II GZ 350/21

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2021-10-26

Skład orzekający: Dorota Dąbek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po upływie terminu do uiszczenia wpisu od skargi może uchylić skutki prawomocnego postanowienia o odrzuceniu skargi z powodu braku fiskalnego?
Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po upływie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nie może uchylić skutków prawnych postanowienia o odrzuceniu skargi z powodu braku fiskalnego. Skoro skarżący nie uiścił wpisu od skargi w wyznaczonym terminie, sąd był zobowiązany do jej odrzucenia, a późniejsze złożenie wniosku o prawo pomocy nie ma wpływu na bieg tego terminu ani na skutki prawne wydanego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został pozostawiony bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Następnie skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący nie uiścił wpisu w terminie, co skutkowało odrzuceniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Po odrzuceniu skargi skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd odrzucił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie skarżącego na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 26 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 90/21 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdów postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, objętym zażaleniem postanowieniem z 21 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 90/21, działając na podstawie art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej cyt. jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 4 grudnia 2020 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdów. Sąd wskazał, że postanowieniem z 2 czerwca 2021 r., sygn. akt III SPP/Lu 18/21, sąd utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wniosku. Zarządzeniem z 9 czerwca 2021 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 złotych, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało odebrane przez skarżącego 22 czerwca 2021 r., zatem siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu od skargi upływał 29 czerwca 2021 r. Pomimo prawidłowego wezwania skarżący nie uiścił w zakreślonym terminie wpisu od skargi, co obligowało sąd do odrzucenia skargi. Na rozstrzygnięcie takie nie mogła mieć wpływu okoliczność złożenia przez skarżącego 7 lipca 2021 r. kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, bowiem kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet złożony w terminie określonym w wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy i tym samym nie wywiera wpływu na bieg terminu określonego w art. 220 p.p.s.a. Inne rozumienie powyższego uregulowania dawałoby stronom postępowania możliwość nieograniczonego w czasie przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego poprzez składanie kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zdaniem skarżącego sąd pobieżnie ocenił wniosek, nie zastosował zasad logiki i doświadczenia życiowego, sugerował że skarżący ma ukryte dochody, lecz nie powiedział z czego one pochodzą i gdzie się znajdują, nie zbadał prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Skarżący powołał się na treść postanowienia NSA z 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt I FZ 1010/2009. Wskazał, że badanie wniosku o prawo pomocy przez sąd nie może stanowić szczegółowego rozliczania przychodu i wydatków składającego wniosek. Zdaniem skarżącego stanowisko sądu przekracza uprawnienia wynikające z art. 258 § 1. Wskazał także na poglądy doktryny, że oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy powinno być dokładnie uzasadnione, by nie mogło zostać potraktowane jako faktyczne odmówienie stronie prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie prawidłowo uznał Sąd I instancji, że z powodu braku fiskalnego skargi, zachodziła podstawa do jej odrzucenia. Postanowieniem z 2 czerwca 2021 r., sygn. akt III SPP/Lu 18/21, WSA w Lublinie utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy z powodu nieuzupełnienia braków formalnych wniosku. W związku z tym Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 9 czerwca 2021r., wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 złotych, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu od skargi upływał 29 czerwca 2021 r., bowiem wezwanie zostało odebrane przez skarżącego 22 czerwca 2021 r. Skoro zatem, pomimo prawidłowego wezwania, skarżący nie uiścił w zakreślonym terminie wpisu od skargi, zachodziła podstawa do odrzucenia skargi przez sąd. Na takie rozstrzygnięcie nie mogło mieć wpływu to, że skarżący pismem z dnia 7 lipca 2021 r. wniósł kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten nie mógł wywrzeć wpływu na bieg terminu określonego w art. 220 § 1 p.p.s.a., gdyż został złożony po upływie wyznaczonego terminu do uiszczenia wpisu, a zatem już po ziszczeniu się przesłanki uzasadniającej odrzucenie skargi. NSA nie wypowiada się w tej sprawie na temat analizowanych przez sąd skutków złożenia ponownego wniosku o prawo pomocy w otwartym terminie do uiszczenia wpisu, gdyż pozostaje to poza zakresem tej sprawy, skoro skarżący złożył wniosek po upływie terminu do uiszczenia wpisu. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie mają też znaczenia argumenty podane przez skarżącego w zażaleniu. Dotyczą one bowiem zasadności odmowy przyznania prawa pomocy, a zatem innej kwestii niż rozstrzygana w tej sprawie. Postanowienie sądu kwestionowane zażaleniem w tej sprawie, ograniczało się wyłącznie do kwestii braku fiskalnego skargi. Sąd w zaskarżonym postanowieniu nie orzekał w przedmiocie prawa pomocy, lecz ocenił czy skarżący wniósł opłatę od skargi w terminie wyznaczonym przez sąd. Sąd w rozpoznawanej sprawie nie mógł oceniać i kwestionować prawidłowości zarządzenia referendarza w kwestii prawa pomocy. Kontrola zgodności z prawem tego zarządzenia została dokonana odrębnie, w sprawie zakończonej postanowieniem WSA z 2 czerwca 2021 r., sygn. akt III SPP/Lu 18/21. W tym stanie rzeczy należy uznać, że rozpoznawane zażalenie nie jest zasadne, gdyż postanowienie sądu o odrzuceniu skargi z powodu jej braku fiskalnego jest zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło