I SA/Bd 290/21
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-07-27
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Agnieszka Olesińska, Leszek Tyliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury, jeśli sprzedawca nie był właścicielem sprzedanej rzeczy i nie miał prawa do rozporządzania nią jak właściciel, a podatnik o tym wiedział?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie wykazały w sposób przekonujący, iż sprzedawca faktury nie nabył prawa do rozporządzania maszyną jak właściciel od jej producenta. Ponadto, sąd uznał, że organy nie udowodniły, iż podatnik miał świadomość uczestniczenia w transakcji, która nie stanowiła realnego przeniesienia prawa do dysponowania towarem jak właściciel. W związku z tym, odmowa prawa do odliczenia podatku naliczonego była niezasadna.Stan faktyczny
Spółka J. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury dotyczącej zakupu urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów. Organy podatkowe uznały, że sprzedawca urządzenia, P. S., nie nabył skutecznie własności od producenta ([...]) i nie miał prawa nim rozporządzać jak właściciel, a spółka o tym wiedziała. Spółka kwestionowała te ustalenia, podnosząc m.in. naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. Zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz J. Sp. z o.o. kwotę 22.317 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska (spr.) sędzia WSA Leszek Tyliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2021 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2017 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz J. Sp. z o.o. w B. kwotę 22.317 zł (słownie: dwadzieścia dwa tysiące trzysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. dokonał [...] Sp. z o.o. (Skarżąca) rozliczenia podatku od towarów i usług za luty 2017 r.
Po zakończeniu postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] marca 2021 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2020 r
W uzasadnieniu organ podał, że istotą sporu w sprawie jest kwestia prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury nr [...] dotyczącej wykazanego nabycia urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów wystawionej na rzecz Spółki przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...] P. S.. Organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że faktura ta nie dokumentuje rzeczywistych transakcji gospodarczych. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. uznał, iż Spółka nie miała prawa do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego na podstawie faktury VAT, której wystawca nie był właścicielem przedmiotowego urządzenia i nie miał prawa do rozporządzania tym urządzeniem, zaś strona o tym wiedziała.
Organ podał, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą od dnia [...] lipca 2014 r. W okresie objętym przedmiotowym postępowaniem zgłoszony zakres działalności Spółki obejmował wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Rejestracji w zakresie podatku od towarów i usług Spółka dokonała w dniu [...] września 2014 r., wskazując początek okresu opodatkowania od dnia [...] września 2014 r. Z oświadczenia Prezesa Zarządu Spółki A. S. wynika, iż Spółka [...] prowadzi działalność w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, zbierania odpadów innych niż niebezpieczne, sprzedaży odpadów i złomu. Faktura będąca przedmiotem sporu została ujęta przez Spółkę w deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za luty 2017 r. W trakcie postępowania kontrolnego przedłożono ewidencje VAT sprzedaży i nabyć m.in. za luty 2017 r. prowadzone komputerowo. Kwoty wykazane w okazanych rejestrach są zgodne z kwotami wykazanymi w deklaracji VAT-7 za luty 2017 r. W rejestrze VAT zakupu środków trwałych ujęto fakturę nr [...], wystawioną dnia [...] lutego 2017 r. przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...] P. S., ul. [...], [...] B. [...], na kwotę netto [...] zł, podatek VAT [...] zł. Towar, którego sprzedaż została wykazana na fakturze wystawionej przez P. S. to urządzenie do termicznego przetwarzania odpadów metodą pirolizy niskotemperaturowej, seria [...], nr [...], nr seryjny [...].
W toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji ustalił, iż jego producentem była [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł.. W piśmie z dnia [...] września 2017 r. Spółka [...] poinformowała, że nie wystawiła faktury "końcowej" za sprzedaż przedmiotowego urządzenia a firma [...] P. S. nie miała i nie ma prawa do rozporządzania ww. urządzeniem jako właściciel.
W toku postępowań prowadzonych w udziałem [...] spółka wyjaśniła, iż umowa pisemna nie została zawarta z uwagi na brak porozumienia między spółką [...], a firmą P. S. w zakresie kształtu i brzmienia umowy sprzedaży, zaś sprzedaż maszyny bazowała na umowie ustnej i na podstawie tej umowy były wystawiane faktury zaliczkowe. Ponadto instalacja została warunkowo przekazana do użytkowania firmie [...] z uwagi na "potrzeby poglądowe" dla kolejnych klientów, a także na użytek [...] celem poprawienia efektywności instalacji w warunkach przemysłowych. Spółce [...] zależało na szybkim dostarczeniu instalacji do firmy [...], ponieważ była to pierwsza instalacja produkcji [...] do utylizacji odpadów gumowych metodą termolizy. W miesiącach kwietniu i maju 2015 r. urządzenie zostało przetransportowane na teren zakładów [...] S.A., do siedziby firmy [...], montaż urządzenia był prowadzony przez spółkę [...]. Pierwszy rozruch instalacji w firmie [...] nastąpił w maju 2015 r. Faktura końcowa nie została wystawiona z powodu braku możliwości osiągnięcia porozumienia z firmą [...].
W trakcie postępowania kontrolnego i podatkowego prowadzonego przez pracowników [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. wobec P.W. [...] P. S. ustalono, że P. S. w swojej ewidencji nabyć uwzględnił fakturę z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], na której jako wystawcę wskazano [...] Sp. z o.o. tytułem zakupu maszyny do pirolizy [...] EU, na kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł, brutto [...] zł. Ww. faktura uwzględniała wcześniejsze zaliczki. Maszyna do pirolizy [...] została wprowadzona do ewidencji środków trwałych firmy P. S.. P. S. na okoliczność postępowania administracyjnego mającego na celu wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na wytwarzanie odpadów przedłożył również umowę sprzedaży z dnia [...] stycznia 2015 r. zawartą pomiędzy firmą [...] Sp. z o.o. a firmą P.W. [...] P. S.. Ze złożonych do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. przez spółkę [...] wyjaśnień wynika, że [...] Sp. z o.o. nie wystawiła faktury nr [...], nie podpisał jej Prezes Zarządu D. W.. W związku z powyższym wartości z tej faktury nie zostały ujęte w ewidencji spółki [...], "a umowa sprzedaży z dnia [...] stycznia 2015 r. jest podrobiona". Powyższe wynika z zeznań złożonych zarówno przez D. W., jak i S. W. – członka zarządu spółki [...] złożonych w grudniu 2018 r. Ponadto nie została przyznana gwarancja na maszynę do pirolizy [...], spółka [...] posiada zarejestrowany patent w Urzędzie Patentowym na pewne rozwiązania konstrukcyjne, Spółka [...] nie serwisowała maszyny do pirolizy przekazanej firmie P. S. oraz nie rozważano demontażu maszyny do pirolizy przekazanej firmie P. S. i sprzedaży na rzecz innego podmiotu z uwagi na duże koszty demontażu i ponownego montażu oraz fakt, iż niektóre elementy maszyny nie nadają się do ponownego montażu. P. S. nie nabył ww. urządzenia od firmy [...] Sp. z o.o. i spółka [...] nie upoważniła firmy P. S. do rozporządzania tą maszyną jakby była jej właścicielem, tym samym nie istnieje rzetelny dokument potwierdzający legalne dysponowanie towarem przez P. S..
W trakcie postępowania kontrolnego i podatkowego prowadzonego przez pracowników [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. ustalono, że Pan P. S. urządzenie do termicznego przetwarzania odpadów [...], przekazane do użytkowania warunkowo przez producenta [...] Sp. z o.o. "sprzedał" dnia [...] czerwca 2015 r. na podstawie faktury końcowej nr [...] na rzecz firmy [...] A. K..
W dniu sporządzenia umowy przedwstępnej sprzedaży, tj. [...] marca 2015 r. zawarta została warunkowa umowa dzierżawy pomiędzy A. K. a Przedsiębiorstwem Wielobranżowym [...] P. S.. Z ww. umowy wynikało między innymi, że P. S. zobowiązał się używać przedmiot dzierżawy dla celów prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu, nie mógł oddać przedmiotu dzierżawy w poddzierżawę, najem, użyczenie lub w inny sposób go udostępnić osobom trzecim. Urządzenie to w okresie od lutego do lipca 2016 r. było przez P. S. dzierżawione od firmy [...], co zostało udokumentowane fakturami za dzierżawę urządzenia. Następnie w dniu [...] marca 2016 r. została zawarta umowa sprzedaży pomiędzy P. S. a A. K. w wykonaniu przedwstępnej umowy sprzedaży rzeczy ruchomej: instalacji do rozkładu termicznego i przetwarzania odpadów model [...] EU z [...] marca 2015 r. Z kolei w dniu [...] lutego 2017 r. na podstawie faktury VAT nr [...] przedmiotowe urządzenie zostało odkupione przez P. S.. Na powyższą okoliczność w dniu [...] marca 2017 r. zawarto umowę sprzedaży pomiędzy A. K. a P. S.. Zgodnie z umową zapłata ceny miała nastąpić w całości poleceniem zapłaty na rachunek bankowy sprzedającego, najpóźniej do dnia [...] marca 2017 r. Przy piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. przesłał uwierzytelnioną kserokopię protokołu przesłuchania świadka A. K. z dnia [...] października 2018 r. A. K. w toku ww. przesłuchania zeznał m.in., iż wystawiono 6 faktur tytułem czynszu dzierżawnego na rzecz firmy P. S.. Później faktury nie były wystawiane, gdyż postanowiono zakończyć "nieudaną współpracę". Ustalono, że P. S. odkupi instalację od A. K.. W dniu [...] lutego 2017 r. urządzenie do przetwarzania odpadów zostało wprowadzone do ewidencji środków trwałych firmy P.W. [...] P. S. i przyjęte do użytkowania.
W czasie gdy, zgodnie z wygenerowanymi dokumentami, właścicielem urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów była firma [...] A. K., P. S. dokonał jego bezprawnej "sprzedaży" na podstawie faktury z dnia [...] września 2016 r. nr [...] na rzecz spółki [...] II z siedzibą w [...]. Na ww. fakturze wskazano cenę netto w wysokości [...] zł, podatek VAT wg stawki 23% w kwocie [...]zł.
Przy piśmie z dnia [...] lutego 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. przesłał m.in. ostateczną decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r., w której to organ podatkowy zakwestionował transakcję zakupu przez spółkę [...] II urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów [...] nr fabr. [...].
W trakcie prowadzonego postępowania podatkowego ustalono, na podstawie materiałów pozyskanych od Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., że Spółka [...] dnia [...] sierpnia 2016 r. zawarła w [...] z firmą P.W. [...] P. S. umowę przedwstępną sprzedaży urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów [...], nr [...], nr seryjny [...]. Zgodnie z ww. runową cenę tego przedmiotu ustalono na kwotę netto [...] zł, podatek VAT [...] zł. W umowie przedwstępnej wskazano, że strony zobowiązują się w terminie do dnia [...] sierpnia 2016 r. zawrzeć przyrzeczoną umowę sprzedaży. Następnie dnia [...] września 2016 r. w B. [...] zawarto umowę sprzedaży. Zgodnie z ww. umową spółka [...] II miała zapłać Panu P. S. kwotę [...]zł, zaś pozostała kwota [...]zł miała być płatna w miesięcznych ratach po [...] zł każda, począwszy od listopada 2016 r. Ponadto ustalono, że pomiędzy ww. firmami wystąpiły wzajemne wierzytelności i większość kwoty [...]zł została uregulowana w ramach kompensat. Wzajemne wierzytelności wynikały z umowy dzierżawy zakupionej maszyny na rzecz P. S..
Mimo, iż zgodnie z fakturą nr [...] z dnia [...] września 2016 r. przedmiotowe urządzenie zostało "sprzedane" przez P. S. na rzecz spółki [...] II, ta sama maszyna stanowiła przedmiot kolejnej transakcji wykazanej między P. S. a Spółką. W celu udokumentowania tej sprzedaży na rzecz Spółki P.W. [...] P. S. w dniu [...] lutego 2017 r. wystawił fakturę nr [...]
Z akt sprawy wynika, iż P. S. ustnie oświadczył, że pierwotnie na rzecz Spółki [...] wystawił fakturę proforma 29/17 z dnia [...] lutego 2017 r. na wartość netto [...] zł, VAT [...] zł, celem przedłożenia przez Spółkę [...] do banku. Z uwagi na wymogi formalne, bank, w którym Spółka [...] wnioskowała o przyznanie kredytu na zakup urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów, odrzucił ww. fakturę proforma. Wobec powyższego P. S. wystawił fakturę nr [...], która była przedłożona do banku. W trakcie czynności sprawdzających przeprowadzonych przez pracowników Urzędu Skarbowego w I. u P. S. ustalono, że faktura nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. została przez ww. zaewidencjonowana w rejestrze sprzedaży za luty 2017 r., ale w innych wartościach, tj. w wartości netto [...] zł, podatek VAT [...] zł i dotyczyła sprzedaży sadzy technicznej [...] na rzecz firmy [...] [...] B. W., ul. [...], [...] B. [...].
Jednak, jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] marca 2017 r. P. S. wystawił fakturę nr [...] na rzecz Spółki [...] na kwotę netto [...] zł, podatek VAT [...] zł tytułem sprzedaży urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów [...] Nr fabr. [...], którą zaewidencjonował w rejestrze sprzedaży za marzec 2017 r. i rozliczył w deklaracji VAT-7 za marzec 2017 r. Środki pozyskane przez Spółkę [...] z ww. kredytów w łącznej kwocie [...]zł zostały przelane na rachunek bankowy firmy P. S. w dniu [...] marca 2017 r. w dwóch transzach, tj. po [...] zł i [...] zł.
W trakcie postępowania kontrolnego pracownicy Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. w obecności Prezesa Zarządu Spółki [...] – A. S. w dniu [...] maja 2017 r. dokonali oględzin przedmiotowej maszyny do pirolizy, na okoliczność czego sporządzono protokół z oględzin. Zakupiony rzekomo przez Spółkę środek trwały w chwili oględzin znajdował się w budynku położonym w miejscowości B. [...] przy ul. [...]. Urządzenie było wyłączone, w trakcie remontu, wymagało naprawy, modernizacji. Ustalono również, że w hali znajdowało się drugie podobne urządzenie. W trakcie oględzin w biurze sąsiadującym z halą, w której znajduje się przedmiotowe urządzenie, obecny był M. J., który nie wskazał kontrolującym, że właścicielem urządzenia jest spółka [...] II. W dniu [...] czerwca 2017 r. zaplanowano kolejne oględziny, tym razem pracującego urządzenia, w celu potwierdzenia, że urządzenie to po dokonaniu remontu i modernizacji zostało uruchomione. Na miejscu przy ul. [...] B. [...] przebywał P. S. – osoba odpowiedzialna za rozruch maszyny, który oświadczył, że urządzenia nie można uruchomić ze względu na brak w całej hali energii elektrycznej. Podobnie w trakcie oględzin w dniu [...] lipca 2017 r. reaktor nie pracował, gdyż hala była pozbawiona energii elektrycznej.
Maszyna będąca przedmiotem opisanych wyżej transakcji od momentu montażu w hali w B. [...] przy ul. [...] w 2015 r. nie zmieniała miejsca posadowienia. Zgodnie z zeznaniami Pana A. S. – Prezesa Zarządu Spółki [...], hala na której poznał P. S. i na której znajdowało się urządzenie do recyklingu, wynajmowana była od firmy [...] (zeznanie z dnia [...] czerwca 2017 r.). PW [...] to firma prowadzona przez J. S. – ojca A. S., Prezesa Zarządu Spółki [...]. A. S. również zawarł, w dniu [...] lutego 2017 r., z J. S. umowę najmu część powierzchni użytkowej, tj. 840 m2 zabudowanej hali położonej w B. [...] przy ul. [...], wykorzystywanej do usług recyklingu opon. Miesięczna stawka czynszu wynosiła netto [...] zł plus koszty wykorzystanych mediów.
Dzień po wynajęciu hali, tj. [...] lutego 2017 r. nastąpiło rzekomo przekazanie przez firmę P. S. S. [...] urządzenia do termicznego przekazania odpadów. Na okoliczność przekazania sporządzono protokół. W trakcie postępowania kontrolnego pozyskano dwa różne protokoły przekazania (jeden od Strony, drugi od P. S.). Poszczególne egzemplarze tych dokumentów różnią się zapisem dotyczącym miejscowości i daty przekazania, podpis P. S. na każdym z pozyskanych egzemplarzy jest inny, na jednym z protokołów (tym bez daty przekazania) widnieje pieczątka Przedsiębiorstwa Wielobranżowego [...] P. S., na drugim jej brak. Wskazane różnice pozwalają na stwierdzenie, że powołane dokumenty nie zostały sporządzone w tym samym czasie.
Pomiędzy Spółką [...] a firmą P.W. [...] P. S. podpisana została w dniu [...] lutego 2017 r. umowa współpracy. Przedmiotem ww. umowy była kompleksowa obsługa linii do termicznego przetwarzania odpadów na okres 84 miesięcy, której "właścicielem" był zleceniodawca — [...], przez firmę P. S. w ramach posiadanej przez ww. decyzji środowiskowej nr [...]. W okresie objętym przedmiotowym postępowaniem Spółka nie zatrudniała pracowników mogących obsługiwać tę maszynę.
Przedmiotowe urządzenie nie posiadało gwarancji producenckich, P. S. zobowiązał się, iż w okresie 6 miesięcy od sprzedaży będzie pokrywał koszty napraw w trakcie awarii.
Zgodnie z zeznaniem A. S. z dnia [...] czerwca 2017 r. na prowadzenie tego typu działalności wymagana była decyzja środowiskowa, której Spółka [...] nie posiadała, dysponowała jedynie dokumentem, użyczonym na okres 7 lat przez P. S..
W piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. Starostwo Powiatowe w B. Wydział Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa wskazało, że nie wydano żadnej decyzji na rzecz Spółki [...], ale jest prowadzone postępowanie administracyjne z wniosku ww. Spółki w sprawie udzielenia zezwolenia na przetwarzanie odpadów dotyczące instalacji do termolizy odpadów gumowych, którą stanowi moduł nr [...].
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nadmienił, iż właścicielem urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów moduł nr [...] była spółka [...]. Spółka [...] była dysponentem ww. urządzenia, które było dzierżawione na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] stycznia 2018 r., zawartej pomiędzy [...] Sp. z o.o. a Spółką [...] Sp. z o.o.
Jednocześnie z ww. pisma Starostwa Powiatowego wynika, że decyzja środowiskowa, którą udzielono P. S. pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem zezwolenia na przetwarzanie odpadów, została wyeliminowana z obiegu prawnego, na skutek przeprowadzonego postępowania w trybie wznowienia (art. 145 i art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Pismem z dnia [...] maja 2018 r. Starostwo Powiatowe przesłało uwierzytelnioną kserokopię decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. uchylającą P. S. decyzję z dnia [...] stycznia 2017 r. dotyczącą pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Z ww. decyzji wynika, że w skład instalacji do termolizy odpadów organicznych (gumowych), którą eksploatowała firma P.W. [...] P. S. wchodziły dwa odrębne moduły do termolizy odpadów, oznaczone jako: Moduł nr [...] – model [...] numer [...] oraz Moduł nr [...] – model [...] numer [...]. Powodem uchylenia ww. decyzji, był fakt, że P. S. nie posiadał tytułu prawnego do żadnego z ww. modułów. Właścicielem modułu nr [...], którego dotyczy spór jest spółka [...], zaś właścicielem modułu nr [...] jest [...] Sp. z o.o.
Ponadto [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przy piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. przesłał uwierzytelnioną kserokopię protokołu kontroli przeprowadzonej w Spółce [...], dotyczącą instalacji do termolizy odpadów gumowych moduł nr [...]. W ww. protokole kontroli wskazano, że Spółka [...] do dnia kontroli nie podjęła działalności w zakresie gospodarki odpadami. Ponadto w ww. protokole kontroli wskazano jedynie, że na kontrolowanym terenie cyt.: "zlokalizowany jest także moduł technologiczny do przetwarzania odpadów gumowych w procesie termolizy oznaczony jako moduł nr [...]. Powyższe moduły instalacji pracują niezależnie od siebie."
Z kolei w piśmie Starostwa Powiatowego w B. z dnia [...] kwietnia 2019 r. wskazano, że wniosek Spółki [...] z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie udzielenia zezwolenia na przetwarzanie odpadów dotyczący instalacji do termolizy odpadów gumowych, którą stanowi moduł nr [...] pozostawia się bez rozpatrzenia, o czym zawiadomiono Spółkę pismem z dnia [...] marca 2019 r. Spółka [...] nie składała żadnego wniosku o udzielenie pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem przetwarzania odpadów, bądź też wniosku o udzielenie zezwolenia na przetwarzanie odpadów dla instalacji do termolizy odpadów gumowych, którą stanowi moduł nr [...]. Po dniu [...] kwietnia 2019 r. Spółka [...] nie występowała z ww. wnioskami dla instalacji do termolizy odpadów gumowych eksploatowanej na terenie zakładu przy ul. [...] w B. [...], jak również nie jest prowadzone żadne postępowanie z wniosku Spółki, które dotyczyłoby zagadnień gospodarowania odpadami.
Z akt sprawy wynika również, iż E. K. dokonała zakupu oleju popirolitycznego przeznaczonego do spalania w kotłowni przemysłowej dla celów grzewczo-technologicznych od Spółki. Pomiędzy firmami nie zawarto żadnej umowy a współpraca odbywała się na zasadzie składania zamówienia i jego realizacji. Nawiązanie współpracy nastąpiło za pośrednictwem dotychczasowego producenta oleju, tj. P. S.. E. K. przekazała m.in. kserokopie faktur VAT wystawionych przez Spółkę [...]
- nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. na kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł, brutto [...] zł (skorygowana j.n.),
- nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. na kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł, brutto [...] zł,
- nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. na kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł, brutto [...] zł,
- nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. na kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł, brutto [...] zł, krygująca fakturę nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. na kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł, brutto [...] zł.
Odnosząc się do kwestii ubezpieczenia maszyny organ zauważył, iż Spółka [...] przedłożyła kserokopię dwóch polis ubezpieczenia maszyn (opis - linia do utylizacji wyrobów organicznych - z gumy) obejmujących okresy ubezpieczenia od [...] marca 2017 r. do [...] marca 2018 r. oraz od [...] kwietnia 2018 r. do [...] kwietnia 2019 r.
Również spółka [...] II ubezpieczyła całą instalację do pirolizy począwszy od dnia [...] czerwca 2017 r. – z uwagi na odmowę przedłożenia polisy ubezpieczeniowej przez P. S..
W celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wyjaśnienia wszelkich wątpliwości w toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji zarówno przesłuchał, jak i pozyskał od innych organów protokoły przesłuchań Strony oraz świadków mających wiedzę na temat kwestionowanej transakcji i towarzyszących jej okoliczności.
W dniu [...] czerwca 2017 r. przesłuchano Prezesa Zarządu Spółki [...] – A. S.. Ww. zeznał, że Spółka [...] została powołana w celu prowadzenia działalności w zakresie handlu stalą, nieruchomościami i recyklingiem, nie zatrudniała pracowników. A. S. zeznał, że P. S. poznał na hali, którą wynajmował od. firmy [...] (hala należąca do J. S. – ojca A. S.). P. S. zaproponował, że sprzeda swoje urządzenie do recyklingu gumy, gdyż sam zamierza kupić nowe, większe urządzenie. Na przełomie października i listopada 2016 r. [...] podjęła decyzję, iż zainwestuje w zakup takiego urządzenia. Spółka nie posiadała dużych środków finansowych, więc rozpoczęła procedury uzyskania kredytu od banku. Przed samym uruchomieniem kredytu, bank zażądał faktury na zakup urządzenia. Sprawne urządzenie do termicznego przetwarzania odpadów zostało nabyte przez Spółkę [...] jako już zamontowane w wynajętej przez Spółkę części hali. Mając na uwadze, iż była to hala należąca do ojca A. S., w hali dokonywane były inspekcje i oględziny tego urządzenia przez różne instytucje, podczas których maszyna nie działała – wiedzą powszechną było, iż urządzenie ulegało częstym awariom. A zatem Strona miała świadomość co do stanu technicznego przedmiotowego urządzenia oraz jego niepełnej przydatności gospodarczej. Pan A. S. zeznał również, iż [...] przywiózł fakturę proforma nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. w maju 2017 r., razem z fakturą nr [...] z [...] marca 2017 r. do biura na [...], były to faktury niepodpisane. A. S. zeznał, że nie podpisał ani nie akceptował tych faktur. Na fakturze nr [...] nie ma podpisu świadka, znajduje tam się pieczęć nr [...], którą świadek przekazał [...] [...] marca 2017 r. odrębnym protokołem. Do dnia zeznań P. S. jest w posiadaniu tej pieczątki, świadek wystąpił o jej zwrot pisemnie. Fakturę nr [...] A. S. odebrał osobiście w lutym 2017 r. w biurze P. S. w B. [...], ul. [...], a następnie przekazał ją do Banku. A. S. zna B. W., nie wie jaką funkcję pełni Pan [...] u Pana [...], ale wie, że wspólnie podejmują decyzje i że przebywa on na B. [...] ul. [...]. Ponadto Prezes Zarządu Spółki [...] w trakcie przesłuchania oświadczył, że logistyką w zakresie sprzedaży produktów pozyskanych z recyklingu zajmował się osobiście, zaś obsługą nabytego przez Spółkę [...] urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów, zgodnie z umową, zajmowała się firma P. S.. Z pracowników zajmujących się obsługą przedmiotowej maszyny A. S. znał tylko jej operatora R. W., pozostałych tylko z widzenia. W dniu [...] czerwca 2017 r. maszyna nie pracowała, gdyż uległa awarii. Na prowadzenie tego typu działalności wymagana była decyzja środowiskowa, której Spółka [...] nie posiadała, dysponowała jedynie dokumentem, użyczonym na okres 7 lat przez P. S.. Prawdopodobnie urządzenie uruchomione zostało po otrzymaniu zapłaty, tj. [...] marca 2017 r., zdaniem świadka prawo rozporządzania urządzeniem nabył [...] lutego 2017 r. Organ odwoławczy nadmienia, iż A. S. był wielokrotnie przesłuchiwany w zakresie kwestionowanej transakcji zakupu urządzenia do recyklingu gumy w urzędzie skarbowym, [...] urzędzie celno-skarbowym i prokuraturze. Zeznania te różnią się przede wszystkim wskazaniem celu dla którego została powołana Spółka (początkowo świadek wskazywał na działalność w zakresie handlu stalą, nieruchomościami i recyklingiem, później zeznał iż spółkę utworzono by zakupić urządzenie do recyklingu), w miarę dokonywania kolejnych ustaleń A. S. przypomniał sobie o obecności księgowej – K. B. przy odbiorze faktury proforma i Nr [...] oraz skojarzył kolejne osoby zajmujące się obsługą maszyny (początkowo wskazywał wyłącznie na R. W., później wymienił [...] S. i W. Ł. a wielokrotnie M. J.).
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zwrócił uwagę, iż dopiero w zeznaniach składanych [...] lipca 2018 r. A. S. wskazał, iż kontaktował się z producentem urządzenia – firmą [...] z W. w celu ustalenia wartości tego typu urządzenia a nawet własności maszyny. W tym miejscu nadmienić należy, iż S. W. – członek zarządu spółki [...] zaprzeczył jakoby maszyna do pirolizy została sprzedana Panu P. S. i zeznał, iż faktura sprzedaży nie została wystawiona przez ww. spółkę a pieczątki przystawione na tej fakturze zostały sfałszowane – co potwierdzone zostało w toku postępowania prowadzonego przez prokuraturę. A. S. zeznał również sprzecznie, iż nie posiada faktury proforma [...] oraz faktury nr [...] (zeznanie z dnia [...] lipca 2018 r.), chociaż wcześniej stwierdził, iż ww. faktur nie podpisał, ale przyjął je od P. S. i pozostały one w jego firmie. A. S. wielokrotnie podkreślał fakt posiadania decyzji środowiskowej na użytkowanie maszyny, wskazywał, że decyzja ta wydana wobec P. S. została użyczona Spółce. W tym miejscu podkreślić należy, iż decyzja wydana przez Starostwo Powiatowe dotycząca pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem zezwolenia na przetwarzanie odpadów wydana była wobec P. S., tym samym stosowny organ zezwolił P. S., nie Spółce, eksploatować maszynę. Zezwolenie wydane zostało wobec kontentej osoby, użytkownika, nie wobec maszyny czy lokalizacji jak argumentowała Strona. A. S. miał tego świadomość, wskazując, iż celowo nie wystąpiono o stosowne pozwolenie w sytuacji, gdy własność maszyny okazała się być przedmiotem sporu (vide: przesłuchanie z dnia [...] maja 2019 r.). Istnieje jest co prawda możliwość dokonania cesji decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, na co wskazywał (zgodnie z zeznaniami P. S. z dnia [...] lipca 2018 r. złożonymi w prokuraturze) ojciec A. S. – J. S.. Jednak z akt sprawy nie wynika, aby organ, który wydał niniejszą decyzję wobec P. S. przeniósł prawa i obowiązki z niej wynikające na Stronę. Mimo tego, w dniu [...] sierpnia 2018 r. i [...] maja 2019 r. A. S. zeznał, iż posiada decyzję środowiskową. Z kolei z pism Starostwa Powiatowego w B. wynika jednoznacznie, iż nigdy nie wydano żadnej decyzji wobec Spółki, a wniosek w sprawie udzielenia zezwolenia na przetwarzanie odpadów dotyczące instalacji do termolizy odpadów gumowych pozostawiono bez rozpatrzenia, przy czym wyżej opisane postępowanie toczyło się wyłącznie w zakresie modułu nr [...] (niniejszy spór dotyczy modułu nr [...]). A. S. został o tym zawiadomiony pismem z dnia [...] marca 2019 r., co nie przeszkodziło świadkowi w dniu [...] maja 2019 r. zeznać, iż postępowanie ww. sprawie jest toku.
Wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie składał również P. S.. W dniu [...] czerwca 2017 r. świadek zeznał, że urządzenie do termicznego przetwarzania odpadów nabył w 2015 r. od firmy [...] z siedzibą w Ł. przy ul. [...]. Urządzenie do hali w B. [...] przy ul. [...] dostarczył sprzedawca w częściach, instalacji urządzenia dokonali pracownicy firmy [...]. P. S. i jego pracownicy zostali przeszkoleni również przez pracowników [...] w zakresie obsługi przedmiotowego urządzenia. Urządzenie obsługiwało sześć osób, w tym operator, cztery osoby zajmujące się załadunkiem i wyładunkiem, jeden pracownik potrzebny był do chłodzenia urządzenia. Cykl recyklingu odpadów trwał 36 godzin. Umowę o współpracy z Panem A. S. świadek podpisał w lutym lub marcu 2017 r. Współpraca polegała na obsłudze urządzenia. Pan P. S. wskazał dane dwóch pracowników do obsługi ww. urządzenia, tj. Pana R. W. i Pana W. Ł.. Świadek zeznał, że po podpisaniu umowy ze Spółką [...] zajmował się sprzedażą produktów po recyklingu, jednak Spółka [...] w tym zakresie nie udzieliła P. S. pisemnego pełnomocnictwa. Ww. otrzymał natomiast pieczątkę firmową, którą wykorzystywał przy wystawianiu dokumentów przewozowych CMR i wydawaniu z magazynu. W zakresie wystawionych przez firmę P. S. faktur nr [...], proforma nr [...] oraz nr [...] świadek zeznał, że faktury VAT wystawił osobiście. Fakturę proforma nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. na kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł świadek wystawił, aby spółka [...] miała dokument, na podstawie którego dokona zapłaty należności w kwocie ogółem [...] zł. W dniu [...] marca 2017 r. świadek wystawił fakturę nr [...] dotyczącą sprzedaży urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów [...] o nr [...] na kwotę [...]zł, VAT [...] zł. Faktury, o których mowa wyżej zostały dostarczone do biura przy ul. [...] w B. osobiście przez świadka i B. W.. Fakturę odebrała [...] oraz A. S.. Faktura nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. na kwotę netto [...] zł VAT [...] zł wystawiona została zgodnie z kolejnością dokumentów. Świadek po okazaniu faktury nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. na kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł stwierdził, że również tę fakturę wystawił i przekazał A. S. w swojej firmie przy ul. [...]. Na pytanie dlaczego faktury dotyczące nabycia ww. urządzenia różnią się od siebie datą i numerem P. S. zeznał, że przed wystawieniem faktury nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. były wystawiane inne faktury, ponieważ nie wiadomo do końca było kiedy zostanie uruchomiony kredyt, czy też w ogóle zostanie uruchomiony. Faktur VAT o nr [...] wystawionych było kilka. Świadek nie posiada żadnych z poprzednich faktur VAT nr [...]. Faktura nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. była wystawiona dla okazania w banku, natomiast fakturę nr [...] świadek wystawił w momencie otrzymania zapłaty. Bezsprzecznie zatem świadek dowolnie "żonglował" wystawianymi dowodami źródłowymi, w zależności od bieżących potrzeb. Protokół przekazania urządzenia podpisany był prawdopodobnie bez daty, natomiast dnia [...] marca 2017 r. weszła w życie umowa o obsłudze urządzenia. Świadek uważa, że właścicielem urządzenia firma [...] stała się z dnia [...] marca 2017 r. potwierdzeniem tego może być data zawarcia aneksu do umowy wynajmu powierzchni pomieszczenia. P. S. stwierdził, że był obecny przy podpisywaniu faktury nr [...] i nr [...] przez A. S.. Natomiast A. S., który był obecny przy przesłuchaniu świadka zakwestionował podpis na fakturze nr [...] i oświadczył, że to nie jest jego podpis. Biegły z listy Sądu Okręgowego w B. z dziedziny kryminalistycznych badań dokumentów pisma oraz podpisów nie był w stanie rozstrzygnięć kwestii wykonawstwa podpisu na fakturze nr [...] (podpis na ww. fakturze nie posiada przydatności do badań identyfikacyjnych). Świadek oświadczył również, że zapłatę za przedmiotowe urządzenie otrzymał za pośrednictwem banku.
P. S. w Prokuraturze Rejonowej [...] w dniu [...] lipca 2017 r. zeznał, że Pan [...] i Pan [...] doskonale wiedzieli, jakie umowy zostały podpisane między nimi a świadkiem, że maszyna została sprzedana i jednemu i drugiemu. Ponadto zeznał, że faktury nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. i nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. dotyczą zbycia urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów za kwotę [...]zł. Faktura z [...] lutego 2017 r. jest fakturą proforma dla banku, aby ten uruchomił kredyt, ponieważ P. S. musiał mieć pewność, że bank wypłaci mu pieniądze. A. S. wiedział, że ostateczną fakturę P. S. wystawi wtedy, gdy fizycznie wpłyną pieniądze na jego konto, co nastąpiło [...] marca 2017 r.
W toku kolejnego przesłuchania, które odbyło się w dniu [...] lipca 2018 r. w Prokuraturze Rejonowej [...] – P. S. zeznał, że "prowadzili w trójkę rozmowy" P. S., M. J. i A. S.. A. S. wiedział, że spółka M. J. jest formalnie właścicielem przedmiotowej maszyny i zasugerował, że dobrze by było, aby to P. S. przejął odpowiedzialność za prawidłowe funkcjonowanie tego urządzenia, gdyż się na tym zna i jest na miejscu, i aby to on sprzedał jemu tę maszynę. Według zeznań P. S. M. [...] nie wniósł na to żadnego sprzeciwu, stwierdził, że jest mu to obojętne, gdyż czeka na nową maszynę. Ponadto P. S. zeznał, że J. S. (ojciec A. S.) na spotkaniu w dniu [...] czerwca 2017 r. wskazał, aby P. S. scedował wystawioną na siebie decyzję środowiskową. Również w toku zeznań składanych np. w dniu [...] lipca 2018 r. czy [...] maja 2019 r. A. S. potwierdził, iż wiedział, że P. S. ma wybudować nową maszynę dla M. J., która znajdować się będzie na południu [...].
Organ pierwszej instancji zwrócił również uwagę, iż protokoły przekazania urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów przez P. S. na rzecz Spółki, pozyskane odrębnie od każdego z ww. podmiotów różnią się wskazaniem daty przekazania, podpisami przekazującego i pieczątką firmy Pana [...]. Podobnie organ wskazał, że umowa współpracy, umowa gwarancji współpracy czy protokół przekazania zawarte w tym samym dniu różnią się miejscem ich zawarcia, pieczątkami firmowymi Spółki i podpisem [...]. W dniu [...] lipca 2017 r. ponownie przesłuchano, w obecności A. S., P. S.. P. S. zeznał, że zna firmę [...] II Sp. z o.o. w [...] i wszystkich jej udziałowców. Świadek zeznał, że [...] II kupił od ww. urządzenie do termicznego przerobu gumy. Została podpisana umowa na obsługę tej maszyny, produkty przerobu miała sprzedawać [...] II. W umowie sprzedaży jest zapis, że do końca 2018 r. [...] II przeniesie przedmiotową maszynę bliżej siedziby firmy. Świadek miał zająć się zdemontowaniem, przewiezieniem i ponownym zainstalowaniem tej maszyny we wskazanym przez [...] II miejscu. Czynności te są wpisane w wartość przedmiotowej faktury. Nigdy nie wystawiono faktury sprzedaży maszyny przez [...] na P. S., lecz [...] marca 2017 r. podpisano umowę zamiany, która miała polegać na tym, że przedmiotowe urządzenie zostanie w B. i świadek znajdzie nabywcę, a we wskazanym przez [...] II miejscu zostanie wbudowane nowe urządzenie. Do tej pory tego nie zrobiono. P. S. zeznał, że B. W. ma swoją własną firmę i współpracuje z ww. P. S. dokonał sprzedaży przedmiotowego urządzenia firmie [...] Sp. z o.o., zgodnie z podjętymi uzgodnieniami, aby zdobyć finanse na budowę nowego urządzenia dla firmy [...] II, w miejscu, w którym ta firma wskaże. Ponadto P. S. zeznał, że M. J. doskonale znał sytuację prawną, wie, że doszło do sprzedaży maszyny w marcu, gdyż od [...] marca 2017 r. koordynował pracę tej maszyny z [...] z [...]. W związku z powyższym Pan [...] wystawiał na rzecz świadka faktury za marzec, kwiecień i maj 2017 r. jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą [...] M. J..
W dniu [...] sierpnia 2017 r. przesłuchano M. J.. M. J. zeznał, że A. S. poznał na hali, w której zlokalizowana była maszyna do pirolizy z początkiem 2017 r. Najprawdopodobniej było to spotkanie z P. S., na którym obecny był również J. S. (ojciec A. S.). Z zeznań ww. wynika, że na przełomie kwietnia i maja 2017 r. dowiedział się, że Spółka [...] zakupiła urządzenie do termicznego przetwarzania odpadów, którego właścicielem jest spółka [...] II. Na pytanie czy zauważono, aby urządzenie, które jest własnością spółki [...] II wykorzystywane było przez inne firmy, M. J. zeznał cyt.: "Tak zauważyłem, P. S. od nas dzierżawi więc wyniki produkcji są po jego stronie. Z informacji jakie posiadałem od P. S. i B. W., A. S. był zainteresowany kupnem takiej maszyny i P. S. miał taką maszynę mu wybudować. Arek miał się posiłkować kredytem bankowym i żeby przed bankiem mógł się wykazać jakimś obrotem z pirolizy, [...] miał sprzedawać wyprodukowany olej jako [...] Sp. z o.o. przekazany przez P. S. (...)."
W dniu [...] lipca 2017 r. prezes Spółki [...] – A. S. przedłożył kserokopię umowy dzierżawy otrzymaną od P. S.. Ww. umowa została zawarta w dniu [...] marca 2017 r. pomiędzy firmą [...] II Sp. z o.o. z siedzibą w [...] a P. S.. Przedmiotem ww. umowy było odpłatne udostępnienie instalacji do termicznego rozkładu odpadów (używanie i pobieranie pożytków), w skład której wchodziło m.in. urządzenie do termicznego rozkładu odpadów metodą pirolizy niskotemperaturowej seria [...] EU, nr [...]; nr seryjny [...], rok produkcji 2015, producent [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł.. Zgodnie z § 4 pkt 2 ww. umowy dzierżawca był upoważniony do podjęcia działań zmierzających do zbycia przedmiotu dzierżawy. W przypadku skutecznego zbycia przedmiotu dzierżawy Dzierżawca zobowiązany był do przeznaczenia uzyskanych z tego tytułu środków na zrealizowanie na rzecz Wydzierżawiającego zastępczego urządzenia odpowiadającego charakterystyką przedmiotowi dzierżawy wraz z dodatkowymi parametrami wskazanymi przez Wydzierżawiającego.
Z zeznań złożonych przez U. M.-J. (ówczesny członek zarządu i wspólnik Spółki [...] II Sp. z o.o.) w dniu [...] czerwca 2018 r. w toku przesłuchania przeprowadzonego w [...] w P. wynika, że Spółka [...] II dążyła do podpisania umowy dzierżawy, przekazano P. S. druki, jednak nigdy nie otrzymano podpisanej przez P.W. "[...]" umowy. [...] jednak umowa dzierżawy w formie ustnej obowiązywała praktycznie od momentu zakupu tej maszyny. Umowę podpisaną przez Z. A. i M. J., M. J. przekazał osobiście P. S. w lutym lub marcu 2017 r. Ponadto ww. zeznała, że podczas spotkania w firmie [...] otrzymali od A. S. kopie umowy, na podstawie której P.W. "[...]" twierdziła, że miała prawo do sprzedaży maszyny. Zarówno M. J., jak i Z. A. widzieli ostatnią stronę umowy, niemniej jednak pierwsze trzy strony zawierały inną treść niż ta przedstawiona przez [...] II Sp. z o.o. Nie podpisano żadnego dokumentu upoważniającego P. S. do sprzedaży tej instalacji. U. M.-J. zeznała, że A. S. reprezentujący [...] Sp. z o.o. chciał wydzierżawić instalację będącą przedmiotem sporu od [...] II. W tej sprawie negocjowano treść umowy od maja do czerwca 2017 r. negocjowano warunki konsorcjum trzech spółek, tj. [...] II Sp. z o,o. [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o. Ww. negocjacje dotyczyły umowy dzierżawy instalacji na rzecz [...] Sp. z o.o. Jednak nie podpisano umowy.
Ponadto w piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r. Spółka [...] II wyjaśniła, że były prowadzone trójstronne negocjacje, w których stronami byli: Spółka [...] II, [...] Sp. z o.o. oraz A. S.. Przedmiotem owych rozmów miało być stworzenie trójstronnego konsorcjum, na mocy którego [...] Sp. z o.o. i [...] II cyt.: "wydzierżawiliby dwie instalacje do termicznego przetwarzania odpadów A. S.. Obie instalacje znajdowały się wówczas na hali należącej do ojca A. S.." Do ww. pisma załączono m.in. wydruk korespondencji e-mail prowadzonej pomiędzy M. G. (prokurentem Spółki [...] II) a A. S.. W wyniku analizy przekazanej korespondencji organ pierwszej instancji stwierdził, że A. S. uznał, że właścicielem urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów, które rzekomo Spółka [...] nabyła w lutym 2017 r. jest Spółka [...] II.
Powyższemu zaprzeczył A. S. w trakcie przesłuchania w dniu [...] maja 2019 r., jednocześnie A. S. potwierdził prowadzenie rozmów dotyczących stworzenia konsorcjum i ocenił, iż według niego była to gra ze strony firmy [...]. [...] był podobnie jak A. S. zainteresowany był tym, żeby maszyny pracowały. A. S. potwierdził, że nigdy nie doszło do podpisania umowy konsorcjum pomiędzy Spółkami [...] Sp. z o.o., [...] II Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o. oraz umowy dzierżawy pomiędzy Spółkami [...] Sp. z o.o. a [...] Sp. z o.o. dotyczącej urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów, nr [...], seria [...], rok produkcji 2015, nr seryjny [...]. A. S. zeznał również, że umowa dzierżawy zawarta dnia [...] stycznia 2018 r. pomiędzy Spółkami [...] Sp. z o.o. a [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. dotycząca dzierżawy urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów moduł 2 nie miała związku z konsorcjum, a jedynie była zawarta w celu uzyskania zezwolenia w Starostwie.
Ponadto podczas przesłuchania w dniu [...] października 2017 r. M. J. zeznał, że umowa dzierżawy, na podstawie której Pan [...] miał dokonać sprzedaży maszyny do [...] to "sfałszowany dokument", taka umowa nigdy nie została przez Spółkę [...] II podpisana i sprawa została zgłoszona do Prokuratury Rejonowej [...].
Z zeznań M. J. (prezesa zarządu Spółki [...] II) z dnia [...] czerwca 2017 r. i z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz Z. A. (członka zarządu Spółki [...] II) z dnia [...] czerwca 2017 r. wynika, że celem założenia spółki [...] II był zakup instalacji do termicznego przetwarzania odpadów gumowych metodą [...].
W aktach sprawy znajduje się również przesłuchanie świadka J. S., ojca A. S. z dnia [...] marca 2018 r. Świadek wskazał, że na hali położonej przy ul. [...] w B. [...], której jest właścicielem, znajduje się przedmiotowe urządzenie do przetwarzania odpadów. Na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej hala była wynajmowana przez P. S. oraz Spółkę [...]. W trakcie przesłuchania J. S. zeznał, że poznał P. S. w 2014 r. Pomiędzy 2014 r. a 2016 r. na hali przy ul. [...] w B. [...] zostały zamontowane dwa urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów, według wiedzy świadka przez P. S.. Na pytanie dotyczące spółki [...] II i M. J., J. S. zeznał, że o ww. spółce dowiedział się w momencie "kiedy syn zgłosił do organów ścigania, że ma jakieś podejrzenia co transakcji z Panem [...]". Pierwszy raz M. J. ww. spotkał w 2016 r. J. S. uważał, że Pan [...] jest pracownikiem Pana [...]. Na pytanie skąd Spółka [...] powzięła informacje na temat możliwości kupna urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów, świadek zeznał, że od niego po rozmowie z P. S. i mogło to być albo w 2015 r. albo w 2016 r. na kilka miesięcy przed zakupem. Na pytanie czy firma "[...]" P. S. terminowo regulowała płatności za najem hali, J. S. zeznał, że w większości opłaty były opóźnione, a firma do dnia dzisiejszego (przesłuchanie z dnia [...] marca 2018 r.) posiada zaległości.
W dniu [...] maja 2018 r. w charakterze świadka przesłuchano R. W. -ówczesnego pracownika firmy P. S.. R. W., na pytanie czy zna firmę [...] II Sp. z o.o. oraz M. J., odpowiedział, że M. J. zna od września – października 2016 r., ale poznał go jako koordynatora a nie jako prezesa Spółki [...] II. O spółce [...] II ww. dowiedział się w maju 2017 r. Świadek zeznał, że o Spółce [...] dowiedział się w marcu 2017 r., zaś A. S. poznał wcześniej widując go na terenie firmy [...]. Ponadto R. W. zeznał, że obsługiwał maszynę do termicznego przetwarzania odpadów, w 2015 r. ww. był obecny przy montażu ww. maszyny na hali w B. [...] przy ul. [...]. Urządzenie według wiedzy świadka należało do P. S., zaś od początku 2017 r. jakieś udziały w tym reaktorze ma właśnie A. S.. Przy obsłudze urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów znajdowały się tylko osoby wskazane przez niego – pracownicy P. S.. R. W. informacje z wykonywanych prac maszyny do [...] przekazywał zarówno A. S. jak również M. J.. Według świadka ww. "mieli okazję ze sobą konsultować". Świadek zeznał, że nie szkolił pracowników Spółki [...] i [...] II w zakresie obsługi przedmiotowego urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów. Na dzień przesłuchania, tj. [...] maja 2018 r. R. W. nadał pracował w firmie P. S., tylko zmieniło się miejsce świadczenia pracy.
W dniu [...] czerwca 2018 r. przeprowadzono dowód z przesłuchania świadka – J. S. (żony A. S.). Ww. zeznała, że P. S. poznała w związku z transakcją zakupu maszyny do [...], zaś o spółce [...] II dowiedziała się pod koniec kwietnia 2017 r. Wówczas doszło do spotkania A. S., J. S., P. P. i M. J., podczas którego A. S. dowiedział się, że właścicielem urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów jest Spółka [...] II. Świadek zeznał, że M. J. nigdy nie zasugerował, nie dał po sobie poznać, że ma coś wspólnego z ową maszyną. Dochodziło jeszcze do innych spotkań z M. J. i P. S.. Według świadka wyjaśnienia całej sprawy "stanęły na niczym". P. S. upierał się, że miał prawo sprzedać maszynę. J. S. zeznała, że Spółka [...] w momencie zakupu przedmiotowej maszyny nie mała doświadczenia i pracowników, dlatego, też obsługę maszyny zlecono firmie P. S., która już się tym nie zajmuje. Ponadto świadek zeznał, że A. S. codziennie przebywał na hali i uczestniczył w procesach [...].
W dniu [...] czerwca 2018 r. w charakterze świadka przesłuchano K. B.. Ww. pracowała jako księgowa w firmie P.W. [...] A. S.. Ww. firma świadczy usługi obsługi administracyjno-księgowej Spółki [...]. Świadek nie miał wiedzy skąd firma [...] powzięła informacje o możliwości kupna urządzenia do [...], nie uczestniczyła też w rozmowach dotyczących owej transakcji. Pani K. B. zeznała, że sprawę jednoczesnej sprzedaży urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów na rzecz Spółki [...] II i Spółki [...] szef zgłosił do prokuratury, celem wyjaśnienia, Spółka zakupiła tę maszynę jako druga i w tej całej sprawie poczuła się oszukana. Ww. była świadkiem rozmowy i przekazania przez P. S. faktury z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]. A. S. ww. faktury nie przyjął, ale umówił się z P. S. na późniejszą godzinę i do spotkania (według wiedzy świadka) nie doszło. K. B. zeznała, że Pan P. S. przyjechał z ww. fakturą, gdyż mógł mieć kłopoty w urzędzie skarbowym spowodowane protokołem przekazania i terminem dokonania zapłaty.
Z kolei w dniu [...] lipca 2018 r. P. P. zeznał, że znał firmę [...] P. S., gdyż prowadzili działalność na tej samej hali, a poza tym Spółka [...] wynajmowała P. S. urządzenie do [...] opon. Świadek zeznał, że owa współpraca nie była kontynuowana od 2017 r. prawdopodobnie od maja lub lipca. Ww. zeznał, że M. J. zna od 2016 r. może 2017 r. z hali, z miejsca prowadzenia działalności, ale początkowo nie jako prezesa spółki [...] II. P. P. zeznał, że w chwili obecnej, tj. na dzień składania zeznań (16 lipca 2018 r.) na hali w B. [...] pozostała już tylko jedna maszyna do przetwarzania odpadów termicznych, która należała do firmy [...]. Druga maszyna, należąca do spółki [...] [...] została przeniesiona w inne miejsce i zmieniła właściciela (sprzedaż spółki), ale świadek nie pamiętał dokładnej daty. P. P. w trakcie ww. przesłuchania zeznał, że o "podwójnej sprzedaży" dowiedział się od Pana [...] około dnia [...] kwietnia 2017 r. Świadek zeznał, że zachowanie Pana [...] nie wskazywało, że jest właścicielem tej maszyny, a jedynie pracownikiem P. S..
W ustaleniach dotyczących przebiegu transakcji rzekomego kupna przez Spółkę [...] urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów pojawia się osoba B. W.. B. W. w okresie ww. transakcji "kupna/sprzedaży" urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów prowadził działalność gospodarczą pod nazwą Dystrybucja [...] B. W. z siedzibą w B. [...] przy ul. [...] (okres od [...] stycznia 2015 r. do [...] listopada 2017 r.) i współpracował z firmą P. S.. Przesłuchany [...] maja 2018 r. R. W. zeznał, że zna B. W. od sierpnia 2015 r., a biuro firmy mieściło się w części wynajmowanej przez P. S. od J. S.. Ponadto firma Dystrybucja [...] współpracowała z P. S., co potwierdziła również J. S.. K. B. zeznała, iż B. W. był kilkakrotnie z P. S. w Spółce. P. P. zna B. W. od początku 2016 r., poznał ww. przy nawiązywaniu współpracy spółki [...] z firmą [...].
Podczas przesłuchania w dniu [...] sierpnia 2018 r. B. W. zeznał, że P. S. znał jeszcze z czasów licealnych, zaś A. S. od 2014 r. Świadek na pytanie dotyczące współpracy ze Spółą [...] zeznał, że miał pomóc w zakresie wskazania odbiorców produktów pochodzących z [...] oraz dostawców odpadów gumowych. Na tę okoliczność nie zawarto żadnej umowy, był to "układ grzecznościowy". B. W. brał udział w spotkaniach i ustaleniach handlowych dotyczących transakcji "kupna/sprzedaży" zawartych pomiędzy firmą [...] P. S. a spółkami [...] II i [...]. Na pytanie czy kiedykolwiek występował w roli pełnomocnika P. S., B. W. zeznał, że "wydaje mu się, że nie". Według świadka następujące zachowanie M. J., tj. decyzyjność w zakresie pracy urządzenia, koordynowanie prac, wydawanie poleceń świadczy o tym, że ww. był właścicielem maszyny do [...]. P. S. przedstawił w czasie spotkania z pracownikami swojej firmy M. J. jako właściciela przedmiotowego urządzenia. Świadek twierdzi, że P. S. i Spółkę [...] łączyła umowa współpracy, która została rozwiązana z powodu niewywiązywania się Spółki [...] z płatności. B. W. opisał również spotkanie, w którym brali udział P. S., M. J., A. i J. S. i świadek na początku 2017 r. Na spotkaniu ustalono, że [...] II będzie miała nową instalację na Ś., a ta jest zbywana do Spółki [...]. Zachowanie [...] i wcześniejsze kontakty A. S. z M. J. dają świadkowi przekonanie, że wiedział o tym, że to [...] II jest właścicielem urządzenia. Wskazać przy tym należy, że M. J. w trakcie przesłuchania w dniu [...] czerwca 2017 r. zeznał, że w na hali w B. [...], gdzie zamontowano urządzenie do [...] jest "non stop od kiedy kupiliśmy tą maszynę, pilnuję swoich rzeczy". Ww. twierdził, że dogląda, dozoruje i koordynuje pracę. B. W., uważał, że cała powstała sytuacja z fakturami wystawionymi przez P. S. miała miejsce przez bank, który udzielał Spółce [...] kredytu na zakup instalacji do termicznego przetwarzania odpadów. Ww. twierdził, że finalnie urządzenie na rzecz [...] zostało sprzedane w marcu 2017 r., wtedy też była zapłata i wystawiona faktura. Z zeznań B. W. wynika, że A. S. po wszystkie faktury, dokumenty przyjeżdżał osobiście.
W dniu [...] października 2017 r. przesłuchano ww. B. W., w [...] w B.. B. W. zeznał, że A. S. wiedział, iż właścicielem maszyny do termicznego przetwarzania odpadów jest spółka [...] II Sp. z o.o., bowiem miał kontakt z M. J. zarówno przed jak i po sprzedaży tej maszyny. Z ww. zeznań wynika, iż świadek uczestniczył w rozmowach między M. J., P. S. i A. S. dotyczących eksploatacji maszyny przez Spółkę [...]. B. W., jak wynika z zeznań złożonych w KMP, był świadkiem rozmów, w których uczestniczył Pan [...], podczas których była poruszona kwestia własności instalacji, a firma [...] II Sp. z o.o. była podana jako właściciel instalacji, którą A. S. chciał kupić.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zgodził się z opinią Naczelnika, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że spółka [...] jedynie warunkowo przekazała firmie P. S. instalację do [...] do użytkowania i nie przeniosła na P. S. prawa do rozporządzania towarem. Natomiast P. S. użytkował rzeczone urządzenie w tzw. "złej wierze", mając pełną świadomość, iż nie ma prawa nim dysponować bez zgody prawowitego właściciela, w obliczu braku porozumienia w związku z warunkowym nabyciem urządzenia. P. S. nie uzyskał możliwości korzystania z urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów wskazanego na zakwestionowanej fakturze VAT nr [...] tak jak właściciel i nie rozporządzał nim jak właściciel.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, iż nie zgadza się z zarzutem naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług przez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że P. S. nie dokonał na rzecz [...] skutecznej dostawy towarów i przez uzależnienie skuteczności dostawy towarów od przejścia cywilnoprawnej własności towaru. W związku z warunkowym przekazaniem maszyny przez spółkę [...] P. S. zachowywał się jak jej właściciel w tylko zakresie w jakim został do tego umocowany. P. S. jako posiadacz zależny urządzenia korzystał z niego, dokonywał jego zużycia, napraw, wnioskował o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów oraz zezwalania na przetwarzanie odpadów oraz osiągał dochody ze sprzedaży wyprodukowanego oleju – dokonywał czynności w ramach warunkowego przekazania maszyny do użytkowania, lecz nie miał prawa przenieść na Spółkę więcej uprawnień, niż sam posiadał. P. S. nigdy nie miał pełnego prawa do rozporządzania urządzeniem do termicznego przetwarzania odpadów jak właściciel i w związku z powyższym nie mógł przenieść prawa do rozporządzania przedmiotowym urządzeniem na Spółkę. W opinii organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie doszło do kluczowego przeniesienia faktycznej kontroli nad rzeczą i możliwości dysponowania nią.
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż zasadnie zakwestionowane zostało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury, której wystawca nie był właścicielem przedmiotowego urządzenia i nie miał pełnego prawa do rozporządzania tym urządzeniem.
W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ uznał, że czynność wykazana na spornej fakturze nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług, zatem w świetle przepisów powołanej ustawy brak jest podstaw do wystawienia do wystawienia przez P. S. faktury nr [...] A zatem zgodnie z art. 86 ust. 1 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a cyt. ustawy faktura taka nie może stanowić podstawy do odliczenia wykazanego w niej sprzecznie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług podatku.
Analiza zgromadzonych dowodów doprowadziły organ do wniosku, że czynności opisane w spornej fakturze nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego, bowiem faktura nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. jest nierzetelna – nie spełnia warunku faktycznej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług. A zatem istotą ustaleń faktycznych dokonanych przez organ pierwszej instancji było stwierdzenie, że czynność wykazana na spornej fakturze nie stanowi dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług. Brak było podstaw do wystawienia faktury dokumentującej tą czynność i rozliczenia podatku należnego z tego tytułu. W tym miejscu wskazać należy na ustalenia zawarte w decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] lutego 2020 r. W powołanej decyzji Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. stwierdził m.in., iż P. S. zawyżył podatek naliczony do odliczenia z faktur związanych z transakcjami dotyczącymi urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów [...] wystawionych przez firmę [...] A. K., [...] Sp. z o.o., [...] Ił Sp. z o.o., zawyżył podatek należny w związku z wystawieniem faktur na rzecz [...] II Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. jak również określił wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług, związanego z wystawaniem m. in. faktury VAT nr [...], której rzetelność została zakwestionowana w niniejszym postępowaniu. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. ustalił, że w świetle przepisów art. 7 ustawy o VAT nie przeniesiono prawa do rozporządzania tą maszyną jak właściciel na P.W. [...] P. S. i następnie nie przeniesiono tego prawa na [...] A. K., [...] Sp. z o.o., [...] II Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o. Ww. organ uznał, że nie doszło ani do zakupu, ani do sprzedaży urządzenia oraz jego części składowych, co powoduje, że mimo podjęcia przez Pana P. S. działań zmierzających do uznania go za właściciela, nie stał się on podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, nie mógł sprzedawać tego urządzenia, tj. przenosić prawa do rozporządzania nim jak właściciel, gdyż pod względem prawnym P. S. tym prawem nie dysponował. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B., zgromadził materiał dowodowy stanowiący podstawę wydania ww. decyzji wobec P. S. i dokonał jego oceny w odniesieniu do całego zgromadzonego materiału dowodowego, w tym włączonego z postępowania prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. doszedł do takich samych wniosków. W związku z powyższym sporna faktura VAT w świetle przepisów art. 86 ust. 1 óraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia [...] marca 2004 r. o podatku od towarów i usług nie stanowi podstawy do odliczenia podatku w niej wykazanego.
W skardze do tut. Sądu Skarżąca wniosła o uchylenie w całości skarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2021 r. oraz decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2020 r. Ponadto Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów ze wskazanych przez nią dokumentów. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów:
1) art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez naruszenie zasady praworządności, wynikające z braku zastosowania orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w zakresie przesłanek dokonania skutecznej dostawy towarów i realizacji zasady neutralności podatku od wartości dodanej, której realizacja wymaga zapewnienia podatnikowi skutecznego uprawnienia do zrealizowania prawa do odliczenia podatku naliczonego, a także z powodu pozostałych, dokonanych przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej uchybień, wskazanych poniżej,
2) art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady zaufania podatnika do organów podatkowych polegające na bezpodstawnym i nieuprawnionym wykreowaniu przez Organ obrazu Skarżącej jako podmiotu świadomie uczestniczącego w rzekomym oszustwie podatkowym,
3) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i w zw. z art. 191, w zw. z art. 180 Ordynacji podatkowej
poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, spowodowane:
- oparciem rozstrzygnięcia o wnioski, których nie sposób wyprowadzić ze zgromadzonego materiału dowodowego,
- przerzuceniem na [...] odpowiedzialności za działania i zaniechania innych podmiotów w tym P. S.,
- naruszeniem zasady rozkładu ciężaru dowodu, poprzez przyjęcie przez Dyrektora Izby
Administracji Skarbowej w B., że Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. (podobnie jak i Organ) może dokonać rozstrzygnięcia i ustaleń faktycznych na podstawie swoich poza-dowodowych środków, takich jak swoiste "podejrzenia", "wątpliwości" i "insynuacje", przy jednoczesnym błędnym uznaniu, że to na podatniku ma ciążyć obowiązek udowodnienia, że "podejrzenia"organu pierwszej instancji są błędne,
- wadliwym uznaniem, że [...] była świadoma udziału w rzekomym oszustwie, a także, że nie działała z zachowaniem należytej staranności, mimo braku przedstawienia
dowodów co do okoliczności dotyczących bezpośrednio podatnika i odmowy przeprowadzenia badania należytej staranności Skarżącej,
- niezgodnym z prawdą twierdzeniem, jakoby Pan A. S. oraz [...]
nie sprawowali władztwa nad urządzenia do termicznego rozkładu odpadów metodą [...] niskotemperaturowej [...] i nie uzyskali jakiejkolwiek decyzji środowiskowej, podczas gdy:
i. A. S. uzyskał decyzję środowiskową wydaną przez Wójta Gminy B. [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., dotyczącą uruchomienia instalacji do termolizy odpadów organicznych w istniejących obiektach budowlanych na działce nr [...] obręb B. [...],
ii. Skarżąca uzyskała postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiej
Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] grudnia 2020 r. w zakresie pozwolenia przeciwpożarowego dotyczącego działalności polegającej na przetwarzaniu opon,
iii. Skarżąca ponosi wydatki na modernizację i naprawę urządzenia,
iv. Skarżąca zatrudnia pracownika, którego obowiązkiem jest obsługa urządzenia,
v. Skarżąca wykonuje testowe procesy za pomocą urządzenia, zaś uzyskane produkty
sprzedaje w sposób legalny i transparentny,
vi. Skarżąca zamierza w bliskiej przyszłości na podstawie ww. czynności i dokumentów rozpocząć pełną działalność w zakresie [...] za pośrednictwem urządzenia – w sposób samodzielny, bez uczestnictwa jakichkolwiek podmiotów trzecich, w imieniu własnym, bez zawierania umów dzierżawy i innych, podobnych umów,
- w konsekwencji czego nieprawdą jest twierdzenie o nieprzeniesieniu na [...] prawa do rozporządzania urządzeniem jak właściciel jak i nieprawdą jest twierdzenie, że [...] obecnie nie sprawuje realnego władztwa nad urządzeniem, a tym samym nieprawdziwe jest przyjęte przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej stanowisko, jakoby nie doszło do skutecznej dostawy towarów (urządzenia) na rzecz podatnika, co znajduje odzwierciedlenie w uchybieniu przepisom prawa materialnego,
- pominięcie w ustaleniach faktycznych tego, że wobec [...] żaden podmiot, w tym
[...] P. S.. z o.o., [...] II Sp. z o.o., [...] A. K. czy też P. S. nie zgłosił do dnia dzisiejszego jakiegokolwiek roszczenia – o charakterze cywilnym lub karnym – w zakresie nieprzysługiwania [...] prawa własności do urządzenia,
- stawianiem przed podatnikiem oczekiwań co do działań "weryfikacyjnych", które nie mają uzasadnienia w przepisach prawa,
4) art. 123 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady czynnego udziału podatnika w toku prowadzonego postępowania, przejawiające się oparciem rozstrzygnięcia o dowody zebrane bez czynnego udziału podatnika,
5) art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady przekonywania, ze względu
na brak przedstawienia rzetelnych podstaw podjętego rozstrzygnięcia,
6) art. 127 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, ze względu na mechaniczne zaakceptowanie argumentacji zawartej w decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B., z pominięciem autonomicznego, ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, a także z uwagi na istotną zmianę podstawy faktycznej rozstrzygnięcia względem decyzji pierwszoinstancyjnej, poprzez pominięcie stanowiska Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. wskazującego na trzy wykluczające się podstawy wydania tej decyzji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zignorował tę niespójność i utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną w oparciu o inną podstawę faktyczną niż wyrażona przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B.,
7) art. 194 § 1, art. 181 i art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie, że włączenie do akt sprawy decyzji wydanych w toku postępowań prowadzonych wobec P. S. i [...] II, wyłącza konieczność dokonania samodzielnej analizy i potwierdzenia prawdziwości okoliczności wynikających z inkorporowanych dokumentów, a nadto z uwagi na bezpodstawne przydawanie inkorporowanym do akt sprawy decyzjom waloru dokumentu urzędowego, w zakresie okoliczności faktycznych i oceny materiału dowodowego,
8) art. 191 Ordynacji podatkowej tj. przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę wybranych przez Organ dowodów, w tym poprzez nieuprawnione oparcie skarżonej decyzji m.in. o zeznania P. S. i B. W., podczas gdy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wie o tym, iż według P. S. toczy się postępowanie karne oraz że zarówno A. S. jak i przedstawiciele [...] i [...] II wskazują na to, że P. S. dopuścił się sfałszowania dokumentów i oszustwa zaś B. W. prowadził bliską współpracę z P. S., będąc rownież jego pełnomocnikiem. Powinno to doprowadzić do uznania zeznań P. S. i B.
W. za niewiarygodne i złożone wyłącznie w celu podjęcia własnej obrony
(w tym obrony P. S. przed toczącym się w jego sprawie postępowaniem karnym), a nie w celu wyjaśnienia rzeczywistego przebiegu zdarzeń,
9) art. 210 § 1 pkt 6 w związku z § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak prawidłowego
uzasadnienia faktycznego oraz prawnego decyzji,
10) art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że P. S. nie dokonał na rzecz [...] skutecznej dostawy towarów, i przez uzależnienie skuteczności dostawy towarów od przejścia cywilnoprawnej własności towaru, podczas gdy dostawa towarów koncentruje się wyłącznie na przeniesieniu prawa do rozporządzania towarem jak właściciel (tzw. ekonomiczna własność), a nie na przeniesieniu cywilnoprawnego prawa własności, które co prawda implikuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, ale nie jest jednocześnie do tego przeniesienia niezbędnie konieczne,
11) art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a w związku z art. 86 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług oraz w zw. z art. 167 oraz 168 Dyrektywy 2006/112/WE Rady
z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, poprzez bezpodstawne zakwestionowanie prawa Skarżącej do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez P. S., co doprowadziło do naruszenia zasady neutralności, mimo że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej:
- nie zidentyfikował w przedmiotowej sprawie oszustwa podatkowego,
- nie wskazał na rzekome korzyści, jakie miałaby odnieść Skarżąca,
- nie wskazał żadnego dowodu na rzekomą świadomość Skarżącej co do udziału
w rzekomym oszustwie podatkowym,
- nie wykazał braku zachowania przez Skarżącą należytej staranności
– przez co w konsekwencji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej niewłaściwie zastosował art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług oraz niewłaściwie nie zastosował art. 86 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług oraz w zw. z art. 167 oraz 168 Dyrektywy 2006/112/WE, 12) art. 112c ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 112b ustawy o podatku od towarów i usług poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, z uwagi na to, że skoro nie zostało wykazane oszustwo podatkowe oraz nie ziściły się przesłanki zastosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, to jednocześnie nie zostały ziszczone przesłanki uzasadniające zastosowanie ww. przepisów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2021 r. strona skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę.
Organ ustosunkował się do tego stanowiska w piśmie z [...] lipca 2021 r., podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Ponadto stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz. 1829), począwszy od 17 października 2020 r. miasto na prawach powiatu Bydgoszcz, będące siedzibą tut. Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. W związku z tym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 12 lipca 2021 r. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (k. 105 akt sądowych).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 22 października 2020 r. sygn. akt II FSK 1389/18 i II FSK 1600/18 w takiej sytuacji, skierowanie sprawy celem rozpoznana na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od zgody lub sprzeciwu strony. Podobnie orzekł NSA w postanowieniu z 1 grudnia 2020 r. sygn. akt II FSK 2207/18. Powyższe znajduje także oparcie w poglądzie zaprezentowanym w uchwale NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19.
Sąd w obecnym składzie ww. poglądy podziela. W konsekwencji skierowanie niniejszej sprawy na posiedzenie niejawne jest zgodne z prawem i nie ma charakteru dowolnego.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powyższych kryteriów, Sąd uznał, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przedmiotem sporu jest prawo Skarżącej do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury z [...] lutego 2017 r. wystawionej przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...] P. S., dokumentującej zakup urządzenia do termicznego przetwarzania odpadów metodą [...] niskotemperaturowej. Konsekwencją tego stanowiska organu było określenie Spółce nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości niższej niż deklarowana przez Spółkę oraz ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 112c u.p.t.u. To stanowisko organów obu instancji jest w całej rozciągłości kwestionowane przez Skarżącą.
Z zaskarżonej decyzji, jak też z odpowiedzi na skargę i późniejszego pisma wynika, że zdaniem organu Spółka nie ma prawa do odliczenia podatku, ponieważ wystawca faktury, pan P. S., nie nabył skutecznie własności maszyny od jej producenta [...] sp. z o.o., zatem nie będąc właścicielem maszyny nie mógł nią rozporządzać jak właściciel, a skarżąca Spółka o tym wiedziała.
Zdaniem Sądu stanowisko organu nie znajduje dostatecznego oparcia w przedstawionym materiale dowodowym co do obu tych kwestii, tj. organ ani nie miał dostatecznych powodów do kategorycznego stwierdzenia, że wystawca faktury pan P. S. nie był właścicielem maszyny, ani też nie jest dostatecznie ugruntowane w świetle zgromadzonego materiału stanowisko organu, że spółka miała świadomość uczestniczenia w transakcji, na mocy której nie dochodzi do nabycia przez nią własności maszyny.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zagadnienia nabycia prawa do rozporządzania maszyną jak właściciel przez wystawcę faktury, tj. pana P. S..
Nie uszło uwagi Sądu, że tę samą maszynę pan P. S. – zanim sprzedał ją Skarżącej - wcześniej uczynił przedmiotem transakcji z dwoma innymi podmiotami, co organ szczegółowo opisuje w decyzji (tamtym transakcjom organ również odmówił skuteczności). Jako przyczynę nieskuteczności dostawy ze strony pana P. S. na rzecz Skarżącej organ wskazuje jednak wyłącznie to, że pan P. S. nie nabył własności maszyny od jej producenta, tj. [...] sp. z o.o. Kwestię transakcji z dwoma innymi podmiotami (zbycia i następnie odkupienia od nich maszyny) należy zatem pozostawić poza zakresem rozważań jako zagadnienie nie mające znaczenia dla oceny prawidłowości stanowiska organu, że pan P. S. nie nabył własności maszyny od [...], dlatego nie mógł nią skutecznie rozporządzić na rzecz Skarżącej.
Organ za podstawę rozstrzygnięcia przyjmuje swoje ustalenie, że P. S. nie nabył maszyny od [...]. Zdaniem Sądu to ustalenie nie znajduje przekonującego oparcia w przedstawionym przez organ materiale dowodowym.
Organ swoje ustalenie opiera przede wszystkim na tym, że [...] nie wystawiła na rzecz P. S. faktury końcowej (a jedynie faktury zaliczkowe) oraz że przedstawiciele tej spółki wyrazili opinię, że pan P. S. nie miał prawa do rozporządzania maszyną jak właściciel.
Opinia wyrażona przez osoby reprezentujące spółkę [...] nie powinna być traktowana jako wyłączny i przesądzający dowód. Gdy wobec kontrahenta organy ściągania i organy podatkowe prowadzą postępowanie, sprzedawca maszyny może jako nikłe oceniać swoje szanse na odzyskanie od niego gotówki, natomiast odzyskanie maszyny nie wydaje się całkiem wykluczone. Organ nie poczynił zaś ustaleń pozwalających ponad wszelką wątpliwość poznać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy. Niewątpliwym jest bowiem, że [...] i P. S. wiązała ustna umowa (tak wynika z zeznań cytowanych przez organ i organ istnienie takiej ustnej umowy przyjmuje). Mimo że maszyna została przez [...] przetransportowana do P. S., zmontowana i uruchomiona, mimo że P. S. dokonywał wpłat (ponad 1 ml zł) na poczet ceny i otrzymywał faktury zaliczkowe – to organ mimo wszystko twierdzi, że nie miała miejsca umowa sprzedaży. Twierdzeniu organu o braku umowy sprzedaży i o braku przejścia własności nie towarzyszy żadna alternatywna (w stosunku do sprzedaży), konstruktywna koncepcja, dlaczego w takim razie producent dostarczył maszynę P. S., przyjmował jego wpłaty, wystawiał faktury zaliczkowe i nigdy nie zażądał zwrotu maszyny. Cała koncepcja organu wydaje się być oparta na użytym przez przedstawiciela spółki [...] słowie, że maszynę przekazano "warunkowo". Jednak z materiału dowodowego nie wynika, aby przedstawiciel spółki dokonywał tym samym precyzyjnej wykładni umowy, której to umowy – na dodatek – nie ma na piśmie. Na marginesie, zdaniem Sądu sformułowanie o "warunkowym" przekazaniu maszyny świadczy o istnieniu między stronami jakichś uzgodnień, lecz organ nie ustalił precyzyjnie, jakie one były.
Ze zgromadzonego materiału rysuje się taki obraz, że Spółka [...] nie otrzymała od P. S. takiej kwoty, jakiej oczekiwała za maszynę, stąd nie dziwi jej stanowisko, że P. S. jej zdaniem nie powinien maszyną rozporządzać jak właściciel. Powstaje jednak pytanie, czy taka ocena ma jakąkolwiek prawną podbudowę.
Maszyna została przez spółkę [...] dostarczona i zamontowana. Organ nie wysuwa koncepcji, aby miała miejsce umowa najmu, dzierżawy czy użyczenia. Zarazem jednak twierdzi, że P. S. był posiadaczem zależnym maszyny. Faktury zaliczkowe i towarzyszące im wpłaty w połączeniu z wydaniem rzeczy przemawiają zdaniem Sądu raczej za tym, że miała miejsce umowa sprzedaży. Zgodnie z art. 535 § 1 k.c. elementami istotnymi umowy sprzedaży są zobowiązanie do zapłaty ceny (a nie sama zapłata) oraz zobowiązanie do przeniesienia własności rzeczy. Trudno jest ignorować treść art. 155 § 1 k.c., zgodnie z którym "Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły". Z kolei w myśl art. 155 § 2 k.c., "Jeżeli przedmiotem umowy zobowiązującej do przeniesienia własności są rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, do przeniesienia własności potrzebne jest przeniesienie posiadania rzeczy." Stan rzeczy istniejący między [...] a P. S. był taki, że doszło do wydania rzeczy i zapłaty kwot ponad 1,2 mln zł. Taki stan utrzymywał się co najmniej od dostarczenia maszyny P. S. do wystawienia faktury przez [...] na rzecz Skarżącej (prawie 2 lata), i z ustaleń organu nie wynika, aby potem [...] podjęła jakieś kroki wobec [...] . Trudno w tej sytuacji zakładać, że była to sytuacja bezumowna. W wypadku rzeczy oznaczonej co do tożsamości (tak jak w przypadku spornej maszyny), własność przechodzi już na skutek zawarcia umowy, zaś w niniejszej sprawie wątpliwości niweluje fakt, że rzecz wydano. Jeśli mimo wydania rzeczy i zapłaty [...] zł (nawet jeśli nie miała to być cała cena) organ uważa, że własność nie przeszła, to powinien wyraźnie wypowiedzieć się w kwestii tego, czy 1) umowa sprzedaży w ogóle nie miała miejsca, nawet ustnie; lub 2) umowa sprzedaży miała miejsce, ale własność nie przeszła na kupującego wobec braku uiszczenia całej ceny lub też na mocy wyraźnego zastrzeżenia między stronami.
Koncepcja całkowitego braku umowy sprzedaży jest trudna do obrony wobec wydania rzeczy, wpłat (w sumie, przelewami kwota [...]zł), wystawiania faktur zaliczkowych oraz tego, że dostawca maszyny nie upomniał się o jej zwrot ani – jak wynika z ustalonego stanu faktycznego – nie zwrócił otrzymanych od P. S. pieniędzy. Jeśli zaś chodzić miałoby o drugą ewentualność tj. sytuację taką, że ustna umowa sprzedaży miałaby zastrzegać prawo własności dla sprzedawcy do czasu uiszczenia całej ceny, to organ nie wskazuje na okoliczności, które tę koncepcję pozwalałyby przyjąć. Zgodnie z art. 589 k.c., sprzedawca może zastrzec sobie własność sprzedanej rzeczy ruchomej aż do uiszczenia ceny. Istotny jednak byłby tu przepis art. 590 § 1 k.c., a mianowicie: "Jeżeli rzecz zostaje kupującemu wydana, zastrzeżenie własności powinno być stwierdzone pismem." Na gruncie niniejszej sprawy organ nie powołuje się na to, że zastrzeżenie własności miało miejsce (przy czym z całą pewnością nie miało formy pisemnej); nie powołuje się też na to spółka [...]. Organ wydaje się zatem opierać jednoznacznie na koncepcji, że umowa sprzedaży – nawet w formie ustnej – nie została w ogóle zawarta.
Twierdzeniu organu, że P. S. był posiadaczem zależnym maszyny, nie towarzyszy sprecyzowanie, jaka zdaniem organu relacja prawna zachodziła między [...] a P. S..
Reasumując, organ wydaje się przyjmować koncepcję całkowitego braku ustnej umowy sprzedaży, jednak w ocenie sądu nie przedstawił przekonujących dowodów ani argumentacji, które pozwalałyby zgodzić się z tym, że takiej umowy nie było. O braku przeniesienia prawa do dysponowania towarem jak właściciel nie może świadczyć samo niewystawienie faktury końcowej oraz to, że sprzedawca czuje się finansowo niezaspokojony. To nie faktura decyduje o przeniesieniu własności, lecz treść stosunku prawnego istniejącego między stronami, złożone przez nich oświadczenia woli. Przy braku pisemnej umowy, nie bez znaczenia jest rzeczywisty przebieg zdarzeń między stronami, na podstawie którego można wnioskować o ich zamiarach. Zastana sytuacja faktyczna między stronami zawiera zbyt dużo elementów przemawiających za tym, że strony zawarły ustną umowę sprzedaży (wydanie rzeczy, faktury zaliczkowe, zapłata kwoty [...]zł przez [...], pokrywającej wszystkie 8 faktur zaliczkowych; wreszcie brak żądania zwrotu maszyny przez [...] i jednocześnie zbyt słabe są poszlaki pozwalające organowi apriorycznie przyjąć, że umowy sprzedaży nie było. Zresztą, zdaniem Sądu zasady doświadczenia życiowego sprzeciwiają się przyjęciu tezy, że strony dokonują wzajemnych świadczeń na swoją rzecz o wartości przekraczającej 1 mln zł, nie zawarłszy uprzednio żadnej umowy.
Podkreślenia wymaga, że spółka [...] przetransportowała urządzenie w miejsce wskazane przez P. S. i dokonała jego montażu w kwietniu i maju 2015 r., a sporną fakturę na rzecz Skarżącej P. S. wystawił [...] lutego 2017 r. Do tamtej pory spółka [...] nie podjęła wobec P. S. kroków, które zmierzałyby do wyegzekwowania pozostałej części ceny ani zwrotu maszyny. Zdaniem Sądu ten utrzymujący się tak długo między stronami stan nie wzmacnia koncepcji organu o braku umowy i o braku przeniesienia prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel.
Należy zwrócić uwagę na to, że wyjaśnienia spółki [...], cytowane przez organ, wskazują na istnienie ustnej umowy. W aktach sprawy znajduje się decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] lutego 2020 r., wydana wobec P. S.. W niniejszej sprawie organ podtrzymuje konkluzje, które z tej decyzji wynikają. Decyzja z [...] lutego 2020 r. wydana wobec P. S. dotyczy w szczególności zakwestionowania przez organ skuteczności zakupu przez P. S. spornej maszyny od [...], tj. transakcji o jedno ogniwo wcześniejszej niż ta, która została zawarta przez P. S. ze Skarżącą. W niniejszej sprawie, odmawiając Skarżącej prawa do odliczenia podatku, organ powołuje się zatem właśnie na swoje stanowisko, zajęte w decyzji z [...] lutego 2020 r. Na s. 19 tej decyzji (z [...] lutego 2020 r). organ cytuje wyjaśnienia spółki [...] odnośnie do sprzedaży spornej maszyny P. S.. Organ cytuje m.in., że: "po negocjacjach cenowych cena ostateczna uzgodniona została na poziomie [...] zł. Spółka [...] nie otrzymała pełnej zapłaty za urządzenie". W ocenie Sądu słowa te nie świadczą o braku umowy sprzedaży, lecz raczej o tym, że ustna umowa sprzedaży istniała, tylko zdaniem sprzedającego cena nie została w całości zapłacona. Dalej, organ cytując wyjaśnienia spółki [...] podaje, że "sprzedaż maszyny bazowała na umowie ustnej i na podstawie tej umowy były wystawiane faktury zaliczkowe". Te samy frazy organ cytuje w decyzji wydanej wobec Skarżącej.
Na s. 21 tej samej decyzji (adresowanej do P. S.) organ odnosząc się do transakcji zakupu spornej maszyny przez P. S. od [...] podaje m.in., że spółka przedłożyła kilka projektów ostatecznych umów, z których żadna nie została ostatecznie podpisana. Organ relacjonuje też pismo spółki, w którym podaje ona, że "w październiku 2014 r. pojawiła się kolejna propozycja rozwiązania umowy sprzedaży"; z kontekstu wynika, że propozycja ta wyszła od spółki [...]. Zdaniem Sądu również i to wskazuje to na istnienie umowy sprzedaży.
Wyjaśnienia spółki [...], na które powołuje się organ, stanowią dowód, podobnie jak decyzja z [...] lutego 2020 r. Sąd nie jest jednak związany wnioskami, jakie z materiału dowodowego organ wyciągnął dla potrzeb innej sprawy.
Zaprezentowane w odniesieniu do niniejszej sprawy ustalenie organu, że do zwarcia ustnej umowy sprzedaży pomiędzy [...] a P. S. nie doszło, a co za tym idzie, że własność urządzenia nie przeszła na P. S., zdaniem Sądu, w świetle wszystkiego co wyżej powiedziano, jest co najmniej przedwczesne i jako nie wynikające ze zgromadzonego materiału, narusza art. 191 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Prezentując powyższe stanowisko Sąd nie ocenia tego, czy spółka [...] ma podstawy aby czuć się oszukana, tak samo jak Sąd nie ocenia rzetelności postępowania P. S. w kontaktach biznesowych. Sąd ogranicza się wyłącznie do stwierdzenia, że kluczowe dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji stanowisko organu co do nienabycia przez P. S. własności od [...] Green Energy nie wynika z przedstawionego materiału dowodowego.
Ponownie rozpatrując odwołanie spółki organ weźmie pod uwagę powyższe stanowisko Sądu co do braku w dotychczas zebranym materiale przekonujących dowodów pozwalających przyjąć, że między [...] a P. S. nie doszło do przeniesienia własności, a tym samym dostawy towaru rozumianej jako przeniesienie prawa do dysponowania nim jak właściciel w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 u.p.t.u. W konsekwencji nie znajduje również oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że P. S. nie mógł skutecznie dokonać dostawy spornej maszyny na rzecz Skarżącej Spółki.
W dalszej kolejności Sąd ustosunkuje się do twierdzeń organu, że skarżąca Spółka miała świadomość uczestniczenia w transakcji z podmiotem, który nie miał prawa do dysponowania sporną maszyną jak właściciel.
Co prawda, wobec zajętego przez Sąd stanowiska w kwestii nieudowodnienia przez organ, iż umowa między [...] a P. S. nie miała miejsca, kwestia dobrej wiary Skarżącej na obecnym etapie byłaby pozbawiona znaczenia. Jednak na wypadek gdyby organ ponownie rozpatrując sprawę zgromadził dalsze dowody, pozwalające w sumie przyjąć, że P. S. istotnie nie miał prawa rozporządzania maszyną – kwestia świadomości (dobrej wiary) Skarżącej nabrałaby znaczenia, toteż Sąd się do niej obecnie ustosunkuje biorąc pod uwagę dotychczas zgromadzony materiał dowodowy.
Prezesem Skarżącej spółki jest A. S.. Sporna maszyna od chwili jej zamontowania przez spółkę [...] w kwietniu-maju 2015 r. znajdowała się w hali, wynajmowanej przez P. S. od ojca pana A. S. – tj. J. S.. Pan A. S. niejako z pierwszej ręki mógł czerpać wiedzę o istnieniu maszyny i o tym, że znajdowała się ona w dyspozycji P. S..
Organ przypisując skarżącej spółce (jej prezesowi) świadomość co do tego, że P. S. nie jest właścicielem maszyny, wskazuje na to, że w okresie gdy P. S. sprzedawał maszynę Skarżącej, była ona (w świetle dokumentacji, uznawanej zresztą przez organ za nierzetelną) własnością nie P. S., lecz spółki [...] II (prezes: M. J.). Zdaniem Sądu jednak organ popada tu w sprzeczność. Powodem zakwestionowania prawa Skarżącej do odliczenia podatku z faktury wystawionej przez P. S. jest w świetle decyzji to, że P. S. skutecznie nie nabył urządzenia od producenta tj. [...], nie zaś to, że P. S. sprzedał urządzenie komu innemu i nie odkupił go do dnia wystawienia faktury na rzecz Skarżącej. Tego podmiotu trzeciego (spółki [...] II, w imieniu której działał M. J.) organ nie uznaje za właściciela maszyny w jakimkolwiek momencie; zakup maszyny przez niego od P. S. organ w innej decyzji zakwestionował zresztą z tego samego powodu, co transakcję zawartą przez Skarżącą z P. S., tj. z tego powodu, że P. S. nie nabył maszyny od [...]. Zatem, aby zarzucić Skarżącej świadomość uczestniczenia w transakcji, która nie stanowi realnego przeniesienia prawa do dysponowania towarem jak właściciel, organ musiałby udowodnić skarżącej spółce świadomość tego, że maszyna nadal należy do producenta, tj. [...], a nie do P. S.. Wywody organu odnoszące się do tego, że prezes Skarżącej powinien był wiedzieć o roli spółki [...] II i M. J. – są pozbawione znaczenia prawnego, skoro sam organ kwestionuje to, że spółka [...] II kiedykolwiek nabyła maszynę od P. S..
Zdaniem organu to nienabycie własności od [...] było realną przyczyną tego, że P. S. nie mógł skutecznie sprzedać maszyny Skarżącej i co za tym idzie, przyczyną tego, że Skarżąca nie ma prawa do odliczenia podatku. Jeśli zaś chodzi o potencjalną świadomość Skarżącej co do tego, że P. S. – rzekomo lub naprawdę – skutecznie nie nabył maszyny od [...], to w decyzji organ się co do tego nie wypowiada. W tej sytuacji bezpodstawna jest ocena organu co do świadomości Skarżącej, że P. S. nie był właścicielem maszyny. Organ nie może tego "skażenia" świadomości Skarżącej budować poprzez nawiązanie do transakcji P. S. ze spółką [...] II ([...] której to transakcji organ sam nie uznaje.
Dobrej wiary Skarżącej nie podważa także i to, że: dokonała ona w całości zapłaty na rzecz P. S. (przelewem) za maszynę; sama złożyła doniesienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, gdy nabrała podejrzeń co do rzetelności P. S..
Za sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego Sąd uważa założenie, że Skarżąca zapłaciłaby P. S. za maszynę kwotę [...]zł netto plus [...] zł VAT, mając choćby podejrzenie co do tego, że to nie on, lecz spółka [...] II lub ktokolwiek inny jest właścicielem maszyny. W takiej sytuacji bez logicznej odpowiedzi pozostawałoby pytanie, jakiej korzyści z takiej transakcji skarżąca spółka miałaby się spodziewać, tym bardziej że o swoich podejrzeniach niedługo po transakcji powiadomiła organy ścigania. Reasumując, ocenę, że przystępując do transakcji Skarżąca miała lub choćby powinna mieć świadomość, iż P. S. nie jest właścicielem sprzedawanego urządzenia, Sąd uznaje za ustalenie naruszające art. 191 O.p. To naruszenie mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy w razie uznania, że P. S. – jak przyjmują organy – nie miał prawa do dysponowania maszyną jak właściciel, a zatem że nie mógł tego prawa przenieść na Skarżącą. Rozpatrując sprawę ponownie, organ będzie zobowiązany uwzględnić powyższe stanowisko Sądu.
Podsumowując, o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji przesądziło stwierdzone naruszenie art. 191 O.p., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu stanowisko organu nie znajduje dostatecznego oparcia w przedstawionym materiale dowodowym co do obu spornych kwestii natury faktycznej, tj. organ ani nie miał dostatecznych powodów do kategorycznego stwierdzenia, że wystawca faktury pan P. S. nie nabył prawa do dysponowania maszyną jak właściciel i dlatego nie mógł tego prawa przenieść na Skarżącą, ani też nie jest dostatecznie ugruntowane w świetle zgromadzonego materiału stanowisko organu, że spółka miała świadomość uczestniczenia w transakcji, na mocy której nie dochodzi do nabycia przez nią własności maszyny.
Konsekwencją naruszenia art. 191 O.p. była bezpodstawna odmowa Skarżącej prawa do odliczenia podatku wynikającego z zakwestionowanej faktury, tj. naruszenie art. 86 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.t.u., naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) u.p.t.u. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie oraz bezpodstawne w tej sytuacji ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 112c u.p.t.u.
Organ nie kwestionuje tego, że sporna maszyna była przez Skarżącą nabywana do celów związanych z działalnością gospodarczą, a zatem nie ma potrzeby analizowania tej kwestii.
Pozostałe zarzuty skargi, odnoszące się w szczególności do sposobu prowadzenia postępowania, Sąd uznaje za bezzasadne.
Z przedstawionych wyżej powodów zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło