II SA/Wa 177/21

WyrokWSA w Warszawie2021-08-25

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Danuta Kania, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zakwalifikował wniosek o udostępnienie kopii wszystkich pisemnych umów zawartych w określonym miesiącu jako wniosek o informację przetworzoną, odmawiając jej udostępnienia z powodu niewykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, uznając, że organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Organ nie ustalił bowiem w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy, nie wyjaśniając precyzyjnie, ile umów zostało zawartych, jak są obszerne i ile stron dokumentów wymagałoby anonimizacji i zeskanowania. Bez tych ustaleń ocena, czy informacja ma charakter przetworzony, nie podlegała kontroli sądu.
Stan faktyczny
A.D. zwrócił się do Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego (SKW) o udostępnienie kopii wszystkich pisemnych umów zawartych przez Szefa SKW we wrześniu 2020 r., z zastrzeżeniem anonimizacji danych prywatnych. Organ uznał wniosek za dotyczący informacji przetworzonej i wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Po uzupełnieniu braków formalnych wniosku, Szef SKW decyzją odmówił udostępnienia informacji, uznając, że jej przygotowanie wymaga ponadstandardowych działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, zakłócających normalny tok działania organu. Wnioskodawca zaskarżył decyzję, zarzucając błędne zakwalifikowanie informacji jako przetworzonej i brak precyzyjnego uzasadnienia organu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz skarżącego kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz skarżącego A. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] października 2020 r., przesłanym pocztą elektroniczną, A.D. zwrócił się do Biura Prawnego Służby Kontrwywiadu Wojskowego o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kopii treści (skan) wszystkich pisemnych umów zawartych przez Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego w miesiącu wrześniu 2020 r. Jednocześnie wskazał, by udostępniając żądaną informację organ zasłonił dane prywatne, tj. adres zamieszkania, numer PESEL kontrahentów, ale zachował np. imiona i nazwiska wykonawców oraz nazwy przedsiębiorców. Uznając, że wniosek dotyczy udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, pismem z dnia [...] listopada 2020 r. Dyrektor Biura Prawnego SKW wezwał wnioskodawcę do wykazania, w terminie 14 dni, że za udostępnieniem wnioskowanej informacji przemawia szczególnie istotny interes publiczny. W odpowiedzi na powyższe wezwanie A.D. w korespondencji z dnia [...] listopada 2021 r., przesłanej pocztą elektroniczną, zakwestionował uznanie żądanej przez niego informacji za przetworzoną. Następnie, pismem z [...] listopada 2020 r. Szef SKW wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie podpisanego własnoręcznie wniosku na wskazany adres Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub przesłanie wniosku na elektroniczną skrzynkę podawczą, pod rygorem jego pozostawienia bez rozpoznania. W dniu [...] listopada 2020 r. A.D. zwrócił się do organu z prośbą o przesłanie adresu elektronicznej skrzynki podawczej. Organ w dniu [...] listopada 2020 r. wskazał adres elektronicznej skrzynki podawczej. W dniu [...] grudnia 2020 r. A.D. uzupełnił braki formalne wniosku z dnia [...] października 2020 r., przesyłając na elektroniczną skrzynkę podawczą wniosek opatrzony jego podpisem Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 § 1 K.p.a. oraz art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176) – zwanej dalej u.d.i.p. odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie kopii treści (scan) wszystkich pisemnych umów zawartych przez Szefa SKW we wrześniu 2020 r. W uzasadnieniu decyzji Szef SKW, odwołując się do orzecznictwa oraz poglądów doktryny podał, co należy rozumieć pod pojęciem informacji publicznej. Organ wyjaśnił też, że prawo do informacji publicznej obejmuje również uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, przy czym ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera definicji informacji przetworzonej (art. 3 ust. 1 u.d.i.p.). Dalej Szef SKW powołał się obszernie na orzecznictwo sądów administracyjnych, co do pojęcia informacji publicznej przetworzonej stwierdzając w efekcie, że zakres pracy niezbędny do przygotowania informacji publicznej żądanej we wniosku A.D. w postaci zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, wymaga takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania organu, co przesądza o przyjęciu stanowiska, że wniosek z dnia [...] października 2020 r. jest żądaniem informacji publicznej przetworzonej. Szef SKW wyjaśnił dalej, że uwzględnienie wniosku wymaga nie tylko zwykłych czynności technicznych związanych z przeglądaniem i kopiowaniem (scanowanie) dokumentów, lecz znacznego nakładu pracy związanego z koniecznością ponadstandardowej analizy dokumentów, a także wykonywaniem szczegółowej, szerokiej anonimizacji. W tym stanie rzeczy uzasadnione było wezwanie wnioskodawcy do wykazania przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego", o jakiej mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W kontekście przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" organ podał, że zgodnie z prezentowanymi w orzecznictwie poglądami należy przyjąć, że wnioskodawca powinien wykazać, że otrzymanie informacji stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego. Wnioskodawca powinien przy tym wykazać swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga. Brak jest natomiast podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie zapewnia, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa. Szef SKW podniósł, że wnioskodawca nie wykazał - po uprzednim wezwaniu przez organ - że uzyskanie informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organ uznał nadto, że przedstawione przez wnioskodawcę we wniosku o udostępnienie informacji publicznej okoliczności nie wskazują na istnienie szczególnie uzasadnionego interesu publicznego, a w konsekwencji - nie przemawiają za udostępnieniem wnioskowanej informacji publicznej. Wnioskodawca nie wskazał też żadnych realnych i konkretnych możliwości wykorzystania żądanej informacji publicznej dla dobra ogółu lub ochrony interesu publicznego, a zatem nie można przyjąć, że istnieją jakieś realne, konkretne, możliwości wykorzystania żądanej informacji w sposób, który mógłby znacząco wpłynąć na realizację interesu publicznego. W skardze na powyższą decyzję Szefa SKW z dnia [...] grudnia 2020 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.D. zarzucił naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez nieprawidłowe uznanie, że informacja objęta zakresem wniosku stanowi informację przetworzoną, wnosząc o uchylenie decyzji w całości. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że stanowisko organu jest błędne, gdyż niezasadne jest rozszerzanie kategorii "informacji przetworzonej" również na taką informację, która składa się z informacji prostych, choć w ocenie organu zakres wniosku uzasadnia potraktowanie jej jako przetworzonej. Skarżący podkreślił, że prawo do informacji publicznej stanowi prawo o randze konstytucyjnej, które należy traktować możliwie szeroko, a wyjątki od tego prawa - wąsko. Zaznaczył też, że ustawodawca przewidział możliwość wydłużenia terminu odpowiedzi na wniosek o informację publiczną w trybie art. 13 ust. 2, a więc organ może skorzystać z tej możliwości, jeśli niemożliwe jest udostępnienie tej informacji w terminie. W ocenie skarżącego, dyrektywa szerokiego traktowania praw konstytucyjnych wskazuje na takie rozwiązanie jako bardziej zasadne, biorąc pod uwagę status prawa do informacji. Skarżący podkreślił też, że wydobycie informacji, o które wnioskował, nie wymaga pracy kreatywnej, ani żadnego wytworzenia nowej informacji przez Szefa SKW, a wyłącznie wyszukania określonych informacji i anonimizacji, zupełnie jak w przypadku każdej innej informacji prostej. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślił, że w sprzeczności z zasadą dostępu do informacji publicznej pozostaje kwalifikowanie informacji publicznej jako informacji przetworzonej tylko z uwagi na fakt, że jest ona przygotowywana dla wnioskującego podmiotu poprzez czynności polegające na odnalezieniu odpowiednich dokumentów, sporządzeniu ich kopii i anonimizacji, nawet jeżeli są one czasochłonne i wymagają zwiększonego nakładu środków osobowych. Wobec tego za bezzasadne uznał posługiwanie się przez Szefa SKW kategorią "informacji przetworzonej", ponieważ realizacja wniosku nie pociąga za sobą konieczności poczynienia żadnej analizy ze strony organu. Skarżący zarzucił nadto, że wyjaśnienia organu mają charakter rachityczny, gdyż z decyzji w żaden sposób nie wynika, ile faktycznie pracy jest konieczne do udzielenia odpowiedzi na jego wniosek (brak jest choćby podania ilości zawartych umów), a zatem brak jest jednoznacznego i precyzyjnego wyjaśnienia, dlaczego realizacja jego wniosku miałaby być bardziej uciążliwa od udostępnienia informacji publicznej prostej, nie podano też jaka praca kreatywna jest do tego niezbędna. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Szefa SKW wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że realizacja wniosku skarżącego wymagałaby podjęcia szeregu dodatkowych czasochłonnych czynności i działań o znacznym nakładzie pracy, nie będących standardowymi czynnościami pracowników organu, które zakłóciłyby normalny tok działania organu oraz wywarłyby negatywny wpływ na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na SKW. Przygotowanie informacji nie polegałoby tylko na przejrzeniu umów, ale przede wszystkim w pierwszej kolejności na szczegółowej analizie znajdujących się w tych umowach kilkuset stron dokumentów w celu dokonania ich anonimizacji, oraz ich zeskanowanie i przesłanie skarżącemu, które to czynności musiałyby zostać przeprowadzone wyłącznie w celu realizacji wniosku skarżącego. Pełnomocnik organu dodał też, że organ w przekonywujący sposób wykazał, że opisany w decyzji nakład pracy związany z pozyskaniem i opracowaniem żądanej informacji publicznej prowadzi do wniosku, że jest to przetworzenie informacji. Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, że uwzględnienie wniosku wymaga nie tylko zwykłych czynności technicznych związanych z przeglądaniem i kopiowaniem (scanowaniem) dokumentów, lecz znacznego nakładu pracy związanego z koniecznością ponadstandardowej analizy dokumentów, a także wykonywaniem szczegółowej, szerokiej anonimizacji. Także łączna suma wszystkich czynności koniecznych do wykonania w celu udostępnienia żądanej informacji publicznej, rzutuje na realizację przez organ jego podstawowych funkcji. Powyższe potwierdza, że żądanie skarżącego odnosi się do informacji publicznej przetworzonej. Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego, że z decyzji w żaden sposób nie wynika, ile faktycznie pracy jest konieczne do udzielenia odpowiedzi na wniosek, pełnomocnik organu stwierdził, że specyfika niniejszego postępowania, w którym odmowa udostępnienia żądanej informacji wynikała z zakwalifikowania informacji jako przetworzonej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., czyniła zbędnym szczegółowe ustalenie w zakresie ilości umów, czy ich obojętności, a nawet ewentualnej symulacji nakładu pracy. Organ nie ma obowiązku dokonania szczegółowej analizy wytworzenia żądanej informacji przetworzonej w celu szczegółowego opisania czynności niezbędnych do jej wytworzenia, w tym do wskazania koniecznego nakładu sił osobowych i czasochłonności koniecznych do zrealizowania żądania skarżącego. Takie działania rozmijałyby się z celem polegającym na zagwarantowaniu organowi możliwości odmówienia udostępnienia informacji, w sytuacji gdy żądanie dotyczy informacji przetworzonej, wymagających nadzwyczajnych, ponadstandardowych działań organu. Pełnomocnik organu podniósł też, iż nie sposób pominąć faktu, że skarżący złożył kolejne wnioski o udostępnienie informacji publicznej w postaci zeskanowania i przesłania wszystkich umów za październik, listopad i grudzień. Zaznaczył, że regulacja zawarta w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ma w istocie przeciwdziałać zalewowi wniosków, zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej dla realizacji celów osobistych lub komercyjnych oraz zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupione są nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji, lecz na udzielaniu informacji publicznej. W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2021 r. Stowarzyszenie [...] w [...], powołując się na cele statutowe swojej działalności, na podstawie art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgłosiło swój udział w sprawie. W piśmie tym Stowarzyszenie zwróciło uwagę, że organ ma w swoim posiadaniu każdą umowę, jaką zawarł. Udostępnienie skanów tych umów nie kreuje jakiejkolwiek nowej informacji, która nie zostałaby zawarta w poszczególnych umowach. Wniosek nie zawierał bowiem żądania jakiejkolwiek analizy, ekstrapolacji bądź wnioskowania w oparciu o treść tych umów. Stowarzyszenie zwróciło jednocześnie uwagę, że wniosek dotyczył zaledwie przestrzeni jednego miesiąca. Nie ma natomiast żadnego racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia, że w miesiącu wrześniu 2020 r. doszło do zawarcia takiej liczby umów, która uniemożliwiałaby realizację wniosku - szczególnie, że organ nie wskazał nawet przybliżonej liczby umów, które zawarł. Stowarzyszenie nie zgodziło się też z wykładnią celowościową art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. zaprezentowaną przez organ wskazując, że żaden z przepisów u.d.i.p. nie ma na celu ograniczenia prawa do informacji dla wygody organu. Nie można też zakładać, że art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ma na celu uniemożliwienie - bądź utrudnienie – składania wniosków komercyjnych. Każdy wniosek powinien być analizowany i rozpatrywany osobno – trudno zatem dociec, na jakiej zasadzie przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. miałby przeciwdziałać "zalewowi wniosków" . Nie sposób wszak przyjąć, że duża liczba wniosków, złożona w danym czasie, dawała organowi prawo, tylko z tego względu, wydać decyzję odmowną wobec nowego wniosku. Przepisy nie przewidują bowiem takiej podstawy ograniczenia prawa do informacji publicznej. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako P.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje lub postanowienia podlegają uchyleniu. Oceniając zaskarżoną decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] grudnia 2020 r. w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga A.D. zasługuje na uwzględnienie. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. W sprawie niniejszej nie jest kwestionowane, że żądana przez skarżącego informacja w postaci "kopii treści (skanów) wszystkich pisemnych umów zawartych przez Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego w miesiącu wrześniu 2020 r., ma charakter informacji publicznej określonej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do kwestii charakteru informacji publicznej, której żądał A.D., tj. do oceny, czy jego wniosek dotyczył udostępnienia informacji publicznej prostej, czy przetworzonej. Przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, iż prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej, w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, jednak analiza dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych daje podstawę do odkodowania opisowej definicji tego pojęcia stanowiącej wynik wykładni powołanego wyżej przepisu. I tak, za informację publiczną przetworzoną uznaje się taką informację, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1746/14, publ. CBOSA). Przyjmuje się jednak również, że informacja publiczna przetworzona nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją. Może ona bowiem obejmować dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te, wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się musi zatem z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA: z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14; z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14; z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11; publ. j.w.). W judykaturze przyjmuje się również, że informacja publiczna przetworzona to taka, która stanowi wynik ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13 publ. j.w.) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA z dnia: 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12; z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14; publ. j.w.). O informacji przetworzonej można mówić również wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) przesądza o tym, że w istocie mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. Dotyczy to zwłaszcza takiej sytuacji, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany, a w szczególności wymaga analizowania całego zespołu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca (por. wyroki NSA: z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11, z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11, z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt I OSK 140/14; publ. j.w.). W świetle powyższych uwag uzasadnione są w ocenie Sądu zarzuty skarżącego, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Decyzja ta wydana została także z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Z uzasadnienia ww. decyzji nie wynika bowiem, aby doszło do ustalenia w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy, który pozwalałby na stwierdzenie, że żądana informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej. Z akt sprawy nie wynika, aby organ na etapie rozpoznawania wniosku A.D. podjął jakiekolwiek czynności wyjaśniające mające na celu ustalenie ile pisemnych umów zostało zawartych we wrześniu 2020 r. przez Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego. Organ stwierdził jedynie w uzasadnieniu decyzji, iż ustalił, że zakres pracy niezbędny do przygotowania informacji publicznej w postaci zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, wymaga takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania organu, co przesądza o przyjęciu stanowiska, że wniosek z dnia [...] października 2020 r. jest żądaniem informacji publicznej przetworzonej. Z uzasadnienia decyzji nie wynika jednak ilu umów dotyczy wniosek skarżącego, jak obszerne są to umowy, a tym samym ile stron dokumentów należałoby skserować na potrzeby realizacji tego wniosku i podać procesowi anonimizacji. Podkreślić w tym miejscu należy, że stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1 stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkami przewidzianymi w pkt 1 - 2 (ust. 2). Z powyższego wynika, że decyzja odmowna powinna zawierać elementy wymienione w art. 107 § 1 i 3 K.p.a., w tym prawne i faktyczne uzasadnienie. W uzasadnieniu organ powinien przedstawić przekonującą argumentację, z której wynikałoby w sposób nie budzący wątpliwości z jakich względów uznał, że w konkretnej sprawie, rozpatrywanej indywidualnie, wniosek dotyczy informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego w niniejszej sprawie nie dopełnił powyższych obowiązków. Nie dokonał bowiem niezbędnych ustaleń faktycznych i nie wyjaśnił w sposób przekonywujący, że wniosek informacyjny dotyczy informacji publicznej przetworzonej. Wyjaśnienie tej kwestii jest szczególnie istotne w sytuacji, w której ustawa nie zawiera definicji ww. pojęcia, a przedstawione powyżej kierunki jego interpretacji z reguły opierają się na kazuistycznym podejściu do konkretnego stanu faktycznego. Rację ma zatem strona skarżąca zarzucając, że organ nie ustalił w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy, gdyż nie określił ilu umów dotyczy wniosek skarżącego. Powyższe zaniechanie w sposób istotny narusza regulację art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W konsekwencji, wobec braku rozważań organu w przedmiotowym zakresie, dokonana w zaskarżonej decyzji ocena, iż wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej, nie poddawała się kontroli Sądu. W tym stanie rzeczy uzasadniony jest zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i art. 77 K.p.a. Wskazać w tym zakresie należy, iż prawidłowa realizacja art. 7 K.p.a. wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej stały na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmowały wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uzasadnione jest także w tej sytuacji postawienie organowi zarzutu naruszenia art. 107 K.p.a., bowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom przewidzianym w tym przepisie. Organ nie wyjaśnił w sposób właściwy z jakich przyczyn uznał, że wniosek dotyczy informacji publicznej przetworzonej. Wyjaśnienie tej kwestii miało natomiast charakter pierwszorzędny, bowiem dopiero wykazanie, że wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej wiąże się z koniecznością spełnienia przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w jej udostępnieniu (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Zaniechania organu w tym zakresie skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego zobowiązany będzie do ustalenia i szczegółowego wyjaśnienia, ile pisemnych umów zawarł w we wrześniu 2020 r., jak obszerne są to umowy, a tym samym ile stron dokumentów musiałoby zostać skserowanych na potrzeby realizacji tego wniosku i poddanych procesowi anonimizacji. Dopiero w oparciu o tak poczynione ustalenia organ winien ponownie ocenić, czy podjęte czynności i sposób postępowania z wnioskowaną informacją publiczną skutkuje uznaniem, że ma ona charakter informacji publicznej przetworzonej. W przypadku dalszego twierdzenia, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji z przyczyn określonych w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., organ zobowiązany będzie do rzetelnego wyjaśnienia w jej uzasadnieniu wszystkich wyżej wymienionych okoliczności z uwzględnieniem regulacji art. 107 § 3 K.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania obejmujących uiszczony wpis sądowy orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 210 § 2 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło