II OSK 2530/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-05-27

Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon, Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sam fakt prowadzenia postępowania karnego przeciwko osobie posiadającej broń palną jest wystarczającą podstawą do odebrania jej broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania, na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sam fakt prowadzenia postępowania karnego przeciwko osobie posiadającej broń palną, nawet o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nie jest wystarczającą podstawą do odebrania jej broni, amunicji i dokumentów. Konieczne jest wykazanie przez organ Policji, że zwłoka w tej sprawie zagraża bezpieczeństwu publicznemu, co wynika z wykładni art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji w kontekście innych przepisów tej ustawy oraz orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.
Stan faktyczny
L. G. złożył skargę na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji polegającą na odebraniu mu broni palnej, amunicji i pozwolenia na broń. Podstawą tej czynności było wszczęcie wobec skarżącego postępowania karnego o przestępstwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ Policji prawidłowo ocenił, iż skarżący może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 maja 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 206/18 w sprawie ze skargi L. G. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. w przedmiocie odebrania broni palnej, amunicji i pozwolenia na broń uchyla zaskarżony wyrok i stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 9 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 206/18, oddalił skargę L. G. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lutego 2018 r. polegającą na odebraniu skarżącemu broni i amunicji posiadanej zgodnie z przepisami. Z akt administracyjnych wynika, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] 2 stycznia 2018 r. wszczął wobec skarżącego postępowanie w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na broń palną do celów łowieckich z uwagi na przedstawienie skarżącemu przez Prokuraturę Rejonową w [...] zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. W związku z tym Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem z [...] stycznia 2018 r., powołując się na art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, postanowił odebrać skarżącemu posiadaną broń, amunicję i legitymację posiadacza broni. [...] lutego 2018 r. odebrano skarżącemu broń i amunicję. [...] lutego 2018 r. odebrano skarżącemu amunicję i legitymację posiadacza broni. Pismem z 2 lutego 2018 r., doręczonym 5 lutego 2018 r. skarżący wezwał Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do usunięcia naruszenia prawa wynikającego z odebrania mu broni i amunicji. Komendant Wojewódzki Policji w [...] odpowiedział na to wezwanie, nie uwzględniając go, pismem z 13 lutego 2018 r. doręczonym skarżącemu 19 lutego 2018 r. Skarżący 2 marca 2018 r. wniósł skargę na czynność z [...] lutego 2018 r. W skardze skarżący m.in. zarzucił błędną wykładnię, stanowiącego podstawę prawną odebrania broni i amunicji posiadanych zgodnie z przepisami osobie przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Twierdził, powołując się na uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12, że sam fakt prowadzenia wobec osoby posiadającej broń postępowania karnego o przestępstwa określone w powołanym przepisie nie jest wystarczającą przesłanką odebrania broni. Konieczne jest wykazanie przez organ Policji, że zachodzi obawa, że osoba ta stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. W związku z tym twierdził, przyznając, że toczy się wobec niego postępowanie karne o przestępstwa z art. 286 § 1 i art. 297 § 1 k.k., że organ Policji w jego przypadku wskazanych okoliczności nie wykazał. W ocenie Sądu pierwszej instancji Komendant Wojewódzki Policji w [...] prawidłowo uznał, że zachodzi obawa, że skarżący, jako oskarżony o popełnienie przestępstw umyślnych, o jakich mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Taka ocena, zdaniem tego Sądu, mieści się w granicach uznania przyznanego organom Policji przez ustawodawcę w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji i nie ma charakteru arbitralnego. Sąd przy tym stwierdził, że poza jego kompetencjami pozostaje ocena stopnia realności tego zagrożenia, przy czym zaznaczył, że jego zdaniem "każda osoba dopuszczająca się przestępstw umyślnych może być uznana za stanowiącą zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego". Sąd pierwszej instancji stwierdził także, że organ Policji w piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa oraz w odpowiedzi na skargę podał merytoryczne przesłanki, jakimi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej czynności. Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie doszło do naruszenia art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. W końcu Sąd pierwszej instancji stwierdził, odnosząc się do jednego z pism procesowych skarżącego, w którym twierdził, że jest on niewinny, iż nie mógł uwzględnić tych twierdzeń, gdyż nie jest właściwy do orzekania o winie skarżącego, "a przesłanką zastosowania art. 19 ust. 1a ustawy [o broni i amunicji] jest sam fakt prowadzenia postępowania karnego". W skardze kasacyjnej, zaskarżając wyrok w całości, skarżący zarzucił naruszenie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji przez jego błędną wykładnię. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że według skarżącego powołany przepis powinien być wykładany w ten sposób, że prowadzenie przeciwko osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami prawa postępowania karnego o przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że taka osoba stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. W związku z tym, zdaniem skarżącego, organ administracji powinien wskazać, dlaczego w konkretnej sytuacji uważa, że zachodzi obawa, iż taka osoba stanowiłaby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Formułując wskazane stanowisko odwołano się przede wszystkim do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12. We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W piśmie procesowym z 2 lipca 2018 r. wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Organ administracji w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest zasadna. W ocenie NSA art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1839) powinien być wykładany w ten sposób, że sam fakt, iż przeciwko osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie przez Policję broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. W ocenie NSA wskazana wykładnia wynika z porównania przepisów ustawy o broni i amunicji dotyczących wydawania i cofania pozwoleń na broń oraz odbierania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobom posiadającym broń zgodnie z przepisami w kontekście bezpieczeństwa samego posiadacza broni oraz porządku i bezpieczeństwa publicznego. Zasadą jest, że pozwolenie na broń wydaje się jedynie temu, kto nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego (art. 10 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji). W art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przyjęto swego rodzaju niewzruszalne domniemanie prawne polegające na tym, że uznaje się, iż osoba skazana prawomocnym wyrokiem za wskazane w powołanym przepisie przestępstwa stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. W związku z tym osobie, która została prawomocnie skazana za takie przestępstwa nie można wydać pozwolenia na broń. W kontekście powołanych przepisów podstawą faktyczną decyzji o odmowie wydania pozwolenia na broń może być wyłącznie fakt prawomocnego skazania osoby ubiegającej się o wydanie pozwolenia na broń za jedno z przestępstw wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Tak też przyjmuje się w orzecznictwie, np. w wyroku NSA z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2531/15 i w wyroku NSA z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 1549/15. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy o broni i amunicji. Powołany przepis w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi podstawę do stwierdzenia, że podstawą faktyczną decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń może być wyłącznie fakt prawomocnego skazania osoby posiadającej pozwolenie na broń za jedno z przestępstw wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Tak też przyjmuje się w orzecznictwie, np. w wyrokach NSA z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2344/15 i II OSK 2530/15, w wyroku NSA z 13 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 976/17, w wyroku NSA z 19 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 781/16 lub w wyroku NSA z 16 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2475/16. Odbieranie broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobom posiadającym broń zgodnie z przepisami w zasadniczym zakresie zostało uregulowane w art. 19 ust. 1 i ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji obejmuje sytuacje polegające na ujawnieniu okoliczności uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń palną lub unieważnienie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej, które stanowią podstawę do odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Nie jest to w powołanym przepisie powiedziane wprost, ale jest oczywiste, że chodzi o odebranie broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni w związku z możliwością wszczęcia lub wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną lub unieważnienia karty rejestracyjnej broni pneumatycznej. Wskazuje na to wspólny dla wszystkich przypadków wymienionych w art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji warunek odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni mówiący o tym, że "zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu". Jest oczywiste, że chodzi o zwłokę w sprawie dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń lub unieważnienia karty rejestracyjnej broni pneumatycznej, czyli wydania w tej sprawie podlegającej wykonaniu decyzji (art. 20 ustawy o broni i amunicji), prowadzającej do czynności powodujących uniemożliwienie osobie tracącej uprawnienie do posiadania broni używania broni zgodnie z jej zasadniczym przeznaczeniem (art. 18 ust. 8 i art. 22 ustawy o broni i amunicji). Wśród sytuacji wymienionych w art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji jest także przypadek wskazany w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, czyli sytuacja polegająca na tym, że osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy o broni i amunicji. Z powyższego wynika, że na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji można odebrać broń, amunicję i dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie, która z tego powodu, że została skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni stanowi zagrożenie dla sobie oraz porządku i bezpieczeństwa publicznego. Dokonanie wskazanej czynności może mieć miejsce w każdym czasie pomiędzy ujawnieniem wspomnianego skazania, a wydaniem podlegającej wykonaniu decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. Jednakże, uwzględniając wspomniany warunek odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni mówiący o tym, że "zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu", nie można przyjąć, że ujawnienie okoliczności, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń została skazana prawomocnym orzeczeniem sądu na jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Konieczne jest jeszcze wykazanie, że zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. Wskazane regulacje dotyczące wydawania i cofania pozwoleń na broń oraz odbierania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobom posiadającym broń zgodnie z przepisami wówczas, gdy osoba posiadająca pozwolenie na broń została prawomocnym orzeczeniem sądu skazana za jedno z przestępstw wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, mają istotne znaczenie przy wykładni art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Z powołanego przepisu wynika, że Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Porównując go z art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji można stwierdzić, że daje on podstawę do odbierania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni przed skazaniem osoby posiadającej pozwolenie na broń prawomocnym orzeczeniem sądu za jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W kontekście tego porównania zauważyć należy brak konsekwencji ustawodawcy wyrażający się w tym, że w przypadku skazania osoby posiadającej pozwolenie na broń prawomocnym orzeczeniem sądu rzeczone skazanie nie jest wystarczającą podstawą odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni, gdyż ustawodawca wymaga, aby było to jeszcze uzasadnione tym, iż zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu, zaś w przypadku, gdy wobec takiej osoby "jedynie" toczy się postępowania karne o takie przestępstwo wystarczającą przesłankę podjęcia takich samych czynności jest – uwzględniając literalne brzmienie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji - sam fakt, iż postępowanie karne jest w toku. W ocenie NSA rozpoznającego sprawę skoro osobie posiadającej pozwolenie na broń, która została skazana prawomocnym orzeczeniem za określone przestępstwo, można odebrać broń, amunicję i dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni, pod warunkiem, że zwłoka zagraża bezpieczeństwu publicznemu, to tym bardziej taki warunek powinien występować, gdy wobec osoby posiadającej pozwolenie na broń postępowanie karne za takie przestępstwo dopiero się toczy. Ponadto przy wykładni art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji należy uwzględnić, że jedynie w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ustawodawca wprowadził niewzruszalne domniemanie prawne, w którym przesłanką domniemania jest skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za określone przestępstwo, a wnioskiem domniemania uznanie, że osoba skazana stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Art. 19 ust.1a ustawy o broni i amunicji nie dotyczy osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za określone przestępstwa, lecz osób, wobec których toczy się postępowanie karne o te przestępstwa. Domniemanie prawne ustanowione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie ma w związku z tym zastosowania w sytuacjach opisanych w art. 19 ust.1a ustawy o broni i amunicji. Powoduje to, że także nie można wykładać art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji tak, jakby zawierał on domniemanie prawne, w którym wniosek domniemania w postaci uznania, że określona osoba stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego wynika z przesłanki domniemania polegającej na tym, że przeciwko tej osobie toczy się postępowanie karne o określone przestępstwa. Uwzględniając powyższe NSA uznał, że art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji powinien być wykładany w ten sposób, że sam fakt, iż przeciwko osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie przez Policję broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Wskazana wykładnia art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji jest w ocenie NSA zbieżna ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w powoływanym w sprawie wyroku z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12. W uzasadnieniu wskazanego wyroku TK stwierdził bowiem, że "użycie przez ustawodawcę słowa , stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób". Mając na uwadze przedstawioną wykładnię art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji NSA zauważa, że w żadnym z pism Wojewódzkiego Komendanta Policji w [...] przedstawionych w toku postępowania administracyjnego oraz przed sądem pierwszej instancji nie wskazano innych okoliczności uzasadniających odebranie skarżącemu broni i amunicji posiadanych zgodnie z przepisami, jak tylko to, że toczą się wobec niego postępowania karne o przestępstwa wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni. W piśmie z 13 lutego 2018 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa wynikającego z odebrania skarżącemu broni i amunicji posiadanych zgodnie z przepisami stwierdzono, że "(z)godnie z (...) [art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji] wystarczającą przesłanką jego zastosowania jest sam fakt prowadzenia postępowania karnego o wskazane przestępstwa w tym również o przestępstwo z art. 286 § 1 kk i art. 297 § 1 kk. Fakt prowadzenia postępowania przeciwko osobie, której zarzuca się popełnienie jednego z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 [ustawy o broni i amunicji] oznacza zezwolenie a nie nakaz wykonania czynności materialno-technicznej odebrania broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność ich posiadania. Ustawodawca nie posłużył się w przywołanym przepisie ani zwrotem cennym, ani klauzulą odsyłającą. Tym samym Komendant Wojewódzki Policji w [...] (...) nie był zobligowany do dowodzenia jakichkolwiek innych okoliczności niż sam fakt prowadzenia postępowania karanego przeciwko zainteresowanemu". Z kolei w odpowiedzi na skargę przedstawiono argumentację, która w istocie zrównuje osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za popełnienie przestępstwa wskazanego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji z osobami w stosunku do których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. M.in. stwierdzono, że "(f)akt oskarżenia osoby o popełnienie przestępstwa daje podstawę do sformułowania poglądu, iż osoba taka nie jest wiarygodna co do posiadania i używania broni zgodnie z celami porządku i bezpieczeństwa publicznego, a tym samym wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji". Ponadto wskazano, że "przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne, zatem zachowanie skarżącego, aczkolwiek nie potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, daje podstawę do założenia, iż stwarza zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego". Zauważono, że w art. 19 ust.1a ustawy o broni i amunicji ustawodawca użył słowa "może", jednakże nie wskazano na żadne okoliczności poza tym, że wobec skarżącego toczy się postępowanie karne, uzasadniające zastosowanie przewidzianego w powołanym przepisie środka prawnego. W szczególności poza opisem zarzucanych skarżącemu przestępstw poprzez powołanie przepisów Kodeksu karnego zawierających ich znamiona nie wskazano chociażby na wagę zarzucanych mu czynów lub okoliczności ich popełnienia albo okoliczności mające miejsce po wszczęciu postępowania karnego uzasadniające odebranie skarżącemu broni i amunicji. Należy mieć na uwadze, że przedmiotem skargi jest czynność z zakresu administracji publicznej inna niż decyzja lub postanowienie dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z uwagi na charakter takiej czynności nie jest ona uzasadniania w toku postępowania administracyjnego, w którym jest podejmowana. W związku z tym organ administracji, który podjął taką czynność, powinien uzasadnić jej podjęcie w odpowiedzi na skargę. W ocenie NSA rozpoznającego sprawę organ administracji w odpowiedzi na skargę oraz w sporządzonej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie przedstawił przekonujących argumentów, uzasadniających podjęcie zaskarżonej czynności na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji rozumianego w wyżej przedstawiony sposób. W tym stanie rzeczy NSA uznał, że organ administracji naruszył art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Tym samy przepis ten został naruszony także przez Sąd pierwszej instancji, który skargę na czynność podjętą na podstawie powołanego przepisu oddalił. Podkreślić należy, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jednoznacznie wynika, iż Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Sąd ten bowiem uważa, że z powołanego przepisu wynika, że sam fakt, iż wobec posiadacza broni toczy się postępowanie karne o przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji uzasadnia odebranie mu broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. W ocenie NSA, gdyby Sąd pierwszej instancji przyjął prawidłowy sposób wykładni powołanego przepisu, to powinien był stwierdzić bezskuteczność zaskarżonej czynności, jako nieznajdującej w przedstawionych przez organ administracji okolicznościach podstawy prawnej. W ocenie NSA zachodzą zatem podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zdaniem NSA uwzględniając uproszczony charakter postępowania, w którym wydano zaskarżoną czynność, zachodzą podstawy do uznania, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona. Organ administracji nie wykazał bowiem zasadności zaskarżonej czynności. W związku z tym NSA na podstawie art. 188 i art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) uchylił zaskarżony wyrok oraz stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W ocenie NSA rozpoznanie sprawy było konieczne, gdyż postępowanie sądowe trwa już ponad 3 lata. Ograniczenia związane z epidemią COVID-19 są nadal utrzymywane. Przeprowadzanie w tych okolicznościach rozpraw zwiększyłoby zagrożenie dla osób biorących w nich udział. Jednocześnie ze względów technicznych nie można przeprowadzić wszystkich rozpraw na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W tej szczególnej sytuacji rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym było w ocenie NSA rozsądnym kompromisem pomiędzy prawem stron do jawnego rozpoznania sprawy, a prawem do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 Konstytucji RP) oraz zasadą proporcjonalności, z której wynika możliwość ograniczenia konstytucyjnych praw z uwagi na konieczność ochrony zdrowia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło