IV SA/Po 1353/20

WyrokWSA w Poznaniu2021-07-22

Skład orzekający: Maria Grzymisławska-Cybulska, Monika Świerczak, Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości, które nie graniczą bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji i nie znajdują się w zasięgu jej oddziaływania, posiadają interes prawny uzasadniający ich status strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla ustalenia kręgu stron w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, kluczowe jest posiadanie interesu prawnego, który wynika z przepisów prawa materialnego. Właściciele nieruchomości, które nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji i nie znajdują się w zasięgu jej oddziaływania (np. hałasu, zanieczyszczeń), nie posiadają takiego interesu prawnego, a jedynie faktyczny. W związku z tym, ich status strony w postępowaniu wznowionym był nieuzasadniony, co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. W. i F. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy T. P. o umorzeniu postępowania wznowionego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na rozbudowę zakładu S. C. P. Sp. z o.o. Skarżący nie byli właścicielami nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z inwestycją i kwestionowali ustalenia organów co do braku oddziaływania przedsięwzięcia na ich nieruchomości. Organy uznały, że skarżący nie posiadają interesu prawnego w postępowaniu, ponieważ ich nieruchomości nie znajdują się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2021 roku sprawy ze skargi F. W. i H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2020 roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę w całości. Wójt Gminy T. P., decyzją z dnia [...] stycznia 2020 roku (znak: [...] [...]), na podstawie art. 105 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, orzekł o umorzeniu postępowania wznowionego na wniosek H. W. i F. W. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy T. P. z dnia [...] grudnia 2012 roku (nr [...]) o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie części niskiej zespołu silosów magazynowych, dobudowie dźwigu towarowo-osobowego i rozbudowie budynku gospodarczego na terenie zakładu S. C. P. Sp. z o.o. zlokalizowanego w S. przy ul. [...], na działkach nr ewid. [...] oraz [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] października 2019 roku (nr [...]), po ponownym rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 lutego 2019 roku o sygn. akt IV SA/Po 826/18, uchyliło decyzję Wójta Gminy T. P. z dnia [...] marca 2018 roku ([...]) o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy w postępowaniu wznowionym, analizie karty informacyjnej przedsięwzięcia w sprawach [...] oraz [...], Wójt Gminy T. P. uznał, że zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w fazie eksploatacji ogranicza się wyłącznie do terenu nieruchomości inwestora. Przedsięwzięcie nie wpłynie na stan jakości środowiska w rejonie inwestycji. Uciążliwości w fazie realizacji przedsięwzięcia miały charakter przejściowy i oddziaływały jedynie na nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji, przy czym nie przekraczały norm dopuszczonych przepisami. H. W. i F. W. nie są właścicielami nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji. Ich nieruchomości nie stanowią terenów chronionych. Analiza oddziaływania akustycznego zakładu wskazuje, że dla stanu przed rozbudową w porze dziennej izofona 55dB wykracza około 20m poza teren zakładu, a w porze nocnej izofona 45dB wykracza około 200m poza teren zakładu. Najbliżej położone tereny chronione znajdują się w odległości 500m poza terenem zakładu. Zamierzone przedsięwzięcie nie pogarsza klimatu akustycznego. Planowany sposób użytkowania obejmujący zmianę części hali magazynowej na pomieszczenia biurowe i serwisowe oraz zainstalowanie na dachu trzech wentylatorów wyciągowych (każdy o mocy 53dB), które będą pracowały wyłącznie w porze dziennej, nie będzie w ogóle oddziaływać na klimat akustyczny terenów chronionych. Nie powstaną żadne dodatkowe źródła hałasu (ani w budynku gospodarczym, ani w rozbudowanej części magazynu, planowany do zabudowy dźwig towarowo-osobowy to urządzenie cichobieżne). Nieruchomość F. W., w najbliższym punkcie w linii prostej, znajduje się [...] od terenu inwestycji. Nieruchomość H. W., w najbliższym punkcie w linii prostej, znajduje się [...] od terenu inwestycji. Rozbudowa zakładu S. C. P. Sp. z o.o. nie wpływa negatywnie na tereny należące do H. W. i F. W.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] czerwca 2020 roku (nr [...]), utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ wyjaśnił, że decyzja Wójta Gminy T. P. z dnia [...] marca 2018 roku ([...]) została doręczona ostatniej stronie w dniu [...] stycznia 2021 roku. Przyczyna wznowienia powołana przez wnioskodawców objęta jest zakresem zastosowania przepisów art. 145 §1 pkt 3-8 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. W badanej sprawie począwszy od dnia [...] stycznia 2012 roku uchylenie wskazanej powyżej decyzji nie może nastąpić, bo od dnia jej doręczenia upłynęło pięć lat (art. 146 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego). W sprawie aktualna pozostaje jednak stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego). Organ wskazał jednocześnie, że powyższe nie uchyla obowiązku zbadania, czy wnioskodawcom przysługiwał przymiot stron postępowania (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2018 roku o sygn. akt II OSK937/18). W sprawie kluczową kwestią wymagającą rozpoznania jest ocena czy odwołujący posiadają interes prawny i czy tym samy posiadali przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy T. P. z dnia [...] marca 2018 roku ([...]). W oparciu o analizę informacji wynikających z ksiąg wieczystych oraz systemu informacji przestrzennej Powiatowego Ośrodka Geodezyjno-Kartograficznego w P. organ stwierdził, że nieruchomości stanowiące własność H. W. i F. W. nie znajdują się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Stanowisko jest zbieżne z zapisami charakterystyki geometrycznej i akustycznej źródeł hałasu w porze dziennej i nocnej, które nie wykazują możliwego oddziaływania na grunty wnioskodawców. H. W. i F. W., reprezentowani przez S. W. (maż i ojciec) skorzystali z prawa skargi do sądu administracyjnego. W treści skargi nie zawarto żadnego uzasadnienia, ani żądań. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację powołaną treści uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia. Pismem z dnia [...].09.2020 roku do postępowania sądowoadministracyjnego wstąpił radca prawny T. Z. w charakterze pełnomocnika strony skarżącej. W treści wskazanego powyżej pisma radca prawny wskazał, że do posiadania interesu prawnego w postępowaniu nie jest wymagane, aby nieruchomości znajdowała się w obszarze jakiegokolwiek oddziaływania planowanej inwestycji. Stroną postępowania dotyczącego decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji, a także właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, która nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji, jeżeli nieruchomość pozostaje w zasięgu oddziaływania inwestycji. Nieruchomości skarżących znajdują się w odległości 150m oraz 250m od inwestycji. Powoduje to bezpośrednie oddziaływanie inwestycji na nieruchomości skarżących poprzez emitowanie hałasu. Inwestycja, która może wiązać się z emisją hałasu z pewnością obniżą atrakcyjność sprzedaży działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie określonym art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 1842 ze zm.). W świetle tego przepisu Przewodniczący może zarządzić rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeżeli uzna, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w takich sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgoda strony na rozpoznanie sprawy w tym trybie nie jest konieczna. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019, poz. 2167 ze zm.). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 §1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W świetle art. 145 §1 pkt 1-3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie Sąd w szczególności: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Skarga podlega oddaleniu jako nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja o umorzeniu wznowionego postępowania administracyjnego odpowiada prawu. Na wstępie wskazać należy, że w sprawie administracyjnej, w której zapadła zaskarżona do sądu decyzja, wypowiadał się już sąd administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 13 lutego 2019 roku o sygn. akt IV SA/Po 826/18 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2018 roku (nr [...]) o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy T. P. z dnia [...] marca 2018 roku ([...]) rozstrzygającej o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej. Uwzględniając ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w powołanym powyżej wyroku organy przyjęły, że kryterium decydującym o uznaniu za stronę postępowania właściciela nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji jest stwierdzenie, że na ową nieruchomość rozciąga się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia. Braki w materiale dowodowym warunkujące przeprowadzenie oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, co do oceny interesu prawnego wnioskodawców zostały usunięte. Akta administracyjne przekazane Sądowi zawierają: dokumentację związaną z realizacją pierwotnej inwestycji (wniosek o wydanie warunków zabudowy, odpis postanowienia państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P., postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, postanowienie Starosty [...], decyzję o warunkach zabudowy, mapę zasięgu oddziaływania przebudowy i rozbudowy, karty charakterystyki planowanego przedsięwzięci dotyczące zarówno zmiany sposobu użytkowania, jak i rozbudowy). Odnosząc się do zarzutów skarżących Sąd wyjaśnia, że dla oceny posiadania przez ich interesu prawnego w sprawie rozstrzygniętej decyzją Wójta Gminy T. P. z dnia 31 grudnia 2012 roku (nr [...]) o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia znajduje zastosowanie reguła ogólna z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), który stanowił, że "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek." Dla ustalenia kręgu stron postępowania w sprawie rozstrzyganej decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach - poza samym wnioskodawcą, konieczne jest prawidłowe ustalenie terenu objętego relewantnym prawnie oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Stroną w sprawie administracyjne będącej przedmiotem kontroli są właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem (inne tytuły do władania nieruchomością pozostają poza zakresem rozważań w niniejszej sprawie). Zazwyczaj owo oddziaływanie dotyczy nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji, aczkolwiek nie musi to pozostawać regułą. Istotne znaczenie ma bowiem charakter i rozmiar planowanego przedsięwzięcia, a nadto inne czynniki, które wpływać mogą na zakres przestrzenny oddziaływania, w szczególności oddziaływania szkodliwego bądź uciążliwego. W tym sensie o interesie prawnym danego podmiotu świadczyć może prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego. Jednak ocena, czy dany podmiot ma przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględnić powinna w szczególności tytułu prawny do nieruchomości, kwestię graniczenia z terenem planowanej inwestycji, przeznaczenie nieruchomości i jej usytuowanie w stosunku do terenu planowanej inwestycji oraz czy inwestycja powoduje przekroczenie standardów jakości środowiska na nieruchomości. O przymiocie strony rozstrzyga ocena czy realizacja planowanej inwestycji może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości. Podstawę prawną wydania decyzji Wójta Gminy T. P. z dnia [...] grudnia 2012 roku (nr [...]) stanowił przepis art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) Na gruncie kontrolowanej sprawy aktualny pozostaje pogląd, że fakt ewentualnego spadku wartości nieruchomości skarżących na skutek realizacji inwestycji nie stanowi interesu prawnego tylko faktyczny (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 sierpnia 2010 roku o sygn. akt IV SA/Po 191/10; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2012 roku o sygn. akt IV SA/Po 366/11). Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 1995 r., I SA 1326/93, Glosa 1996, nr 1, s. 5 z glosą I. Lipowicz i A. Agopszowicza). Analiza materiałów włączonych do przekazanych Sądowi akt administracyjnych potwierdza ustalenie przyjęte przez organy administracji publicznej, co do tego, że realizacja inwestycji obejmującej rozbudowę części niskiej zespołu silosów magazynowych, dobudowie dźwigu towarowo-osobowego i rozbudowie budynku gospodarczego na terenie zakładu S. C. P. Sp. z o.o. zlokalizowanego w Swadzimiu przy ul. [...], na działkach nr ewid. [...] oraz [...] nie wprowadza żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości należących skarżących. Wbrew sugestiom pełnomocnika zawartym w piśmie z dnia z dnia [...].09.2020 roku nieruchomości należące do skarżący nie graniczą z nieruchomością, na której zlokalizowana jest inwestycja. Podkreślić przy tym należy, że działki wchodzące w skład nieruchomości skarżących znajdujące się najbliżej granicy działki (dz. nr [...]) wchodzącej w skład nieruchomości, na której zlokalizowana jest inwestycja, to działka nr [...] znajdująca się [...] od granicy działki dz. nr [...] oraz działka nr [...] znajdująca się [...] od granicy działki dz. nr [...]. Przy czym nieruchomości skarżących od terenu realizacji przedsięwzięcia oddziela także teren ul. [...] w S. . Organ odwoławczy wskazał, że skarżący nie są właścicielami i nie posiadają żadnych praw rzeczowych w odniesieniu do nieruchomości bezpośrednio przylegających do terenów inwestycyjnych. Całość zakładu należącego do S. C. P. Sp. z o.o. zlokalizowanego w S. przy ul. [...] położona jest na działkach: [...], [...], [...], [...] i [...]. Łączna powierzchnia nieruchomości wynosi [...] ha. Graficzna prognoza hałasu w porze dziennej i nocnej wyklucza oddziaływanie akustyczne poza północno-zachodnią granicę działki nr [...] (część nieruchomości należącej do S. C. P. Sp. z o.o.), czyli w stronę gdzie usytuowane są nieruchomości skarżących. Wykroczenie poza teren nieruchomości, na której planowane jest przedsięwzięcie, izofony o wartości [...] ujawnione zostało wyłącznie w kierunku wschodnim oraz południowo-wschodnim, czyli w kierunku terenu obejmującego drogę dwupasmową nr [...] oraz ciągi dojazdowe obsługujące węzeł drogi ekspresowej [...] oraz drogi krajowej nr [...]. Analogiczne wartości wynikają z karty informacyjnej przedsięwzięcia obejmującego zmianę sposobu użytkowania części magazynu wyrobów gotowych na pomieszczenia warsztatowe i biurowe wraz z zabudową istniejącej rampy rozładunkowej. Obiekty infrastrukturalne oraz nowe elementy inwestycyjne będą lokalizowane w południowej części nieruchomości należącej do S. C. P. S.. z o.o. (działki nr [...] i [...]). Północna część nieruchomości, znajdująca się w bliższej odległości od nieruchomości skarżących pozostanie nieprzekształcona. Brak oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości skarżących w zakresie emisji zanieczyszczeń do atmosfery potwierdza posiadane od 2006 roku pozwolenie na emisję gazów lub pyłów do powietrza (decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2006 roku) oraz brak wzrostu skali produkcji, a przede wszytki brak nowych źródeł emisji zanieczyszczeń do powietrza związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko skarżonego organu, co do tego, że H. W. oraz F. W. słusznie nie zostali zaliczeni do kręgu stron postępowania, którego przedmiotem było rozstrzygnięcie o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie części niskiej zespołu silosów magazynowych, dobudowie dźwigu towarowo-osobowego i rozbudowie budynku gospodarczego na terenie zakładu S. C. P. Sp. z o.o. zlokalizowanego w S. przy ul. [...], na działkach nr ewid. [...] oraz [...]. W konsekwencji wznowione postępowanie administracyjne należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.). Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), skarga została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło