II SA/Op 355/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz - spr. po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu w przedmiocie niewłaściwego sposobu doręczania korespondencji postanawia odrzucić skargę. M. P. (zwany dalej: "skarżącym") złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na działania Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu (zwanego dalej także: "organem"). W skardze zarzucił, że VIII Wydział Wizytacyjny, Prezes i Wiceprezes Sądu Okręgowego w Opolu niewłaściwie adresowali kierowane do skarżącego przesyłki za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Karnego nr [...]. Na tej podstawie skarżący wniósł "o interwencję i nakazanie pozwanemu kierowanie korespondencji do mnie osobiście". Jednocześnie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi. Sprawa dotycząca przyznania prawa pomocy została zarejestrowana pod sygn. akt II SPP/Op 39/21. Natomiast skarga została zarejestrowana w Dzienniku korespondencji Sądu pod nr II DK/Op 24/21, a następnie - celem nadania jej prawidłowego biegu - przesłana do Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu z informacją o obowiązku zwrotu skargi w terminie 30 dni, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Po przekazaniu przez organ odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych sprawy skarga została zarejestrowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SA/Op 355/21. W odpowiedzi na skargę, Prezes Sądu Opolu w Opolu wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie skargi w całości. Wskazał, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi w przedmiocie badania prawidłowości (legalności) działania sądu powszechnego w zakresie doręczania korespondencji osobom pozbawionym wolności w toku prowadzonych czynności procesowych. Pismem z dnia 16 czerwca 2021 r., skarżący rozszerzył zakres wniosku o przyznanie prawa pomocy, żądając dodatkowo ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Postanowieniem z dnia 26 lipca 2021 r., sygn. akt II SPP/Op 39/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność jego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. art. 3 § 2 P.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeracjami z art. 3 P.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 P.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Analizując kwestię właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi wniesionej w sprawie o sygn. akt II SA/Op 355/21 wskazać trzeba, że skarżący objął skargą działania Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu w przedmiocie niewłaściwego doręczania korespondencji. Ocena treści skargi uprawnia stwierdzenie, że stanowi ona wyraz niezadowolenia skarżącego z działalności Prezesa Sądu w zakresie doręczania korespondencji i stanowi skargę wniesioną w trybie art. 41a u.s.p. Zgodnie natomiast z art. 41b u.s.p. organem właściwym do rozpatrzenia skargi lub wniosku, dotyczących działalności sądu, jest prezes sądu (§ 1). Jeżeli skarga lub wniosek dotyczą działalności sądu okręgowego i sądu rejonowego, organem właściwym do rozpatrzenia jest prezes sądu okręgowego. Jeżeli skarga lub wniosek dotyczą działalności sądu apelacyjnego i sądu okręgowego, organem właściwym do rozpatrzenia jest prezes sądu apelacyjnego (§ 2). Organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności prezesa sądu rejonowego jest prezes sądu okręgowego, działalności prezesa sądu okręgowego - prezes sądu apelacyjnego, a działalności prezesa sądu apelacyjnego - Krajowa Rada Sądownictwa (§ 3). Z powyższego jednoznacznie wynika, że rozpoznanie wniesionej przez M. P. skargi nie należy do kognicji sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że czynności - niezależnie od formy - podejmowane w trybie właściwym dla rozpatrywania skarg i wniosków na działalność organów administracji (także właściwych organów sądów w zakresie ich działalności administracyjnej) nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 P.p.s.a. i stąd nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Skarga na działalność sądu rejonowego lub prezesa sądu rejonowego podlega rozpoznaniu na podstawie powołanych powyżej przepisów u.s.p. oraz wydanego na podstawie art. 41e u.s.p. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie skarg i wniosków dotyczących działalności sądów powszechnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 524). Stosownie do powyższego, Sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, ponieważ jej przedmiot nie mieści się w zakresie kognicji tego sądu, wyznaczonego przede wszystkim treścią art. 3 P.p.s.a. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie jest właściwy do rozpoznania skargi, to należało ją uznać za niedopuszczalną, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., w świetle którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. O powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji.