II SA/Ol 242/21
WyrokWSA w Olsztynie2021-08-24
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Bogusław Jażdżyk, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy instalacji fotowoltaicznej o mocy do 1 MW może zostać wydana bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, pomimo zarzutów dotyczących potencjalnego wpływu na środowisko naturalne, w tym aleję dębową i obszar Natura 2000, oraz na zdrowie ludzi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo stwierdziły brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej instalacji fotowoltaicznej. Organy te oparły się na opiniach wyspecjalizowanych organów, które zgodnie wskazały na brak takiej potrzeby, a następnie samodzielnie oceniły inwestycję w świetle kryteriów ustawowych. Sąd uznał, że planowana inwestycja, ze względu na jej charakter, lokalizację na gruntach ornych i przewidywane oddziaływania, nie wymaga szczegółowej analizy środowiskowej, a zarzuty skarżącego dotyczące wpływu na środowisko i zdrowie ludzi są nieuzasadnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy instalacji fotowoltaicznej o mocy do 1 MW. Skarżący zarzucił organom obu instancji naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, twierdząc, że inwestycja może negatywnie oddziaływać na środowisko (aleja dębowa, obszar Natura 2000, ptactwo) i zdrowie ludzi (pole magnetyczne), a organy nie przeprowadziły wystarczających analiz. Organy administracji, opierając się na opiniach wyspecjalizowanych jednostek, stwierdziły brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" r., Wójt Gminy, działając na podstawie art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy
z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 283 ze zm., dalej: "u.i.ś.o"), § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
(t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku spółki A, orzekł realizację planowanego przedsięwzięcia polegającego na "Budowie instalacji fotowoltaicznej o mocy do 1 MW i wysokości do 3 m, na działkach
nr "[...]", położonych w obrębie R.", gmina B., bez konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił warunki do spełnienia na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia.
Decyzja ta wydana została w oparciu o przedłożoną przez inwestora kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz opinie organów współdziałających: Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, które zgodnie stwierdziły brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu organ I instancji omówił charakterystykę inwestycji. Wskazał, że projektowane przedsięwzięcie nie będzie powodować przekroczenia obowiązujących standardów jakości środowiska oraz nie będzie źródłem znaczących oddziaływań na środowisko. Stwierdził, że planowana inwestycja po obrysie zewnętrznym wyznaczonym przez kamery monitoringu lub ogrodzenie zajmie do ok. 2 ha, natomiast powierzchnia zajęta przez panele fotowoltaiczne wyniesie ok. 0,4638 ha. Planowane jest zainstalowanie 3030 sztuk paneli o mocy 330 W ustawionych pod kątem 25 stopni. Instalacja składać się będzie z modułów fotowoltaicznych, falowników, konstrukcji wsporczej, rozdzielnic, stacji transformatorowo-rozdzielczej, opcjonalnego magazynu energii, systemu alarmowo-monitoringowego, ewentualnie ogrodzenia oraz urządzeń infrastruktury technicznej, w tym m.in. kabla, linii i przyłącza elektroenergetycznego. Podkreślono, że teren inwestycji nie jest zabudowany. Podczas realizacji inwestycji nie będzie konieczności wycinki drzew i krzewów. Instalacja wytwarzać będzie prąd elektryczny wprowadzany później do sieci elektroenergetycznej. Moduły mocowane będą na konstrukcjach wsporczych wykonanych ze stali zabezpieczonej przed korozją. Konstrukcje wsporcze zamocowane zostaną do stojaków wbitych w ziemię metodą dynamiczną do głębokości 1,50 m. Moduły połączone będą przewodami w układzie sieciowym, zamocowanymi do konstrukcji wsporczej. Energia przekazywana będzie do stacji transformatorowej zlokalizowanej w pobliżu słupa linii energetycznej. Transformator planuje się w kontenerze dźwiękochłonnym. Natomiast całość okablowania zostanie umieszczona we wpustach kablowych i wkopana w ziemię zgodnie z obowiązującymi przepisami energetycznymi. Instalacja składać się będzie
z połączonych równolegle i/lub szeregowo modułów/paneli fotowoltaicznych. Planowane przedsięwzięcie będzie bezobsługowe, parametry pracy oraz bezpieczeństwo instalacji będzie monitorowane automatycznie. Uciążliwością z tytułu realizacji planowanego przedsięwzięcia może być wystąpienie okresowych niedogodności związanych z emisją hałasu oraz zanieczyszczeń pyłowych i gazowych do powietrza, które spowodowane będą pracą sprzętu budowlanego oraz przejazdami pojazdów transportujących materiały. Prace będą wykonywane w porze dziennej. Oddziaływania będą miały charakter lokalny, ograniczony do miejsca prowadzonych prac. Hałas pochodzący z prac budowlanych prowadzonych na terenie inwestycji będzie krótkotrwały i odwracalny. Wszelkie uciążliwości będą miały charakter przemijający i ustąpią całkowicie po zakończeniu prac związanych z budową elementów elektrowni fotowoltaicznej. Prace związane z budową instalacji nie wpłyną negatywnie na wody podziemne. Zagrożenie zanieczyszczenia wód podziemnych na etapie budowy zostanie ograniczone poprzez zapewnienie odpowiedniego stanu technicznego sprzętu budowlanego, właściwą technologię prac budowlanych oraz wybór lokalizacji placu
i zaplecza budowy poza terenami szczególnie wrażliwymi na zanieczyszczenia. Na etapie budowy zaplecze budowy będzie wyposażone w systemy odbioru
i odprowadzenia ścieków bytowych w postaci ustawienia toalety przenośnej typu TOI TOI, a nieczystości będą odbierane przez wyspecjalizowane jednostki. Instalacja na etapie eksploatacji nie będzie emitorem hałasu. Chłodzenie paneli fotowoltaicznych odbywać się będzie w sposób naturalny, poprzez obieg powietrza atmosferycznego. Eksploatacja farmy fotowoltaicznej nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu. W fazie eksploatacji farmy fotowoltaicznej nie przewiduje się powstawania odpadów. Jedynymi odpadami jakie mogą powstawać podczas eksploatacji będą odpady z ewentualnie prowadzonych prac konserwacyjnych, jednak będą one usuwane z miejsca przedsięwzięcia przez podmioty świadczące usługi konserwacyjne. Farma fotowoltaiczna w fazie eksploatacji nie wpływa na zanieczyszczenia wód powierzchniowych, podziemnych oraz gleby, a tym samym nie stwarza zagrożenia dla środowiska gruntowo-wodnego. Planowana elektrownia fotowoltaiczna nie przyczyni się do zniszczenia bądź dewastacji siedlisk przyrodniczych, czy też zagrożeń dla gatunków chronionych. Inwestycja nie wymaga naruszenia
i przekształcenia siedlisk naturalnych, bądź półnaturalnych, usunięcia drzew i krzewów, czy zajęcia siedlisk wrażliwych będących potencjalnym miejscem występowania gatunków chronionych. W czasie eksploatacji elektrownia nie będzie miała negatywnego wpływu na klimat. Farma fotowoltaiczna jako odnawialne źródło energii przyczyni się do racjonalizacji zużycia energii, surowców i materiałów, a także przyczyni się do minimalizacji emisji gazów cieplarnianych oraz zanieczyszczeń powietrza. Planowana inwestycja nie będzie stanowić również zagrożenia dla środowiska naturalnego oraz dla zdrowia społeczności lokalnej. Planowane przedsięwzięcie nie należy do kategorii przedsięwzięć stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnej awarii. Teren inwestycji nie jest objęty ochroną przyrody i nie wpłynie negatywnie na formy ochrony przyrody znajdujące się w pobliżu.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł L. S. (dalej jako: "skarżący"). Decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie:
- art 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niedopełnienie przez organ obowiązku dokładnego
i wyczerpującego przeprowadzenia postępowania dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej,
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji w sposób, który nie wskazuje wyczerpująco faktów ani przyczyn, dla których organ uznał, iż brak jest konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko,
- art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w stosunku do planowanej inwestycji nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w sytuacji gdy z uwagi na rozmiar i charakter tej inwestycji, jej realizację
w bezpośrednim sąsiedztwie budynków mieszkalnych oraz obszaru chronionego Natura 2000, konieczne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ I instancji nie sprawdził we własnym zakresie w jakiej odległości od zabudowań mieszkalnych będzie realizowane przedsięwzięcie, pomimo iż strony postępowania przedstawiały w tym zakresie rozbieżne dane. Organ nie wskazał jaką wartość przyjął. Karta informacyjna przedsięwzięcia jest dokumentem prywatnym, będącym dowodem w sprawie administracyjnej, przedkładanym przez inwestora. Podlega więc takiej samej ocenie jak inne dowody, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. W niniejszej sprawie,
w kontekście bliskiej zabudowy mieszkaniowej w stosunku do terenu przedsięwzięcia, które wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, położone są w odległości mniejszej niż 180 m, gdyż najbliższe zabudowania mieszkalne znajdują się już w odległości ok. 100 m, oraz biorąc pod uwagę skalę przedsięwzięcia (ponad 2 ha, moc do 1 MW) realizacja inwestycji może powodować uciążliwości dla społeczności lokalnej. Przedłożona przez wnioskodawcę karta informacyjna zawiera jedynie jedno zdanie w przedmiocie oddziaływania pola magnetycznego, wskazujące, iż przedsięwzięcie będzie generowało znikome pole. Dowody zgromadzone w sprawie w żaden sposób nie wyjaśniają co przemawia za takim wnioskiem oraz co należy rozumieć pod pojęciem "znikomości". Nie dokonano bowiem żadnych prognoz czy obliczeń, które wyjaśniałyby takie stanowisko. Skarżący stwierdził, że moduły fotowoltaiczne generują napięcie stałe, które z uwagi na instalację składającą się z ponad 3,5 tys. paneli powoduje, że poziom napięcia i natężenia prądu jest wysoki i może wytwarzać pole magnetyczne groźne dla zdrowia człowieka. Stąd też, zdaniem skarżącego, organ I instancji powinien zmierzać do wyjaśnienia jakimi wartościami będzie charakteryzować się wytwarzane przez planowaną farmę fotowoltaiczną pole magnetyczne i jaki będzie miało to wpływ na środowisko, w tym na zdrowie osób zamieszkujących w najbliższej okolicy od przedsięwzięcia. W konsekwencji, aby otrzymać konieczne informacje, organ I instancji powinien orzec o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko,
w której to powinna zostać przeprowadzona szczegółowa analiza potencjalnych parametrów wytwarzanego pola, jego zasięgu oraz jego wpływu i ewentualnej szkodliwości dla ludzi.
Zaskarżoną decyzją z "[...]" r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniosło, że
w niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo zasięgnął opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Państwowego Inspektora Sanitarnego i Dyrektora PGW Wody Polskie w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i ewentualnego zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko. Opinie wszystkich ww. organów zgodnie wskazywały na brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co w dalszej kolejności obligowało organ I instancji do dokonania oceny, czy w świetle kryteriów art. 63 ust. 1 u.i.ś.o. konieczne było nałożenie na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ I instancji dokonał oceny, czy planowana inwestycja odpowiada wymogom art. 63 ust. 1 u.i.ś.o., mając na względzie kolejno wskazane tam kryteria takie jak: rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia (pkt 1); usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych
i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (pkt 2); rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego
w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1 tej ustawy (pkt 3). Kolegium zauważyło, że wobec zmodyfikowania wniosku przez inwestora w kontekście szczegółowego zlokalizowania inwestycji, wszystkie organy opiniujące podtrzymały swoje pierwotne stanowisko o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji dokonał wyczerpującej i wszechstronnej analizy zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji. Oparł się na informacjach zawartych
w karcie informacyjnej przedsięwzięcia stanowiącej integralną część wniosku. W ocenie Kolegium karta informacyjna zawiera wszystkie informacje niezbędne dla dokonania przedmiotowej oceny. Skoro zaś w toku postępowania nie został opracowany żaden dokument odmiennie określający zakres oddziaływania inwestycji na środowisko, to kartę przedłożoną przez inwestora, należy uznać za stanowiący podstawę ustaleń faktycznych dowód w sprawie, tym bardziej, że nie został on na etapie postępowania przed organami obu instancji skutecznie zakwestionowany. Dalej Kolegium podkreśliło, że przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane na obszarach przylegających do jezior, obszarach wybrzeży, górskich i leśnych, ani też w strefie ochronnej ujęć wód
i obszarach ochronnych zbiorników wód śródlądowych, a także na terenie obszarów Natura 2000. Zauważono, że podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące odległości zabudowań mieszkalnych i obszaru chronionego Natura 2000 były brane pod uwagę przez organ I instancji, jak również zostały dostrzeżone przez organ opiniujący - RDOŚ. Wnioskodawca, po zgłoszeniu uwag przez strony postępowania, zmodyfikował wniosek właśnie odnośnie do szczegółowej lokalizacji inwestycji w kontekście zabudowy mieszkaniowej na działkach sąsiednich. Wprowadzone zmiany w sposób znaczący zwiększają tę odległość, przy czym kwestia dokładnego zlokalizowania inwestycji będzie jeszcze przedmiotem szczegółowych ustaleń na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego. Niemniej farma ma nie emitować hałasu, a urządzenia stanowiące źródło promieniowania elektromagnetycznego mają zostać zaprojektowane
w obudowach o właściwościach ekranujących, z użyciem izolowanego okablowania. Organ specjalistyczny, jakim jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, miał także na uwadze położenie inwestycji względem obszaru chronionego Natura 2000, jednakże stwierdził jednoznacznie, że rodzaj, skala i zasięg przedsięwzięcia nie wpłynie negatywnie na cel i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000. W decyzji organ
I instancji, w ślad m.in. za opinią RDOŚ, wskazał szereg wytycznych jakimi kierować musi się inwestor zarówno na etapie realizacji, jak i eksploatacji przedsięwzięcia. Wytyczne dotyczące realizacji mają na celu m.in. zabezpieczenie przed degradacją terenu inwestycji, czy terenu bezpośrednio przyległego, w tym jego szaty roślinnej, przy czym w decyzji wyraźnie wskazano, że podczas realizacji inwestycji nie będzie konieczności wycinki drzew i krzewów. Reasumując, Kolegium uznało, że organ
I instancji słusznie przyjął, że zostały spełnione łącznie wszystkie warunki pozwalające na wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i stwierdzeniu braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wnioskowanej inwestycji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 63 u.i.ś.o. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu łącznie wszystkich kryteriów niezbędnych dla prawidłowej oceny czy planowana inwestycja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko
w odniesieniu do powiązań z innymi przedsięwzięciami, co doprowadziło do wydania błędnej decyzji utrzymującej w mocy błędną decyzję Wójta Gminy;
- art. 7 w zw. z art. 77 i 80 k.p.a. poprzez brak prawidłowych ustaleń, na których organ powinien dokonać oceny czy konieczne będzie przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej inwestycji przy uwzględnieniu podziału inwestycji na części i toczących się postępowań dla inwestycji co doprowadziło do wydania błędnej decyzji utrzymującej w mocy błędną decyzję Wójta Gminy;
- nieprzeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko pomimo, iż przedmiotowa inwestycja wpływać może na obszar chroniony Natura 2000, a także ornitologiczne
i dendrologiczne dziedzictwo lokalnej przyrody, co w ogóle nie było przedmiotem rozważań organów obu instancji ani organów opiniujących.
Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu prywatnego w postaci załączonego operatu ornitologicznego na okoliczność bogactwa ornitologicznego rejonu przedsięwzięcia i zasadności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu. Dodatkowo wywiódł, że organy obu instancji dokonały powierzchownych ustaleń
w zakresie braku potrzeby dokonania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Nie wzięto należycie pod uwagę tego, czemu postępowanie środowiskowe winno służyć, tj. ochrony przyrodniczego dziedzictwa w tym zakresie ornitologii
i dendrologii. Wskazał, że w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia znajduje się cenna aleja dębowa. Z tego względu zasadne jest przeprowadzić szczegółową ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W chwili obecnej nie jest możliwe jednak wykonanie nawet opinii dendrologicznej, gdyż jej sporządzenie wymaga okresu pełnego ulistnienia, a w przypadku dębów jest to okres od czerwca. Zarzucił, że Wójt Gminy zaniechał jakichkolwiek czynności procesowych, które umożliwiłyby dokonanie należytych ustaleń faktycznych w zakresie zasadności ochrony alei dębowej, choć wniosek o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych został złożony niemalże w idealnym momencie pod tym względem. Aleja dębowa ma ponad 200 lat. Obwód drzew wynosi ponad 3m. Aleja dębowa w istniejącym usytuowaniu inwestycji będzie ograniczała naświetlenie. Istnieje więc zagrożenie doprowadzenia do stanu uschnięcia drzew poprzez podcinanie korzeni oraz zatruwanie drzew budowlanymi środkami chemicznymi, a następnie ich wycięcie w celu poprawienia wydajności elektrowni. Skarżący podał, że zwrócił się do odpowiedniego eksperta w celu dokonania prywatnej opinii w tym zakresie, jednak jest to obecnie niemożliwe. Zaznaczył, że zasadne jest też zwrócenie uwagi na kwestię ochrony środowiska w zakresie lokalnie występującego ptactwa. Istnieje znaczne prawdopodobieństwo, iż na terenie inwestycji występują cenne gatunki ptactwa, co potwierdza załączony do skargi operat. Skarżący przyznał, że ma świadomość, że operat dotyczy pobliskich działek, a nie terenu inwestycji. Jednak dotyczy bliskiego sąsiedztwa. Operat obejmuje teren ok. 90 h. Podkreślił, że z uwagi na powyższe,
a także pobliski obszar chroniony Natura 2000, teren przedmiotowej inwestycji jak najbardziej zasługuje na szczególną uwagę organów, w których ustawowych kompetencjach jest ochrona przyrody. Skarżący akcentował, że w odległości 60 m od inwestycji znajduje się gniazdo bociana. Jest to również obszar żerowania orła bielika oraz sokoła wędrownego. Na łąkach przeznaczonych pod inwestycją zatrzymują się
w czasie przelotów żurawie, dzikie gęsi oraz inne ptaki wędrowne. Stosowne ekspertyzy dotyczące gatunków chronionych na tym obszarze były sporządzone przez Stowarzyszenie B w czasie procesu inwestycyjnego terminala przeładunkowego w R. Skarżący podtrzymał stanowisko w zakresie zbyt bliskiej odległości inwestycji od zabudowy mieszkaniowej. Stwierdził, że po zmianie lokalizacji przedsięwzięcia budynki mieszkalne w dalszym ciągu będą w bliskiej odległości od terenu inwestycji. W odległości zaledwie ok. 120 m znajduje się budynek mieszkalny "[...]", a w odległości ok 180 m "[...]".
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Zauważyło, że nie może odnieść się do powołanego przez skarżącego operatu, gdyż nie został załączony do skargi. Zdaniem Kolegium, zarzuty skarżącego stanowią jedynie polemikę z rozumowaniem organu.
W wykonaniu wezwania Sądu, skarżący przedłożył powołany operat ornitologiczny. Dodatkowo przy piśmie z dnia 14 lipca 2021 r. wniósł
o przeprowadzenia dowodu z załączonego pisma RDOŚ z 5 lipca 2021 r., stanowiącego odpowiedź tego organu na wniosek skarżącego o ustanowienie pomnikiem przyrody alei dębowej zlokalizowanej w miejscowości R. W piśmie tym RDOŚ wyjaśnił, że zgodnie z art. 44 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody ustanowienie pomnika przyrody następuje w drodze uchwały rady gminy. Przepis nie reguluje na czyj wniosek podejmowana jest uchwała. Zgodnie z Rekomendacjami Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w sprawie redagowania uchwał dotyczących pomników przyrody, należy podać dane dotyczące liczby i gatunku wszystkich drzew (w przypadku alei) przewidzianych do objęcia ochroną, ich obwodu mierzonego na wysokości 130 cm, wysokości, dokładnej lokalizacji w formie współrzędnych geograficznych oraz informacji dotyczących stanu zdrowotnego każdego z drzew. Umożliwi to potwierdzenie, że obiekty obejmowane ochroną odznaczają się walorami wskazanymi w art. 40 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. RDOŚ wskazał, że wnioskowana do objęcia ochroną aleja składałaby się z 65 dębów szypułkowych. Podane w tabeli wymiary drzew oraz przedłożona dokumentacja fotograficzna potwierdzają, że drzewa wskazane do objęcia ochroną to okazałych rozmiarów drzewa i posiadają walory przyrodnicze. Fotografie pni drzew nie wskazują, by drzewa wskazywały objawy chorób i ubytki. W sytuacji, gdyby drzewa charakteryzowały się dobrym stanem zdrowotnym objęcie ich ochroną, w opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, jest w pełni uzasadnione. Jedyne braki w dokumentacji, która posłużyłaby do podjęcia uchwały w sprawie ustanowienia drzew pomnikiem przyrody to: brak wymiarów jednego z drzew, brak współrzędnych geograficznych określających położenie każdego z drzew, brak mapy obrazującej położenie alei oraz brak określenia stanu zdrowotnego obiektów. Nie jest zasadne obejmowanie ochroną prawną drzew, których kondycja budzi zastrzeżenia lub wskazuje na możliwość stwarzania zagrożenia dla zdrowia lub bezpieczeństwa ludzi
i mienia i istniałaby konieczność zniesienia z nich ochrony w najbliższej przyszłości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.) Zgodnie z ust. 2 wymienionego artykułu , w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie do ust. 3, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka
w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie ustalono, że nie wszystkie strony postępowania posiadają możliwości techniczne uczestniczenia w zdalnej rozprawie. Dlatego zarządzeniem z 23 lipca 2021 r. Przewodniczący Wydziału II skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, uznając rozpoznanie sprawy za konieczne
z uwagi na obowiązek terminowego załatwienia spraw.
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a.").
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaskarżonym decyzjom nie można przypisać tego rodzaju naruszeń prawa. Kwestionowana decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji elektrowni fotowoltaicznej o mocy 1 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą wydana została zgodnie z przepisami u.i.ś.o., z poszanowaniem zasad unormowanych
w Kodeksie postępowania administracyjnego. W szczególności organy wyjaśniły sprawę w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie i swoje stanowisko przekonująco uzasadniły.
Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących stwierdzenia braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedmiotowego zamierzenia. W tym zakresie organ I instancji uzyskał wymagane stanowisko organów opiniujących, wyspecjalizowanych w zakresie ochrony środowiska, ochrony zdrowia ludzkiego i ochrony wód, które zgodnie oświadczyły, mając na uwadze charakterystykę przedsięwzięcia deklarowaną przez inwestora, że wnioskowane zamierzenie nie wymaga przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Stosownie do art. 64 ust. 3 u.i.ś.o organy opiniujące uwzględniają łącznie uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.ś.o. Stanowisko organów opiniujących co do zasady nie jest wiążące dla organu rozstrzygającego o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Stanowi jednak pogląd w sprawie organu wyspecjalizowanego, który organ orzekający ma brać pod uwagę, przy samodzielnej ocenie uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.ś.o. W rozpatrywanym przypadku nie budzi wątpliwości Sądu, że organy orzekające przeanalizowały wniosek inwestora, szczególnie planowaną lokalizację inwestycji i jej parametry według kryteriów wyszczególnionych w art. 63 ust. 1 u.i.ś.o.
Przedmiotowe przedsięwzięcie planowane jest do realizacji na działkach nr "[...]" w miejscowości R. Zgodnie z przedłożonymi przez inwestora dokumentami: wypisem z rejestru gruntów oraz kopią mapy ewidencji gruntów, są to w przeważającej mierze grunty orne. Część działki nr "[...]" to lasy o pow. 0,2822 ha i łąki trwałe o pow. 1,1269 ha. Jednak inwestor planuje realizację inwestycji bliżej drogi stanowiącej działkę nr "[...]", a więc wyłącznie na gruntach użytkowanych dotychczas jako grunty orne. Są to użytki oznaczone symbolem RIVb. Wobec protestu mieszkańców R. inwestor zadeklarował znaczne odsunięcie inwestycji od drogi, w głąb działki "[...]". Przy zmienionej lokalizacji inwestycja nadal pozostawać będzie na gruntach ornych klasy IVb, a odległość od jej granic do istniejącej zabudowy mieszkalnej wyniesie odpowiednio 130 m i 168 m (k. 84 akt administracyjnych). Zabudowę na działce skarżącego także dzieli dystans ponad 100 m. Odległości te, jak również znaczne oddalenie granic inwestycji od drogi, przy której znajduje się akcentowana
w skardze aleja dębowa, przekonują, że nie istnieje żadne zagrożenie ze strony elektrowni fotowoltaicznej dla lokalnej społeczności i alei dębowej. Według wiedzy inwestora obszar oddziaływania inwestycji zamyka się w jej granicach. Okoliczności tej nie zanegowały organy opiniujące. Na etapie postępowania odwoławczego skarżący domagał się zbadania pola elektromagnetycznego. Jednak w skardze skarżący już nie kwestionuje stanowiska inwestora, że panele fotowoltaiczne nie wytwarzają pola elektromagnetycznego szkodliwego dla ludzi. Panele fotowoltaiczne są powszechnie montowane na budynkach mieszkalnych nawet o mocy 10 kW i nie emitują hałasu Producenci paneli fotowoltaicznych wyjaśniają, że instalacje tego typu nie powodują powstania pola elektromagnetycznego o natężeniu przekraczającym dopuszczalne wartości. Stacja transformatorowa może być źródłem hałasu i pola elektromagnetycznego. Jednak będzie ona zamknięta przed dostępem osób trzecich. Transformator zostanie umieszczony w kontenerze dźwiękochłonnym, posadowionym w pobliżu słupa linii energetycznej. Nieuzasadnioną są w związku z tym obawy skarżącego o zdrowie mieszkańców miejscowości R.
Zupełnie abstrakcyjna jest też obawa skarżącego, że inwestor będzie podcinał korzenie oraz podtruwał dęby, aby doprowadzić do ich wycięcia w celu zapewnienia nasłonecznienia panelom fotowoltaicznym. Deklarowana przez inwestora odległość granic inwestycji od drogi przekonuje, że obawa ta jest zupełnie irracjonalna.
Bezpodstawnie skarżący zarzucił brak uwzględnienia powiązań inwestycji
z innymi przedsięwzięciami. Z akt sprawy nie wynika w ogóle, aby w pobliżu wnioskowanej inwestycji zlokalizowane były inne przedsięwzięcia, których oddziaływanie mogłoby się kumulować. Skarżący nie wyjaśnił jakie inne przedsięwzięcia miał na myśli, trudno więc domyślać się o jakie inne przedsięwzięcia chodziło skarżącemu.
Niezrozumiałe są też uwagi skarżącego na temat braku wyjaśnienia podziału inwestycji na części. Ani wniosek inwestora, ani akta sprawy nie wskazują, aby wnioskowana inwestycja stanowiła jeden z etapów lub była w jakikolwiek sposób powiązana z innymi elektrowniami fotowoltaicznymi albo innymi przedsięwzięciami wymagającymi przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Nie zasługiwały również na uwzględnienie argumenty skarżącego dotyczące ochrony ptaków. Nie budzi wątpliwości Sądu, że realizacja inwestycji nie zagrozi i nie będzie znacząco wpływać na obszary i gatunki chronione. Jak już wskazano, teren inwestycji to grunty orne, niskiej klasy bonitacyjnej. Nie są to grunty cenne przyrodniczo. Teren inwestycji bezspornie nie jest objęty formami ochrony przyrody. Grunty orne nie są terenem, na którym można byłoby oczekiwać stanowisk lęgowych ptaków. Funkcjonowanie przedmiotowej elektrowni fotowoltaicznej nie wpłynie potencjalnie na populację ptaków. Panele wraz z konstrukcją wsporczą będą sięgały tylko 3 metrów,
będą statyczne i ustawione w odstępach, co uzasadnia przyjęcie, że nie będą stwarzały niebezpieczeństwa kolizji w czasie przelotów ptaków. Panele będą zamocowane na stojakach wbitych w ziemię, pomiędzy rzędami paneli i pod nimi będzie teren porośnięty trawą umożliwiający migrację zwierząt. Inwestor wyjaśnił (k. 88 akt administracyjnych), że na panelach fotowoltaicznych zostanie zastosowana powłoka antyrefleksyjna, która ogranicza efekt lśnienia, w związku z czym, nie będzie on dotyczył migracji ptaków i wykluczy ewentualne kolizje ptaków z panelami. W przypadku podjęcia decyzji o ogrodzeniu inwestycji zachowane zostaną standardy pozwalające na swobodną migrację drobnych zwierząt tj. odpowiednia wysokość ogrodzenia nad ziemią, bądź wymiar "oczka" w siatce.
Podnieść należy, że cytowana na wstępie ustawa o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko normuje kompleksowo w rozdziale 1 i 3 działu V procedurę i kryteria jakie należy brać pod uwagę przy wydaniu decyzji
środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzją taką jest też m.in. decyzja stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co wynika wyraźnie z brzmienia art. 84 ust. 1 i 2 u.i.ś.o. Stosownie do art. 59 u.i.ś.o ust. 1, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że wnioskowane zamierzenie stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b) wymienionego na wstępie rozporządzenia. Okoliczność, że zabudowa systemami fotowoltaicznymi wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 1 ha została zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, nie oznacza automatycznie, że zamierzenie powinno podlegać szczegółowej ocenie. Wbrew nazewnictwu, wydając decyzję stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, organ analizuje potencjalną możliwość oddziaływania inwestycji na środowisko na podstawie karty informacyjnej przedsięwzięcia. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wydawana na wniosek inwestora (art. 73 ust.1 u.i.ś.o.), który przedstawia założenia planowanego przedsięwzięcia. Rolą organów orzekających i współdziałających w tym postępowaniu jest weryfikacja tych założeń pod względem ochrony środowiska. Celem tego postępowania jest zapobieżenie degradacji zasobów naturalnych i występowania emisji i innych uciążliwości, w tym na zdrowie i życie ludzkie, powodujących przekroczenie dopuszczalnych norm. Ze względu na charakter zamierzenia ustawodawca ustalił, że sporządzenia raportu odziaływania na środowisko wraz ze szczegółową analizą wymagają bezwzględnie przedsięwzięcia kwalifikowane jako zawsze znacząco oddziaływujące na środowisko. Ustawodawca zwolnił z tego obowiązku inwestycje, których oddziaływanie uznano za potencjalne. Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego wyraz "potencjalny" oznacza - mogący zdarzyć się w odpowiednich warunkach, jest możliwy, przewidywany; przypuszczalny, teoretyczny, hipotetyczny.
Jeżeli, tak jak w niniejszej sprawie, już z charakterystyki przedsięwzięcia, analizowanej pod względem logiki, doświadczenia życiowego i wiedzy wynika, że instalacja nie będzie emitowała do otoczenia hałasu, znaczącego pola elektromagnetycznego, nie będzie też potencjalnym źródłem zanieczyszczeń ani ograniczeń dla terenów sąsiednich, a tym samym nie będzie oddziaływać znacząco na środowisko, w tym zdrowie ludzi, to nie ma potrzeby wymagać od inwestora szczegółowych analiz w tym zakresie.
Podkreślić należy, że decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia dotyczy wstępnego etapu inwestycyjnego. Inwestor musi jeszcze uzyskać decyzję o warunkach zabudowy i pozwolenie na budowę, na tych etapach będzie konkretyzowana i kontrolowana lokalizacja inwestycji na działce.
Stosownie do art. 79 ust. 1 u.i.ś.o. przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Na tle tego unormowania, w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że organy orzekające zobowiązane są zapewnić udział społeczeństwa w postępowaniu dopiero od momentu wydania postanowienia stwierdzającego potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. (por. wyroki NSA: z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2037/14; z 15 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3276/17, z 18 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 346/15; wyrok WSA w Warszawie z 29 września 2020 r, sygn. akt IV SA/Wa 1637/20, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Niezależnie od tego, stosownie do art. 85 ust. 3 u.i.ś.o., organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach bez przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko także podaje do publicznej wiadomości informację o jej wydaniu. W niniejszej sprawie organ I instancji zaniechał tego obowiązku. Uchybienie to zostało konwalidowane przez organ II instancji i pozostaje bez wpływu dla rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło