II SAB/Op 17/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz - spr. po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A w [...] na bezczynność Starosty Oleskiego w przedmiocie uchylenia decyzji i ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia nieruchomości, z mocy prawa, przez Skarb Państwa postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. . A. M., określający się jako Prezes Zarządu i działający w imieniu Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w [...], wniósł pismem z dnia 25 lutego 2021 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Starosty Oleskiego (zwanego dalej także: "organem"), domagając się uchylenia wydanej przez ww. organ decyzji z dnia 11 lipca 2018 r., nr [...] i ponowne przeprowadzenie postępowania. Z akt sprawy wynika, że decyzja z dnia 11 lipca 2018 r. została wydana na podstawie art. 9 ust. 2b i 2i w związku z art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 1997 r. Nr 121 poz. 770, z późn. zm.) oraz art. 104 i 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.; obecnie Dz. U. z 2021 r. poz. 735) - zwanej dalej: "K.p.a." i w jej wyniku Starosta Oleski stwierdził nieodpłatne nabycie przez Skarb Państwa, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 2016 r. nieruchomości pozostałych po wykreślonej z Krajowego Rejestru Sądowego - Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w [...], które to nieruchomości zostały opisane w przedstawionej w decyzji tabeli, w pozycjach od 1-100. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że od decyzji nie zostało wniesione odwołanie i stała się ostateczna z dniem 26 lipca 2018 r. Powyższa skarga została zarejestrowana w dzienniku korespondencji Wydziału II WSA w Opolu pod nr II DK/Op 7/21, a następnie - celem nadania jej prawidłowego biegu - przesłana do Starosty Oleskiego z informacją o obowiązku zwrotu skargi w terminie 30 dni, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Po przekazaniu przez organ odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych sprawy, skarga została zarejestrowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SAB/Op 17/21 i stanowi przedmiot niniejszego postanowienia. Na skutek zarządzenia z dnia 30 marca 2021 r. Przewodniczącego Wydziału II, wezwano stronę skarżącą do: - wskazania numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym strony skarżącej; - wykazania, stosownie do art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) zwanej dalej: "P.p.s.a.", że osoba podpisująca skargę jest umocowana do działania w imieniu skarżącej Spółdzielni i w tym celu przedłożenie dokumentu potwierdzającego takie umocowanie np. aktualnego, pełnego odpisu z KRS lub odpisu z KRS aktualnego na dzień wniesienia skargi; - do wykazania, że przed wniesieniem skargi na bezczynność Starosty Oleskiego w przedmiocie uchylenia decyzji i ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia nieruchomości, z mocy prawa, przez Skarb Państwa, strona skarżąca wyczerpała tryb z art. 37 K.p.a. i w tym celu nadesłanie kopii ponaglenia wystosowanego przed wniesieniem skargi wraz z dowodem potwierdzającym jego wniesienie (np. dowód nadania na poczcie lub prezentata z datą wpływu do organu); - uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Powyższe wezwania zawierały pouczenie, że niezastosowanie się do ich treści w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwań, spowoduje odrzucenie skargi. Zostały one doręczone stronie skarżącej w dniu 8 kwietnia 2021 r. (por. pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki, k-31 akt), a odpowiedzi na nie udzielił A. M. w piśmie z dnia 14 kwietnia 2021 r. (nadesłanym za pośrednictwem przesyłki pocztowej w dniu 15 kwietnia 2021 r., k 35-52 akt). Stwierdził, że strona skarżąca nie posiada jeszcze nadanego numeru KRS, bowiem postępowanie rejestracyjne "zostało zawieszone" do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej wniesionej przez stronę skarżącą. Na poparcie czego, dołączył do akt sprawy odpis postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt Ts 97/18 o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu w sprawie skargi Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w [...] dotyczącej zgodności z prawem art. 9 ust. 2a ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym z art. 22, art. 45 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także art. 9 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 oraz art. 21 ust. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ze stron internetowych Trybunału Konstytucyjnego wynika, że sprawa ta jest w toku. W piśmie z dnia 14 kwietnia 2021 r., Prezes Zarządu Spółdzielni podniósł także, że Spółdzielnia jest aktywnym podmiotem gospodarczym, a także jest podatnikiem VAT. Wskazał także, że przed wniesieniem skargi do Sądu, strona skarżąca wyczerpała tryb zaskarżenia z art. 37 K.p.a., tj. wniosła ponaglenie, na poparcie czego przedłożył odpis pisma z dnia 1 lutego 2021 r. skierowanego do Starosty Oleskiego (por., k-48 i 49 akt). Do akt sprawy dołączył także kserokopię odpisu poświadczonego z rejestru spółdzielni Dział A-"RS", z dnia 18 września 2002 r., wydanego przez Sąd Rejonowy w [...]. Z akt sprawy wynika, że w dniu 14 kwietnia 2021 r. w sprawie uiszczono wpis od skargi w wysokości 100 zł (por. wyciąg bankowy, k-32 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę Starosta Oleski podniósł, że skargę wniósł A. M., a nie Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w [...]. Odnosząc się do zarzutu bezczynności, Starosta Oleski podtrzymał merytoryczne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że ustawą z dnia 20 lipca 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sadowym wprowadzono dla podmiotów gospodarczych obowiązek przerejestrowania do nowego krajowego rejestru sądowego. Ustawa ta była kilkukrotnie nowelizowana przez ustawodawcę, który wydłużał termin wyznaczony na dokonanie przerejestrowania z dawnego Rejestru Handlowego B (RHB). Organ wskazał na uzasadnienie ustawodawcy wprowadzającego te zmiany legislacyjne, który stwierdził, że okres ponad 13 lat liczony od dnia wejścia w życie ustawy o KRS był okresem w zupełności wystarczającym, aby przy zachowaniu minimum staranności doszło do złożenia wniosku o wpis podmiotu do nowego rejestru - Krajowego Rejestru Sądowego. Organ podniósł, że wydana w sprawie decyzja z dnia 11 lipca 2018 r. o przejściu z mocy prawa na Skarb Państwa majątku po byłym RSP [...], jest decyzja mającą charakter deklaratoryjny, jedynie potwierdzający zaistniały z mocy samego prawa stan faktyczny, a także jest decyzją ostateczną i prawomocną. Organ wskazał także na podejmowane przez Prezesa Spółdzielni działania zmierzające na wzruszenie przedmiotowej decyzji, a to wznowienie postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w dniu 17 lutego 2020 r., decyzji nr [...]., którą stwierdzono ,że powołana na wstępie decyzja Starosty z 11 lipca 2018r. została wydana z naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 28 § 1 P.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie do art. 29 P.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Przepis art. 29 P.p.s.a. nakazuje, by udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu. Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej jest niewątpliwie odpis aktualny z Krajowego Rejestru Sądowego, czyli dokument, o przedstawienie którego wezwano występującego w imieniu Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w [...] - A. M. W świetle bowiem art. 7 i art. 11 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2021 r. poz. 648) w związku z art. 3 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o spółdzielniach rolników (Dz. U. z 2018 r. poz. 2073), spółdzielnie rolników i ich związków podlegają obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, a spółdzielnia nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania jej do tego Rejestru. Niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 29 P.p.s.a. traktować należy w kategoriach braku formalnego, usuwanego w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 P.p.s.a., z zachowaniem wskazanego tam 7-dniowego terminu (będącego terminem ustawowym), pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Natomiast pogląd, że zaniechanie przedłożenia dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentowania jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową stanowi brak formalny, jest ogólnie przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OZ 343/19; z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt III OZ 131/21), a także doktrynie (J. Drachal, J. Jagielski, M. Cherka, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 219-220 i powołane tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie skarga obarczona była brakami formalnymi i fiskalnymi. Przede wszystkim, o czym była mowa powyżej, wnoszący skargę do Sądu, nie przedłożył właściwego dokumentu umocowania do działania w imieniu strony skarżącej, a także nie wskazał numeru strony skarżącej w Krajowym Rejestrze Sądowym (zwanym dalej: K.R.S"). Z podanych względów, został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi w tym zakresie, a ponadto do wykazania, że przed wniesieniem skargi na bezczynność Starosty Oleskiego - strona skarżąca wyczerpała tryb z art. 37 K.p.a. i w tym celu wezwano do nadesłania kopii ponaglenia wystosowanego przed wniesieniem skargi wraz z dowodem potwierdzającym jego wniesienie. Jednocześnie, strona skarżąca została wezwana w świetle art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., do opłacenia skargi, a mianowicie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Wezwania do dokonania żądanych czynności doręczono występującemu w imieniu Spółdzielni Produkcyjnej w [...] w dniu 8 kwietnia 2021 r. W wyznaczonym przez Sąd terminie, który upłynął w dniu 15 kwietnia 2021 r., uiszczono żądany wpis, a także nadesłano odpis poświadczony z rejestru spółdzielni Dział A-"RS" wydany przez Sąd Rejonowy w [...] w dniu 18 września 2002 r. Ostatnio opisanej czynności nie można jednak uznać za skuteczne dokonanie obowiązku przedłożenia dokumentu potwierdzającego umocowanie, tj. pełnego i aktualnego odpisu z KRS, a także wskazania numeru strony skarżącej w KRS. Nie zmieniają tego okoliczności podnoszone przez Prezesa Zarządu, że postępowanie w zakresie rejestracji w KRS strony skarżącej wciąż trwa i zostało "zawieszone" wobec wniesienia przez stronę skarżącą skargi do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją RP - art. 9 ust. 2a i art. 9 ust. 2b w związku z ust. 2i ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym. Bezsprzecznie bowiem, strona skarżącą nie przedłożyła aktualnego dokumentu, z którego wynikałby sposób jej reprezentacji, a w konsekwencji umocowanie dla A. M. do wystąpienia w jej imieniu ze skargą do Sądu. Odnosząc się do argumentacji strony skarżącej o trwającym postępowaniu ze skargi kasacyjnej o stwierdzenie nieważności przepisów art. art. 9 ust. 2a zdanie pierwsze ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770, ze zm.) to rzeczywiście postępowanie takie toczy się pod sygn. akt SK 15/19. W jego ramach zaprezentowane zostało stanowisko organów państwowych odnośnie przedstawionego wniosku o stwierdzenie niekonstytucyjności przedmiotowych przepisów prawa. I tak m.in., Marszałek Sejmu w piśmie z dnia 25 maja 2021 r. przedstawiła stanowisko Sejmu i konkludując szerokie uzasadnienie wskazała, że art. 9 ust. 2a zdanie pierwsze ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym w części zawierającej zwrot "uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r." jest zgodny z art. 22 i art. 20 w związku z art. 31 ust. 1 Konstytucji, a także nie jest niezgodny z art. 30 Konstytucji. Ponadto, działając na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, wniosła o umorzenie postępowania w pozostałym zakresie, ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. Z kolei w piśmie z dnia 3 czerwca 2020 r. Prokurator Generalny stwierdził, że: 1) art. 9 ust. 2a zd. 1 ww. ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym w zw. z art. 6 ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw, w zakresie, w jakim z mocy prawa uznaje za wykreślone z rejestru sądowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jest zgodny z nakazem zachowania odpowiedniej vacatio legis wynikającym z art. 2 Konstytucji; 2) w pozostałym zakresie stwierdził, że postępowanie podlega umorzeniu na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, wobec niedopuszczalności wydania orzeczenia. Przedstawione okoliczności związane z toczącym się postępowaniem ze skargi konstytucyjnej nie zmieniają jednak faktu, że w chwili obecnej strona skarżąca nie jest wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego i oczywistym jest, że wobec tego nie posiada osobowości prawnej. Przedstawione natomiast dokumenty, na podstawie których strona wywodzi swoją zdolność do występowania jako strona w niniejszym postępowaniu sądowym - są nieaktualne, a co do tego nie ma żadnych wątpliwości, wymagających dodatkowych wyjaśnień i uzasadnienia. Jednocześnie Sąd zważył, że w przypadku pozytywnego dla strony skarżącej orzeczenia w trwającym przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowaniu, o którym mowa wyżej, może ona na podstawie art. 145a § 1 K.p.a. żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzeknie o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana kwestionowana przez stronę decyzja Starosty Oleskiego. Prawo do sądu i obrony słusznych interesów strony, nie zostanie wyłączone przez orzeczenie przez Sąd administracyjny o odrzuceniu skargi w niniejszej sprawie. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że Sąd dostrzega podnoszoną przez organ w odpowiedzi na skargę wątpliwość w zakresie prawidłowej reprezentacji Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w [...] przez A. M. A w konsekwencji także, pojawiającą się wątpliwość co do dopuszczalności skargi w sytuacji, gdy nie jest jednoznaczne kto w istocie wystąpił na podstawie art. 37 K.p.a. z ponagleniem (pismo z dnia 1 lutego 2021 r.) - tj. Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w [...], czy A. M. jako osoba fizyczna. Sąd uznał jednak, że nie może przystąpić do oceny legalności podnoszonej okoliczności, gdy w sprawie bezsprzecznie nie uzupełniono braków formalnych skargi, które zresztą także dotyczą kluczowej kwestii, tj. prawidłowej reprezentacji Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w [...]. Reasumując, skoro strona skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi przez przedłożenie żądanych przez Sąd dokumentów, to zaistniały przesłanki do odrzucenia skargi na zasadzie art. 58 § 2 pkt 3 P.p.s.a., co Sąd orzekł, jak w punkcie 1 sentencji. Orzeczenie co do zwrotu uiszczonego wpisu od skargi zawarte w punkcie 2 sentencji uzasadnia natomiast art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd zwraca stronie z urzędu cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.