2013 r. do nieobowiązującej normy prawnej oznacza wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Tym samym za niezasadne należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 156 § 1 ust. 2 kpa. Jednocześnie brak tożsamej normy prawnej w ramach ustawy o kierujących pojazdami nie pozwala na skorygowanie tego braku jako oczywistej omyłki pisarskiej, tj. w trybie art. 113 § 1 kpa. Sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a może bowiem dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości decyzji, polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 września 2019 r., sygn. akt II OSK 225/18). Wykluczone jest zatem dokonywanie w tym trybie korekty uchybień kwalifikowanych, takich jak wymienione w art. 156 § 1 kpa. W konsekwencji powyższego za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie art. 113 kpa. Przechodząc do rozpoznania zarzutu naruszenia art. 151 ppsa w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Analiza zacytowanego przepisu wskazuje, że ma on charakter wynikowy, co oznacza, że do zastosowania tego przepisu musi dojść w przypadku, gdy sąd rozpoznający sprawę stwierdzi, że brak jest podstaw do uchylenia w części lub całości zaskarżonego aktu administracyjnego. Mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik tego postępowania, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawidłowo oddalił złożoną skargę. Z uwagi na powyższe w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151 ppsa nie można było uznać za zasadny. Mając powyższe na uwadze, wobec niewykazania zasadności zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w sentencji. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło