I SA/Sz 422/21
WyrokWSA w Szczecinie2021-07-22
Skład orzekający: Alicja Polańska, Elżbieta Dziel, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dla skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. na podstawie art. 31zo ust. 10 ustawy COVID, przychód uzyskany w listopadzie 2020 r. musi pochodzić z tej samej przeważającej działalności gospodarczej, która była prowadzona w listopadzie 2019 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że literalna wykładnia art. 31zo ust. 10 ustawy COVID prowadzi do wniosku, iż przychód z kwalifikowanej działalności w listopadzie 2020 r. jest przyrównywany do przychodu z działalności w listopadzie 2019 r., bez wymogu, aby przychód ten pochodził z tej samej przeważającej działalności gospodarczej. Okoliczność, czy płatnik składek prowadził w listopadzie 2019 r. działalność kwalifikowaną do zwolnienia, pozostaje bez znaczenia.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie z opłacenia składek za listopad 2020 r., wskazując, że jej przeważająca działalność gospodarcza (kod PKD 56.30.Z) przyniosła w tym miesiącu przychód niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu z listopada 2019 r. Organ odmówił zwolnienia, argumentując, że skarżąca w listopadzie 2019 r. nie prowadziła działalności o kodzie 56.30.Z, a jedynie o kodzie 47.25.Z, co uniemożliwiło porównanie przychodów. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ, skarżąca wniosła skargę do sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r. uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia 20 stycznia 2021 r. nr [...]
W dniu [...] stycznia 2021 r. M. J. (dalej "strona", "skarżąca") złożyła do Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS (dalej "organ") wniosek o zwolnienie
z obowiązku opłacania należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach (RDZ-B6) za listopad 2020 r. Wskazała we wniosku, że prowadziła na dzień 30 września 2020 r. jako przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 56.30.Z oraz iż przychód uzyskany w miesiącu kalendarzowym, za który składa wniosek był niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r.
Organ wydał w dniu [...] stycznia 2021 r. decyzje nr [...] na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), dalej "ustawa COVID", w której odmówił stronie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r.
Organ przytoczył treść art. 31zo ust. 10 ustawy COVID i podał, że strona we wniosku oświadczyła, że jej przeważająca działalność gospodarcza objęta była kodem PKD 56.30.Z, lecz w listopadzie 2019 r. nie prowadziła ona takiej działalności, co uniemożliwiło ustalenie spadku przychodu z tego tytułu. Organ uznał, że
w związku z powyższym stronie nie przysługuje zwolnienie z opłacenia przedmiotowych składek.
Strona złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym podała, że prowadzi działalność gospodarczą od [...] lipca 2013 r. i zawsze przeważającą działalnością gospodarczą było przygotowywanie i podawanie napojów – kod PKD 56.30.Z. Ponadto przychód z prowadzonej działalności był niższy co najmniej o 40 % niż w roku ubiegłym.
Organ wydał w dniu [...] marca 2021 r. decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2021 r.
Organ przywołał treść art. 31zq ust. 8 i art. 31zo ust. 10 ustawy COVID oraz podał, że w listopadzie 2019 r. strona nie prowadziła działalności oznaczonej podanym we wniosku kodem PKD 56.30.Z, a zatem nie może udokumentować spadku przychodu z tego tytułu w stosunku do listopada 2019 r. Kod PKD 56.30.Z ujawniony został w bazie REGON w dniu 22 czerwca 2020 r. Według organu, zmiana kodu przeważającej działalności w dniu 22 czerwca 2020 r. z kodu 47.25.Z na kod 56.30.Z nie daje możliwości porównania osiągniętego przychodu w ramach działalności w listopadzie 2020 r. z listopadem 2019 r. Wobec powyższego organ uznał, że stronie nie należy się zwolnienie z przedmiotowych składek.
Strona złożyła skargę na ww. decyzję organu i wskazała, że z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID nie wynika, żeby przychód uzyskany z działalności w listopadzie
2019 r. był z tej samej przeważającej działalności co w listopadzie 2020 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Spór w sprawie dotyczy możliwości zwolnienia skarżącej z obowiązku uiszczenia przedmiotowych składek.
Zgodnie z art. 31 zo ust. 10 ustawy COVID, na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.
Przepis ten wskazuje warunki jakie należy spełnić aby płatnik składek mógł skorzystać ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r.
Po pierwsze płatnik składek musi wystąpić z wnioskiem do Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS.
Po drugie płatnik składek musi prowadzić na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną wg PKD 2007 jednym z wymienionych w tym przepisie kodów, ponadto działalność ta musi mieć charakter działalności przeważającej.
Po trzecie zwolnienie dotyczy wykazanych w deklaracji rozliczeniowej składek, zatem kolejnym warunkiem jest złożenie deklaracji rozliczeniowej z wykazanymi w niej składkami za listopad 2020 r.
Po czwarte wnioskujący o zwolnienie z opłacania składek musi być zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r.
Po piąte przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 ma być niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że spełniony został pierwszy z wskazanych powyżej warunków, gdyż strona złożyła stosowny wniosek.
Spełniony został także warunek prowadzenia działalności oznaczonej odpowiednim kodem PKD jako rodzaju działalności przeważającej, skoro na dzień 30 września 2020 r. skarżąca jako przeważającą działalność w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (CEIDG) miała wpisaną działalność oznaczoną kodem 56.30.Z – przygotowywanie i podawanie napojów.
Poza sporem pozostaje także, że skarżąca była zgłoszona jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r.
Organ nie zakwestionował również podnoszonej przez stronę okoliczności, że jej przychód w listopadzie 2020 r. był co najmniej o 40% niższy aniżeli w listopadzie
2019 r.
Zdaniem organu, stronie nie przysługuje jednak zwolnienie ze składek za listopad 2020 r. z tego powodu, że w listopadzie 2019 r. nie prowadziła ona rodzaju działalności oznaczonej podanym we wniosku kodem PKD i w konsekwencji nie może udokumentować spadku dochodu z tego tytułu.
W ocenie Sądu, jednak analizowany przepis nie stawia warunku aby przychód uzyskany w listopadzie 2019 r. był również przychodem z "tej", tj. kwalifikowanej odpowiednim PKD działalności, gdyż art. 31zo ust. 10 ustawy COVID stanowi o tym, że przychód uzyskany w listopadzie 2020 r. z tej działalności ma być niższy od przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. In fine tego przepisu ustawodawca nie powtórzył zwrotu "z tej działalności", zatem literalna wykładnia przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID prowadzi do wniosku, że przychód z kwalifikowanej działalności jest przyrównywany do przychodu z działalności w 2019 r. Okoliczność, czy w listopadzie 2019 r. płatnik składek prowadził, kwalifikującą go do zwolnienia od obowiązku uiszczenia składek działalność, pozostaje bez znaczenia i jest nadmiernym warunkiem stawianym przez organ nie dającym się wyinterpretować z analizowanego przepisu.
Zdaniem Sądu, gdyby intencją ustawodawcy było przyrównanie przychodu z działalności kwalifikowanej do przychodu z tego rodzaju działalności sprzed roku czyli z listopada 2019 r., w końcowej części użyłby także sformułowania "tej działalności", a skoro takie sformułowanie przez ustawodawcę nie zostało użyte, to nie sposób jest domniemywać, jak to uczynił organ istnienia kolejnego warunku przyznania zwolnienia od opłacania składek.
Podkreślić należy, że skarżąca oświadczyła, że od 2013 r. prowadzi działalność gospodarczą, której rzeczywisty kod PKD to 56.30.Z.
Dodatkowo wskazać także należy, że ustawa z dnia 26 lipca 1991 o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 ze zm.) w przepisach dotyczących przychodów zawartych w rozdziale 2 art. 10 do 20 nie kwalifikuje przychodu ze względu na rodzaj zadeklarowanej działalności zgodnie z PKD.
Dodać także należy, że klasyfikacja PKD unormowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r., Nr 251 poz. 1885 ze zm., dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie to wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 443, ze zm.). W tym akcie odnośnie przeważającej działalności, w załączniku Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji pkt 7, wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Jednocześnie, wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi jest również numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada (art. 5 ust. 1 pkt 3).
W ustawie o statystyce publicznej, ustawodawca, w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4, wskazał, że wpisowi do Krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności,
w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu.
W samej ustawie o statystyce nie ma definicji pojęcia "przeważającej działalności gospodarczej", ale w art. 46 tej ustawy zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze.
Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, określa § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm., dalej: rozporządzenie o metodologii).
Przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia o metodologii stanowi, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Następnie, § 9 ust. 2 pkt 1 stanowi, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, których celem jest osiągnięcie zysku, zakładów działalności gospodarczej, stowarzyszeń organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
Z treści przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że pojęcie "przeważającej działalności" powinno być rozumiane w znaczeniu wynikającym
z powyżej przytoczonych przepisów statystycznych. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot musi obowiązkowo podać rejestrując firmę. (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 kwietnia 2021 r.
o sygn. akt I SA/Sz 247/21, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany jest uwzględnić wykładnię art. 31zo ust. 10 ustawy COVID zaprezentowaną powyżej i wydać stosowne orzeczenie.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło