I OZ 572/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 570/21 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 570/21 wydanego w sprawie ze skargi M.M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 58/21 oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 23 sierpnia 2021 r. odrzucił skargę kasacyjną M.M. na postanowienie z 29 lipca 2021 r. wydane w sprawie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 58/21, oddalającym jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z [...] grudnia 2020 r. wydaną w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało doręczone skarżącemu drogą elektroniczną 28 sierpnia 2021 r. Skarżący 2 września 2021 r. wniósł sporządzone osobiście zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2021 r. Postanowieniem z 16 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił złożone zażalenie, wskazując, że wbrew wymogom ustawowym zażalenie nie zostało sporządzone przez adwokata ani radcę prawnego, a nie zachodzą przesłanki wyłączające w przypadku skarżącego zastosowanie przymusu radcowsko-adwokackiego. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej. Jednocześnie w myśl art. 194 § 4 ppsa zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, a w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami – doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego w sprawach własności przemysłowej, chyba że zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka bądź gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie jest osobą, która zgodnie z obowiązującymi przepisami mogłaby samodzielnie złożyć zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Oznacza to, że rozpoznawany przypadek objęty był przymusem radcowsko-adwokackim, o którym mowa w art. 194 § 4 ppsa. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych pojęcie "sporządzenie zażalenia" należy rozumieć jako napisanie i podpisanie zażalenia w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej przez osobę uznawaną zgodnie z przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za profesjonalnego pełnomocnika procesowego ustanowionego w sprawie (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 2014 r., sygn. akt II FZ 1376/14, z 7 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 543/14, czy z 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 832/11). Brak podpisu profesjonalnego pełnomocnika na zażaleniu o odrzuceniu skargi kasacyjnej powoduje, że pismo to nie pochodzi od niego. To bowiem podpis wskazuje wprost osobę, która sporządziła zażalenie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 2014 r., sygn. akt II FZ 1376/14). Nawet zatem gdyby przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało sporządzone pod kierunkiem profesjonalnego pełnomocnika albo wręcz przez tego pełnomocnika, który nie został ustanowiony w sprawie i nie podpisał tego pisma procesowego, to zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej podpisane osobiście przez skarżącego jest obarczone nieusuwalnym brakiem powodującym jego odrzucenie. Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 ppsa ma bowiem charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną (por. postanowienie z 17 października 2013 r., sygn. akt I OZ 902/13). Tym samym w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W świetle powyższych wywodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.