VII SA/Wa 999/21

WyrokWSA w Warszawie2021-07-22

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Joanna Gierak – Podsiadły, Grzegorz Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska utrzymujące w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji w granicach parku krajobrazowego i obszaru Natura 2000 jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy ochrony środowiska prawidłowo odmówiły uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Inwestycja naruszała zakaz budowy w pasie 100 m od rzeki, a także mogła negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000. Sąd wskazał na niekompatybilność części graficznej projektu z częścią tekstową oraz na brak przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, co uniemożliwiało zastosowanie odstępstw od zakazów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i gospodarczo-garażowego w ramach siedliska rolnego na działce położonej w granicach Z. Parku Krajobrazowego, obszaru specjalnej ochrony ptaków W. B. oraz Otuliny Parku Narodowego B. Organy ochrony środowiska odmówiły uzgodnienia, wskazując na naruszenie zakazu budowy w pasie 100 m od rzeki oraz potencjalny negatywny wpływ na cele ochrony obszaru Natura 2000. Inwestor wniósł skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lipca 2021 r. sprawy ze skargi I. L. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...], Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: "GDOŚ", "organ II instancji") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r., poz. 293 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia I. L. na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] września 2020 r., znak: [...], odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że pismem z 11 sierpnia 2020 r. Wójt Gminy Ch. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczo-garażowego w ramach siedliska rolnego wraz z urządzeniami budowlanymi z nimi związanymi na terenie działki nr ew. [...], obręb S., gm. Ch. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku organ I instancji postanowieniem z [...] września 2020 r. odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w niniejszej sprawie wymagane jest uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy w związku z lokalizacją inwestycji w granicach Z. Parku Krajobrazowego, gdzie obowiązuje Uchwała Nr [...] Sejmiku Województwa P. z dnia [...] kwietnia 2011 r. w sprawie Z. Parku Krajobrazowego, obszaru specjalnej ochrony ptaków W. [...], ustanowionego na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000, a także Otuliny Parku Narodowego B. W jego ocenie planowana inwestycja może stanowić zagrożenie dla występujących na tym obszarze gatunków, zaś część tekstowa projektu decyzji nie zgadza się z załącznikiem graficznym, na którym nie została wyznaczona nieprzekraczalna linia zabudowy, a jedynie wyrysowana linia wyznaczająca strefę ochronną od linii brzegowej rzeki B. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniósł I.L. (dalej: "inwestor"). W uzasadnieniu stwierdził, że w przedłożonym projekcie nie występują rozbieżności między częścią tekstową a graficzną. Z części opisowej wynika bowiem wprost w jakiej minimalnej odległości może być dokonana zabudowa i odległość ta jest większa niż 100 m. Ponadto zdaniem inwestora organ I instancji nie wyjaśnił dokładnie powodów, dla których nie można zrealizować spornego przedsięwzięcia. Równocześnie uzupełniając złożone zażalenie, inwestor załączy wykazy postanowień, w których warunki zabudowy dla tożsamych inwestycji uzyskały pozytywne opinie. Analizując złożone zażalenie GDOŚ postanowieniem z [...] marca 2021 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że przedmiotowa inwestycja planowana jest na działce nr ew. [...] obręb S, gmina Ch., w granicach: Z. Parku Krajobrazowego, obszaru specjalnej ochrony ptaków W. B. [...] oraz Otuliny Parku Narodowego B. Z analizy zgormadzonego materiału dowodowego w postaci załącznika graficznego (mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1: 1000) oraz ogólnodostępnych map w serwisie geoportal.gov.pl wynika, że powyższa działka o powierzchni 1,885 ha jest działką niezabudowaną i niezagospodarowaną. W ewidencji gruntów i budynków tereny te oznaczone są jako pastwiska trwałe - PsVI. Na załączniku graficznym wyznaczona została nieprzekraczalna linia zabudowy w odległości 12 m od kompleksu leśnego (działka o nr ew. [...]) oraz w odległości 10 m od drogi wewnętrznej (działka o nr ew. [...]). Ponadto cześć działki inwestycyjnej znajduje się w wyznaczonej 100 m strefie ochronnej rzeki B. Stąd też GDOŚ stwierdził, że inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczo-garażowego w ramach siedliska rolnego wraz z urządzeniami budowlanymi z nimi związanymi stoi w sprzeczności z zakazem określonym w § 3 ust. 1 pkt 7 lit a Uchwały Sejmiku Województwa P. z dnia [...] kwietnia 2011 r., a więc zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Równocześnie zdaniem organu odwoławczego przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne będące przedmiotem niniejszego postępowania dotyczy budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczo-garażowego w ramach siedliska rolnego wraz z urządzeniami, zatem nie zalicza się do obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Dodatkowo GDOŚ nie stwierdził podstaw do zastosowania pozostałych odstępstw wskazanych z § 4 ust. 1 powyższej uchwały. Planowana inwestycja nie występuje bowiem na obszarze zwartej zabudowy wsi, czy siedlisk rolniczych. Nie jest również istniejącym obiektem letniskowym, mieszkalnym czy usługowym, zrealizowanym na podstawie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które utraciły moc przed dniem 1 stycznia 2004 r. Inwestycja ta nie polega również na budowie lub przebudowie obiektów budowlanych i urządzeń technicznych służących celom parku krajobrazowego. Inwestor nie wykazał również braku niekorzystnego wpływu planowanej inwestycji na chronione: krajobrazy, siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin, zwierząt i grzybów. Zdaniem organu II instancji planowana inwestycja będzie się wiązać również z naruszeniem zakazu określonego w § 4 ust. 1 pkt 1 omawianej uchwały, a więc zakazu realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Katalog przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Biorąc pod uwagę, że w przedłożonym projekcie podana została powierzchnia działki inwestycyjnej - 1,885 ha, GDOŚ uznał, że przekracza ona próg 0,5 ha określony w § 3 ust. 1 pkt 55 lit. b tiret 1 powyższego rozporządzenia i zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Organ odwoławczy przeanalizował dodatkowo możliwość zastosowania odstępstwa zawartego w art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, zgodnie z którym zakaz nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko nie jest obowiązkowe i przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę i krajobraz parku krajobrazowego. W niniejszej sprawie nie przeprowadzono jednak oceny oddziaływania na środowisko, a tym samym nie został wykazany brak niekorzystnego wpływu jej realizacji na przyrodę i krajobraz parku krajobrazowego. W dalszej części uzasadnienia GDOŚ dokonał analizy zgodność planowanej inwestycji z zakazem określonym w art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, stanowiącym, że na tym obszarze zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych, lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono ten obszar lub wpłynąć negatywnie na gatunki, czy pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub powiązania z innymi obszarami. Organ opisał tutaj szczegółowo rodzaje gatunków chronionych na tym obszarze stwierdzając, że realizacja spornej inwestycji może negatywnie wpłynąć na cele jego ochrony. Podzielając ocenę zaprezentowaną przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G, GDOŚ podkreślił, że odmowa uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji o warunkach zabudowy nie przesądza o całkowitym zakazie zabudowy na terenie omawianej działki. Odmawiając uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji na podstawie art. 33 ustawy o ochronie przyrody, organ II instancji dokonał diagnozy istnienia ryzyka znaczącego pogorszenia stanu siedlisk przyrodniczych i znaczącego negatywnego wpływu na gatunki, dla ochrony, których został utworzony obszar Natura 2000 W. [...]. Jednakże w niniejszej sprawie naruszone zostały zakazy obowiązujące na terenie Z. Parku Krajobrazowego, co obliguje organy ochrony przyrody do odmowy uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji o warunkach zabudowy w obecnym kształcie, nawet gdyby przeprowadzona ocena oddziaływania na obszar Natura 2000 wykazała brak znaczącego negatywnego wpływu. Odpowiadając na zarzuty sformułowane w zażaleniu organ II instancji podniósł, że na załączniku graficznym wyznaczona została za pomocą linii strefa ochronna od rzeki B., natomiast w części tekstowej znalazł się zapis "maksymalna nieprzekraczalna linia zabudowy w odległości 100 m od rzeki B.". Zdaniem GDOŚ takie informacje są niespójne i nie gwarantują zachowania 100-metrowej strefy ochronnej. Dodał, że na przedmiotowym terenie nie jest kategorycznie zabronione prowadzenie gospodarstwa rolnego, jednak aby inwestycja mogła zostać zrealizowana nie może naruszać zakazów obowiązujących na terenie Z. Parku Krajobrazowego, a w przypadku obszarów Natura 2000 - nie może wpłynąć negatywnie na gatunki będące przedmiotami ochrony. Ponadto w obowiązującej uchwale na terenie Z. Parku Krajobrazowego nie przewidziane zostały odstępstwa od omawianych zakazów dotyczące prowadzenia racjonalnej gospodarki rolnej, zatem argument dotyczący braku naruszenia przepisów o ochronie przyrody jest bezzasadny. Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego błędnego ustalenia, że przedmiotowa działka znajduje się w otulinie parku organ odwoławczy zauważył, że z przedłożonego projektu, jak i ogólnodostępnych map w serwisie geoportal.gov.pl, bezsprzecznie wynika, że przedłożony projekt znajduje się w granicach Z. Parku Krajobrazowego. GDOŚ nie stwierdził również naruszenia przepisów Konstytucji RP w zakresie ograniczenia uprawnień właścicielskich inwestora. Zgodnie bowiem z art. 31 ust. 3 Konstytucji, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Tego rodzaju sytuacja występuje zaś w przedmiotowej sprawie. Skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł I. L., domagając się jego uchylenia, uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organy błędnie przyjęły, że inwestycja nie jest planowana w odległości mniejszej niż 100 m d rzeki B. Ta odległość będzie bowiem większa, co wynika wprost z opiniowanego projektu decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący nie podzielił również oceny dotyczącej znacznego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, wskazując na nieprawidłowe zastosowanie przepisu uchwały Sejmiku Województwa P. Równocześnie podkreślił, że – zgodnie z twierdzeniem Wójta Gminy Ch. – planowanie zamierzenie nie wpływa znacząco na obszar Natura 2000. Ustalenia organu dotyczące zagrożeń są zaś zbyt ogólne. Na zakończenie swoich rozważań skarżący stwierdził, że organy ochrony środowiska powinny wprost wskazać czym w niniejszej sprawie uzasadnione jest naruszenie prawa własności wynikające z Konstytucji RP (art. 64 i 31). Zdaniem skarżącego organy nie mogą się w tym zakresie opierać jedynie na twierdzeniach dotyczących ochrony przyrody, gdyż ochrona taka nie stoi w sprzeczności możliwością zabudowy zagrodowej związanej z prowadzonym gospodarstwem rolnym. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 24 marca 2021r., utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] września 2020r. w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczo-garażowego w ramach siedliska rolnego wraz z urządzeniami budowlanymi z nimi związanymi na terenie działki nr ew. [...], obręb S., gm. Ch.. Przedmiotowa inwestycja ma być zlokalizowana w granicach Z. Parku Krajobrazowego, na terenie którego obowiązuje Uchwała Nr [...] Sejmiku Województwa P. z dnia [...] kwietnia 2011 r. w sprawie Z. Parku Krajobrazowego oraz na obszarze specjalnej ochrony ptaków W. [...], ustanowionego na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000, a także Otuliny Parku Narodowego B. Na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu projektu decyzji z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska – w odniesieniu do innych niż parki narodowe i ich otuliny obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. W art. 61 ust. 1 pkt 1 - 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. u.p.z.p. zostały określone warunki, od których łącznego spełnienia uzależnione jest wydanie pozytywnej decyzji w sprawie warunków zabudowy. Jednym z warunków (art. 61 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy) jest, by decyzja była zgodna z przepisami odrębnymi. Do przepisów odrębnych należy ustawa o ochronie przyrody i wydane na jej podstawie akty prawne. Okolicznością bezsporną pozostaje, że w § 3 ust. 1 pkt 7 lit a Uchwały Sejmiku Województwa P. z dnia [...] kwietnia 2011 r., zmienionej Uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2016r., ustanowiono zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarce rolnej, turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Słusznie organy obu instancji wskazują, że w części tekstowej projektu decyzji o warunkach zabudowy znalazł się zapis "maksymalna nieprzekraczalna linia zabudowy w odległości 100 m od rzeki B." zaś na załączniku graficznym wyznaczona została za pomocą linii strefa ochronna od rzeki B., zaś nieprzekraczalna linia zabudowy została wyznaczona z dwóch stron działki znajdujących się w znacznej ( większej niż 100 m ) odległości od rzeki B. Podkreślenia wymaga , że wyznaczenie linii strefy ochronnej od rzeki nie może być utożsamiane z wyznaczeniem nieprzekraczalnej linii zabudowy i nie stanowi zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w tak wyznaczonej strefie. Podzielić więc należy stanowisko organów, że projekt decyzji o warunkach zabudowy w części graficznej – niekompatybilnej z częścią tekstową, narusza § 3 ust. 1 pkt 7 lit a Uchwały Sejmiku Województwa P. w sprawie Z. Parku Krajobrazowego. W ocenie Sądu na aprobatę zasługuje również twierdzenie organu odwoławczego o braku możliwości zastosowania odstępstwa od omawianego w § 3 ust. 1 pkt 7 lit a zakazu, bowiem planowana inwestycja nie odpowiada żadnej z sytuacji opisanych w § 4 ust 1 pkt 1 , 2 i pkt 3 przedmiotowej Uchwały Sejmiku Województwa P. w sprawie Z. Parku Krajobrazowego. Dla obszaru Natura 2000 specjalnej ochrony ptaków W. [...] obowiązuje Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] marca 2015r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 W. [...] ( Dz.Urz. Woj.[...]. z 2015r., poz. [...]). Z inwentaryzacji przyrodniczej prowadzonej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. wynika, że w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji stwierdzono występowanie gatunków objętych planem zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 W. [...] jak: gągoł , lerka, łabędź krzykliwy, zimorodek. W ścisłym sąsiedztwie występują także : żuraw, dzięcioł zielony, dzięcioł czarny. Zgodnie z definicją zawartą w art. 5 ust. 2b ustawy o ochronie przyrody, obszar Natura 2000 to obszar specjalnej ochrony ptaków, specjalny obszar ochrony siedlisk lub obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, utworzony w celu ochrony populacji dziko występujących ptaków lub siedlisk przyrodniczych lub gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty; zaś obszar mający znaczenie dla Wspólnoty to projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk, zatwierdzony przez Komisję Europejską w drodze decyzji, który w regionie biogeograficznym, do którego należy, w znaczący sposób przyczynia się do zachowania lub odtworzenia stanu właściwej ochrony siedliska przyrodniczego lub gatunku będącego przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także może znacząco przyczynić się do spójności sieci obszarów Natura 2000 i zachowania różnorodności biologicznej w obrębie danego regionu biogeograficznego; w przypadku gatunków zwierząt występujących na dużych obszarach obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty jest obszar w obrębie naturalnego zasięgu takich gatunków, charakteryzujący się fizycznymi lub biologicznymi czynnikami istotnymi dla ich życia lub rozmnażania (ust. 2c ww. przepisu). Ochrona obszarów Natura 2000 polega w szczególności na ograniczeniu możliwości ingerencji, które mogłyby prowadzić do negatywnych skutków dla dóbr przyrodniczych objętych taką ochroną. W tym miejscu podkreślić należy, że art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, nakłada obowiązek dbałości o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym nie tylko na organy administracji publicznej, lecz również na osoby prawne i inne jednostki organizacyjne oraz także na osoby fizyczne. Przedmiotowy obszar specjalnej ochrony Natura 2000 objęty jest ochroną właściwą dla tego obszaru na zasadach określonych w art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody i stanowi samodzielną podstawę ochrony obszarów Natura 2000. Z art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody wynika, iż zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: 1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub 2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub 3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. Zaznaczyć należy jednak, że nie można z powyższego przepisu wywodzić, iż ustawa o ochronie przyrody zawiera bezwzględny zakaz zabudowy w obszarze Natura 2000. Przepis ten jedynie zabrania lokalizacji inwestycji mogących w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych, a także w znaczący sposób wpływać negatywnie na gatunki, dla ochrony których obszar został wyznaczony. W myśl ust. 3 powołanego art. 33 przedsięwzięcia, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony, mogące znacząco oddziaływać na te obszary, wymagają przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353) wraz z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019r. poz. 1839), generalnie ustanawiają zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 55 lit. b tiret 1 rozporządzenia , do przedsięwzięć tych należy zaliczyć zabudowę mieszkaniową wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą nieobjętą ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form przyrody, o których mowa w art. 6 ust 1-3 ustawy. W niniejszej sprawie przedmiotem inwestycji jest zabudowa mieszkaniowa wraz z urządzeniami rolnymi , nieobjęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo miejscowego planu odbudowy na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 i 5, 8 i 9 ustawy o ochronie przyrody. Kwalifikuje się zatem co do zasady pod regulację zawartą w z § 3 ust. 1 pkt 55 lit. b tiret 1 rozporządzenia. Niemniej jednak norma wynikająca z tego przepisu wymaga aby powierzchnia zabudowy wynosiła nie mniej niż 0,5 ha, przy czym przez powierzchnię zabudowy przepis rozumie powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia. Jednym zatem z problemów, który podlegał rozważeniu była kwestia rozumienia legalnej definicji powierzchni zabudowy mieszkaniowej i towarzyszącej jej infrastruktury skonstruowanej na potrzeby stosowania w § 3 ust. 1 pkt 55 lit. b tiret 1. Organ bowiem uznał, że powierzchnia zabudowy w tej sprawie jest tożsama z powierzchnią terenu inwestycyjnego tj. w tym wypadku powierzchnią działki inwestycyjnej (1,885 ha), na której ma zostać zlokalizowana zabudowa. Przy czym słusznie organ wywodzi, że "powierzchnia przeznaczona do przekształcenia", o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 55 lit. b tiret 1 rozporządzenia oznacza powierzchnię terenu, której rzeczywisty sposób zagospodarowania ulegnie zmianie w związku z realizacją przedsięwzięcia. Zasadnie zdaniem Sądu za powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia organ uznaje tę powierzchnię, która uległa zmianie w związku z realizacją przedsięwzięcia. Należy zatem do niej zaliczyć m.in. powierzchnię zabudowy budynku mieszkalnego oraz gospodarczo-garażowego, powierzchnię parkingów, dróg dojazdowych, chodników, placów budowy, placów składowych, podjazdów, inne powierzchnie utwardzone czy płaty roślinności, które zostaną usunięte, a teren urządzony zgodnie z wolą inwestora (np. poprzez wprowadzenie zieleni urządzonej). Sąd stoi na stanowisku, że jeżeli teren inwestycyjny obejmuje powierzchnię powyżej 0,5 ha wówczas konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w przedmiocie projektowanego zagospodarowania terenu inwestycyjnego spójnego z parametrami ustalonymi w projekcie warunków zabudowy. Musi on zatem uwzględniać powierzchnię planowanych obiektów budowlanych oraz powierzchni terenu, która w związku z inwestycją ulegnie przekształceniu. Przy czym jeśli chodzi o rozumienie pojęcia obiektów budowlanych zasadne jest posiłkowanie się definicją zawartą w prawie budowalnym, jako że warunki zabudowy stanowią etap procesu inwestycyjnego, który zawiera w sobie wydanie pozwolenia na budowę w celu realizacji zabudowy mieszkaniowej. Tym samym podlega regulacjom Prawa budowlanego. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane , przez obiekt budowlany rozumie się budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Poza obiektami budowlanymi przepis rozporządzenia definiuje jako pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia. Na ile zatem cała powierzchnia działki ulegnie przeobrażeniu i przekształceniu, zdaniem Sądu uzależnione jest od konkretnej i w każdym wypadku indywidualnej sytuacji. Może się bowiem zdarzyć, że ze względu na konkretne uwarunkowania nie cała powierzchnia działki ewidencyjnej ulegnie przeobrażeniu wskutek realizacji zabudowy mieszkaniowej. Pozostawienie natomiast części działki bez żadnych przeobrażeń związanych z budową zabudowy mieszkaniowej powoduje, że część ta nie może zostać zakwalifikowana jako "pozostała powierzchnia przeznaczona do przekształcenia". Uwzględniając różnice w definicji pojęcia "powierzchnia zabudowy" pomiędzy przepisami budowlanymi, a przywołanym rozporządzeniem, wskazówką dla organu powinna być między innymi powierzchnia zabudowy przewidziana w projekcie decyzji o warunkach jako maksymalnie 1,3% w stosunku do powierzchni działki co daje 245m2, przy powierzchni działki wynoszącej 18850m2. Przedwczesne stanowisko organu odwoławczego doprowadziło, w ocenie Sądu do nieuzasadnionego utożsamienia terenu inwestycyjnego z pojęciem "powierzchnia zabudowy" w rozumieniu §1 ust 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W konsekwencji odmowę uzgodnienia warunków zabudowy uzasadnił zastosowaniem zasady przezorności. Zasada ta została ukonstytuowana w art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2004 r. Prawo ochrony środowiska (tj.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1219 ze zm.). Z ww. art. 6 wynika, że: 1) Kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu, 2) Kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze. Z zasady tej wynika, ciążący na wszystkich podmiotach, obowiązek dołożenia należytej staranności w ocenie skutków, jakie dla środowiska może przynieść nowa inwestycja, czy działalność (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2016 r., II OSK 601/15, publ. CBOSA). Orzecznictwo w tym zakresie jest ugruntowane (por. np. wyrok NSA z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2002/15, publ. Lex nr 2330223; wyrok NSA z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2750/17, publ. CBOSA). Sięgnięcie po środki ochrony środowiska, w tym reglamentacyjne, polegające na zakazie podejmowania pewnych działań, nie musi być następstwem wykazania szkodliwości tych działań, czyli jej udowodnienia w sposób wolny od wątpliwości, lecz może opierać się na uprawdopodobnieniu i wynikającej z niego hipotezie co do potencjalnego wpływu tych działań na środowisko (por. wyrok NSA z 15 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2297/17, publ. CBOSA). Istotą zasady przezorności jest przyjęcie, iż w sytuacji, kiedy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, może być ono znaczące. Zakres zasady przezorności należy rozpatrywać z punktu widzenia podmiotu, który podejmuje się określonego działania oraz organu administracji. W przypadku, kiedy pewne jest, na podstawie aktualnej wiedzy i naukowych dowodów, iż przy wykorzystaniu najlepszych i najnowocześniejszych rozwiązań oraz dostępnej wiedzy naukowej, nie uniknie się potencjalnych zagrożeń wobec środowiska, wynikających z planowanej działalności, podmiot, który taką działalność chce rozpocząć powinien we własnym zakresie podjąć decyzję o tym, aby z tego działania zrezygnować. Zasada przezorności jest powiązana z zasadą prewencji. Prewencja wymaga szacowania ryzyka negatywnych oddziaływań opartego na istniejącej wiedzy i doświadczeniu, stosowania optymalnych rozwiązań niezależnie od stopnia zagrożenia środowiska, wiąże się z zakazem pogarszania stanu środowiska. Zasada przezorności nie oznacza jednak w każdym przypadku bezwzględnego nakazu wyeliminowania działalności, która może wywołać negatywny wpływ na zasoby przyrody. Działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub obszaru znajdującego się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody powinny być każdorazowo ocenione zgodnie z treścią wszystkich zasad ogólnych prawa ochrony środowiska, a w szczególności z zasadą zrównoważonego rozwoju (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1785/15). W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody - ochrona przyrody, w rozumieniu ustawy, polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, o których mowa w pkt 1-9. Wynika z tego, że ochrona przyrody co prawda musi się odbywać w warunkach zrównoważonego rozwoju, lecz nie wyklucza jakichkolwiek zmian. Zmiany te nie mogą jednak niszczyć cech charakterystycznych dla danego krajobrazu i muszą odbywać się w ramach obowiązujących przepisów prawa. Podstawowym celem zrównoważonego rozwoju jest opracowanie i urzeczywistnienie takiego modelu gospodarki, w którym zaspokajanie aktualnych potrzeb społeczeństwa nie umniejszy możliwości użytkowania zasobów środowiska przyrodniczego przyszłym pokoleniom. Ochrona przyrody realizowana jest m.in. przez obejmowanie zasobów, tworów i składników przyrody, formami ochrony przyrody, a następnie opracowywanie i realizację planów ochrony dla obszarów podlegających ochronie prawnej oraz programów ochrony gatunków, siedlisk i szlaków migracji gatunków chronionych. Z tych wszystkich podanych względów należało uznać, że organ odwoławczy w sposób nie dość przekonujący uzasadnił przyjęcie tezy, że oddziaływanie planowanej inwestycji na obszary chronione nie będzie nieznaczące. Jednocześnie jednak, jak zostało wykazane powyżej, projekt decyzji o warunkach zabudowy nie mógł zostać uzgodniony ze względu na niewątpliwe naruszenie w § 3 ust. 1 pkt 7 lit a Uchwały Sejmiku Województwa P. z dnia [...] kwietnia 2011 r., zmienionej Uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2016r. w sprawie Z. Parku Krajobrazowego. Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 2019r., poz.2325).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło