II SA/Gl 312/20

WyrokWSA w Gliwicach2020-09-17

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Tomasz Dziuk, Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest zgodne z prawem, gdy skarżący zarzuca, że środek ten nie jest najmniej uciążliwy, a obowiązek jest niewykonalny?
Ratio decidendi
Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym o charakterze przymuszającym, a nie zaspokajającym, mającym na celu skłonienie zobowiązanego do wykonania obowiązku poprzez presję finansową. Jest ona mniej uciążliwa niż wykonanie zastępcze, które pociąga za sobą nieodwracalne koszty. Niewykonalność obowiązku musi mieć charakter obiektywny i wynikać z przeszkód nieusuwalnych, a nie z względów technicznych czy ekonomicznych. W sytuacji, gdy obowiązek nałożono na kilka osób, każda z nich jest w pełni odpowiedzialna za jego wykonanie, a wskazanie tylko jednej osoby w tytule wykonawczym nie czyni go wadliwym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. P. na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku letniskowego. Wcześniejsze decyzje nakazujące rozbiórkę stały się ostateczne i podlegały wykonaniu, jednak obowiązek nie został wykonany. Po bezskutecznym upomnieniu, organ egzekucyjny wystawił tytuł wykonawczy i nałożył grzywnę. Skarżący zarzucił, że grzywna nie jest najmniej uciążliwym środkiem, a obowiązek jest niewykonalny. Organy administracji utrzymały w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 września 2020 r. sprawy ze skargi A. P. (P.) na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. , działając na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) nakazał inwestorom A. W. i A. P. dokonanie rozbiórki budynku letniskowego na działce nr 1 w K. , stwierdzając w uzasadnieniu, iż wobec sprzeczności tej inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, brak jest możliwości jej legalizacji. Wobec wniesienia przez zobowiązanych odwołania, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając argumentację zawartą w jej uzasadnieniu. Skarga wywiedziona przez zobowiązanych na powyższe rozstrzygnięcie została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 40/15, a ich skarga kasacyjna na wskazane orzeczenie została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 377/16. Zatem z uwagi na powyższe, wymienione decyzje nadzoru budowlanego podlegały wykonaniu. Jednak w wyniku kontroli ustalono, że obowiązek z nich wynikający z wymienionych decyzji nie został wykonany przez zobowiązanego. Wobec powyższego upomnieniem nr [...] z dnia [...] r., doręczonym zobowiązanemu w dniu 6 marca 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. , działając na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1201) wezwał zobowiązanego A. P. do niezwłocznego wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. [...] nr [...] z dnia [...] r., informując zarazem, że jej niewykonanie skutkować będzie wszczęciem postępowania egzekucyjnego przewidzianego dla egzekucji świadczeń o charakterze niepieniężnym. W związku z dalszym niewykonaniem obowiązku przez zobowiązanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. w dniu [...] r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], dotyczący wykonania przedmiotowego obowiązku, a w jego punkcie 10 wskazano na następujące środki egzekucyjne: grzywna w celu przymuszenia oraz wykonanie zastępcze. Organ pouczył nadto zobowiązanego o prawie zgłoszenia zarzutów w trybie art. 33 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wymieniony tytuł wykonawczy został doręczony zobowiązanemu w dniu 25 czerwca 2018 r. Zobowiązany skorzystał z przysługującego mu prawa i pismem z dnia [...]r., działając przez pełnomocnika, złożył zarzuty wobec wystawionego tytułu wykonawczego. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. , działając na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznał zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione. Wobec wniesienia przez zobowiązanego zażalenia na wskazane rozstrzygnięcie, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarga wniesiona przez pełnomocnika zobowiązanego na powyższe rozstrzygnięcie została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 897/18. Wobec dalszego niewykonania nałożonego obowiązku postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. , działając na podstawie art. 119 § 2 i art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 29.199,80 zł, wzywając do jej wpłaty w terminie 14 dni od dnia doręczenia przedmiotowego postanowienia, a także do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym polegającego na rozbiórce budynku letniskowego na działce nr 1 w K. . W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji stwierdził, że wobec braku wykonania obowiązku wynikającego z decyzji nr [...] z dnia [...]r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. , pomimo wysłania do zobowiązanego upomnienia wzywającego do dobrowolnego wykonania tego obowiązku, organ zmuszony był wystawić w dniu 18 czerwca 2018 r. tytuł wykonawczy, a wobec dalszego uchylania się przez stronę zobowiązaną od wykonania nałożonego obowiązku wymierzył przedmiotową grzywnę. Organ wskazał, że grzywna jest środkiem egzekucyjnym mniej uciążliwym dla zobowiązanego niż wykonanie zastępcze, gdyż może w szczególnych wypadkach ulec zwrotowi w przypadku wykonania obowiązku, a wykonanie zastępcze generuje nieodwracalne koszty wynikające z umowy o roboty budowlane (rozbiórkowe) zawarte z podmiotem gospodarczym mającym wykonać obowiązek za zobowiązanego. Z kolei uzasadniając wysokość nałożonej grzywny organ powołał się na regulację art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując że uwzględniono przy jej kalkulacji cenę 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 sierpnia 2019 r. w sprawie ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za II kwartał 2019 r.) oraz powierzchnię zabudowy budynku przeznaczonego do rozbiórki. Wymienione postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego w dniu 8 listopada 2019 r. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożył pełnomocnik zobowiązanego, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu: - naruszenie art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na nałożeniu grzywny podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie jest to środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanych, - niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Powołując się na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając swoje stanowisko, w pierwszej kolejności stwierdził, iż tytuł wykonawczy nr [...], wystawiony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w dniu [...] r. jest wadliwy, ponieważ zobowiązany jest współwłaścicielem działki nr 1 położonej w K. , postępowanie dotyczące legalności budowy przedmiotowego budynku toczyło się z udziałem wszystkich współwłaścicieli wskazanej nieruchomości, natomiast tytuł wykonawczy został wystawiony tylko przeciwko zobowiązanemu. Z tego względu, zdaniem żalącego, wobec braku zgody drugiego współwłaściciela nie jest możliwe dokonanie rozbiórki tego budynku. W dalszej kolejności, wskazał, że przepis art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nakłada obowiązek wyboru środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego dla zobowiązanego. Natomiast w ocenie żalącego uzasadnienie wyboru takiego środka egzekucyjnego w niniejszej sprawie jest zdawkowe i szablonowe, co wskazuje na to, że organ egzekucyjny w rzeczywistości tej kwestii nie rozważył. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy szczegółowo opisał przebieg postępowania w niniejszej sprawie. Podkreślił cel postępowania egzekucyjnego, jakim jest doprowadzenie do wykonania spoczywającego na zobowiązanym obowiązku. Dalej wyjaśnił cele środka egzekucyjnego jakim jest grzywna w celu przymuszenia oraz zasady określania jej wysokości, podnosząc, że grzywna nie ma charakteru zaspokajającego, lecz wyłącznie przymuszający. Stwierdził, że w przypadku gdy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku, to wierzyciel zgodnie z dyspozycją art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Stosownie do treści art. 1a pkt 12 tej ustawy środkami egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym są: grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnianie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni. W kontekście podniesionego zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ wskazał, że grzywna w celu przymuszenia jest dla zobowiązanego mniej uciążliwa niż wykonanie zastępcze, gdyż ten ostatni środek egzekucyjny pociąga za sobą nieodwracalne koszty. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił stosunek pomiędzy przesłankami zastosowania grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego, wskazując że w sytuacji uznania, iż grzywna jest środkiem nieadekwatnym do zaistniałego stanu faktycznego, pozostającym w sprzeczności z zasadami ogólnymi postępowania egzekucyjnego, organ prowadzący postępowanie powinien zastosować środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego. Wykonanie zastępcze może być zatem orzeczone, gdy np. mimo wymierzenia grzywny zobowiązany nie wykona spoczywającego na nim obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego albo gdy uwzględniając zarzut zobowiązanego, że grzywna jest środkiem egzekucyjnym zbyt uciążliwym, organ egzekucyjny na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowi o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Należy mieć także na względzie, że zastosowanie grzywny w celu przymuszenia nie uniemożliwia późniejszego zastosowania wykonania zastępczego. Z kolei jeżeli grzywna nie zostanie uiszczona w terminie, zostanie ściągnięta w trybie egzekucji należności pieniężnych. W ocenie organu z akt sprawy wynika, że wszystkie wymogi formalne związane z nałożeniem grzywny w celu przymuszenia, wskazane w art. 122 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zostały spełnione w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, organ uzasadnił, że niewykonalność takiego obowiązku winna mieć charakter obiektywny i stanowić następstwo przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że trwała niewykonalność obowiązku zachodzi, gdy czynności składające się na treść obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Natomiast konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, względy techniczne i ekonomiczne, utrudniające wykonanie decyzji nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji. Zarazem argumentował, iż wskazanie w tytule wykonawczym z dnia [...] r., nr [...] jedynie jednej z osób zobowiązanych nie skutkuje jego wadliwością. W sytuacji bowiem, gdy obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego został nałożony jednocześnie na kilka osób, to każda z nich jest zobowiązana, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 2 ustawy, do całego obowiązku i każdy z adresatów takiej decyzji zawierającej nakaz wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za jego wykonanie. Taka tożsamość obowiązku nie oznacza zarazem solidarnego nałożenia obowiązku, gdyż grzywna w celu przymuszenia nie jest świadczeniem solidarnym. Nadto organ ustalił, że wobec drugiej z osób zobowiązanych prowadzone było odrębne postępowanie egzekucyjne, w którym na mocy postanowienia z dnia [...] r., znak: [...] również nałożono na nią grzywnę w celu przymuszenia. Odnosząc się z kolei do kwestii sposobu wyliczenia wysokości nałożonej grzywny, organ wskazał, że jej wysokość ustalona została stosowanie do wymogów wynikających z regulacji art. 121 § 4 i § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaskarżone postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego w dniu 21 stycznia 2020 r. Skargę na powyższe postanowienie wywiódł zobowiązany, działając przez swojego pełnomocnika. Zarzucił postanowieniu organu drugiej instancji utrzymującemu w mocy postanowienie organu powiatowego naruszenie: - art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, - art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na nałożeniu grzywny podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie jest to środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanych, - art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w przedmiotowej sprawie zastosowanie winien znaleźć art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi powtórzył w całości argumentację przedstawioną w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając najistotniejsze motywy prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje : Zgodnie z zapisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była kwestia zgodności z prawem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Instytucję grzywny w celu przymuszenia regulują przepisy rozdziału 2 działu III ustawy z dnia 17 czerwca 1066 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1201), dotyczące egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Normujący kwestie nakładania grzywny art. 122 § 1 wskazuje, iż organ egzekucyjny, który nakłada grzywnę, doręcza zobowiązanemu postanowienie o nałożeniu grzywny i odpis tytułu wykonawczego wystawionego zgodnie z art. 27 ustawy, po uprzednim bezskutecznym upomnieniu. W analizowanej sprawie upomnienie z dnia 1 marca 2018 r. doręczono skarżącemu w dniu 6 marca 2018 r. W niniejszej sprawie wierzyciel był jednocześnie organem egzekucyjnym. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. przystąpił do egzekucji na podstawie wydanego przez siebie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...] r. Tytuł ten oparty został na decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r., która, po wyczerpaniu toku zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...]r. - utrzymująca w mocy decyzję pierwszej instancji) i złożeniu skargi do sądu administracyjnego oddalonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 października 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 40/15 a także wobec oddalenia wyrokiem z dnia 9 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 377/16 skargi kasacyjnej, stała się decyzją ostateczną, a obowiązek nią nałożony stał się wymagalny. Brak dobrowolnego wykonania nałożonego w decyzji obowiązku doprowadziło do sytuacji, w której obowiązkiem organu egzekucyjnego było wszczęcie postępowania egzekucyjnego, niezbędnego dla wykonania tej decyzji. Zaskarżone postanowienie odpowiada wymogom prawa określonym w art. 121 § 1, § 4 i § 5 oraz art. 122 ustawy. Trzeba także dodać, iż przewidziany w art. 119 cytowanej powyższej ustawy środek egzekucyjny należy do tzw. środków przymuszających, a nie zaspokajających, czyli przewidziana w nim grzywna w celu przymuszenia nie ma charakteru sankcji lecz stanowi formę ekonomicznej presji mającej na celu skłonienie zobowiązanego przez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Zgodnie z art. 7 § 2 wskazanej ustawy organ egzekucyjny stosuje środki, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu, wykonanie nałożonego na skarżącego obowiązku polegało na wykonaniu rozbiórki budynku letniskowego na działce nr 1 w K. . Nie podlega sporowi, że wymieniony obowiązek nie został wykonany przez zobowiązaną stronę, a zatem zasadnie organ egzekucyjny zastosował wskazany powyżej środek egzekucyjny. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, iż nie mogły być one uznane za uzasadnione. Podkreślić trzeba, że niniejsze postępowanie dotyczy tylko postępowania egzekucyjnego skierowanego przeciwko wymienionej powyżej ostatecznej i niewykonanej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. . Organ prawidłowo ustalił, że określony w wymienionej powyżej decyzji obowiązek rozbiórki budynku letniskowego na wskazanej działce nie został wykonany i ten fakt obligował go do przeprowadzenia postępowania zmierzającego do przymuszenia strony zobowiązanej do wykonania orzeczonego obowiązku. Podkreślić trzeba, że zastosowany w sprawie środek, co już podkreślono, ma charakter przymuszający, czyli przewidziana grzywna stanowi formę ekonomicznej presji mającej na celu skłonienie zobowiązanego (zobowiązanych) przez dolegliwość finansową do wykonania nałożonego obowiązku. Charakter ten potwierdza dodatkowo przepis art. 125 cytowanej ustawy, zgodnie z którym "w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenie podlegają umorzeniu". Nie znajduje w świetle powyższego uznania za uzasadniony zarzut niewłaściwego ustalenia wysokości nałożonej grzywny. Jako, że niewykonany obowiązek wynika z przepisów Prawa budowlanego grzywny w celu przymuszenia nie można stosować kilkukrotnie. Stąd też w myśl § 5 przewidziano inne zasady obliczenia wysokości tej grzywny celem przymuszenia do obowiązku rozbiórki przedmiotowego budynku letniskowego, nałożonego na inwestora w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Organ zastosował w tym zakresie prawidłowe wyliczenie wysokości tej grzywny, przyjmując do wyliczenia aktualną cenę 1m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego podanego Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Podnieść przy tym trzeba, że aby grzywna odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania orzeczonego obowiązku (w tym przypadku rozbiórki samowolnie wzniesionego budynku letniskowego) powinna być nałożona w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość zmobilizowała do realizacji nakazu rozbiórki. Nie może zatem wysokość takiej grzywny być niższa od realnego kosztu wykonania nakazu rozbiórki. Przy tym należy podkreślić, że zastosowanie grzywny w celu przymuszenia powoduje tylko powstanie po stronie zobowiązanego zagrożenia wyegzekwowania określonej w postanowieniu kwoty grzywny. Wyegzekwowanie nałożonej grzywny następuje w przypadku dalszego niewykonywania nałożonego obowiązku, czyli dalszego braku rozbiórki przedmiotowego obiektu. Podkreślić też trzeba, że dla skuteczności nałożonej grzywny i doprowadzenia do wykonania wynikającego z ostatecznych decyzji obowiązku, grzywna ta powinna być ustalona w takiej wysokości, aby koszt wykonania rozbiórki był niższy niż nałożona grzywna. W dobrze pojętym interesie skarżącego jest wykonanie nałożonego nań obowiązku. Wówczas na podstawie art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia, podlegają umorzeniu. Z kolei grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą być zwrócone w całości lub w części za zgodą organu wyższego stopnia na mocy art. 126 cytowanej ustawy. Uwzględniając powyższe, wbrew stanowisku skarżącego uznać należy, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej uciążliwym dla zobowiązanego, niż np. wykonanie zastępcze. Wykonanie zastępcze pociąga bowiem za sobą nieodwracalne dla zobowiązanego skutki natury finansowej (tj. wiążące się ze ściągnięciem kwoty wykonania zastępczego - art. 128 § 2 omawianej ustawy). Dlatego też środkiem egzekucyjnym stosowanym w egzekucji obowiązków wynikających z przepisów prawa budowlanego jest w pierwszym rzędzie grzywna w celu przymuszenia a dopiero w przypadku nieskuteczności tego środka organ egzekucyjny powinien zastosować wykonanie zastępcze, jako środek bardziej dolegliwy dla zobowiązanego. Odnosząc się do zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym należy ocenić go jako nieuzasadniony. Niewykonalność obowiązku winna mieć charakter obiektywny i stanowić następstwo przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że trwała niewykonalność obowiązku zachodzi, gdy czynności składające się na treść obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Takiej sytuacji nie można upatrywać w niniejszej sprawie. Także wskazanie w tytule wykonawczym z dnia [...] r., nr [...] jedynie osoby skarżącego, bez wskazania drugiej osoby zobowiązanej nie skutkuje jego wadliwością. W sytuacji bowiem, gdy obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego został nałożony jednocześnie na kilka osób, to każda z nich jest zobowiązana, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 2 ustawy, do całego obowiązku i każdy z adresatów takiej decyzji zawierającej nakaz wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za jego wykonanie. Taka tożsamość obowiązku nie oznacza zarazem solidarnego nałożenia obowiązku, gdyż grzywna w celu przymuszenia nie jest świadczeniem solidarnym. Dodatkowo, jak podał organ wobec drugiej z osób zobowiązanych także zostało przeprowadzone odrębne postępowanie egzekucyjne oraz na mocy odrębnego postanowienia z dnia [...] r., znak: [...] również nałożono na nią grzywnę w celu przymuszenia. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło