VI SA/Wa 1614/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi T. Ż. na czynność Komendanta Stołecznego Policji w W. z dnia "(...)" kwietnia 2021 r. nr "(...)" w przedmiocie wezwania do zdania wszystkich posiadanych egzemplarzy broni, amunicji do tej broni oraz legitymacji posiadacza broni 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. zasądza od Komendanta Stołecznego Policji w W. na rzecz skarżącego T. Ż. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Wydział Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji (dalej: "Organ", "WPA K[...]P") wezwał T. Z. (dalej: "Skarżący", "Strona") do zdania wszystkich posiadanych przez niego egzemplarzy broni palnej, amunicji oraz legitymacji posiadacza broni, w oparciu o art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 955) W uzasadnieniu pisma Organ wskazał, że wpłynęła do niego informacja z Prokuratury Rejonowej W. [...], że Skarżącemu został przedstawiony zarzut popełnienia przestępstwa z art. 35 ust. 1 i 1a ustawy o ochronie zwierząt. W związku z powyższym, zgodnie z art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji ustawodawca dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego przyznał Policji możliwość odebrania za pokwitowaniem broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Mając na uwadze fakt, że wystąpienie wskazanej przesłanki u osoby posiadającej pozwolenie na broń, może spowodować powstanie zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego oraz dla samego posiadacza pozwolenia, zdaniem organu, wzgląd na to bezpieczeństwo ma w tym przypadku pierwszeństwo nad interesem strony polegającym na pozostawieniu jej prawa dysponowania bronią, na którą posiada pozwolenie. Organ podniósł, że prawidłowość działań polegających na czasowym pozbawieniu możliwości dysponowania bronią osoby, która nie utraciła pozwolenia na broń, potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 roku w sprawie sygn. akt P43/12 stwierdzając, iż art. 19 ust. 1 a ustawy o broni i amunicji w zakresie, w jakim wskazuje przesłanki umożliwiające dokonanie czynności materialno-technicznej odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 tejże ustawy, jest zgodny z zasadą prawidłowej legislacji wynikającej z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Mając na względzie wskazane argumenty Organ wezwał Stronę do zdania posiadanych egzemplarzy broni, tj.: - rewolweru, kal. 9mm, nr [...], - bocku, u, kal. 5,6mm, nr [...], - sztucera, kal. .308 Win., nr [...], - pistoletu, kal. 9mm Para, nr [...] amunicji do tej broni oraz legitymacji posiadacza broni nr [...] do depozytu WPA K[...]P za pośrednictwem funkcjonariuszy Komisariatu Policji W. [...]. Pismem z 4 maja 2021 r. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na pismo WPA K[...]P z [...] kwietnia 2021 r. wzywające Skarżącego do zdania wszystkich posiadanych przez niego egzemplarzy broni, amunicji do tej broni oraz legitymacji posiadacza broni. Pełnomocnik zarzucił Organowi naruszenie art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji poprzez niezasadne zastosowanie ich w warunkach niniejszej sprawy w stosunku do Strony, podczas gdy Organ w ogóle nie uzasadnił swojego stanowiska w zakresie wezwania Skarżącego do zdania broni, amunicji i legitymacji posiadacza broni, wskazując jedynie podstawę prawną wezwania, bez dokonania zasadności tego wezwania przez pryzmat potencjalnego rzeczywistego i istotnego zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego i porządku prawnego, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko Stronie (obecnie zawisłym przed Sądem Rejonowym dla W. [...] w W., [...] Wydział Karny, pod sygn. akt [...]), jego właściwości i warunki osobiste w żadnym razie nie pozwalają na konstatację, że posiadanie przez niego broni może zagrażać bezpieczeństwu publicznemu i porządkowi prawnemu. Pełnomocnik wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności względem Skarżącego oraz o zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. W jego ocenie podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Organ podkreślił fakt otrzymania w dniu 2 kwietnia 2021 r. przez WPA K[...]P informacji z Prokuratury Rejonowej W. [...], że Stronie został postawiony zarzut popełnienia przestępstwa z art. 35 ust. 1 i 1a ustawy o ochronie zwierząt. Dalej Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, Policja może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń, zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. W związku z tym Skarżący został wezwany do zdania za pośrednictwem funkcjonariuszy Policji posiadanych jednostek broni oraz amunicji, a także legitymacji posiadacza broń. W ocenie organu przywołany powyżej przepis przyznaje Policji możliwość odebrania broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność jej posiadania osobie, przeciwko której postępowanie karne jest w toku. Organ podkreślił, że zastosowanie instytucji z przywołanego wcześniej przepisu nie rozstrzyga o winie Skarżącego w postępowaniu karnym, natomiast już sam fakt prowadzenia przeciwko Stronie postępowania karnego jest warunkiem zastosowania tej regulacji. Organ podniósł, że wskazana czynność nie jest równoznaczna z cofnięciem pozwolenia na broń. Ponadto, w ustalonym stanie faktycznym ograniczenie wykonywania prawa własności jest adekwatne do założonego celu, gdyż odebrana broń pozostaje w depozycie jedynie do czasu zakończenia postępowania karnego, a w razie, gdy nie dojdzie do skazania, Skarżący może ją odebrać bez konieczności spełnienia innych przesłanek. W związku z tym, że postanowienie sądu I instancji zostało uchylone przez Sąd Okręgowy W. - [...] w W., [...] Wydział Karny Odwoławczy, postępowanie wobec Skarżącego jest w dalszym ciągu w toku. Organ wyjaśnił, że w piśmie z [...] kwietnia 2021 r., wskazał na stan faktyczny sprawy, w tym na fakt przedstawienia Skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 35 ust. 1i1a ustawy o ochronie zwierząt oraz podkreślił, że zarzucony Stronie czyn został popełniony przy wykorzystaniu wiatrówki, na którą posiada on pozwolenie. Zdaniem Organu niezasadny jest zarzut, że Organ w sposób niewystarczający wskazał na czym opiera stwierdzenie, że Skarżący stanowi zagrożenie dla siebie oraz zagraża bezpieczeństwu publicznemu i porządkowi prawnemu. K[...]P podniósł, że czynność wezwania do prewencyjnego zabezpieczenia broni, amunicji oraz legitymacji posiadacza broni, nie jest równoznaczna z cofnięciem pozwolenia na broń. Istotnym w niniejszej sprawie jest fakt, że ograniczenie wykonywania prawa własności przez Skarżącego uzasadnione jest przede wszystkim ochroną praw i wolności innych osób. Ochrona praw i wolności innych osób ma pierwszeństwo nad interesem strony, polegającym na pozostawieniu jej prawa do dysponowania bronią. Organ zauważył, że przesłanką odebrania broni wskazaną w art. 19 ust. 1a cyt. ustawy jest prowadzone przeciwko osobie postępowania karnego o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy. Zarzucany Skarżącemu czyn z art. 35 ust. 1i1a ustawy o ochronie zwierząt jest przestępstwem umyślnym, popełnionym z wykorzystaniem broni. Dlatego też zdaniem organu w przedmiotowej sprawie przesłanka wskazana w art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji została spełniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest w tej sprawie czynność materialno-techniczna Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2021 r. w postaci wezwania skarżącego do zdania wszystkich posiadanych przez niego egzemplarzy broni palnej, amunicji oraz legitymacji posiadacza broni, w oparciu o art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Powyższa czynność ta należy do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu, organ administracji naruszył powołane przepisy prawa materialnego poprzez błędne ich zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy. W świetle powołanych przepisów, nie może budzić wątpliwości, że czynność odebrania broni na podstawie art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, może być podjęta wyłącznie wobec tego posiadacza broni, który stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, a jednocześnie skazany został prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, za nieumyślne przestępstwo: przeciwko życiu i zdrowiu; przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Komendant [...] Policji nie wykazał tak w dniu podjęcia czynności materialno-technicznej, jak i w odpowiedzi na skargę, ani do dnia rozpoznania niniejszej sprawy przez Sąd, aby Skarżący był osobą spełniającą przesłanki wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Nadto, pełnomocnik Skarżącego jednoznacznie oświadczył w skardze, że żadna z powołanych w tym przepisie przesłanek nie została spełniona w odniesieniu do Skarżącego i Skarżący pozostaje osobą niekaraną. Stwierdzeń tych organ udzielając odpowiedzi na skargę nie zakwestionował. Zauważyć należy, że hipotezą art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie są objęte wszystkie osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego lecz tylko te, które jednocześnie zostały skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za enumeratywnie wskazane w nim przestępstwa. Na gruncie powołanych przepisów bezsporne jest, że przeciwko Skarżącemu toczy się postępowanie karne o przestępstwo określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Pojęcie "przeciwko której toczy się postępowanie karne" oznacza, że musi być wydane postanowienie o przedstawieniu zarzutów (v. wyrok NSA z dnia 23 września 2020 r. sygn. akt II OSK 1351/20, orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe nie daje jednak podstaw do traktowania Skarżącego przez organ jako osoby winnej zarzucanego mu czynu, zgodnie z zasadą domniemania niewinności, do czasu prawomocnego skazania. Chociaż zarzucany Skarżącemu czyn z art. 35 ust. 1i1a ustawy o ochronie zwierząt jest przestępstwem umyślnym, to na etapie niezakończonej sprawy karnej nie można w szczególności stwierdzić, iż czyn ten został popełniony z wykorzystaniem broni należącej do Skarżącego. W tym miejscu wskazać należy, że na gruncie tej przesłanki w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowany został pogląd, zgodnie z którym: "art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1839) powinien być wykładany w ten sposób, że sam fakt, iż przeciwko osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie przez Policję broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni." (v. wyrok NSA z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 2530/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem NSA, wskazana wykładnia wynika z porównania przepisów ustawy o broni i amunicji dotyczących wydawania i cofania pozwoleń na broń oraz odbierania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobom posiadającym broń zgodnie z przepisami w kontekście bezpieczeństwa samego posiadacza broni oraz porządku i bezpieczeństwa publicznego. W ocenie NSA, skoro osobie posiadającej pozwolenie na broń, która została skazana prawomocnym orzeczeniem za określone przestępstwo, można odebrać broń, amunicję i dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni, pod warunkiem, że zwłoka zagraża bezpieczeństwu publicznemu, to tym bardziej taki warunek powinien występować, gdy wobec osoby posiadającej pozwolenie na broń postępowanie karne za takie przestępstwo dopiero się toczy. Ponadto przy wykładni art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji należy uwzględnić, że jedynie w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ustawodawca wprowadził niewzruszalne domniemanie prawne, w którym przesłanką domniemania jest skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za określone przestępstwo, a wnioskiem domniemania uznanie, że osoba skazana stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Art. 19 ust.1a ustawy o broni i amunicji nie dotyczy osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za określone przestępstwa, lecz osób, wobec których toczy się postępowanie karne o te przestępstwa. Domniemanie prawne ustanowione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie ma w związku z tym zastosowania w sytuacjach opisanych w art. 19 ust.1a ustawy o broni i amunicji. Powoduje to, że także nie można wykładać art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji tak, jakby zawierał on domniemanie prawne, w którym wniosek domniemania w postaci uznania, że określona osoba stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego wynika z przesłanki domniemania polegającej na tym, że przeciwko tej osobie toczy się postępowanie karne o określone przestępstwa. Uwzględniając dokonaną przez NSA wykładnię art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zauważyć trzeba, że organ nie wskazał innych okoliczności uzasadniających odebranie Skarżącemu broni i amunicji posiadanych zgodnie z przepisami. Jedynie powołał się na fakt, że toczy się wobec niego postępowania karne o przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w tym przypadku o przestępstwo z art. 35 ust. 1 i 1a ustawy o ochronie zwierząt, co zdaniem organu jest wystarczającą przesłanką do prewencyjnego odebrania Skarżącemu broni, amunicji oraz dokumentów uprawniających do ich posiadania. Tymczasem okoliczność toczącego się postępowania karnego przeciwko osobie, której zarzuca się popełnienie jednego z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oznacza jedynie zezwolenie (możliwość), a nie nakaz wykonania czynności materialno-technicznej przez organ, w postaci odebrania broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność ich posiadania. Muszą zatem zaistnieć także inne okoliczności uzasadniające w danym przypadku konieczność zabezpieczenia prewencyjnego broni palnej, które ustawodawca ogólnie definiuje jako zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego. Tymczasem w stanowisku organu przedstawiono jedynie argumentację, która w istocie zrównuje osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za popełnienie przestępstwa wskazanego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji z osobami w stosunku do których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Należy w tym miejscu podkreślić, że przedmiotem skargi jest czynność z zakresu administracji publicznej inna niż decyzja lub postanowienie dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z uwagi na charakter takiej czynności nie jest ona uzasadniania w toku postępowania administracyjnego, w którym jest podejmowana. W związku z tym organ administracji, który podjął taką czynność, powinien uzasadnić jej podjęcie w odpowiedzi na skargę. W ocenie składu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organ administracji w odpowiedzi na skargę oraz w sporządzonej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie przedstawił przekonujących argumentów, uzasadniających podjęcie zaskarżonej czynności na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji rozumianego w wyżej przedstawiony sposób. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organ administracji naruszył przepis art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, w wyniku jego nieprawidłowej wykładni. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.