I SA/Wr 249/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Dominik – Ogińska, Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska (sprawozdawca), Marta Semiczek, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 lipca 2021 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 17 grudnia 2020 r., nr 0201-IOA.4033.21.2020.3 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz A. Sp. z o.o. w B. kwotę 597,00 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Postępowanie przed organami podatkowymi. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako: DIAS, organ odwoławczy) z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] stwierdzające uchybienie przez A Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej jako: Strona, Skarżący) terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. (dalej jako: organ I instancji) z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w sprawie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy za maj 2018 r. w kwocie 150.627,00 zł wykazanej w deklaracji podatkowej VAT-7 z [...] kwietnia 2020 r. Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] września 2020 r. organ I instancji wydał postanowienie, którym przedłużył Stronie termin zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy za maj 2018 r. Powyższe postanowienie – jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy – zostało doręczone Stronie na adres: ul. [...] B. i odebrane przez Stronę w dniu [...] października 2020 r. Od powyższego postanowienia Strona wniosła zażalenie Następnie zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.; dalej jako: O.p.) DIAS stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Organ odwoławczy wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wysłane prawidłowo na adres siedziby Strony, tj.: ul. [...] B. Podniósł także, że do dnia wydania zaskarżonego postanowienia organu I instancji Strona nie wskazała innego adresu do doręczeń. Odnośnie terminu doręczenia postanowienia organu I instancji i jego skutków, organ odwoławczy wskazał, że do doręczenia doszło w dniu [...] października 2020 r. w trybie wskazanym w art. 150 § 4 O.p. Fakt odebrania przez Stronę korespondencji w dniu [...] października 2020 r., tj. po upływie 14 dni od dnia pierwszego awiza nie zmienia okoliczności, iż zaskarżone postanowienie zostało wprowadzone do obrotu prawnego w dniu [...] października 2020 r. Tym samym, termin na wniesienie zażalenia należało liczyć od dnia [...] października 2020 r., nie zaś od dnia faktycznego odbioru postanowienia przez Stronę. Z tego względu, należało stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia, który upływał w dniu [...] października 2020 r. Strona wniosła zażalenie w dniu [...] października 2020 r., zatem po upływie terminu. 2. Postępowanie przed sądem I instancji. Od postanowienia DIAS z dnia [...] grudnia 2020 r. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając naruszenie: 1) art. 228 § 1 pkt 2) O.p., poprzez jego zastosowanie w stanie faktycznym, w którym nie wystąpiły podstawy do jego zastosowania poprzez nieprawidłowe stwierdzenie, że Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia pomimo, że materiał dowodowy w tej sprawie będący w posiadaniu organów przeczy tej tezie; 2) art. 121 §1 O.p. i art. 122 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów obu instancji, a w szczególności do organu I instancji, poprzez nie włączenie do materiału dowodowego dokumentów, które wskazują, że nie nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji z dnia [...] września 2020 r. w tym: a) pisma Skarżącego z dnia [...] września 2020 r. informującego, że adresem do doręczeń pism dla firmy A sp. z o.o. od [...] września 2020 r. jest: ul. [...] W., które zostało złożone w Urzędzie Skarbowym w O. w dniu [...] września 2020 r., tj. przed wydaniem przez organ I instancji postanowienia z dnia [...] września 2020 r., które zostało wysłane na adres: ul. [...] B.; b) zgłoszenia aktualizującego w zakresie danych uzupełniających (NIP-8) z dnia [...] września 2020 r. informującego w części B.3.2, że adresem do doręczeń pism dla Strony jest: ul. [...] W., które zostało złożone w Urzędzie Skarbowym w O. w dniu [...] września 2020 r,. tj. przed wydaniem przez organ I instancji postanowienia z dnia [...] września 2020 r., które zostało nadane na adres: ul. [...] B.; c) potwierdzenia nadania w dniu [...] września 2020 r. postanowienia organu I instancji z dnia [...] września 2020 r. nr [...] na adres ul. [...] W. (wykazany w piśmie Skarżącej z dnia [...] września 2020 r. oraz w zgłoszeniu aktualizującym w zakresie danych uzupełniających (NIP-8) z dnia [...] września 2020 r.) nr przesyłki [...], której odbiór przypadał od dnia pierwszego awiza w dniu [...].10.2020 r. na dzień [...] października 2020 r. Natomiast zażalenie Skarżąca nadała w placówce pocztowej w dniu [...] października 2020 r., tj. z zachowaniem terminu do wniesienia zażalenia. 3) art. 127 O.p., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności i przyjęcie ustaleń organu I instancji jako własnych, a tym samym naruszenie przepisów art. 121 §1 O.p. i art. 122 O.p., poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie również do organu II instancji. Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi na okoliczność wskazanych nieprawidłowości w ocenie stanu faktycznego organów obu instancji. Strona podniosła, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone na nieprawidłowy, tj. nieaktualny adres Skarżącej, zatem bez znaczenia pozostają w sprawie rozważania DIAS, dotyczące terminu doręczenia zaskarżonego postanowienia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi w całości i podniósł między innymi, że w dniu [...] września 2020 r. Strona złożyła osobiście do Urzędu Skarbowego w O. pismo z dnia [...] września 2020 r. wskazując dla firmy A adres do doręczeń ul. [...] W. W dniu [...] września 2020 r. Strona złożyła również osobiście zgłoszenie aktualizacyjne NIP-8, w którym wskazała adres do korespondencji ul. [...] W. Zgodnie z Procedurą Bezpieczeństwa dla Pracowników Sali Obsługi Podatnika w Urzędach Skarbowych Województwa D. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] czerwca 2020 r., dokumenty przyjęte od Strony zdeponowano w zamykanej urnie i poddano kwarantannie na zasadach przewidzianych dla kancelarii. Zatem dokumenty wyjęto z urny odpowiednio [...] i [...] września 2020 r. w godzinach porannych, a następnie po opieczętowaniu datami wpływu zostały przekazane do dekretacji i do odpowiednich komórek organizacyjnych. Dane aktualizacyjne ze złożonego [...] września 2020 r. zgłoszenia NIP-8 zostały wprowadzone do systemu w dniu [...] września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Spór pomiędzy Stronami dotyczy zagadnienia, czy postanowienie organu I instancji z dnia [...] września 2020 r. w sprawie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy za maj 2018 r., zostało doręczone Skarżącemu w prawidłowy sposób, a w konsekwencji, czy DIAS zasadnie stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Zdaniem Skarżącego doręczenie nie było prawidłowe, gdyż zostało dokonane na nieaktualny adres, tj. ul. [...] B. W ocenie organów podatkowych adres ten - wobec niezgłoszenia przez Stronę nowego adresu w sprawie do dnia [....] września 2020 r., tj. dnia wydania przez organ I instancji postanowienia w sprawie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy za maj 2018 r. – był prawidłowy. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, postanowienie organu I instancji z dnia [...] września 2020 r. w sprawie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług, wysłano na adres: ul. [...] B. W aktach znajdują się również: 1) pismo Strony z dnia [...] września 2020 r., opatrzone prezentatą Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] września 2020 r., w którym Strona poinformowała, że adresem pism dla Strony od dnia [...] września 2020 r. jest ul. [...] W.; 2) zgłoszenie aktualizacyjne NIP-8, z którego wynika adres do korespondencji Strony, tj. ul. [...] W., które zostało opatrzone prezentatą Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] września 2020 r. Należy zauważyć, iż DIAS powołał się na okoliczność, iż przed dniem [...] września 2020 r. Strona nie zgłaszała zmiany adresu, zaś ww. dokumenty złożone przez Skarżącego w dniach [...] i [...] września 2020 r. poddano kwarantannie, zgodnie z Procedurą Bezpieczeństwa dla Pracowników Sali Obsługi Podatnika w Urzędach Skarbowych Województwa D. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] czerwca 2020 r., tj. przechowywano je w urnie, z której wyjęto je odpowiednio w dniach [...] i [...] września 2020 r., aby następnie nadać im odpowiedni bieg. Argumentacja DIAS nie znajduje jednak oparcia w dowodach zgromadzonych w postępowaniu (vide: pismo Strony z dnia [...] września 2020 r. i zgłoszenie aktualizacyjne). Wobec powyższych okoliczności orzekający w sprawie Sąd stwierdza, że w sprawie dokonano nieprawidłowego doręczenia postanowienia organu I instancji z dnia [...] września 2020 r., gdyż dokonano go na nieaktualny adres Strony. Skarżący zgłosił zmianę adresu do doręczeń jeszcze przed wydaniem postanowienia z dnia [...] września 2020 r. Powyższego zgłoszenia – jak wynika z pieczęci Urzędu Skarbowego w O. – dokonano bowiem w dniach [...] i [...] września 2020 r. Na powyższą ocenę nie ma wpływu fakt, że dokumenty złożone przez Stronę poddano kwarantannie. Dokumenty opatrzono datami wpływu odpowiednio – [...] i [...] września 2020 r. Dniem poinformowania organu I instancji o zmianie adresu do doręczeń niniejszej sprawie jest zatem [...] września 2020 r., nie zaś dni w których dokumenty złożone przez Stronę wyjęto z urny po poddaniu ich kwarantannie. Zgodnie z art. 146 § 1 O.p. w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie adresu, pod którym dokonuje się doręczeń, lub adresu elektronicznego. W zakresie obowiązku informacyjnego, spoczywającego na stronach postępowania tj. wskazania adresu do doręczeń, ugruntowało się bogate orzecznictwo sądów administracyjnych (vide m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt I FSK 1013/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 566/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2569/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 74/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 847/18 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: CBOSA). Z orzecznictwa wynika, że informację o zmianie adresu strona może złożyć w każdej formie. Ponadto, oświadczenie strony dotyczące doręczania korespondencji, złożone organowi w toku postępowania jest dla organu wiążące od daty powiadomienia go o tym fakcie, aż do czasu złożenia oświadczenia zmieniającego dotychczasowy adres. Tym samym, doręczenie decyzji (postanowienia) w trybie przewidzianym w art. 150 O.p. jest bezskuteczne w sytuacji, gdy strona realizując obowiązek przewidziany w art. 146 § 1 O.p. zawiadomiła organ podatkowy o zmianie adresu w okresie pomiędzy wyekspediowaniem przesyłki zawierającej decyzję (postanowienie) a pierwszą bezskuteczną próbą doręczenia. Jeżeli zawiadomienie o nowym adresie zostanie dokonane już po wysłaniu pisma do strony, ale jeszcze przed jego dotarciem pod poprzedni adres, to organ podatkowy ma obowiązek powtórzyć czynność doręczenia. W niniejszej sprawie Strona uczyniła zadość obowiązkowi, wynikającemu z art. 146 § 1 O.p. Natomiast sposób, w jaki organ I instancji zorganizował obieg dokumentów na czas pandemii koronawirusa (poddanie dokumentów kwarantannie w przeznaczonej do tego urnie), nie może mieć wpływu na skuteczność działań podjętych przez Stronę. Powyższe działanie organów sprawie, szczególnie w kontekście przytoczonych powyżej tez, wynikających z orzecznictwa sądowoadministracyjnego, stanowi niewątpliwie naruszenie podstawowych zasad postępowania, wskazanych w art. 121 § 1 O.p. i art. 122 O.p. w myśl których postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zaś same organy w toku postępowania są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Ponadto, na co Sąd pragnie zwrócić uwagę jedynie ubocznie - przesyłka zawierająca postanowienie organu I instancji z dnia [...] września 2020 r. o numerze nadawczym [...], została nadana w dniu [...] września 2020 r. (powyższa okoliczność wynika z pisma Poczty Polskiej z dnia [...] listopada 2020 r., znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy). Zatem organ I instancji już po zakończeniu przeprowadzonej kwarantanny złożonych przez Stronę dokumentów wskazujących nowy adres, ale jeszcze przed wyekspediowaniem postanowienia z dnia [...] września 2020 r. do Strony, miał faktyczną możliwość zweryfikowania jej prawidłowego adresu. Ponownie rozpoznając sprawę DIAS będzie zobowiązany do uwzględnienia oceny prawnej, wynikającej z powyższego wyroku. Wobec stwierdzenia przez Sąd, że zaskarżone postanowienie jest nieprawidłowe, Sąd uchylił je na podstawie art. 145 § 1 pkt c) p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. art. 205 § 2 p.p.s.a. Złożyły się na nie wpis w kwocie 100 zł, opłata skarbowa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa w kwocie 480 zł, których wysokość ustalono w oparciu o § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1687). Powyższa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej jako: p.p.s.a.).