VII SA/Wa 2912/19

WyrokWSA w Warszawie2020-07-30

Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Monika Kramek, Andrzej Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę części ogrodzenia, które nie wymagało pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, ale jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo nakazać rozbiórkę części ogrodzenia, nawet jeśli nie wymagało ono pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, jeśli jest ono niezgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Niezgodność z planem stanowi naruszenie prawa, które może być podstawą do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, obligującego do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, w tym poprzez nakazanie rozbiórki.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wybudowała ogrodzenie, które według organów nadzoru budowlanego naruszało ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, blokując planowany ciąg pieszo-rowerowy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę części ogrodzenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję organu I instancji i sam nałożył obowiązek wykonania robót rozbiórkowych. Spółdzielnia wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując zasadność nałożenia obowiązku rozbiórki oraz zarzucając naruszenia proceduralne i materialne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]".

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek, sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 lipca 2020 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB"’ "organ odwoławczy", "organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020, poz. 256 ze zm.- ze zm., dalej jako: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186. ze zm., dalej jako: "p.b.."), po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. oraz H. C., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB", "PINB [...], "organ I instancji") nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nakładającej na inwestora, tj. Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" (dalej: "skarżąca" "inwestor") obowiązek wykonania następujących robót budowlanych: rozbiórkę części ogrodzenia działki nr ew. [...] od strony działki nr ew. [...] oraz działki nr ew. [...], obręb [...] w ciągu istniejącego chodnika, celem umożliwienia swobodnego dostępu i przejścia na działki nr ew. [...] i [...] z obrębu [...]. Powyższe roboty budowlane nakazano wykonać w celu doprowadzenia ogrodzenia działki nr ew. [...] od strony działek nr ew. [...] oraz nr ew. [...], obręb [...] do stanu zgodnego z prawem, w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 p.b. nałożył na inwestora obowiązek wykonania następujących robót budowlanych: rozbiórkę części ogrodzenia działki nr ew. [...] od strony działki nr ew. [...] oraz działki nr ew. [...], obręb: [...] w ciągu istniejącego chodnika, celem umożliwienia swobodnego dostępu i przejścia na działki nr ew. [...] i [...] z obrębu: [...]. Powyższe roboty budowlane nakazano wykonać w celu doprowadzenia ogrodzenia działki nr ew. [...] od strony działek nr ew. [...] oraz nr ew. [...], obręb: [...] do stanu zgodnego z prawem. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] listopada 2018 r. do PINB wpłynęło pismo J.T. z prośbą o przeprowadzenie kontroli ogrodzenia wybudowanego przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]". Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku J. T. w sprawie dotyczącej ogrodzenia wykonanego przy parkingu na drodze, która winna być ciągiem pieszo-rowerowym w rejonie ul. K. w W.. Podczas tych czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] marca 2019 r. upoważnieni pracownicy PINB ustalili, iż przy ul. K. w W. istnieje ogrodzenie z siatki zgrzewanej, systemowe, mocowane do słupków stalowych wbetonowanych w grunt bez podmurówki. Wysokość ogrodzenia wynosi 1,50-1,69 m. Ogrodzona została działka nr ew. [...] od strony działki nr ew. [...] oraz [...], obręb: [...]. Ustalono istnienie utwardzenia z płyt betonowych oraz wykonany chodnik w kierunku do ul. Łopianowej, która jest częściowo utwardzona płytami betonowymi. Obecny podczas kontroli prezes zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" S. S. oświadczył, iż opisane utwardzenie służyło jako droga techniczna na czas budowy budynków przy ul. K.. Podczas kontroli sporządzono dokumentację fotograficzną oraz szkic sytuacyjny. PINB pismem z dnia [...] marca 2019 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ogrodzenia działki nr ew. [...] od strony działki nr ew. [...] oraz działki nr ew. [...]. Pismem z dnia [...] marca 2019 r. organ I instancji wezwał skarżącą do przedłożenia oświadczenia sporządzonego przez uprawnionego geodetę dotyczącego usytuowania ogrodzenia działki nr ew. [...] od strony działki nr ew. [...] oraz działki nr ew. [...]. Powyższe oświadczenie wraz ze szkicem naniesienia ogrodzenia na ww. działkach, zostało przesłane przez skarżącą do organu w dniu [...] kwietnia 2019 r. W dniu [...] lipca 2019 r. do organu wpłynęło pismo wskazanego Urzędu Dzielnicy [...], z treści którego wynika, iż: "(...) działka nr ew. [...] z obr. [...] objęta jest obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu ulic M. i K., zatwierdzonym uchwałą Rady [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...]. Zgodnie z rysunkiem miejscowego planu ww. działka położona jest na terenie oznaczonym symbolem [...], dla którego plan ustala przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z usługami. Przez działkę ewid. nr [...] z obr. [...] przebiega ogólnodostępny ciąg rowerowy, który należy realizować zgodnie z § 10 pkt 6) uchwały (...). W związku z powyższym, ogrodzenie spełniające warunki określone w § 5 pkt 5 oraz zapewniające przejście dla pieszych i przejazd dla rowerzystów jest zgodne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulic M. i K.". PINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. nałożył na inwestora obowiązek wykonania rozbiórki części ogrodzenia działki nr ew. [...] od strony działki nr ew. [...] oraz działki nr ew. [...] w ciągu istniejącego chodnika, celem umożliwienia swobodnego dostępu i przejścia na działki nr ew. [...] i [...]. Organ nakazał wykonać powyższe roboty budowlane w celu doprowadzenia ogrodzenia działki nr ew. [...] od strony działek nr ew. [...] oraz nr ew. [...], do stanu zgodnego z prawem, w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. W ocenie organu powstałe ogrodzenie narusza zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie wydanie orzeczenia umarzającego postępowanie jako bezprzedmiotowe. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: – art. 51 ust. 1 pkt 1 pr. bud. poprzez błędne zastosowanie w decyzji z uwagi na fakt, że brak jest podstaw w niniejszej sprawie do rozbiórki części ogrodzenia; – 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnikowych stwierdzeń, brak dostatecznego wyjaśnienia jej podstawy prawnej i zawarcie jedynie lakonicznego uzasadnienia faktycznego, nie odnosząc się do stanu faktycznego przedstawionego przez spółdzielnię i nie dokonania subsumpcji; – art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. i art. 81 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na dołączonych do akt niniejszej sprawy dokumentach, z pominięciem znanych organowi z urzędu dowodów i okoliczności wskazywanych przez odwołującego, tj. faktu, że ogrodzenie, którego dotyczy postępowanie, w dniu [...] marca 2018 r. zostały przeprowadzone oględziny, a na wezwanie z dnia [...] marca 2019 r. zostało przekazane oświadczenie geodety uprawnionego wraz ze szkicem naniesienia ogrodzenia, – art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i 4 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie, pominięcie znanych organowi z urzędu faktów dotyczących oddania do użytkowania ogrodzenia w 2018 r, a także błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz brak wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, pominięcie i nieustosunkowanie się do podnoszonych przez odwołującego się okoliczności i kwestii dotyczących wybudowania i oddania do użytkowania ogrodzenia w ramach jednego zadania inwestycyjnego zaplanowanego przez Zarząd i Radę Nadzorczą Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" na rok 2018 zatwierdzonym przez Walne Zgromadzenie, a w konsekwencji wydanie wadliwego rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto organ pomija sugestie strony o właściwe zebranie materiału dowodowego i wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, opierając decyzję na tendencyjnie zgromadzonym i rozpatrzonym materiale dowodowym W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nakazano Spółdzielni rozbiórkę ogrodzenia znajdującego się na terenie nieruchomości należącej do odwołującej się, położonej przy ul. K. w W., oznaczonej jako działka nr ew. [...] obręb [...] dla której prowadzona jest księga wieczysta KW [...]. Natomiast w akcie notarialnym Repertorium [...] nr [...] nie ma zapisu, że ma przebiegać ciąg rowerowy. Zdaniem Spółdzielni organ nie przeanalizował wnikliwie sprawy i w konsekwencji wydał błędną decyzję. organ lakonicznie wskazał, że powstałe ogrodzenia narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wskazując przy tym na czym by one mogły polegać. W związku z tym organ naruszył art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez jego błędne zastosowanie w decyzji z uwagi na fakt, że brak jest podstaw w niniejszej sprawie do rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia. Odwołanie złożył także H. C.. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że likwidacja ogrodzenia jest szkodliwa i spowoduje wzrost zagrożenia bezpieczeństwa na osiedlu SM [...]. Ogrodzenie zabezpiecza osiedlowy parking jak i teren osiedla przed wejściem osób postronnych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że organ powiatowy dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego, dlatego też odwołanie nie zasługuję na uwzględnienie. Skarżona decyzja posiada jednak nieprawidłowości w podstawie prawnej. W ocenie organu odwoławczego uchybienia te nie stanowią podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. i wydania decyzji kasatoryjnej. Zaznaczył, że postępowanie administracyjne z zakresu nadzoru budowlanego prowadzone w trybie art. 50 p.b. ma na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Z uwagi na okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, tj. niezgodność spornego ogrodzenia z przepisami szczególnymi zasadne jest orzeczenie rozbiórki części tego ogrodzenia. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b.. ma zastosowanie w sytuacji, gdy roboty nie mogą być doprowadzone do sianu zgodnego z prawem. Wówczas to organ nakazuje zaniechanie dalszych robót, rozbiórkę obiektu lub doprowadzenie do stanu poprzedniego. W takiej sytuacji wydana decyzja kończy postępowanie legalizacyjne w sposób negatywny. Organ podkreślił, że zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 23 p.b. realizacja ogrodzeń zwolniona została z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto budowa przedmiotowego ogrodzenia w związku z jego parametrami nie wymagała dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej zamiaru jego realizacji. Stosownie bowiem do treści art. 30 ust. 1 pkt 3 p.b. obowiązkowi takiemu podlega jedynie budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20. Przedmiotowe ogrodzenie jak wynika z okoliczności faktycznych sprawy ma wysokość 1,50 -1,69 m. Zdaniem [...] WINB organ I instancji prawidłowo ustalił, że sporne ogrodzenie nie jest zgodne z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą z dnia [...] września 2014 r. W ocenie organu realizacja spornego ogrodzenia (jakkolwiek nie wymagająca uzyskania stosownego pozwolenia ani dokonania zgłoszenia zamiaru budowy), wbrew postanowieniom planu miejscowego jest przypadkiem polegającym na realizacji obiektu czy urządzenia niezgodnie z przepisami (o czym stanowi art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b.). W przypadku wybudowania takiego obiektu bądź urządzenia wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odpowiednie zastosowanie ma między innymi przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 pr. bud. Organ odwoławczy zauważył, że jak wynika z rysunku planu ciąg pieszy rozpoczyna swój bieg na działce nr ew. [...] i dalej przebiega przez działki nr ew. [...],[...],[...] i [...]. W związku z powyższym wykonanie ogrodzenia na każdej z tych działek w sposób uniemożliwiający swobodne skorzystanie z ciągu pieszego jest niedopuszczalne w świetle planu miejscowego. Mając na uwadze, iż sporne ogrodzenie nie jest zgodne z przepisami planistycznymi, zasadnym było przeprowadzenie w niniejszej sprawie postępowania w oparciu o art. 50-51 p.b. i wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. W ocenie organu II instancji organ powiatowy w pierwszej kolejności obowiązany jest do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, wskazując taki zakres robót, który to umożliwi. Dlatego też nałożony przez PINB obowiązek rozbiórki części spornego ogrodzenia działki nr ew. [...] od strony działki nr ew. [...] oraz działki nr ew. [...] w ciągu istniejącego chodnika, celem umożliwienia swobodnego dostępu i przejścia należy uznać za prawidłowy. Odnosząc się do zarzutów odwołania [...] WINB zauważył, że organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W ramach prowadzonego postępowania w niniejszej sprawie powiatowy organ nadzoru budowlanego wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy. Organ dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami zawartymi w k.p.a. Przedmiotowe ogrodzenie bezspornie narusza przepisy planistyczne dlatego też celem umożliwienia istnienia ciągu pieszo-rowerowego dziatki nr ew. [...] zasadnym było nałożenie nakazu rozbiórki części ogrodzenia. Organ wojewódzki podkreślił, że mając na uwadze nieprawidłowości w podstawie prawnej należało poprzez wydanie rozstrzygnięcia reformatoryjnego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić zaskarżoną decyzję organu powiatowego i nakazać skarżącej rozbiórki części ogrodzenia działki nr ew. [...] od strony działki nr ew. [...] oraz działki nr ew. [...] w ciągu istniejącego chodnika, celem umożliwienia swobodnego dostępu i przejścia na działki nr ew. [...] i [...]. Organ ten nakazał wykonać powyższe roboty budowlane w celu doprowadzenia ogrodzenia działki nr ew. [...] od strony działek nr ew. [...] oraz nr ew. [...] do stanu zgodnego z prawem. Skargę na powyższą decyzję wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów: 1. postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: • art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i nałożenie na inwestora, tj. Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" obowiązku wykonania rozbiórki części ogrodzenia działki nr [...] od strony działki nr [...] oraz działki nr ew [...], w ciągu istniejącego chodnika, celem umożliwienia swobodnego dostępu i przejścia na działki nr ew. [...] i [...], w sytuacji gdy decyzja wydana zostało z naruszeniem przepisów prawa i tym samym winna być uchylona i postępowanie powinno być umorzone, • art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, a także przez niespełnienie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, • art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i 4 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie dostatecznego, rzetelnego i wyczerpującego materiału dowodowego w sprawie, w tym zaniechanie przez organ administracji uwzględnienia znanych organowi z urzędu faktów dotyczących nieprawidłowości miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy, pominięcie i nie ustosunkowanie się do zgłoszonych przez odwołującego się kwestii, w konsekwencji czego sprawa nie została rozpatrzona w sposób wyczerpujący, co doprowadziło do wadliwego rozstrzygnięcia. 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy: • art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 p.b. poprzez błędne zastosowanie co skutkowało wydaniem wadliwej decyzji, • art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 201 ze zm.) przez niezastosowanie, a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że skarżąca jest zobowiązana do wykonania rozbiórki części ogrodzenia działki nr [...] od strony działki nr [...] oraz działki nr ew [...] w ciągu istniejącego chodnika, celem umożliwienia swobodnego dostępu i przejścia na działki nr ew. [...] i [...], podczas gdy spółdzielnia mieszkaniowa powinna mieć na celu zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb swoich członków oraz ich rodzin natomiast wykonanie decyzji będzie na niekorzyść członków i ich rodzin, tj. będzie ograniczało możliwość korzystania i bezpieczeństwo nieruchomości, na której posadowione jest ogrodzenie. W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia wskazała, że zapis planu dotyczący ciągu rowerowo-pieszego przebiegającego przez działki nr. [...] i [...] z obrębu: [...] będących w zasobach Spółdzielni jest naruszeniem praw Spółdzielni. Spółdzielnia nie może być ograniczona dysponowaniem ww. nieruchomości bez ustanowienia służebności albo przeniesienia praw do w/w nieruchomości. Na działkach [...] i [...] obręb: [...] nie ma wydzielonego traktu rowerowo-pieszego, natomiast jest parking samochodowy, droga dojazdowa do zsypu budynku nr. [...] i [...] dla samochodów służ oczyszczania i jest duże zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, częstym przemieszczaniem się pieszych jak i rowerzystów. Działka nr [...] i działka nr [...] były już zagospodarowane tj. parking, droga dojazdowa, chodniki, plac zabaw, trawniki itp. Istniały już 20 lat temu a plan zagospodarowania przestrzennego powstał w 2014r. bez uzgodnienia z użytkownikiem wieczystym w/w działek tj. ze Spółdzielnią Mieszkaniową "[...] " jak i mieszkańcami wyodrębnionymi w tej Spółdzielni. Zdaniem Spółdzielni uchwała w sprawie przyjęcia planu zagospodarowania przestrzennego dotycząca nieruchomości wskazanych w zaskarżonej decyzji narusza art. 1 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018, poz. 1945 ze zm. - dalej jako: u.p.z.p.) poprzez nieudowodnienie celu publicznego o znaczeniu gminnym i nie wzięcie pod uwagę alternatywnych, lepszych technicznych i środowiskowych i ekonomicznych rozwiązań. Naruszony został również art. 1 ust. 2 pkt 6 i 7 u.p.z.p. poprzez nieudowodnienie ekonomicznego uzasadnienia przeprowadzenia ścieżki rowerowej i rozbiórki ogrodzenia, nie wzięcia pod uwagę alternatywnych - korzystniejszych lokalizacji ścieżki rowerowej i ciągów pieszych. Zdaniem skarżącej plan miejscowy jest obarczony wadą skutkującą stwierdzenie jego nieważności przez sąd administracyjny. Następnie skarżąca zawarła w skardze obszerny wywód wskazujący na wadliwość ww. planu. Odpowiadając na skargę [...] WINB podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego i Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wydając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji nie naruszali prawa. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 p.b. nałożono na inwestora - obowiązek wykonania następujących robót budowlanych: rozbiórkę części ogrodzenia działki nr ew. [...] od strony działki nr ew. [...] oraz działki nr ew. [...], obręb: [...] w ciągu istniejącego chodnika, celem umożliwienia swobodnego dostępu i przejścia na działki nr ew. [...] i [...] z obrębu: [...]. Powyższe roboty budowlane nakazano wykonać w celu doprowadzenia ogrodzenia działki nr ew. [...] od strony działek nr ew. [...] oraz nr ew. [...], obręb: [...] do stanu zgodnego z prawem. Podstawę materialno-prawną rozstrzygnięć zapadłych w niniejszej sprawie stanowi art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. Wskazać należy, że zgodnie z art. 50 ust. 1 p.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 1 ww. ustawy przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych .warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Postępowanie naprawcze, o jakim mowa w art. 51 p.b. polega na wydaniu jednej z trzech decyzji określonych w ust. 1 przywołanego przepisu. W sytuacji, gdy zachodzi brak możliwości naprawy samowolnie wykonanych robót budowlanych (pkt 1), tj. powstała niedająca się usunąć niezgodność z przepisami prawa, organ obowiązany jest nakazać zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, albo też doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja taka kończy postępowanie naprawcze. Jeśli natomiast możliwe jest doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z przepisami i nie jest to przypadek odstąpienia od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę (najczęściej naruszenie innych przepisów lub warunków bezpieczeństwa), organ orzeka o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (pkt 2). Z kolei w przypadku, gdy wystąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę (pkt 3), właściwy organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. W niniejszej sprawie podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji jest art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. który w przypadku robót budowlanych wykonanych w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 (tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia; mogących spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska; na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1; w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym bądź przepisach) obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, w sytuacji gdy organ wykaże, że nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych lub wykonywanych robót budowlanych. Nakazy określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego mogą być zastosowane, gdy nastąpiło naruszenie prawa, którego nie można usunąć, w związku z czym nie da się doprowadzić wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Decyzje wydawane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego mają charakter związany, gdyż organ budowalny jest zobligowany do wydania nakazu rozbiórki w sytuacji, gdy brak jest przesłanek umożliwiających legalizację samowoli budowlanej. Wskazywana zgodność z prawem to również zgodność z przepisami określającymi ład przestrzenny. W judykaturze wielokrotnie wyrażone było stanowisko, że stan zgodności z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego - Prawa budowlanego, oznacza niewątpliwie zgodność wykonanych robót budowlanych z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodność z postanowieniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu bądź decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W niniejszej sprawie przedmiotem badania zgodności z prawem jest ogrodzenie z siatki zgrzewanej, systemowe, mocowane do słupków stalowych wbetonowanych w grunt bez podmurówki. Wysokość ogrodzenia wynosi 1,50-1,69 m. Ogrodzona została działka nr ew. [...] od strony działki nr ew. [...] oraz [...], obręb: [...]. W tym miejscu podkreślić należy, że stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 23 p.b. budowa ogrodzeń - co do zasady - została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a w ograniczonym zakresie została poddana reżimowi zgłoszenia. W art. 30 ust. 1 pkt 3 p.b. ustawodawca nałożył bowiem na inwestora obowiązek dokonania zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. W niniejszej sprawie realizacja omawianego ogrodzenia zwolniona była z obowiązku zgłoszenia, jednakże organy nadzoru budowlanego mogą podejmować działania przewidziane w przepisach prawa budowlanego również wówczas, gdy chodzi o obiekty budowlane lub roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę albo zgłoszenia właściwemu organowi. Nawet brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do zgodności wykonanych robót z przepisami, sztuką budowlaną, jak też pod kątem występowania zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, czy też zgodności z przepisami prawa w tym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, o czym stanowi art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (vide: uchwała NSA z dnia 3 października 2016 r. sygn. akt II OPS 1/16, ONSAi/WSA z 2017 r. Nr 1, poz. 2). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że działka nr ew. [...] z obr. [...] objęta jest obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu ulic M. i K., zatwierdzonym uchwałą Rady [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...]. Zgodnie z rysunkiem miejscowego planu ww. działka położona jest na terenie oznaczonym symbolem [...], dla którego plan ustala przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z usługami. Przez działkę ewid. nr [...] z obr. [...] przebiega ogólnodostępny ciąg rowerowy, który należy realizować zgodnie z § 10 pkt 6) uchwały. Zgodnie z tym przepisem ustala się nakaz realizacji przejścia i przejazdu dla rowerzystów przez tereny oznaczone na rysunku planu, oznaczeniem graficznym "ciągi pieszo-rowerowe"; przez działki, przez które przebiega to oznaczenie należy zapewnić, w projektach zagospodarowania, przejście dla pieszych i przejazd dla rowerzystów łączące wskazane przyległe ulice lub ulicę i bulwar przy [...]. Prawidłowo organ odwoławczy wskazał, że z analizy rysunku ww. planu wynika, że ciąg pieszy rozpoczyna swój bieg na działce nr ewid. [...] i dalej przebiega przez działki o nr ewid. [...],[...], [...] i [...]. Tym samym wykonanie ogrodzenia na jakiejkolwiek z działek w sposób uniemożliwiający swobodne korzystanie z ciągu pieszego (a z taką sytuacją mamy w niniejszej sprawie) jest niedopuszczalne w świetle ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dlatego tez nałożony na Spółdzielnię obowiązek rozbiórki części spornego ogrodzenia w ciągu istniejącego chodnika, celem umożliwienia swobodnego przejścia, jest prawidłowy. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze wskazać należy, że odnoszą się one w zdecydowanej większości do zapisów ww. planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie omawianego ciągu pieszego, które to zapisy, w ocenie Spółdzielni, naruszają jej prawa oraz są obarczone wadą, która winna skutkować stwierdzeniem nieważności ww. planu. Podkreślić należy, że badanie powyższych zarzutów leży poza zakresem omawianej sprawy. Strona może skorzystać z uprawnienia uregulowanego w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r. poz. 506 ze zm.), w myśl którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (ust. 1 tego przepisu). Skargę na uchwałę lub zarządzenie, o którym mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę (ust. 2a tego przepisu). Niniejszy przepis wskazuje na uprawnienie złożenia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy przez podmiot, który musi wykazać istnienie bezpośredniego związku między skarżonym aktem, a jego konkretną, zindywidualizowaną sytuacją prawną. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 1 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, wskazać należy, że jest on bezpodstawny. Obowiązki spółdzielni wobec swoich członków oraz ich rodzin w zakresie zapewnienia im bezpieczeństwa przez ograniczenie dostępu osób trzecich na teren działki nr [...] (parkin osiedlowy) są irrelewantne dla rozpoznania niniejszej sprawy, podobnie jak zarzuty zawarte w odwołaniu złożonym przez H. C.. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - dokonując analizy zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej - uznał, że organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a.).. Biorąc powyższe pod uwagę, należy - zdaniem Sądu - uznać, iż w zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które organ poczynił w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi przeprowadzenie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zasługuje na aprobatę, zaś postawione zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z organem, uzasadnioną interesem strony skarżącej. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi ustawowe określone w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem organ wyraźnie wskazał wszelkie istotne przesłanki zarówno faktyczne, jak i prawne, wyjaśniając przy tym dokładnie ich znaczenie dla skarżącej. Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako, że nie miała usprawiedliwionych podstaw. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło