II SA/Ke 437/21
WyrokWSA w Kielcach2021-08-19
Skład orzekający: Beata Ziomek, Krzysztof Armański, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca szczegółowe warunki funkcjonowania oraz tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego, która powtarza lub modyfikuje przepisy ustawowe, narusza prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy, która powtarza lub modyfikuje przepisy ustawowe w zakresie określającym tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania, narusza prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. Naruszenie to ma charakter istotny, gdy przekracza zakres delegacji ustawowej lub modyfikuje treść przepisu ustawowego bez wyraźnego upoważnienia.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy w Kielcach zaskarżył uchwałę Rady Gminy w Nowym Korczynie dotyczącą zespołu interdyscyplinarnego, zarzucając jej istotne naruszenie przepisów ustawowych poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej, powtórzenie lub modyfikację treści przepisów ustawowych w załączniku do uchwały. W szczególności wskazano na nieprawidłowości w rozdziałach dotyczących ogólnych przepisów, trybu powoływania i odwoływania członków oraz warunków funkcjonowania zespołu. Organ bronił uchwały, argumentując potrzebę powtarzania przepisów dla jasności oraz fakultatywność udziału niektórych podmiotów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały w części dotyczącej Rozdziału 1 ust. 1, 2, 3, 4, Rozdziału 2 ust. 1, 2 lit. c, d, Rozdziału 3 ust. 2, 4.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Kielcach na uchwałę Rada Gminy w Nowym Korczynie z dnia 7 czerwca 2011 r. nr X/63/2011 w przedmiocie szczegółowych warunków funkcjonowania oraz trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego w gminie stwierdza nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały w części dotyczącej Rozdziału 1 ust. 1, 2, 3, 4, Rozdziału 2 ust. 1, 2 lit. c, d, Rozdziału 3 ust. 2, 4.
W dniu 7 czerwca 2011 r. Rada Gminy w Nowym Korczynie, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej u.s.g., w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r. nr 175 poz. 1362) oraz art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. nr 180 poz. 1493 ze zm.), zwanej dalej u.p.p.r., podjęła uchwałę nr X/63/2011, określając w załączniku tryb i sposób powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego w Gminie Nowy Korczyn i szczegółowe warunki jego funkcjonowania. W tym zakresie uchwalono m.in. w:
- Rozdziale 1 pt. "Przepisy ogólne", że:
"1. Gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, między innymi organizując pracę Zespołu Interdyscyplinarnego.
2. Zespół Interdyscyplinarny realizując działania określone w Gminnym Programie Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz w ramach realizacji założeń Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie.
3. Zadaniem Zespołu Interdyscyplinarnego jest integrowanie i koordynowanie działań przedstawicieli różnych podmiotów oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
4. Do zadań Zespołu Interdyscyplinarnego należy w szczególności:
a) diagnozowanie problemu przemocy w rodzinie,
b) podejmowanie działań w środowisku zagrożonym przemocą w rodzinie mających na celu przeciwdziałanie temu zjawisku,
c) inicjowanie interwencji w środowisku dotkniętym przemocą w rodzinie,
d) rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielania pomocy w środowisku lokalnym,
e) inicjowanie działań w stosunku do osób stosujących przemoc w rodzinie."
- Rozdziale 2 pt. "Tryb i sposób powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego", że:
"1. W skład Zespołu Interdyscyplinarnego mogą wchodzić przedstawiciele:
a) Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Nowym Korczynie,
b) Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
c) Komisariatu Policji w Solcu-Zdroju,
d) Szkół działających na terenie Gminy,
e) Organizacji pozarządowych,
f) Samorządowego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Nowym Korczynie i Samorządowego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Brzostkowie,
g) Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju.
2. Powoływanie i odwoływanie członków Zespołu Interdyscyplinarnego (...):
c) Każdy członek Zespołu Interdyscyplinarnego, przed udziałem w pierwszym posiedzeniu składa pisemne oświadczenie o zachowaniu poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w Zespole.
d) Członek Zespołu Interdyscyplinarnego może zostać odwołany w trybie natychmiastowym, w przypadku uzasadnionego podejrzenia o naruszeniu zasad poufności danych i informacji uzyskanych w ramach działania w Zespole Interdyscyplinarnym zarządzeniem Wójta Gminy."
- Rozdziale 3 pt. "Warunki funkcjonowania Zespołu Interdyscyplinarnego", że:
"2. Członkowie Zespołu Interdyscyplinarnego wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych. (...)
4. Spotkania Zespołu Interdyscyplinarnego odbywają się w zależności od potrzeb, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Prokurator Okręgowy w Kielcach zarzucił ww. uchwale istotne naruszenie:
- art. 9a ust. 1, art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016r., poz. 283), zwanego dalej rozporządzeniem, w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie w Rozdziale 1 ust. 1 załącznika stanowiącym, że "Gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, między innymi organizując pracę Zespołu Interdyscyplinarnego", treści zapisu ustawowego tj. art. 9a ust. 1 u.p.p.r.;
- art. 9b ust. 1, art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 ww. rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie w Rozdziale 1 ust. 2 załącznika stanowiącym, że "Zespół Interdyscyplinarny realizuje działania określone w Gminnym Programie Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz w ramach realizacji założeń Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie" treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9b ust. 1 u.p.p.r.;
- art. 9b ust. 2, art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 ww. rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie a nadto modyfikację w Rozdziale 1 ust. 3 załącznika, stanowiącego że "Zadaniem Zespołu Interdyscyplinarnego jest integrowanie i koordynowanie działań przedstawicieli różnych podmiotów oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie" treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9b ust. 2 u.p.p.r.;
- art. 9b ust. 2, art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie w Rozdziale 1 ust. 4 załącznika dot. zadań Zespołu Interdyscyplinarnego katalogu zawartego w treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9b ust. 2 u.p.p.r.;
- art. 9a ust. 3-5 u.p.p.r., art. 9a ust. 15 u.p.p.r. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP, polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez określenie w rozdziale 2 ust. 1 załącznika katalogu podmiotów, których przedstawiciele wchodzą w skład zespołu interdyscyplinarnego, podczas gdy ww. przepisy wskazanej ustawy nie upoważniają Rady do określania katalogu tych podmiotów, albowiem zostały one w sposób wyczerpujący wskazane w art. 9a ust. 3-5 u.p.p.r. a nadto dokonanie modyfikacji zapisu ustawowego poprzez pominięcie możliwości udziału w składzie zespołu prokuratorów i przedstawicieli podmiotów innych niż określonych w art. 9a ust. 3 u.p.p.r., działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie;
- art. 9c ust. 3 u.p.p.r., art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie a nadto modyfikację w Rozdziale 2 ust. 2 pkt c załącznika dot. złożenia oświadczenia o zachowaniu poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w zespole, treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9c ust. 3 u.p.p.r.;
- art. 9a ust. 15 u.p.p.r. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez sformułowanie w Rozdziale 2 ust. 2 pkt d załącznika do uchwały przesłanek materialnych uzasadniających odwołanie członków Zespołu Interdyscyplinarnego w postaci: uzasadnionego podejrzenia o naruszenie zasad poufności danych i informacji uzyskanych w ramach działania w zespole Interdyscyplinarnym, w sytuacji gdy Rada Gminy została upoważniona wyłącznie do określenia trybu i sposobu, tj. procedury odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego;
- art. 9a ust. 13, art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie w Rozdziale 3 ust. 2 załącznika, wskazujących że "Członkowie Zespołu Interdyscyplinarnego wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych", treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9a ust. 13 u.p.p.r. a nadto dokonanie modyfikacji zapisu ustawowego poprzez pominięcie w treści tego zapisu członków grup roboczych;
- art. 9a ust. 7 u.p.p.r., art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie w Rozdziale 3 ust. 4 załącznika, wskazujących że "Spotkania Zespołu Interdyscyplinarnego odbywają się w zależności od potrzeb, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał" treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9a ust. 7 u.p.p.r.
Mając na uwadze powyższe Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały we wskazanym powyżej zakresie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując
w odniesieniu do powtarzania określeń ustawowych, że ocena podniesionych w tym zakresie zarzutów powinna przede wszystkim uwzględniać fakt, że akty prawa miejscowego powinny być formułowane szeroko, ale na tyle szczegółowo, aby obywatele mieli w ich treści pełną informację dotyczącą omawianych zagadnień. Bez powtórzenia zapisów u.p.p.r. mieszkańcy gminy nie byliby w stanie zrozumieć zasad, na podstawie których działa Zespół Interdyscyplinarny. W rezultacie zapisy uchwały powinny być niezwykle klarowne i możliwie dla nich zrozumiałe - bez odsyłania do konieczności zapoznania się z innymi aktami prawnymi wyższego rzędu. Natomiast zasady techniki prawodawczej stanowią jedynie pewien zbiór zasad technicznych dotyczących tworzenia prawa. Zarzuty powtórzenia zapisów ustawowych mają, zdaniem organu, marginalny charakter - są to bowiem naruszenia nieznacznej rangi, dotyczące m.in. powtórzenia zapisu dotyczącego przetwarzania danych osobowych (tj. treści art. 9c ust. 1, 2, 3 u.p.p.r.), co nie powinno generować aż tak daleko idącego wniosku (w uchwale nota bene sprzed 9 lat) w postaci jej unieważnienia w całości. W odniesieniu do zarzutów dotyczących przekroczenia delegacji ustawowej – zdaniem organu średnia ciężkość tych wadliwości jest tożsama z rangą zarzutu dotyczącego pominięcia możliwości udziału prokuratorów. Mając na uwadze fakultatywny udział prokuratorów, nie zostali oni określeni w zaskarżonej uchwale, aby ewentualnie spotkania grup interdyscyplinarnych bez ich obecności nie budziły sprzeciwu społecznego i umożliwiały właściwe funkcjonowanie całego zespołu. Wskazanie na konieczność uczestnictwa prokuratorów generowałoby obowiązek każdorazowego ich przybycia, co – mając na uwadze specyfikę ich pracy – byłoby niemożliwe. Prokuratorzy mają zarazem każdorazowo zapewnioną przez ustawodawcę możliwość obecności w pracach zespołu. Dlatego też brak ich wskazania w uchwale nie powinien rodzić aż tak daleko idących skutków w postaci zaskarżenia całej uchwały. Jeśli chodzi zaś o określenie przesłanek materialnych uzasadniających odwołanie członka zespołu – w sytuacji gdy Rada Gminy została jedynie upoważniona do określenia trybu i sposobu jego odwołania – to samo określenie konieczności odwoływania członka zespołu bez wskazania przesłanek uzasadniających ww. czynność tworzy zapis, który nie pozwala sensu stricto na jakiekolwiek wykonywanie uchwały i nie pokazuje tak naprawdę adresatom, kiedy dany członek zespołu może być odwołany a jedynie – jak odwołany być powinien. Z tego względu dookreślenie sytuacji faktycznych generujących konieczność odwołania stanowi kompletny zapis określony w załączniku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 oraz art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym uwzględniając skargę na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. Zgodnie z tym przepisem rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania.
Zaskarżona uchwała, podjęta na podstawie powyższego przepisu, jest aktem prawa miejscowego. Stosownie do art. 40 ust. 1 u.s.g., na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Akty prawa miejscowego jako akty prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP) mają charakter generalny i abstrakcyjny i obejmują swoim zasięgiem wszystkie podmioty funkcjonujące na obszarze swojego obowiązywania (w tym przypadku na terenie gminy). Zważywszy na charakter zespołu interdyscyplinarnego, jego zróżnicowany skład osobowy, zakres kompetencji, stosowane przez niego środki oraz treść upoważnienia ustawowego zamieszczonego w art. 9a ust. 15 należy stwierdzić, że normy prawne, zawarte w zakwestionowanej uchwale - będącej podustawowym aktem wykonawczym - mają charakter norm generalnych, wyznaczających adresatom tych norm określony sposób funkcjonowania, o charakterze powszechnym na terenie gminy i wywołujące określone skutki prawne (por.m.in. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2012 r. o sygn. akt I OSK 1922/11, wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. III SA/Łd 99/20). Zaskarżona uchwała jest kierowana do nieokreślonego kręgu podmiotów wchodzących w skład zespołu (por.m.in. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 27 września 2018 r., sygn. IV SA/Po 707/18). Wobec powyższego treść art. 94 ust. 1 u.s.g. nie sprzeciwia się stwierdzeniu nieważności tej uchwały w całości lub części przez sąd administracyjny w razie stwierdzenia, że jest sprzeczna z prawem – niezależnie od czasu, jaki upłynął od daty jej uchwalenia.
Jak wynika z art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały.
Nie ulega wątpliwości, że rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej jej delegacji w tych działaniach nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Uchwała rady gminy musi bowiem respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji). Z całą pewnością porządek prawny narusza modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu - co dopuszczalne jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia. Powszechnie obowiązujący charakter norm zawartych w uchwale, wydawanej na podstawie art. 9a ust. 15 ustawy, zobowiązuje do formułowania ich jedynie na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, precyzyjnie i kompleksowo realizujących delegację ustawową, pozbawionych jednocześnie powtórzeń przepisów powszechnie obowiązujących zawartych w innych aktach normatywnych, a w tym w aktach rangi ustawowej (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 października 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 713/19). W aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych dopuszcza się jednak możliwość powtórzenia w akcie prawa miejscowego zapisów ustawowych, o ile takie powtórzenie ma charakter dosłowny i jeżeli jest to uzasadnione względami zapewnienia komunikatywności tekstu prawnego, stanowiąc określenie materii, która jest regulowana aktem prawa miejscowego (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 19 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 60/19 (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 1284/14, wyrok WSA w Krakowie z 7 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 1125/19).
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie w całości.
Jeśli chodzi o zapisy zawarte w Rozdziale 1 ust. 1, 2, 3 i 4 załącznika do zaskarżonej uchwały, ich treść nawiązuje do regulacji ustawowych, a mianowicie (odpowiednio) art. 9a ust. 1, art. art. 9b ust. 1 i art. 9b ust. 2 u.p.p.r., modyfikując jednak treść tych uregulowań. W pierwszym przypadku stwierdzenie ustawowe "(...) w szczególności w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym" zastąpiono sformułowaniem "między innymi organizując pracę Zespołu Interdyscyplinarnego". W drugim przypadku przepis ustawy brzmi: "Zespół interdyscyplinarny realizuje działania określone w gminnym programie przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie". Z kolei w Rozdziale 1 ust. 2 załącznika zawarto zapis: "Zespół Interdyscyplinarny realizując działania określone w Gminnym Programie Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz w ramach realizacji założeń Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie". Wreszcie regulacja ustawowa zawarta w art. 9b ust. 2 u.p.p.r. została w uchwale rozdzielona na dwie części zawarte w Rozdziale 1 ust. 3 i 4, przy czym w ust. 3 dodatkowo zmodyfikowano zapis ustawy zastępując sformułowanie "(...) integrowanie i koordynowanie działań podmiotów, o których mowa w art. 9a ust. 3 i 5 (...)" stwierdzeniem "(...) integrowanie i koordynowanie działań różnych podmiotów (...)", czym rozszerzono w sposób nieograniczony krąg podmiotów, o których mowa w przepisie.
Modyfikacja przepisów ustawy ma miejsce również w przypadku przepisów Rozdziału 3 ust. 2 i 4 załącznika do uchwały. W pierwszym z nich pominięto – w stosunku do regulacji art. 9a ust. 13 u.p.p.r. – członków grup roboczych. Z kolei w drugim z powołanych przepisów postanowiono, że "Spotkania Zespołu Interdyscyplinarnego odbywają się w zależności od potrzeb, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał". Ustawodawca w art. 9a ust. 7 u.p.p.r. użył sformułowania "nie rzadziej, niż raz na trzy miesiące". Należy zauważyć, że kwartał to ¼ roku kalendarzowego, trwa istotnie trzy miesiące, jednak rozróżnia się cztery kwartały: I kwartał – styczeń-marzec, II kwartał – kwiecień-czerwiec, III kwartał – lipiec-wrzesień i IV kwartał – październik-grudzień. Trzy miesiące natomiast to okres liczony od obojętnej daty początkowej. Zatem użycie słowa "kwartał" zamiast słów "trzy miesiące" zmienia treść normy prawnej. Regulacja ustawowa jest bardziej precyzyjna i gwarantuje odbywanie się posiedzeń nie rzadziej niż raz na trzy miesiące, podczas gdy zakwestionowana regulacja nie daje pewności, że tak będzie. Wynika to z okoliczności, że odbycie posiedzenia w pierwszym miesiącu kwartału oraz następnie w ostatnim miesiącu następnego kwartału, spowoduje niedopuszczalną (z punktu widzenia regulacji ustawowej) przerwę pomiędzy posiedzeniami przekraczającą trzy miesiące. Wskazane uregulowanie, jako podjęte z istotnym naruszeniem art. 9c ust. 7 u.p.p.r. (ponieważ w sposób znaczący modyfikuje jego treść bez jednoczesnego upoważnienia organu gminy do takiej zmiany), kwalifikuje się do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w tym zakresie (por. też wyroki WSA w Kielcach z 26 maja 2021 r., sygn. II SA/Ke 427/21, z 24 czerwca 2021 r., sygn. II SA/Ke 497/21, wyrok WSA w Krakowie z 29 października 2019 r., sygn. III SA/Kr 756/19).
Rację ma skarżący kwestionując regulację Rozdziału 2 ust. 1 załącznika do uchwały poprzez naruszenie art. 9a ust. 5 u.p.p.r. W zapisie tym pominięto bowiem możliwość udziału prokuratorów i przedstawicieli podmiotów innych niż określone w art. 9a ust. 3 u.p.p.r. - jako podmiotów, które mogą wchodzić w skład zespołu interdyscyplinarnego. Wbrew stanowisku organu stanowi to niedopuszczalną modyfikację przepisu ustawowego. Rada gminy zgodnie z delegacją ustawową została powołana do określenia w drodze uchwały trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. W ramach tej delegacji nie jest dopuszczalna modyfikacja składu zespołu, w tym pominięcie możliwości powołania przez wójta (burmistrza) w skład zespołu prokuratorów oraz przedstawicieli innych podmiotów działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie (m.in. wyrok WSA w Bydgoszczy z 8 lipca 2020 r., sygn. II SA/Bd 150/20).
W Rozdziale 2 ust. 2 lit. c załącznika do uchwały postanowiono, że "Każdy członek Zespołu Interdyscyplinarnego, przed udziałem w pierwszym posiedzeniu składa pisemne oświadczenie o zachowaniu poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w Zespole". Regulacja tej treści stanowi niedopuszczalną modyfikację art. 9c ust. 3 u.p.p.r., określającego że przed przystąpieniem do wykonywania czynności, o których mowa w art. 9b ust. 2 i 3, członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych składają organowi, o którym mowa w art. 9a ust. 2, oświadczenie o następującej treści: "Oświadczam, że zachowam poufność informacji i danych, które uzyskałem przy realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie oraz, że znane mi są przepisy o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienie do nich dostępu osobom nieuprawnionym". Po pierwsze, zgodnie z wolą ustawodawcy obowiązek złożenia oświadczenia dotyczy także grup roboczych, co prawodawca gminny pominął. Po drugie, oświadczenie powinno zostać złożone "przed przystąpieniem do wykonywania czynności", a nie jak wskazano w powołanym przepisie uchwały "przed udziałem w pierwszym posiedzeniu". Po trzecie, według ustawy poufność dotyczy informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie, podczas gdy w świetle uchwały dotyczy "wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w zespole". Po czwarte, prawodawca gminny nie uwzględnił obowiązku złożenia oświadczenia o znajomości przepisów o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienie do nich dostępu osobom nieuprawnionym. Po piąte wreszcie, przepisy u.p.p.r. nie ograniczają formy wspomnianego oświadczenia jedynie do formy pisemnej, co oznacza, że dopuszczają one także inne formy złożenia tego oświadczenia. W konsekwencji przyjąć należy, że wskazane uregulowanie, jako podjęte z istotnym naruszeniem art. 9c ust. 3 u.p.p.r. (ponieważ w sposób znaczący modyfikuje jego treść bez jednoczesnego upoważnienia organu gminy do takiej zmiany), kwalifikuje się do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w tym zakresie (por. też wyrok WSA w Kielcach z 29 lipca 2021 r., sygn. II SA/Ke 409/21).
Regulacja zawarta w Rozdziale 2 ust. 2 lit. d stanowi wykroczenie poza delegację ustawową określoną w przywołanym wyżej art. 9a ust. 15 u.p.p.r. z tego względu, że przepis ten nie upoważnia do wprowadzania przez radę gminy materialnoprawnych przyczyn pozbawienia członkostwa, ale jedynie określenia procedury pozbawienia członkostwa. Ponadto, zapis ten wprowadza nieostrą kategorię "uzasadnionego podejrzenia", co mogłoby stanowić obszar do nadużyć związanych z uznaniowym dyscyplinowaniem członków zespołu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 lipca 2020 r. sygn. II SA/Bd 1051/19, wyroki WSA w Kielcach z 26 maja 2021 r., sygn. II SA/Ke 427/21, z 22 lipca 2021 r., sygn. II SA/Ke 533/21).
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku, stwierdzając w oparciu o art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 i art. 94 ust. 1 u.s.g. nieważność zakwestionowanych w skardze regulacji załącznika do zaskarżonej uchwały.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło