II SA/Po 305/21

PostanowienieWSA w Poznaniu2021-08-26

Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz, Jan Szuma, Arkadiusz Skomra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała zmieniająca studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, dotycząca wyłącznie jednej działki, narusza interes prawny lub uprawnienie właściciela sąsiedniej nieruchomości, który nie jest bezpośrednio objęty zmianą?
Ratio decidendi
Skarga na uchwałę zmieniającą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego podlega odrzuceniu, jeśli skarżący nie wykaże naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia. Studium, jako akt programowy, nie kształtuje bezpośrednio praw i obowiązków mieszkańców, a jego ustalenia przenoszą się pośrednio poprzez plany miejscowe. Naruszenie interesu prawnego musi być bezpośrednie, realne i skonkretyzowane, a nie hipotetyczne lub oparte na przewidywaniach.
Stan faktyczny
Skarżąca D. B. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy zmieniającą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla jednej działki, argumentując, że zmiana ta narusza jej interes prawny jako właścicielki sąsiedniej nieruchomości. Skarżąca obawiała się negatywnego wpływu planowanej zabudowy na jej nieruchomość, komfort korzystania z niej oraz zdrowie. Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia.
Rozstrzygnięcie
I. Odrzucono skargę. II. Zwrócono skarżącej kwotę wpłaconą tytułem wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi D. B. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania terenu postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącej z rachunku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę [...](słownie: [...]) złotych wpłaconą tytułem wpisu od skargi. Przedmiotem skargi D. B. jest uchwała Rady Gminy z dnia [...] marca 2019 r., [...] w sprawie: zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. dla działki w S. (dalej "uchwała [...]). Jak wskazano w tytule uchwały [...], dotyczyła ona zmiany kierunkowego przeznaczenia jednej tylko działki – działki [...] w S. – która docelowo w przyszłych planach miejscowych ma być przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową (MM) oraz pas przeznaczony pod zieleń urządzoną (ZP). Zaskarżona uchwała utrwalona została w aktach administracyjnych, przy czym nie zawierała załączników graficznych 2.1 i 2.2. Zarządzeniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. sędzia sprawozdawca polecił włączyć w celach poglądowych do akt sądowych pobrany z Systemu Informacji Przestrzennej Gminy S. wydruk wycinka mapy obejmującej warstwy: 1) studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego ze zmianą dokonaną uchwałą [...], 2) podkład ewidencyjny (działki) oraz 3) drogi publiczne (k. 58 akt sądowych). Zarządzeniem z tego samego dnia sędzia sprawozdawca polecił nadto wezwać pełnomocnika organu do nadesłania brakujących rysunków studium (k. 59-62 akt sądowych). Załączniki do uchwały [...] zostały nadesłane przy piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2021 r. (k. 66-68 akt sądowych), przy czym poza dwoma rysunkami dla całego obszaru gminy będącymi załącznikami na 2.1 i 2.2, odpowiednio dla uwarunkowań rozwoju przestrzennego i dla kierunków rozwoju przestrzennego (k. 71 i 72 akt sądowych), pełnomocnik organu nadesłał również powiększone wydruki rysunku uwarunkowań i kierunków studium obejmujące wycinek obszaru gminy, w którego centralnej części znajduje się działka [...] (k. 69 i 70 akt sądowych). W skardze na uchwałę [...] datowanej na [...] marca 2021 r. D. B. wyjaśniła, że wnosi skargę na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (to jest ustawy z dnia 8 marca 1990 r., obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 1372 – uw. Sądu, dalej "u.s.g.") w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (to jest ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm. – uw. Sądu, dalej "P.p.s.a."). Z punktu widzenia zagadnień, które zostaną wyjaśnione poniżej należy w tym miejscu zwrócić zwłaszcza uwagę, że skarżąca wskazała, iż uchwała [...] narusza jej interes prawny i uprawnienie, które wynika z prawa własności znajdującej się w sąsiedztwie działki [...] pod adresem [...] w S.. W punkcie 8 skargi, na stronach 22-25 (k. 24-27 akt sądowych), D. B. wyjaśniła, że jest właścicielem działki w sąsiedztwie obszaru objętego zmianą studium (VII/53/2019), który przeznaczono pod zabudowę mieszkaniową. W ocenie skarżącej zmiana ta wpłynie bezpośrednio na jej nieruchomość, komfort korzystania z niej, spokój i zdrowie. Uważa ona, że zmiana studium prowadzi do pozbawienia jej prawa do niezakłóconego bezpiecznego korzystania ze swojej własności, narusza wymogi dbałości o dobro wspólne, w tym ochronę środowiska i przyrody. D. B. przedstawiła w skardze obszerne wywody, z powołaniem na orzecznictwo sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego, na poparcie tezy, że przyznanie praw inwestorowi powinno być łączone także z będącymi ich korelatem ograniczeniami praw właścicieli nieruchomości sąsiednich. Przywołała ogólne poglądy wyrażane w kontekście problematyki ustalenia kręgu stron w sprawach o udzielenie pozwolenia na budowę, akcentując przy tym, że już chociażby spowodowania przez inwestycję potencjalna możliwość szkodliwego oddziaływania jest wystarczającą przesłanką przyznania właścicielowi nieruchomości sąsiedniej przymiotu strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, gdyż nie sposób dopatrzeć się, aby interes prawny lub uprawnienie D. B. zostały naruszone kwestionowaną uchwałą [...]. Na wstępie należy podkreślić, że od nowelizacji P.p.s.a. z 2015 r. (zob. ustawę z dnia 9 kwietnia 2015 r., Dz. U. poz. 658) ustalenie, czy interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego, ustawodawca uczynił kryterium wstępnym warunkującym dalsze przystąpienie do merytorycznej kontroli legalności kwestionowanych uchwał lub aktów. Jeżeli kryterium to nie jest spełnione, zachodzą podstawy do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. Omawiana nowelizacja spowodowała, że w sytuacji, gdy sąd nie znajduje po stronie pomiotu skarżącego legitymacji do zaskarżenia (opartej na naruszeniu interesu prawnego lub uprawnienia), to wówczas daje temu wyraz nie tylko poprzez treść orzeczenia, ale także jego formę (odrzucenie skargi). W niniejszej sprawie przepisem szczególnym, w oparciu o który D. B. wywiodła skargę, jest art. 101 u.s.g. Stanowi on, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W aktualnym stanie prawnym skuteczne wniesienie skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje zatem wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki warunkujące dopuszczalność skargi: 1. zaskarżona uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej; 2. skarżący wykazał naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia unormowaniami zaskarżonej uchwały. W niniejszej sprawie pierwszy warunek dopuszczalności skargi został spełniony, natomiast drugi nie został przez skarżącą wykazany. Uprzedzając dalsze rozważania Sąd chciałby podkreślić – aby uniknąć w tym zakresie nieporozumień – że zdecydowanie opowiada się za poglądem o możliwej zaskarżalności studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jako takiego. Trudności w skutecznym wywiedzeniu skargi upatruje natomiast dopiero w wykazaniu przesłanek naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Ich wykazanie jest możliwe, ale wiąże się zawsze z oceną konkretnych okoliczności, w których składana jest dana skarga. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, co wynika expressis verbis z regulacji art. 9 ust. 1, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021, poz. 741 z późn. zm., dalej "u.p.z.p.") nie jest aktem prawa miejscowego, kształtującym jak miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego prawa i obowiązki mieszkańców lokalnej społeczności. Jego ustalenia o charakterze wewnętrznym przenoszą się tylko pośrednio poza sferę administracji, w ten sposób, że są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu wiążących już planów miejscowych. Studium jest aktem określającym kierunki polityki przestrzennej gminy, w tym lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego. Co do zasady więc, z uwagi na charakter norm w nim zawartych przyjmuje się, że studium w ścisłym rozumieniu nie oddziałuje bezpośrednio na sferę praw i obowiązków podmiotów stojących na zewnątrz administracji publicznej. W orzecznictwie zaprezentowano nawet pogląd, iż nie sposób wywodzić bezpośredniego ograniczenia uprawnień skarżącego postanowieniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, które w swej ogólności przy określaniu przeznaczenia wyznaczonego obszaru jedynie mogą świadczyć o woli organu planistycznego przeznaczenia terenu. Jest to konsekwencją uznania, że ustalenia studium, aby wywarły określony skutek, muszą zostać bezpośrednio przeniesione do planów miejscowych, gdzie następuje ich skonkretyzowanie z uwzględnieniem warunków miejscowych i precyzyjnym określeniu granic obszarów (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2015 r., II OSK 1869/13 i z dnia 20 marca 2014 r., II OSK 2572/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzecznictwo w ostatecznym rozrachunku nie zamknęło jednak definitywnie możliwości kwestionowania studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Dostrzeżono, że studia niekiedy zawierają takie regulacje, że w pewnych realiach można przyjąć, iż interes prawny lub uprawnienie określonych osób doznają na tyle poważnego uszczerbku, iż przyznanie ochrony prawnej jest konieczne. Szersza analiza orzecznictwa sądów administracyjnych prowadzi do wniosku, że w przypadku skargi na studium należy dokonać zawsze indywidualnej oceny wystąpienia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego w sprawie. Ta potrzeba wynika z faktu, że w określonych realiach studium, determinując politykę przestrzenną gminy, może w konsekwencji prowadzić niejako nieuchronnie do naruszenia praw właścicieli nieruchomości (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2012 r., II OSK 1377/12, 11 września 2012 r., II OSK 1573/12 oraz postanowienia z dnia 29 listopada 2017 r., OSK 2726/17 i 28 czerwca 2018 r., II OSK 1596/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Sąd – rozumiejąc w kontekście pozaprawnym powody, dla których D. B. wywodzi skargę (Sąd ma świadomość, że skarżąca obawia się ona intensyfikacji zabudowy w najbliższej okolicy) – nie dopatrzył się, aby jakikolwiek skonkretyzowany i oparty o przepisy prawa interes prawny lub uprawnienie skarżącej zostały naruszone uchwałą [...]. Także sama skarżąca nie przedstawiła w tym zakresie przekonujących argumentów. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż skarga z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis. Skoro ustawodawca nie uczynił z tego rodzaju skargi powszechnego środka zaskarżenia, to oznacza, że musi istnieć powiązanie pomiędzy sferą prawną wnoszącego skargę a przedmiotem zaskarżenia. Warunkiem jej wniesienia jest więc naruszenie konkretnie rozumianego interesu lub uprawnienia konkretnego obywatela lub grupy obywateli (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2003 r., III RN 42/02, OSNP 2004, nr 7, poz. 114). Do skorzystania z prawa procesowego z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie legitymuje ani sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 listopada 2003 r., SK 30/02, OTK-A 2003 nr 8, poz. 4). Skarżący powinien udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną – pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2005 r., OSK 1437/04, orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący powinien wskazać przy tym konkretny akt, z którego uprawnienie to lub interes prawny jest wywodzony. Naruszenie interesu prawnego powinno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (zob.. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex 81964). Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega zatem uchwała organu gminy godząca w sferę prawną skarżącego – wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne, o których można twierdzić, że niejako już nastąpiły albo są jednoznaczne. Bezpośredniość i realność interesu dotyczy bowiem związku sytuacji prawnej danego podmiotu z normą materialnoprawną, z której ten interes się wywodzi (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2005 r., I OSK 715/05, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla zobrazowania można wskazać, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego naruszy interes prawny właściciela nieruchomości, jeżeli stosownie do jego uregulowań przykładowo przez nieruchomość skarżącego przewidziano przebieg drogi publicznej albo studium wprowadza dla danej nieruchomości zakaz zabudowy. W konsekwencji powyższego, dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego. Przenosząc powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy należy wskazać, że D. B. przedstawia się jako właścicielka działki [...], czyli nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] (po stornie południowej ulicy). Nieruchomość ta nie została objęta zakresem uchwały [...], obejmującej tylko działkę 1681 położoną po drugiej (północnej) stronie ulicy [...], nieco na wschód (dla zobrazowania położenia działek i ich wzajemnej relacji Sąd włączył do akt wspomniany wyżej wydruk z Systemu Informacji Przestrzennej Gminy S., gdzie nałożono warstwy ewidencyjną (numery działek i ich granice) oraz mapę studium (k. 58 akt sądowych). W ocenie Sądu nie sposób ustalić, że regulacje uchwały studialnej [...], która dotyczy tylko działki [...], mogą oddziaływać na sferę uprawnień właścicielskich skarżącej w stosunku do jej działki. Oczywistym jest, że zmiana studium nie determinuje treści ewentualnego planu miejscowego obejmującego nieruchomość D. B.. Nie da się też zidentyfikować wystarczająco skonkretyzowanych oddziaływań na otoczenie objęcia działki [...] studialnym przeznaczeniem, takich jak upatruje skarżąca. Na stronie 134 ujednoliconego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. wskazano (w aktach administracyjnych), że dla działki [...] przyjęto symbol MM i ustalono tam dopuszczalność realizacji zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej o liczbie kondygnacji 3. Zarazem zakazano lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco lub potencjalnie oddziaływać na środowisko, za wyjątkiem zabudowy mieszkaniowej lub inwestycji celu publicznego. Regulacje zaskarżonej zmiany studium dopuszczają więc wprawdzie na działce [...] zabudowę mieszkalną wielorodzinną o wysokości maksymalnej ograniczonej do 3 kondygnacji nadziemnych, lecz jednocześnie w żaden sposób nie przesądzają o tym gdzie na terenie tych działek zabudowa takowa może być zrealizowana. Szczegółowe postanowienia dotyczące dopuszczalności realizacji poszczególnych charakterystyki zabudowy i jej parametrów pozostawione zostały bowiem do uregulowania w odpowiednim planie miejscowym. W ocenie Sądu żadne z treści studium, które dotyczą działki [...], nie zezwalają na zamierzenie inwestycyjne, które może naruszać interes prawny lub uprawnienie D. B.. Dopuszczona na terenie MM zabudowa mieszkaniowa (ewentualnie uzupełniona przez zabudowę uzupełniającą tą funkcję – co jednak wymaga skonkretyzowania w przyszłym planie) o wysokości maksymalnie 3 kondygnacji (czyli ca 10-12 m) w świetle norm prawa administracyjnego może być oceniana jedynie przez pryzmat zacienienia lub ograniczenia nasłonecznienia zabudowy na najbliższej okolicy (są to wymogi kształtujące relacje między nieruchomościami umocowane w przepisach techniczno-budowlanych). W ocenie Sądu tego rodzaju oddziaływanie należy pominąć. Najbliższy narożnik działki [...] (objętej zmianą studium) i narożnik działki [...] (D. B.) dzieli 22 metry (stosownie do publicznie dostępnych danych z Systemu Informacji Przestrzennego Gminy S.), a do tego działki nie sąsiadują ze sobą bezpośrednio, gdyż dzieli je droga publiczna (ul. [...]). Co więcej, nie są nawet naprzeciwko siebie, gdyż na wschód od działki [...] znajduje się działka o funkcji drogowej 1680 i dopiero za nią kolejna działka [...] (zlokalizowano tam stadion miejski) znajdująca się vis a vis nieruchomości D. B.. O żadnym potencjalnym zacienieniu lub ograniczeniu nasłonecznienia działki [...] w takich relacjach przestrzennych nie może być mowy. Podsumowując powyższe, Sąd nie zidentyfikował, a skarżąca takich przepisów nie wskazała, aby istniały jakiekolwiek regulacje materialnego prawa administracyjnego, ze względu na które jej uprawnienia, chociażby cywilne, wynikające z prawa własności, mogły doznać realnego uszczerbku. Już prima facie można stwierdzić, że nawet maksymalnie intensywne wykorzystanie hipotetycznych praw inwestora określonych w studium dla działki [...] nie wpłynie na prawo zabudowy działki [...] Niezależnie, Sąd rozważył, czy w konsekwencji uchwały studialnej [...] może dojść do naruszenia prawa własności D. B. rozumieniu ogólnym, do czego uprawniają art. 140 i 144 ustawy z dnia [...] kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 z późn. zm.). Dotyczy to ewentualnych nowych immisji związanych z zabudową wielorodzinną – kwestii tak stanowczo eksponowanej w skardze. W ocenie Sądu w odniesieniu do postanowień kwestionowanej zmiany studium twierdzenie wskazujące na bezpośrednie i realne naruszenie interesu prawnego skarżącej nie jest uzasadnione. Jak już wyjaśniono, samo studium nie przesądza o tym, że dopuszczalna będzie możliwość realizowania zabudowy wielorodzinnej zacieniającej działkę skarżącej czy ograniczającej jej nasłonecznienie. Wiadomo też, że będzie mogła powstać na działce [...] co najwyżej zabudowa mieszkaniowa z usługami towarzyszącymi, a więc zabudowa, która nie generuje hałasu, pyłów i innego rodzaju emisji ponad przeciętną miarę (gdy chodzi o sferę prawa cywilnego) i ponad obowiązujące normy prawa ochrony środowiska (gdy chodzi o sferę prawa administracyjnego). Trzeba przy tym wyjaśnić, że zabudowa mieszkaniowa, choćby wielorodzinna, zasadniczo nie może ponadnormatywne oddziaływać w zakresie emisji na inną zabudowę mieszkaniową w sąsiedztwie, jako że sama podlega takim samym normom, jeśli chodzi o możliwą ekspozycję, na którą może być narażona (na przykład w zakresie hałasu). Z punktu widzenia art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma też znaczenia kwestia hipotetycznego, przyszłościowego zintensyfikowania ruchu pojazdów na ul. [...]. Ulica ta jest drogą publiczną, z której może korzystać każdy, a fakt, że właściciele określonych działek będą korzystać z niej w celach komunikacyjnych dla celów mieszkaniowych, nie wpływa na prawa właścicieli innych działek przy tej samej drodze, a tylko ewentualnie na ich interes faktyczny. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, prowadziłoby do kuriozalnej sytuacji, że uprawnionymi do kwestionowania zagospodarowania określonej działki przy drodze publicznej byliby wszyscy właściciele, przy działkach których z tej samej drogi publicznej odbywałaby się komunikacja. Takiego poglądu nie można byłoby zaakceptować. Inaczej rzecz ujmując, z samej zmiany studium [...] wynika tylko, że na terenie działki [...] dopuszczono zabudowę wielorodzinną, ale w żadnym razie nie wynika, że jest to taka zabudowa, która wedle dopuszczonych parametrów mogłaby naruszyć interes prawny lub uprawnienie D. B., jako właścicielki działki [...] poza obszarem uchwały, nie sąsiadującej bezpośrednio, znajdującej się po drugiej stronie drogi publicznej i to w pewnym oddaleniu. Uchwalenie zaskarżonej zmiany studium nie przekłada się więc na naruszenie prawa własności przysługującego skarżącej. Uzupełniająco wyjaśnić w tym miejscu można, że właściciel nieruchomości nie ma zagwarantowanej przepisami prawa niezmienności jej otoczenia. Spadek atrakcyjności czy walorów otoczenia nieruchomości nie dotyczy naruszenia interesu prawnego, lecz interesu faktycznego jej właściciela. Postulat ochrony malowniczego krajobrazu, ochrony stosunków miejscowych oraz społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości, dotyczy w istocie interesu ogólnego, a nie indywidualnego interesu i jako taki nie może stanowić podstawy wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Jak wskazano powyżej, naruszenie interesu prawnego wnoszącego skargę musi zaistnieć konkretnie i realnie. Jeśli idzie o studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, to jego postanowienia muszą stanowić takie właśnie, konkretnie dające się wykazać, zagrożenia dla wnoszącego skargę (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] marca 2010 r., II OSK [...], orzeczenia.nsa.gov.pl), których Sąd w niniejszej sprawie nie stwierdził badając akta z urzędu jak i w oparciu o wywody zaprezentowane punkcie 8 skargi. Wykazanie, że postanowienia Studium – jako aktu wewnętrznego, programowego – naruszają interes prawny danej osoby, jest wyjątkowo trudne i może mieć miejsce w szczególnych sytuacjach. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, nie występuje. Skarżąca nie wykazała, że zaskarżona uchwała [...] wpłynęła na jej indywidualną sytuację prawną. Nie wykazała również, aby uchwała ta doprowadziła do ograniczenia lub pozbawienia jej konkretnych uprawnień albo spowodowała nałożenie na nią pewnych obowiązków. Postanowienia uchwalonej zmiany studium w żaden sposób nie wpływają bezpośrednio na sytuację prawną skarżącej. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 § 1 pkt 5a oraz § 3 P.p.s.a., skarga podlegała odrzuceniu. Sąd orzekł o zwrocie wpisu od skargi w wysokości [...] zł (potwierdzenie wpływu – zob. k. 2 akt sądowych) na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od odrzuconego pisma. Zwrot nastąpi na rachunek, z którego dokonano wpłaty, po uprawomocnieniu się niniejszego postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło