II SA/Gl 538/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2020 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej K. K. decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta R. orzekł o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem G. K. Organ I instancji ustalił bowiem, że skarżąca uprawniona jest do emerytury od dnia [...] r. Zatem zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.), świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. W odwołaniu od decyzji odmownej skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 17 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię, z pominięciem zasad wyrażonych w art. 2, art. 32, art. 69 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, 2) art. 8 ust. 2 Konstytucji RP. Na tej podstawie wniosła o uchylenie decyzji i przyznanie częściowego świadczenia pielęgnacyjnego, w kwocie wyrównującą wysokość otrzymywanej emerytury. Skarżąca podniosła, że od 2014 r. świadczenie pielęgnacyjne przewyższa wysokość jej emerytury, przyznanej na podstawie rozp. Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz. U. nr 28, poz. 149). Wskazując na cel świadczenia pielęgnacyjnego w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt SK 7/11, a także przywołując orzecznictwo sądowe, skarżąca domagała się zatem uwzględnienia wniosku. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Kolegium stwierdziło, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na ustalone prawo do emerytury. Zdaniem Kolegium, przywołane orzecznictwo nie wiąże w niniejszej sprawie, a prezentowane są też odmienne poglądy. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca zarzuciła naruszenie; - art. 17 ust. 1 pkt 1 oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm. – dalej: uśr), poprzez ich błędną wykładnię, z pominięciem zasad wyrażonych w art. 2, art. 32, art. 69 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, - art. 8 ust. 2 Konstytucji, poprzez jego niezastosowanie. W związku z powyższym wniosła o uchylenie decyzji zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu ponowiła dotychczasową argumentację. W kolejnym piśmie skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy administracji nie naruszyły reguł procedury w stopniu skutkującym wznowieniem postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie negując konieczności posłużenia się wykładnią systemową oraz celowościową i funkcjonalną z uwzględnieniem zasady ochrony rodziny i równości, wyrażonej w przywołanych w skardze przepisach Konstytucji i Konwencji, skład orzekający stwierdził bowiem, że skarżąca z racji wieku nie może być zaliczona do kręgu osób, które rezygnują lub nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Skarżąca na bowiem [...] lat (PESEL [...]). Skarżąca nabyła jednak prawo do emerytury, co nie jest kwestionowane. Zatem mimo niepełnosprawności syna, nie rezygnowała z zatrudnienia. W dacie ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, nie sposób przyjąć, aby skarżąca nawet hipotetycznie mogła podjąć pracę zarobkową. Tymczasem rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia jest podstawową przesłanką przyznania świadczenia z mocy art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wyżej przywołanej (obecnie Dz. U. z 2020 r., poz. 111). Nawet jeżeli w przeszłości skarżąca z racji opieki nad synem, zrezygnowała z zatrudnienia wobec nabycia prawa do emerytury, to tego rodzaju okoliczność, a mianowicie niepodejmowanie zatrudnienia, bądź innej pracy zarobkowej musi być aktualne w dacie ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Skarżąca ani w toku postępowania administracyjnego, ani nawet w skardze, nie powoływała się nawet na fakt posiadania szczególnych kwalifikacji zawodowych, z racji których mogłaby obecnie podjąć zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, tj. w dacie złożenia wniosku. Doświadczenie życiowe wskazuje, że osoby w wieku [...] lat, sporadycznie są aktywne zawodowo, nawet jeżeli są sprawne fizycznie i mogą wykonywać prace opiekuńcze. Czym innym jest bowiem opieka nad domownikiem, a czym innym zatrudnienie bądź praca zarobkowa. Nie sposób przyjąć, aby każdy i niezależnie od wieku, mógł być osobą aktywną zawodowo. Sytuacja na rynku pracy dyskwalifikuje osoby starsze (vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 926/19, LEX nr 2923258). Świadczenie pielęgnacyjne w wysokości różnicy pomiędzy emeryturą netto, nie służy jedynie wyrównaniu dysproporcji pomiędzy wysokością tych świadczeń z racji sprawiedliwości społecznej. Dokonując wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, nie sposób pominąć przesłanek pozytywnych z art. 17 ust. 1. Przywołane w skardze orzecznictwo, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19, nie dotyczą zatem okoliczności niniejszej sprawy. Nie chodzi bowiem o negatywną przesłankę w postaci ustalenia prawa do emerytury, lecz brak podstaw do przyjęcia, aby wystąpiła przesłanka pozytywna, warunkująca możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Nie wchodzi więc w rachubę różne traktowanie podmiotów, lecz tylko i wyłącznie różnicę pomiędzy świadczeniami, która nie może być wyrównana z braku przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Nawet gdyby nie konieczność opieki nad niepełnosprawnym synem, skarżąca z racji wieku nie miałaby realnej możliwości zatrudnienia lub podjęcia innej pracy zarobkowej. Obowiązek zapewnienia pomocy osobom niepełnosprawnym i ich rodzinom, nie może być zrealizowany poprzez wyrównanie różnicy pomiędzy emeryturą a świadczeniem pielęgnacyjnym, którego cel jest inny. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane z racji samej opieki nad osobą niepełnosprawną, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia pracy. Nie może być zatem traktowany jako zastępcze źródło dochodu (vide: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Ol 848/19, LEX nr 2771612). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że pomimo błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.). Zatem skargę należało oddalić jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na wniosek skarżącej zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 cyt. ustawy. mr