IV SA/Po 315/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-07-22

Skład orzekający: Maria Grzymisławska-Cybulska, Monika Świerczak, Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej mogą odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, dokonując jednocześnie merytorycznej oceny wniosku, zamiast ograniczyć się do badania przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., nie mogą dokonywać merytorycznej oceny wniosku ani ustalać stanu faktycznego sprawy. Ich zadaniem jest wyłącznie zbadanie przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania. Dokonanie oceny merytorycznej stanowi naruszenie tego przepisu i obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania sali wiejskiej, argumentując, że częste udostępnianie jej na imprezy powoduje hałas i stanowi zmianę sposobu użytkowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie PINB w Z. z dnia [...] listopada 2020 r. Zasądził od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lipca 2021 r. sprawy ze skargi A. S. i T. S. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2021 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie P. I. N. B. w Z. z dnia [...] listopada 2020r., Nr [...]; 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. S. i T. S. solidarnie kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNENIE Państwo A. i T. S., reprezentowani przez adwokata A. H., pismem z dnia [...] października 2020 r. złożyli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zmiany lub niewłaściwego sposobu użytkowania sali wiejskiej położonej w miejscowości G. (gm. K., działka nr [...]), polegającego na częstym udostępnianiu Sali okolicznym mieszkańcom na hałaśliwe imprezy weselne i okolicznościowe. PINB w Z., postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. (sygn. akt: [...]), na podstawie art. 61a w zw. z art. 123 K.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania sali wiejskiej położonej w działce nr [...] w miejscowości G., gm. K.. Organ odwołując się do przepisu art. 71 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane stwierdził, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania sali wiejskiej. Zażalenie na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, pismem z dnia [...] grudnia 2020 r., wnieśli Państwo A. i T. S., reprezentowani przez adwokata A. H., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarzucając naruszenie przepisów postępowania art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organ stanu faktycznego niniejszej sprawy co doprowadziło do odmowy załatwienia sprawy, co stoi w sprzeczności z interesem społecznym i słusznym interesem wnioskodawców, art. 8 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej i w konsekwencji wydanie orzeczenia sprzecznego z zasadami proporcjonalności, bezstronności oraz równego traktowania, art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niepoczynienie istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych i nieprzeprowadzenie dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy w tym z załączonych do zawiadomienia dokumentów, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ materiału dowodowego oraz art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie oceny czy okoliczności uzasadniające wszczęcie postępowania i załatwienie sprawy zostały udowodnione na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Żalący się podnosili, że organ nie odniósł się do istoty zawiadomienia, tj., że imprezy prywatne obecnie przeważają nad realizacją celów statutowych gminy, a także nad organizacją wydarzeń artystycznych oraz mających na celu rozwój działalności kulturalnej, co w ocenie żalących się stanowi zmianę sposobu użytkowania sami wiejskiej. Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] stycznia 2021r. ([...]) na podstawie art. 121 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy stan faktyczny sprawy i wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest postanowienie z dnia [...] listopada 2020 r., którym PINB odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania sali wiejskiej, wydane na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. Zdaniem WWINB analiza treści art. 61a § 1 K.p.a. wskazuje jednocześnie, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Druga przesłanka stanowi o sytuacji, gdy w sprawie istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ wskazał, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, nie wymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji w żaden sposób nie podważył statusu Państwa A. i T. S. jako osób będących stroną postępowania, PINB uznał tym samym, iż zaistniały "inne uzasadnione przyczyny', uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego. Dokonując analizy wniosku z dnia [...] października 2020 r. oraz załączonych doń dokumentów (m.in. Regulaminu Korzystania z Sali Wiejskiej w G.) pod kątem regulacji zawartej w art. 71 ust 1 Prawa budowlanego (tj. przepisu definiującego zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego), organ pierwszej instancji stwierdził iż nie sposób uznać, aby zmiana takowa w istocie nastąpiła. Zdaniem WWINB, tym samym, wydanie zaskarżonego postanowienia nie zostało poprzedzone przeprowadzeniem jakichkolwiek czynności kontrolnych lub wyjaśniających, których dokonanie, na gruncie obowiązujących przepisów i utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, obligowałoby organ do wszczęcia postępowania administracyjnego. Ponadto, PINB nie zgromadził żadnych dowodów, które byłby obligowany udostępnić stronom w ramach prowadzonego postępowania (art. 10 K.p.a.). Zaznaczono, że na mocy art. 1 pkt 53 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020, poz. 471), od dnia 19 września 2020 r., postępowania w sprawie wydania decyzji o których mowa m.in. w art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, a dotyczące zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, wszczyna się wyłącznie z urzędu (art. 72a Prawa budowlanego). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe postanowienie wnieśli państwo A. i T. S., reprezentowani przez ad H., zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie postanowienia Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2021 roku i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] listopada 2020 roku oraz o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a. art. 7 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie i niekierowanie się w toku postępowania administracyjnego słusznym interesem obywateli - wnioskodawców, co skutkowało odmową wszczęcia postępowania administracyjnego, b. art. 61 a § 1 k.p.a - poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące niezasadnym stwierdzeniem przez organ drugiej instancji, że w niniejszym stanie faktycznym zaistniały "inne uzasadnione przyczyny" uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania administracyjnegoprzez organ pierwszej instancji, w szczególności poprzez brak wskazania innych przyczyn uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania, qó skutkowało utrzymaniem w mocy postanowienia organu pierwszej instancji przez organ drugiej instancji, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 71a ust. 4 prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji błędne stwierdzenie, że w niniejszej sprawie skarżący domagają się wszczęcia postępowania z urzędu. Skarżący argumentowali, że w podaniu domagali się stwierdzenia, że w istocie doszło do zmiany w rozumieniu art. 71 ust. 1 prawa budowlanego, a po drugie dokonania na podstawie art. 71a ust 1 prawa budowlanego czynności przez organ polegających na wydaniu postanowienia o wstrzymaniu użytkowania sali. Organ II instancji bezpodstawnie stwierdził, że organ I instancji zasadnie odmówił wszczęcia. Organ I instancji bowiem nieprawidłowo stwierdził, że aby doszło do zmiany spełnione muszą być warunki określone w art. 71 ust 1 prawa budowlanego. Jak sam przepis stanowi - wskazuje na to sformułowanie "w szczególności" - sytuacje w nim wymieniony stanowią katalog otwarty. Do stwierdzenia zmiany nie jest więc potrzebne zaistnienie jednej z wymienionych sytuacji, ale możliwe jest także zaistnienie innej przyczyny. Tak samo aktualna pozostaje argumentacja dotycząca przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu i naruszenie w ten sposób § 323 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku (Dz.U. z 2019, poz. 1065). Co więcej, powołane przez stronę w zażaleniu orzeczenia pozwalają stwierdzić, że w sytuacji skarżących można mówić o zmianie sposobu użytkowania sali. Mamy bowiem do czynienia z wyraźnym zintensyfikowaniem dotychczasowego sposobu użytkowania sali, który w znakomitej większości polega na organizowaniu hucznych imprez o charakterze rodzinnym. Od miesięcy poprzedzających podanie w sali wiejskiej nie odbywają się żadne wydarzenia kulturalne, które to wydarzenia były podawane jako główne, przeważające. Burmistrz nie kontroluje zmiany użytkowania sali wiejskiej, a konsekwencjami zmiany sposobu użytkowania obarcza skarżących, którzy są obecnie zupełnie bezsilni - także wobec działań organu. Ponadto, organ II instancji niezasadnie argumentuje w swoim postanowieniu, że zgodnie art. 72a prawa budowlanego wszczęcie postępowania opisanego w art. 71a ust. 4 prawa budowlanego następuje z urzędu. Okoliczność ta, choć prawdziwa, nie ma znaczenia dla stwierdzenia, czy organ I instancji niezasadnie odmówił wszczęcia postępowania. Wnioskodawcy w żadnym z pism - ani w podaniu, ani w ponagleniu, ani w zażaleniu, nie wnosili bowiem o wszczęcie postępowania z art. 71a ust. 4 prawa budowlanego, który jest stosowany przez organy tylko z urzędu. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., poz. 137) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej "P.p.s.a."), sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 K.p.a. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 P.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie organu odwoławczego, który działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 123 §1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania sali wiejskiej położonej w miejscowości G., gm. K., działka ewidencyjna nr [...]. Mając na uwadze podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności należy ocenić prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia formalnego odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie. Podstawę odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 61a § 1 K.p.a., dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18) i obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r. Wskazana wyżej nowelizacja Kodeksu pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas, rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego – jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia co do istoty żądania strony przez wydanie decyzji administracyjnej. Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Z treści art. 61a §1 K.p.a. wynika, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną (występuje np. w interesie innej osoby, czy w interesie społeczności lokalnej, nie mając uprawnień do reprezentowania tych podmiotów). Natomiast drugą przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 K.p.a. jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, tj. gdy np. w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzania dowodów, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania (por wyr. NSA z 22 maja 2015r., sygn. akt II OSK 2671/13, Lex nr 1982821). Organ nie może zatem gromadzić dowodów i ustalać stanu faktycznego sprawy bez formalnego wszczęcia postępowania, a następnie – po stwierdzeniu, że brak jest podstaw do jego prowadzenia – wydać postanowienie o odmowie jego wszczęcia z "innych uzasadnionych przyczyn" na podstawie art. 61a §1 K.p.a. Skoro jednak, na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 K.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym (por.: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 983/11, Lex nr 1094438). Zadaniem organu administracji jest wyłącznie zbadanie przesłanki dopuszczalności wszczęcia postępowania (por. wyr. NSA z 18 kwietnia 2012r., sygn. akt II GSK 347/11, Lex nr 1219023). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że postanowienie organu I jak i II instancji narusza normę art. 61a § 1 K.p.a. Wprawdzie organy obu instancji przytoczyły powyższe ogólne dotyczące istoty i rozumienia instytucji "odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego" na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., jednak uwag tych nie zastosowały w niniejszej sprawie prawidłowo. Wprawdzie organ I instancji, jak to zauważa organ odwoławczy, nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, nie przeprowadził dowodów w sprawie, to jednak w oparciu o zebrane akta administracyjne dokonał merytorycznej oceny okoliczności sprawy. Doszedł do merytorycznych wniosków, że w okolicznościach sprawy wynikających z treści wniosku i załączonych do niego dokumentów w postaci regulaminu korzystania z sali wiejskiej w G. (Zarządzenie burmistrza Gminy i Miasta K. z [...] października 2019r.), harmonogramu imprez w 2020r., treści pism z [...] czerwca 2020r., [...] lipca 2020r. i [...] września 2020r., wynika, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania przedmiotowej sali. Organ I instancji dokonał zatem merytorycznych ustaleń w sprawie i ich oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego: art. 71 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawa budowlanego (Dz.U. z 2020r., poz. 1333) oraz § 3 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2001r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019r., poz. 1065) z uwzględnieniem poszczególnych postanowień powyżej wskazanego Regulaminu korzystania z Sali (§ 2). Nadto organ ten na poparcie stanowiska o braku zmiany sposobu użytkowania przywołał orzeczenia sądowe, w których sprawy tego typy były merytorycznie rozpoznawane co do istoty. Tymczasem w niniejszej sprawie organ wydał rozstrzygniecie w sprawie o charakterze formalnym. Powyższego uchybienia dopuścił się także organ odwoławczy oceniając prawidłowość postanowienia I instancji i stwierdzając, że zasadnie PINB uznał, iż zaistniały "inne uzasadnione przyczyny" uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego. Dokonując analizy wniosku z dnia [...] października 2020 r. oraz załączonych doń dokumentów (m.in. Regulaminu Korzystania z Sali Wiejskiej w G.) pod kątem regulacji zawartej w art. 71 ust 1 Prawa budowlanego (tj. przepisu definiującego zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego), organ pierwszej instancji stwierdził iż nie sposób uznać, aby zmiana takowa w istocie nastąpiła. Organ odwoławczy zaakceptowała zatem merytoryczną ocenę sprawy dla uzasadnienia odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu błędne jest twierdzenie WWINB, że istniały podstawy do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. z tego względu, że organ I instancji swojego rozstrzygnięcia nie poprzedził przeprowadzeniem jakichkolwiek czynności kontrolnych lub wyjaśniających, których dokonanie, na gruncie obowiązujących przepisów i utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, obligowałoby organ do wszczęcia postępowania, a także nie zgromadził żadnych dowodów, które obligowałyby do udostępnienia stronom w ramach prowadzonego postępowania (art. 10 k.p.a.). Wbrew temu co wskazuje w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy nie można było w postanowieniu wydanym w trybie art. 61 a §1 K.p.a. zwierać wniosków i ocen dotyczących meritum żądania skarżących. Organy obu instancji wykroczyły w niniejszej sprawie poza zbadanie tylko przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania. Powyższe spowodowało, że organy obu instancji zawarły stanowisko merytoryczne, po uprzednim przeprowadzeniu procesu myślowego charakterystycznego dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem organ wykroczyły poza ratio legis art. 61a § 1 K.p.a. Tego rodzaju rozważania prowadzone w uzasadnieniu postanowienia - zwłaszcza organu I instancji - nie mają charakteru formalnego właściwego dla postanowienia wydanego w trybie art. 61a §1 K.p.a., lecz materialnoprawny, a jak wskazano już wcześniej, ustaleń takich można dokonywać jedynie we wszczętym już postępowaniu, gdyż prowadzą one do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy w istocie przeprowadziły postępowanie co do istoty sprawy. Okoliczności te wskazują, że w takim stanie sprawy niedopuszczalne było wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, które następnie zostało podtrzymane przez organ odwoławczy. Mając powyższe na uwadze, zasadnym jest uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W zaistniałej sytuacji nie jest zatem możliwe przesądzenie przez Sąd administracyjny kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy dotyczących zasadności wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie zmiany lub niewłaściwego sposobu użytkowania sali wiejskiej położonej w G. na działce ewidencyjnej nr [...]. Takiej bowiem oceny nie można było dokonać bez przeprowadzenia pełnego postępowania administracyjnego w sprawie, co winno być poprzedzone wszczęciem tego postępowania. Okoliczności te winny być przedmiotem oceny przez organy nadzoru budowlanego w toku postępowania prowadzonego co do istoty sprawy. Zauważyć przy tym należy, że datę wszczęcia postępowania należy ustalić w oparciu o art. 61 K.p.a., zgodnie z którym datą wszczęcia postępowania będzie data wpływu zawiadomienia inicjującego postępowanie do organu (art. 61 § 3 K.p.a.), zaś datą wszczęcia postępowania z urzędu będzie data pierwszej czynności organu w stosunku do strony, a więc data doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 K.p.a.). Organ I instancji ponownie prowadząc postępowanie uwzględni ocenę prawną i wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku a następnie merytorycznie oceni zasadność wniosku skarżących. Organ dochowa przy tym wszelkich zasad postępowania administracyjnego, w szczególności art. 10 § 1 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 77 §1 K.p.a. i art. 80 K.p.a., czemu da wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania (pkt 2 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. i art. 205 § 2 P.p.s.a. uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu sądowego od skargi ([...] zł) na podstawie §2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wynagrodzenia pełnomocnika skarżących ([...] zł) ustalonego na podstawie przepisów wykonawczych obowiązujących w dacie wniesienia skargi (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.) – łącznie [...] zł. Koszty zostały zasądzone na rzecz skarżących solidarnie, którzy w niniejszej sprawie posiadają te same prawa i obowiązki i nie doszło do sprzeczności interesów między skarżącymi. Sąd nie zasądził na rzecz skarżących kwoty [...]zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, gdyż do akt sądowych nie został dołączony dowód jej uiszczenia. Sąd sprawę rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 120 P.p.s.a. ze względu na zastosowanie trybu uproszczonego stosownie do art. 119 pkt 3 P.p.s.a., gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło