II GZ 244/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 252/21 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. G. na czynność Prezydenta Miasta Jastrzębie- Zdrój z dnia [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie. I Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. Prezydent Miasta Jastrzębie-Zdrój wydał K. G. (dalej jako: "skarżący:) dokument prawa jazdy kategorii AM/B1/B/B+E/T. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 2 lipca 2019 r. Skarżący pismem z dnia 10 lutego 2021 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na czynność Prezydenta Miasta Jastrzębie- Zdrój z dnia [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazał, że informację, iż wpis terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami nabytych przed uzyskaniem uprawnień kategorii B+E jest zgodny z prawem, skarżący otrzymał od pracownika organu. Zatem skarżący, jako osoba nieposiadająca wykształcenia prawniczego, nie mógł wiedzieć, że pouczenie to jest błędne. Jednocześnie oświadczył, że dopiero 3 lutego 2021 r. z przekazów medialnych powziął wiadomość, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, stanowisko pełnomocnika organu było nieprawidłowe. Postanowieniem z dnia 17 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 252/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że brak jest przesłanek dla przyjęcia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Sąd wyjaśnił, że w niniejszej sprawie skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, uzasadniając swój wniosek tym, że dopiero 3 lutego 2021 r., z informacji medialnych, powziął widomość, że wpisanie terminu uprawnień do kierowania pojazdami nabytych przed uzyskaniem uprawnień kategorii B+E jest niezgodne z prawem. Przy czym skarga miała dotyczyć czynności materialno-technicznej, do której znalazł zastosowanie art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."). Oznacza to, iż skoro zaskarżoną czynnością miało być dokonanie odpowiedniego wpisu w dokumencie prawa jazdy, to dniem, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności będzie dzień odebrania przez niego tegoż prawa jazdy. Co za tym idzie termin ustawowy do zaskarżenia ewentualnej czynność materialno-technicznej upłynął skarżącemu 1 sierpnia 2019 r., gdyż 2 lipca 2019 r. odebrał prawo jazdy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylnie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, tj. art. 53 § 2 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu, pomimo tego, że uchybienie temu terminowi nastąpiło bez winy skarżącego. II Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. O braku winy można mówić, gdy wnioskodawca dopełnił obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Dokonanie oceny wystąpienia tej przesłanki musi nastąpić na podstawie wszystkich okoliczności konkretnej sprawy i z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można i należy wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd ocenia, zatem, czy strona uprawdopodobniła okoliczności, które powołała na usprawiedliwienie opóźnienia w dokonaniu czynności procesowej oraz czy te okoliczności są tego rodzaju, że nie można przypisać winy za to opóźnienie. Zaznaczyć należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W orzecznictwie przyjęto, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie można mówić o uprawdopodobnieniu przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Podnoszone przez skarżącego przyczyny uchybienia terminu – błędna informacja otrzymana od pracownika organu o tym, że wpis terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami nabytych przed uzyskaniem uprawnień kategorii B+E jest zgodny z prawem, a następnie powzięcie wiadomości z informacji medialnych, że czynność ta jest jednak niezgodna z prawem, nie uzasadnia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W sprawie nie można przyjąć, aby uchybienie terminu do wniesienia skargi było niezawinione. O braku winy można by mówić, gdyby, strona nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku nie była w stanie usunąć przeszkody w dochowaniu terminu do wniesienia skargi. Tymczasem w niniejszej sprawie skarga dotyczyć miała czynności materialno-technicznej. Termin ustawowy do zaskarżenia czynności materialno-technicznej, tj. dokonania odpowiedniego wpisu w dokumencie prawa jazdy, zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. upłynął skarżącemu w dniu 1 sierpnia 2019 r., gdyż w dniu 2 lipca 2019 r. odebrał prawo jazdy. Skarżący twierdzi natomiast, że dopiero w dniu 3 lutego 2021 r., z informacji medialnych, powziął widomość, że wpisanie terminu uprawnień do kierowania pojazdami nabytych przed uzyskaniem uprawnień kategorii B+E jest niezgodne z prawem. Niemniej przyczyna ta nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. W szczególności brak jest podstaw do przywrócenia terminu z uwagi na nieznajomość przez skarżącego prawa (por. postanowienia NSA: z dnia 12 stycznia 2016 r., II OZ 1369/15; z dnia 28 listopada 2012 r., I OZ 869/12; z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08, dostępne w bazie orzeczeń CBOIS). Ponadto, skarżący na żadnym etapie postępowania nie przedstawił dowodów na poparcie swoich twierdzeń, iż od pracownika organu otrzymał błędne pouczenie w kwestii zgodności z prawem wpisu terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami nabytych przed uzyskaniem uprawnień kategorii B+E. Tym samym, słusznie uznał Sąd pierwszej instancji, że brak było przesłanek dla przyjęcia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji