III SA/Wa 245/21

WyrokWSA w Warszawie2021-07-20

Skład orzekający: Matylda Arnold-Rogiewicz, Elżbieta Olechniewicz, Agnieszka Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę na podstawie art. 231 Kodeksu pracy, nowy pracodawca może wliczyć do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych pracowników, którzy posiadali orzeczenia o niepełnosprawności u poprzedniego pracodawcy, nawet jeśli dokumentacja ta została przekazana z opóźnieniem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę na podstawie art. 231 Kodeksu pracy, nowy pracodawca staje się następcą prawnym poprzedniego pracodawcy we wszystkich stosunkach pracy. Oznacza to kontynuację zatrudnienia i prowadzenia dokumentacji pracowniczej. W związku z tym, warunek przedstawienia pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności, o którym mowa w art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, należy uznać za spełniony od dnia przejęcia zakładu pracy, niezależnie od faktycznej daty przekazania dokumentów przez poprzedniego pracodawcę. Organy administracji miały obowiązek zweryfikować te okoliczności.
Stan faktyczny
Spółka K. Sp. z o.o. sp.k. złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) za okres od grudnia 2016 r. do listopada 2017 r. Wniosek uzasadniono ujawnieniem nowych dowodów w postaci orzeczeń o niepełnosprawności dwóch pracowników, które nie zostały przedstawione organowi w pierwotnym postępowaniu z powodu braku dokumentacji pracowniczej od poprzedniego pracodawcy, który dokonał aportu przedsiębiorstwa na rzecz spółki w 2013 r. Organy administracji odmówiły uchylenia ostatecznej decyzji, uznając, że spółka uzyskała dokumenty potwierdzające niepełnosprawność pracowników dopiero w październiku 2019 r., co było zbyt późno. Spółka zaskarżyła decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu PFRON i zasądził od Ministra na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia del. SO Agnieszka Baran (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2021 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za miesiące od grudnia 2016 r. do listopada 2017 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], 2) zasądza od Ministra Rodziny i Polityki Społecznej na rzecz K. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] września 2019 r. Prezes Zarządu PFRON (dalej jako: "organ pierwszej instancji", "prezes") określił wysokość zobowiązania K. Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w W. (dalej jako: "spółka", "skarżąca") z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2016 r. do listopada 2017 r. w łącznej kwocie 40.367 zł. Powyższa decyzja stała się ostateczna. Pismem z 18 grudnia 2019 r. spółka wniosła o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem powyższej decyzji ostatecznej z uwagi na ujawnienie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji i nieznanych zarówno spółce jak i organowi. Strona podniosła, że nie przedstawiła organowi pierwszej instancji żądanych w trakcie postępowania dokumentów, ponieważ na moment wystosowania wezwania nie dysponowała nimi. Ponadto wyjaśniła, że brak przedstawienia dowodów wynikał z faktu nieprzekazania jej dokumentacji pracowniczej przez poprzedniego pracodawcę. Spółka wyjaśniła, że 19 grudnia 2013 r. doszło bowiem do aportu przedsiębiorstwa spółki pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "P." Sp. z o. o. na rzecz K. Sp. z o. o. Sp. k., co skutkowało przejęciem zakładu pracy. Aport obligował poprzedniego pracodawcę do przekazania na rzecz spółki całości dokumentacji pracowniczej, do czego w praktyce nie doszło. W wyniku złożenia przez spółkę zapytania do Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "P." Sp. z o. o., 21 października 2019 r., spółka otrzymała dokumenty potwierdzające stopień niepełnosprawności pracowników G. P. i K. J. W konsekwencji - wskazano we wniosku - w okresie będącym przedmiotem postępowania spółka zatrudniała osoby niepełnosprawne. Do powyższego wniosku o wznowienie postępowania strona załączyła dowody w postaci kopii powyższych orzeczeń potwierdzających niepełnosprawność pracowników niepełnosprawnych oraz zapytanie skierowane do poprzedniego pracodawcy. Decyzją z [...] lutego 2020 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2019 roku. Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie przepisów art. 2a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm., dalej także "ustawa o rehabilitacji") w zw. z art. 231 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1040 ze zm., dalej także "K.p.") poprzez niewłaściwą wykładnię prowadzącą do uznania, że dopiero od 21 października 2019 r. spółka może uwzględnić jako osoby niepełnosprawne G. P. i K. J. Decyzją z [...] listopada 2020 r. Minister Rodziny i Polityki Społecznej (dalej jako: "organ odwoławczy", "minister") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji minister wskazał, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że zostały spełnione zarówno warunki formalne pozwalające na wznowienie postępowania, jak i zaistniały przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej jako "ordynacja podatkowa"), tj. że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Minister podniósł, że powyższe nie przesądza jednak o tym, że te okoliczności i dowody będą przemawiać za uchyleniem decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] września 2019 roku. Organ odwoławczy powołał się na treść art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji i stwierdził, że spółka znalazła się w posiadaniu orzeczeń potwierdzających niepełnosprawność pracowników G. P. i K. J. dopiero w dniu 21 października 2019 r., tj. w dniu w którym otrzymała żądaną od Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "P." Sp. z o. o. dokumentację pracowniczą. Minister wskazał, że nic nie stało na przeszkodzie, aby spółka wystąpiła do Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego ,.P." Sp. z o. o. o przekazanie brakującej dokumentacji pracowniczej tuż po przejęciu aportem ww. Spółki, tj. w 2013 roku. Uczyniła to dopiero po zakończeniu postępowania przed Prezesem Zarządu PFRON. W związku z powyższym – zdaniem ministra - to zaniechanie po stronie spółki będącej stroną postępowania doprowadziło do określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON w wyższej wysokości. Pracodawca przejmujący zakład pracy nie może czuć się zwolniony z obowiązku uzyskania dokumentacji pracowniczej, jeśli dotychczasowy pracodawca nie przekazuje akt osobowych pracowników zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawcę dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika. Pismem z 23 grudnia 2020 r. spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję organu odwoławczego, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2a ustawy o PFRON poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 2a w związku z art. 231 Kodeksu pracy, polegające na skonstruowaniu normy jedynie w oparciu o literalną treść brzmienia przepisów bez uwzględnienia systemowych powiązań pomiędzy obiema ustawami; 2. Naruszenie przepisów postępowania w stopniu, które mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ordynacji podatkowej, poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i prowadzenie postępowania w celu wykazania z góry obranej tezy. W związku z powyższym spółka wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, 2. orzeczenie na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca stanęła na stanowisku, że Prezes PFRON, a później Minister Rodziny i Polityki Społecznej dokonali niewłaściwej wykładni art. 231 Kodeksu pracy w związku z art. 2a ustawy o rehabilitacji. W obu przypadkach wykładnia przepisów doprowadziła organy do konkluzji, iż za osoby niepełnosprawne w rozumieniu ustawy o rehabilitacji można uznać K. J. oraz G.P. dopiero od 21 października 2019 r., tj. od momentu uzyskania oświadczeń od byłego pracodawcy. Zgodnie z art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. W niniejszej sytuacji takie oświadczenie zostało przedstawione przez pracowników G. P. oraz K. J. swojemu poprzedniemu pracodawcy – wyjaśniła spółka. Skarżąca stanęła na stanowisku, że w związku z przejściem zakładu pracy na podstawie art. 231 Kodeksu pracy, przepis art. 2a ust 1 ustawy o rehabilitacji należy czytać w ten sposób że skarżąca od 19 grudnia 2013 roku po prostu kontynuowała bez żadnych zmian dotychczasowe stosunki pracy z pracownikami poprzedniego pracodawcy. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy spółka przejęła wszystkie uprawnienia i obowiązki dotychczasowego pracodawcy. Skarżąca nie zgodziła się z oceną wyrażoną przez ministra jakoby art. 2a ustawy o rehabilitacji stanowił lex specialis w stosunku do powołanych przez skarżącą przepisów Kodeksu pracy. Ponadto spółka wskazała, że pomijając w niniejszej sprawie istotne okoliczności, organ naruszył zasadę określoną w art. 121 jak i 122 ordynacji podatkowej. Zdaniem spółki, w niniejszym stanie faktycznym wszelkie niejasności organ rozstrzygnął na niekorzyść strony pomijając istotne dla sprawy okoliczności, tj. fakt istnienia orzeczenia o niepełnosprawności i sukcesji w zakresie praw i obowiązków w związku z przejściem zakładu pracy oraz przedstawione dokumenty opierając się jedynie na materiale dowodowym zebranym w innym postępowaniu i na wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji. W odpowiedzi na skargę minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako "ppsa") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w brzmieniu obowiązującym od 3 lipca 2021 roku. Przyczyną rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym jest brak możliwości technicznych umożliwiających przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie – jak to zostało wskazane w zarządzeniu z 5 lipca 2021 roku. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, w zakreślonych wyżej granicach, sąd doszedł do przekonania, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Z tych samych przyczyn uchyleniu podlega decyzja organu I instancji. Wskazać należy, że spór analogiczny do występującego w niniejszej sprawie, z tym, że w odniesieniu do wznowienia postępowania w sprawach dotyczących wpłat na PFRON za inne okresy, był już oceniany przez tutejszy sąd w sprawach III SA/Wa 247/21 i III SA/Wa 248/21, zakończonych wyrokami z 23 czerwca 2021 roku. Uzasadniając wyrok wydany w sprawie niniejszej, sąd przytoczy w odpowiednim zakresie argumentację powołaną w ww. orzeczeniach. Na wstępie przypomnieć należy, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania. Organy obu instancji uznały, że w sprawie został spełniony warunek wznowienia postępowania określony w art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej, bowiem wyszła na jaw nowa okoliczność faktyczna i nowe dowody istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję ani spółce – jak to zostało wskazane we wniosku o wznowienie postępowania. Z tego powodu organ pierwszej instancji wznowił postępowanie i poddał analizie przedłożone przez skarżącą- przy wniosku o wznowienie postępowania - orzeczenia o niepełnosprawności dwóch pracowników. Zdaniem sądu organy prawidłowo uznały, że przedłożone przez skarżącą dokumenty i wynikające z nich okoliczności faktyczne spełniały wymogi określone w art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej. Okoliczność ta pozostaje poza sporem w niniejszej sprawie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia daty, od której możliwe jest wliczenie do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych dwóch pracowników skarżącej (G. P. i K. J.), których dotyczą orzeczenia o niepełnosprawności złożone wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania. Zgodnie z treścią art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Przepis ten ustanawia warunek formalny, który pozwala uwzględnić pracownika niepełnosprawnego w stanie zatrudnienia u danego pracodawcy. W ocenie sądu, skarżąca słusznie podnosi, że w niniejszej sprawie występuje istotna okoliczność faktyczna, która musi zostać uwzględniona przy dokonywaniu wykładni przytoczonego wyżej art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Skarżąca wskazuje, że 19 grudnia 2013 r. doszło do aportu przedsiębiorstwa spółki pod firmą PHU "P." sp. z o.o. na rzecz skarżącej. W związku z tym skarżąca przejęła pracowników tej spółki na podstawie art. 231 k.p., w tym także dwóch ww. pracowników niepełnosprawnych. Skarżąca zaznaczyła, że orzeczenia o niepełnosprawności tych pracowników zostały jej przekazane przez PHU "P." sp. z o.o. dopiero po wezwaniu przez skarżącą - w dniu 21 października 2019 roku. Zgodnie z treścią art. 231 § 1 k.p., w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy, z zastrzeżeniem przepisów § 5. W myśl § 2 omawianego przepisu, za zobowiązania wynikające ze stosunku pracy, powstałe przed przejściem części zakładu pracy na innego pracodawcę, dotychczasowy i nowy pracodawca odpowiadają solidarnie. Kolejne przepisy art. 231 k.p. stanowią, że: jeżeli u pracodawców, o których mowa w § 1, nie działają zakładowe organizacje związkowe, dotychczasowy i nowy pracodawca informują na piśmie swoich pracowników o przewidywanym terminie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, jego przyczynach, prawnych, ekonomicznych oraz socjalnych skutkach dla pracowników, a także zamierzonych działaniach dotyczących warunków zatrudnienia pracowników, w szczególności warunków pracy, płacy i przekwalifikowania; przekazanie informacji powinno nastąpić co najmniej na 30 dni przed przewidywanym terminem przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę (§ 3); w terminie 2 miesięcy od przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, pracownik może bez wypowiedzenia, za siedmiodniowym uprzedzeniem, rozwiązać stosunek pracy. Rozwiązanie stosunku pracy w tym trybie powoduje dla pracownika skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem stosunku pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem (§ 4); pracodawca, z dniem przejęcia zakładu pracy lub jego części, jest obowiązany zaproponować nowe warunki pracy i płacy pracownikom świadczącym dotychczas pracę na innej podstawie niż umowa o pracę oraz wskazać termin, nie krótszy niż 7 dni, do którego pracownicy mogą złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia proponowanych warunków. W razie nieuzgodnienia nowych warunków pracy i płacy dotychczasowy stosunek pracy rozwiązuje się z upływem okresu równego okresowi wypowiedzenia, liczonego od dnia, w którym pracownik złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia proponowanych warunków, lub od dnia, do którego mógł złożyć takie oświadczenie. Przepis § 4 zdanie drugie stosuje się odpowiednio (§ 5); przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez pracodawcę stosunku pracy (§ 6). Z przytoczonej regulacji wynika zasada ciągłości stosunku pracy w wypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę; stosunek pracy trwa nadal mimo przejęcia pracowników przez nowego pracodawcę, nie jest nowym stosunkiem pracy, a jego treść jest taka sama. Sąd Najwyższy w wyroku z 19 października 2010 r., I PK 91/10 219, zauważył, że skutek opisany wyżej następuje w chwili przejęcia zakładu, automatycznie, z mocy prawa. Z przytoczonego wyżej przepisu kodeksu pracy jednoznacznie wynika, że mimo przejęcia zakładu pracy lub jego części przez innego pracodawcę, wcześniej nawiązany stosunek pracy trwa nadal z wszelkimi tego konsekwencjami, a jedynie w miejsce dotychczasowego pracodawcy wstępuje z mocy prawa nowy pracodawca. Na nowego pracodawcę - jako następcę prawnego - przechodzą nie tylko obowiązki ciążące na poprzednim pracodawcy, ale również uprawnienia wynikające ze stosunku pracy nawiązanego przez poprzedniego pracodawcę (wyrok Sądu Najwyższego z 28 września 1990 r. I PR 251/90 - Lex 13210, uchwała Sądu Najwyższego z 24 października 1997 r. III ZP 35/97 - Lex 33084). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że jeżeli rzeczywiście w 2013 roku miał miejsce aport przedsiębiorstwa spółki PHU P. sp. z o.o. do skarżącej i związane z tym przejęcie zakładu pracy, to skarżąca spółka stała się następcą całości praw i obowiązków wynikających ze stosunków pracy, w tym w odniesieniu do ww. dwóch pracowników niepełnosprawnych. Założony w przywołanym przepisie kodeksu pracy automatyzm sprawia, że nie jest konieczne dokonywanie przez strony jakichkolwiek dodatkowych czynności, zwłaszcza rozwiązywanie wcześniejszych i nawiązywanie nowych stosunków pracy. Konsekwencją jest również to, że ustalenia między pracodawcami, mające na celu autonomiczne kształtowanie sytuacji pracowniczej w drodze czynności prawnej, pozostają bez znaczenia dla skutków określonych w art. 231 k.p. jako normy ius cogens, będąc bezwzględnie nieważnymi. Z mocy tego przepisu stosunki pracy z pracownikami zatrudnionymi w zakładzie (lub w jego części) w chwili przejęcia zakładu przez innego pracodawcę trwają nadal z tą różnicą, że w miejsce dotychczasowego pracodawcy wstępuje jako strona nowy podmiot posiadający zdolność zatrudniania pracowników w charakterze pracodawcy (art. 3). Nowy pracodawca nabywa na zasadzie następstwa prawnego wszelkie prawa wynikające z nawiązanych stosunków pracy z poprzednim pracodawcą oraz przechodzą nań wszystkie obowiązki, jakie ciążyły na poprzednim pracodawcy wobec pracowników przejętego zakładu. Pracownicy tego zakładu zachowują prawa przysługujące im przed przejściem tego zakładu na nowego pracodawcę i wiążą ich te same obowiązki, jakie byli obowiązani wykonywać wobec poprzedniego pracodawcy. Do czasu wypowiedzenia tych warunków przez nowego pracodawcę strony są związane warunkami dotychczasowymi (por. uchwała SN z 24.10.1997 r., III ZP 35/97, OSNAP 1998/16, poz. 474). Z zasadą kontynuacji stosunku pracy powiązane są również zasady prowadzenia dokumentacji pracowniczej przez nowego pracodawcę. Nowy pracodawca nie ma obowiązku zakładania nowych akt osobowych pracownika, w którego stosunek pracy wstąpił ex lege, lecz kontynuuje dalsze ich prowadzenie. Zgodnie z § 9 Rozporządzenia Ministra Pracy i polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (Dz. U. z 2017 r. poz. 894) w sytuacji określonej w art. 231 kodeksu pracy albo w odrębnych przepisach przewidujących następstwo prawne nowego pracodawcy w stosunkach pracy nawiązanych przez poprzedniego pracodawcę, dotychczasowy pracodawca jest obowiązany przekazać akta osobowe pracownika oraz pozostałą dokumentację w sprawach związanych z jego stosunkiem pracy pracodawcy przejmującemu tego pracownika. Obowiązek dotychczasowego pracodawcy w zakresie przekazania dokumentacji osobowej pracownika jest tylko uszczegółowieniem głównego obowiązku wskazanego w art. 94 pkt 9a k.p. dotyczącego prowadzenia akt osobowych oraz dokumentacji związanej ze stosunkiem pracy. Przepis rozporządzenia określa, jakie dodatkowe czynności ma wykonać dotychczasowy pracodawca w stosunku do akt osobowych i pozostałej dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy przejmowanego pracownika w trybie art. 231 k.p. lub na podstawie odrębnych przepisów. W przepisach prawa pracy nie określono sposobu przekazania akt osobowych oraz pozostałej dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy przejmowanego pracownika. Powyższy obowiązek należy rozumieć w ten sposób, że wymienione wyżej dokumenty pracownicze powinny znaleźć się we władaniu nowego pracodawcy. W praktyce nie zawsze dochodzi do fizycznego przekazania nowemu pracodawcy teczek z aktami osobowymi i dokumentami w sprawach związanych ze stosunkiem pracy przejmowanego pracownika, ale tylko do ich udostępnienia (tzn. przekazania dostępu do nich) pracodawcy przejmującemu pracownika z dniem przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę albo w sytuacjach, kiedy odrębne przepisy przewidują następstwo prawne nowego pracodawcy w stosunkach pracy nawiązanych przez poprzedniego pracodawcę. Nowy pracodawca nie ma obowiązku zakładania nowych akt osobowych pracownika, w którego stosunek pracy wstąpił ex lege, lecz kontynuuje dalsze ich prowadzenie. Co więcej, wraz z transferem zakładu pracy lub jego części będzie on zobowiązany do wypełniania wszystkich obowiązków w zakresie nie tylko dalszego ich prowadzenia, ale także właściwego przechowywania, zabezpieczenia oraz zgodnego z prawem administrowania danymi osobowymi. Nowy pracodawca, jeżeli będzie w posiadaniu dokumentacji, której nie ma w aktach osobowych, a która powinna się w nich znajdować zgodnie z rozporządzeniem lub będzie wiedział o błędach w dokumentach związanych ze stosunkiem pracy, powinien uzupełnić akta lub poprawić błędy (zob. Kumor-Jezierska Ewelina, Komentarz do rozporządzenia w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika, [w:] Akty wykonawcze prawa pracy. Komentarz do § 9, Lex/el.). W świetle zasady kontynuacji stosunku pracy, w tym kontynuacji prowadzenia dokumentacji pracowniczej, nieuprawnione jest w ocenie sądu oczekiwanie, by pracodawcy ponownie zostały przedłożone dokumenty, które przejął ex lege w ramach dokumentacji od poprzedniego pracodawcy w ramach wstąpienia w stosunki pracy poprzedniego pracodawcy, choćby fizycznie do przekazania orzeczeń o niepełnosprawności doszło z istotnym opóźnieniem, z uwagi na wcześniejsze przekazanie dokumentacji niekompletnej. Skoro nowy pracodawca kontynuuje prowadzenie dokumentacji, to nie jest istotne, kiedy faktycznie poszczególne dokumenty zostały mu wydane, bowiem przejął on dokumentację pracowniczą z chwilą przejęcia zakładu pracy. Nie jest również uprawnione uzależnianie oceny wypełnienia wymogu określonego w art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji od rzetelności działań poprzedniego pracodawcy. Skoro art. 2a uzależnia uprawnienia pracodawcy od przedstawienia orzeczenia, a nowy pracodawca wchodzi w prawa poprzedniego pracodawcy i przejmuje dokumentację pracowniczą z chwilą przejęcia zakładu pracy, to warunek przedstawienia orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność należy uznać za spełniony od dnia przejęcia zakładu pracy, bez względu na kompletność przekazanych dokumentów, czyli bez względu na to, gdzie orzeczenie fizycznie się znajdowało i kiedy faktycznie dotarło do rąk nowego pracodawcy. W wypadku przejęcia zakładu pracy w trybie art. 231 k.p. nie ma potrzeby ponownego kompletowania dokumentacji, zaświadczeń, dyplomów, dokumentów potwierdzających kwalifikacje. Dokumentacja prowadzona jest na zasadzie kontynuacji i to bez względu na datę faktycznego przekazania dokumentów przez dotychczasowego pracodawcę. Oznacza to, że jeżeli pracownik u poprzedniego pracodawcy był zatrudniony jako osoba niepełnosprawna, to również taki status ma u nowego pracodawcy. W niniejszej sprawie skarżąca twierdzi, że obaj pracownicy byli wliczeni do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych przez poprzedniego pracodawcę, któremu zostały przedstawione orzeczenia o niepełnosprawności. Oczywiście okoliczność ta, podobnie jak okoliczność przejęcia zakładu pracy w trybie art. 231 k.p. i dysponowania przez poprzedniego pracodawcę orzeczeniami o niepełnosprawności wymaga weryfikacji w postępowaniu administracyjnym. Z tego względu na obecnym etapie postępowania, sąd nie przesądza, czy warunki wliczenia wskazanych wyżej osób niepełnosprawnych do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych zostały przez skarżącą spełnione. Okoliczności te nie zostały wyjaśnione przez organy w niniejszej sprawie. W ocenie sądu, brak ustalenia w toku postępowania w sprawie wskazanych wyżej okoliczności faktycznych świadczy o naruszeniu przez organy przepisów postępowania tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ordynacji podatkowej. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wynikającą z art. 122 tej ustawy, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Została ona skonkretyzowana w art. 187 § 1, który nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Tym samym organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności, z którymi – na podstawie obowiązujących przepisów – wiążą się skutki prawne" (S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. X, WKP 2017). Artykuł 191 Ordynacji podatkowej stanowi natomiast, że organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem sądu, nie ulega wątpliwości, że uchybienia te mają istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenie wskazanych wcześniej okoliczności przesądza bowiem o tym, czy skarżącej przysługują uprawnienia wynikające z ustawy o rehabilitacji. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności, zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone. Organy w ponownie prowadzonym postępowaniu będą zobowiązane przyjąć zaprezentowaną wyżej wykładnię prawa i przy jej uwzględnieniu ustalą, czy w sprawie miały miejsce wskazywane przez skarżącą okoliczności przejścia zakładu pracy i wejścia przez skarżącą w miejsce poprzedniego pracodawcy z stosunek pracy z jego pracownikami. Rolą organów będzie również ustalenie czy i kiedy orzeczenia o niepełnosprawności dotyczące ww. dwóch pracowników zostały przedstawione poprzedniemu pracodawcy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa, sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego, a także – na podstawie z art. 135 ppsa - poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu PFRON, o czym orzekł w punkcie 1) sentencji wyroku. O kosztach postępowania sąd rozstrzygnął w punkcie 2) sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa. Łączną kwotę 697 zł zasądzoną z tego tytułu na rzecz skarżącej stanowią: wpis od skargi w wysokości 200 zł, koszty zastępstwa procesowego - 480 zł i opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło