II OZ 343/19

Dnia 17 kwietnia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1379/18 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1379/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił skargę skarżącej Wspólnoty na zaskarżoną decyzję, wskazując, że w niniejszej sprawie bezskutecznie upłynął wyznaczony stronie skarżącej termin do przedłożenia dokumentów wykazujących umocowanie do wniesienia skargi i sposób reprezentacji strony skarżącej. Nieuzupełnienie powyższego braku uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. Bez wpływu na upływ wyznaczonego terminu pozostaje fakt, że przed jego upływem strona skarżąca zwróciła się o jego przedłużenie. Wniosek w tym zakresie jest niedopuszczalny, o czym orzekł Sąd w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1379/18. Zażalenie od powyższego postanowienia złożyła skarżąca Wspólnota, podnosząc, że Sąd zażądał od niej przedłożenia dokumentów, które w rzeczywistości nie istnieją i nie mogły zostać przedłożone, ponieważ Wspólnota nie posiada ani wpisu do KRS, ani statutu. Zarząd został ustanowiony w umowach sprzedaży lokali mieszkaniowych oraz dokonano odpowiedniego wpisu do księgi wieczystej, ujawniając osobę "zarządcy". Wypis z księgi wieczystej jest zupełnie innym dokumentem niż odpis z KRS. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1325/15, wyjaśnił, że zarząd lub zarządca ustanowiony w trybie art. 18 § 1 lub art. 18 ust. 3 ustawy o własności lokali może reprezentować Wspólnotę w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej. W przedmiotowej spawie mamy niewątpliwie do czynienia z taką sytuacją. Ustawodawca w ww. ustawie nie wymaga jednak wpisu Wspólnoty do Krajowego Rejestru Sądowego ani do posiadania przez nią statutu. Sąd powinien był zatem jedynie zasugerować przedłożenie np. odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego i/lub statutu, a nie żądać przedłożenie tych dokumentów poprzez ich wymienienie. Biorąc pod uwagę fakt, że rejestr KRS jest jawny, Sąd sam mógł ustalić, że Wspólnota nie jest do niego wpisana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 29 p.p.s.a., dokument, wykazujący umocowanie do działania za poszczególne podmioty, powinien być złożony już przy pierwszej dokonywanej w sprawie czynności, a zatem przy wniesieniu skargi. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 p.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi. Pogląd, że zaniechanie przedłożenia dokumentu, stwierdzającego umocowanie do reprezentowania jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową stanowi brak formalny jest ogólnie przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego (por. wyroki NSA: z 20 kwietnia 2006 r., II FSK 581/05 i z 9 lutego 2005 r., GSK 1337/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 91; postanowienia NSA: z 17 października 2007 r., I FSK 902/07 i z 12 września 2007 r., II OSK 1152/07 oraz uchwała SN z 30 marca 2006 r., III CZP 14/06). Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarżąca Wspólnota nie uzupełniła braków formalnych skargi przez nadesłanie dokumentu wykazującego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. Brak dokładnego sprecyzowania przez Sąd, o jaki konkretnie dokument chodzi, tj. aktu notarialnego stanowiącego umowę o ustanowieniu odrębnej własności lokali bądź odpisu z księgi wieczystej, nie zmienia tej oceny. W tym bowiem zakresie w skardze wskazano jedynie, że wnoszącym skargę jest "Wspólnota Mieszkaniowa L. – Zarząd A. B.". Pod skargą podpisał się A. B.. W tych warunkach z wniesionej skargi nie wynikało w jakim trybie został powołany do pełnienia zarządu Wspólnoty A. B., tj. czy zarząd ten został ustanowiony w trybie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali bądź na podstawie podjętych uchwał w trybie art. 18 ust. 2a lub art. 20 ust. 1 ww. ustawy. Dopiero w zażaleniu Wspólnota wyjaśniła, że zarząd został ustanowiony w umowach sprzedaży lokali mieszkaniowych, tj. w trybie art. 18 ust. 1 ww. ustawy, czego potwierdzeniem jest stosowny wpis w księdze wieczystej. Trudno w takiej sytuacji uznać za uzasadnioną argumentację Wspólnoty, jakoby Sąd sam miał ustalać w jakim trybie został powołany zarząd i ewentualnie w tym zakresie uzyskać stosowne dokumenty. Poza tym trudno uznać, że osoba fizyczna sprawująca zarząd nie posiadała wystarczającej wiedzy, pozwalającej na przedstawienie Sądowi stosownych dokumentów, z których wynika sposób umocowania do reprezentowania skarżącej Wspólnoty. Czynność procesowa w tym zakresie nie wymaga wiedzy specjalnej, ponieważ związana jest ze zwykłym funkcjonowaniem Wspólnoty Mieszkaniowej. Dla celów dowodowych, każda prawna czynność zarządu (np. jednoosobowego) wymaga potwierdzenia stosownym dokumentem, z którego wynika sposób reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej. Jeżeli zarząd Wspólnoty miał w tym zakresie wątpliwości, to mógł zasięgnąć informacji także w Sądzie. Poza tym w okolicznościach niniejszej sprawy, brak przedstawienia stosownych dokumentów uzasadniano zbyt krótkim terminem i koniecznością wystąpienia do administratora budynku, tj. M. Sp. z o.o., celem uzyskania żądanych dokumentów. Dlatego zawnioskowano o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych. Sąd zaś wniosek ten postanowieniem z dnia 9 stycznia 2019 r. odrzucił jako niedopuszczalny na podstawie art. 84 p.p.s.a., ponieważ terminy ustawowe, a do takich zalicza się termin do uzupełnienia braków formalnych skargi, w odróżnieniu od terminów sądowych, nie podlegają przedłużaniu. Z tych względów, na podstawie 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.