I OZ 213/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1115/21 o odrzuceniu skargi M. S. w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Wojewody M. z dnia 4 września 2020 r. nr 2[...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie: Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2021 r. I SA/Wa 1115/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. S.(dalej jako skarżący) na decyzję Wojewody M. z dnia 4 września 2021 r. 2[...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Odrzucenie skargi nastąpiło na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej "p.p.s.a." W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że przedmiotowa skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. Decyzja została bowiem prawidłowo doręczona skarżącemu w dniu 25 września 2020 r., w trybie art. 44 § 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej "k.p.a.", a skarga została nadana w placówce pocztowej w dniu 26 kwietnia 2021 r., podczas gdy trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 26 października 2020 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł skarżący, zaskarżając je, wnosząc o uchylenie i nadanie skardze dalszego biegu Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W sprawie niniejszej Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę uznając, że została ona wniesiona po upływie terminu. Zdaniem Sądu decyzja z dnia 4 września 2020 r. została skarżącemu doręczona w trybie art. 44 § 4 k.p.a. w dniu 25 września 2020 r., zatem termin do skutecznego wniesienia skargi upłynął z dniem 26 października 2020 r. Natomiast skarga została wniesiona w dniu 28 kwietnia 2021 r. W dziale I rozdział 8 k.p.a. ustawodawca wskazał na sposoby doręczenia pism. Jednym ze sposób jest doręczenie pism w trybie art. 44 k.p.a. W przypadku spełnienia warunków wskazanych w tym przepisie przyjmuje się, że pismo zostało skutecznie doręczone. Żeby jednak doszło do skutecznego doręczenia pisma w tym trybie, musi istnieć pewność, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2019 r. II OSK 3136/18). W niniejszej sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z takim prawidłowym zawiadomieniem mamy do czynienia. Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca decyzję z dnia 4 września 2020 r. została prawidłowo zaadresowana. A zatem nie można było przyjąć, iż ww. decyzja została skarżącemu doręczona nieskutecznie w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Fikcja prawna doręczenia ma bowiem miejsce tylko wtedy, gdy doręczenie było prawidłowe, a adresat nie podjął przesyłki z placówki pocztowej w ustawowym terminie. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 § 1 p.p.s.a.). Przepis ten określając termin do wniesienia skargi, określa początek jego biegu w przypadku doręczenia rozstrzygnięcia skarżącemu. Uznać należy, iż aktualny w tej kwestii jest pogląd wyrażony na gruncie nieobowiązującej już ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), zgodnie z którym skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu i któremu nie doręczono decyzji, może skorzystać z uprawnienia złożenia skargi w ciągu 30 dni od daty doręczenia decyzji innej stronie postępowania administracyjnego. O ile z tego uprawnienia nie skorzysta, nie może skutecznie domagać się sądowej kontroli decyzji administracyjnej, chyba że w złożonym w wymaganym terminie wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy (por. postanowienie WSA w Opolu z 15 maja 2006 r. II SA/Op 65/06). Zasadniczo, zgodnie z treścią art. 110 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzją jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. W sprawie decyzja została skutecznie doręczona pozostałym stronom postępowania administracyjnego, zatem weszła do obrotu prawnego wywołując skutki wobec jej adresatów i innych uczestników obrotu prawnego. To wywołanie skutków prawnych polega także na zastosowaniu specjalnej regulacji, dla sytuacji polegającej na pozbawieniu strony udziału w postępowaniu. Przez pozbawienie strony udziału w postępowaniu należy rozumieć także przypadki, gdy stronie nie doręczono decyzji. Dotyczy to m.in. spraw, w których występuje wielość stron, gdy jednej ze stron nie doręczono decyzji. W konsekwencji skarżący, któremu nie doręczono decyzji, mógł wnieść skutecznie skargę w terminie otwartym dla pozostałych stron postępowania. Oprócz skarżącego, stronami postępowania odwoławczego był jeszcze jeden podmiot, któremu organ odwoławczy doręczył decyzję w dniu 4 sierpnia 2020 r. Zatem wniesienie skargi przez skarżącego w dniu 28 kwietnia 2021 r. (okoliczność niesporna w sprawie), nastąpiło już po upływie terminu 30 dni liczonego od dnia 4 sierpnia 2020 r. W tej sytuacji należało przychylić się do stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że przedmiotowa skarga została wniesiona już po upływie terminu. Wniesienie skargi po upływie terminu, jak w sprawie niniejszej, skutkuje odrzuceniem skargi, chyba że skarżący złoży skuteczny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Tego jednak skarżący nie uczynił. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji o oddaleniu zażalenia.