III SA/Wa 159/21
WyrokWSA w Warszawie2021-09-02
Skład orzekający: Anna Zaorska, Radosław Teresiak, Konrad Aromiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na kompleksową usługę organizacji eventów dla kluczowych klientów i potencjalnych klientów, a także czy uczestnictwo tych osób w eventach stanowi nieodpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydatki na kompleksową usługę organizacji eventów dla kluczowych klientów i potencjalnych klientów mają pośredni związek z działalnością gospodarczą podatnika, wpływając na budowanie jego wizerunku, zacieśnianie relacji z kontrahentami i zwiększając szanse na przyszłą sprzedaż opodatkowaną. W związku z tym podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od tych wydatków. Kwestia opodatkowania nieodpłatnego świadczenia usług została pozostawiona do ponownego rozpatrzenia przez organ interpretacyjny, z uwzględnieniem stanowiska sądu co do prawa do odliczenia.Stan faktyczny
Spółka T. sp. z o.o. wniosła skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) dotyczącą prawa do odliczenia VAT naliczonego od wydatków na organizację eventów dla klientów oraz opodatkowania nieodpłatnego świadczenia usług. Spółka organizuje eventy o charakterze wypoczynkowo-rekreacyjnym dla swoich kluczowych i potencjalnych klientów, mające na celu promowanie wizerunku i zacieśnianie relacji biznesowych. DKIS uznał, że wydatki te nie mają związku z działalnością opodatkowaną i nie przysługuje prawo do odliczenia VAT, a także że nie dochodzi do nieodpłatnego świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu. Spółka zarzuciła błędną wykładnię przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz T. sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Zaorska, Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak, asesor WSA Konrad Aromiński (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 września 2021 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 9 listopada 2020 r. nr 0114-KDIP4-3.4012.375.2020.1.IG w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz T. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez spółkę pod firmą T. spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej: "Spółka", "Wnioskodawca", "Strona", "Skarżąca") jest interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "DKIS", "organ podatkowy") z dnia 9 listopada 2020 r., w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z otrzymanych faktur za zakup usługi organizacji eventów i wyłączenia z opodatkowania nieodpłatnego świadczenia usług.
Zaskarżona interpretacja indywidualna została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Jak wynika z akt sprawy, Spółka wystąpiła do DKIS z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej interpretacji art. 8 ust. 2, art. 86 ust. 1 i art. 88 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 106 ze zm., dalej: "ustawa o VAT", "u.p.t.u.").
We wskazanym wyżej wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.
Spółka wskazała, że jest autoryzowanym dealerem pojazdów marki DAF w Polsce. Nabywa pojazdy i części zamienne od spółek z grupy D., a następnie sprzedaje je swoim klientom. Przedmiotem działalności Spółki jest zatem dystrybucja samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych. Spółka zajmuje się również serwisem i naprawą pojazdów ciężarowych, naczep itp. oraz sprzedażą części zamiennych.
Spółka bierze udział w eventach organizowanych przez producenta pojazdów (D.) lub jego spółkę zależną w Polsce (D.) dla klientów Spółki albo sama organizuje takie eventy. Eventy te są adresowane do dotychczasowych lub potencjalnych klientów Spółki (udział w nich biorą przedstawiciele klienta - w przypadku klientów prowadzących jednoosobową działalność mogą to być również sami klienci). Eventy mając postać wyjazdów zarówno za granicę (np. rejs w Chorwacji, narty w Alpach), jak również wyjazdy krajowe (np. w polskie góry). Wyjazdy mają dla przedstawicieli klientów charakter przede wszystkim wypoczynkowo-rekreacyjny, jeśli występują podczas nich również prezentacje oferty Spółki (albo pojazdów D.), to zajmują one niewielki procent czasu trwania całego eventu. Eventy mają na celu przede wszystkim promowanie dobrego wizerunku Spółki wśród jej kluczowych klientów lub nowych klientów, którzy wykazują znaczący potencjał zakupowy oraz nawiązywanie i zacieśnianie relacji z klientami przez Spółkę. Spółka z ostrożności kwalifikuje wydatki ponoszone na organizację wyjazdu jako koszty reprezentacji i nie zalicza ich do kosztów uzyskania przychodów. Przy czym wszelkie materiały dotyczące eventu (np. informacje organizacyjne dla uczestników) opatrzone są nazwą lub logo marki D. i tym samym podkreślają związek eventu z działalnością Spółki jako autoryzowanego dealera i punkt serwisowy marki D. w Polsce.
Jak podkreśliła jej klientami są osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą oraz osoby prawne. Klientami są głównie firmy świadczące usługi transportowe lub inne posiadające własne floty pojazdów ciężarowych. Spółka wysyła do wybranych kontrahentów zaproszenia. To klient decyduje, kto (który z członków jego personelu) konkretnie weźmie udział w wyjeździe. Klienci zaproszeni do udziału w danym evencie nie ponoszą żadnych kosztów związanych ze swoim uczestnictwem.
Wspomniane eventy są organizowane cyklicznie. Poza przedstawicielami klientów biorą w nich udział również wybrani pracownicy Spółki, zajmujący się kontaktami z klientami. Celem ich udziału w eventach jest nawiązanie lub zacieśnienie relacji z klientami, co jest pomocne w codziennych kontaktach z klientami i zwiększa szanse na przekonanie klienta do zakupów towarów i usług od Spółki.
Spółka podczas eventu zapewnia przedstawicielom klienta transport do określonego miejsca (w tym często przelot samolotem), nocleg, pełne wyżywienie i napoje oraz różnego rodzaju atrakcje zależne od charakteru wyjazdu. Atrakcjami mogą być wizyta w winnicy z degustacją win, rejs na łodzi żaglowej, zajęcia na stoku narciarskim, basen, spa itp. W czasie wyjazdu organizowany jest czas wolny dla klientów, zapewniony jest nocleg oraz wyżywienie (w tym napoje - również alkohole serwowane zgodnie z powszechnie przyjętymi zwyczajami - np. podczas kolacji, spotkań rozrywkowych itp. - szacunkowo ich koszt to maksymalnie kilka procent kosztów eventu). Podczas eventów organizowane są wieczory przy muzyce lub dyskoteki itp. Eventy odbywają się w zgodzie z dobrymi praktykami biznesowymi przyjętymi w branży i z zasadami etyki przyjętymi w Spółce.
Dobór klientów, którzy zostaną zaproszeni na dany wyjazd nie podlega żadnym sformalizowanym kryteriom, nie został ustalony w tym zakresie żaden regulamin. Spółka ocenia potencjał zakupowy klientów (tzn. jakie przychody może on wygenerować w przyszłości) m.in. na podstawie wielkości zakupów danego klienta w ostatnich okresach, wiedzy o planowanych przez klienta zakupach itp. W wielu przypadkach koszty opisanych eventów są współfinansowane przez producenta pojazdów D. lub jego spółkę zależną w Polsce. Spółka wystawia wówczas na DAF-a fakturę za część kosztów organizacji eventu. Dofinansowanie może być również realizowane w ten sposób, że koszty eventu pierwotnie ponosi D. Trucks i tylko w części (np. 50%) obciąża nimi Spółkę. Dofinansowanie przez D. Trucks jest uzależnione m.in. od tego, jaką wielkość zakupów zrealizował klient w ustalonym, minionym okresie czasu od Spółki, i jaki potencjał zakupowy ma dany klient.
Spółka otrzymuje od organizatora wyjazdu fakturę za kompleksową organizację wyjazdu. Najczęściej usługa opisana jest jako "Organizacja D.Sailing 8 osób" albo "Organizacja D. Ski 17 osób". Posiadana dokumentacja nie pozwala określić wartości poszczególnych atrakcji, czy też świadczeń wchodzących w skład nabytej przez Spółkę usługi - nabywana jest bowiem jedna kompleksowa usługa.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.
1) Czy Spółka jest uprawniona do odliczenia VAT naliczonego wynikających z faktur za zakup usługi organizacji poszczególnych eventów?
2) Czy w związku z uczestnictwem zaproszonych kontrahentów na wyjeździe dochodzi do nieodpłatnego świadczenia usług, które podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług przez Spółkę?
Wedle Wnioskodawcy jest uprawniona do odliczenia podatku VAT z faktur za organizację eventów. Wydatki na organizację eventów są bowiem ściśle związane z prowadzoną przez Spółkę działalnością - eventy służą budowaniu dobrych relacji z klientami, co przyczynia się do zwiększania sprzedaży przez Spółkę. Jak podkreślono brak jest również przepisu w ustawie o VAT, który wykluczałby prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w odniesieniu do takich wydatków.
Spółka stanęła również na stanowisku, że uczestnictwo kontrahentów Spółki w analizowanych eventach nie prowadzi do nieodpłatnego świadczenia usługi podlegającego opodatkowaniu VAT-em przez Spółkę, gdyż ma ono związek z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą, a nieodpłatnie świadczone usługi podlegają opodatkowaniu tylko, jeśli są świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika (o ile podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego związanego z ich nabyciem lub wytworzeniem).
DIAS w zaskarżonej interpretacji indywidualnej uznał, że stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.
W uzasadnieniu DKIS wskazał, że dla uznania prawa do odliczenia podstawowe znaczenie ma ustalenie istnienia związku pomiędzy podatkiem naliczonym, a sprzedażą opodatkowaną w sytuacji opisanej we wniosku. Jednakże, aby można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu.
Zatem aby stwierdzić, czy podatnikowi podatku od towarów i usług przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, należy zbadać wyłącznie związek ponoszonych wydatków z wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi, przy czym związek ten musi mieć charakter niewątpliwy (lecz niekoniecznie bezpośredni). Podatnik musi jednak wykazać związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
DIAS stwierdził, że niezbędnym warunkiem odliczenia podatku naliczonego jest istnienie związku pomiędzy zakupami, a konkretną transakcją opodatkowaną. Prawo do odliczenia podatku naliczonego powinno przysługiwać podatnikowi w takim zakresie, w jakim działalność podatnika daje to prawo. Aby odliczenie podatku było dopuszczalne, transakcja powodująca naliczenie podatku powinna pozostawać w ścisłym związku z transakcjami, które rodzą prawo do odliczenia. W ten sposób prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług zakłada, że poczynione wydatki stanowią element cenotwórczy transakcji obciążonych podatkiem należnym, rodzącym prawo do jego odliczenia.
Dodatkowo DKIS zauważa że w żadnym przypadku prawo do odliczenia VAT nie dotyczy wydatków, które nie są ściśle związane z działalnością gospodarczą takich jak wydatki na artykuły luksusowe, rozrywkę lub wydatki reprezentacyjne.
Zdaniem DKIS, Wnioskodawca co prawda wskazał, że zakup eventów przez Spółkę (podatnika VAT) będzie miał związek z działalnością opodatkowaną Spółki, jednakże wskazany przez Wnioskodawcę w opisie sprawy krąg odbiorców, do których skierowane są eventy wskazuje, że są to przede wszystkim podmioty, które obecnie już są klientami Spółki. Wedle organu w odniesieniu do tej grupy odbiorców nie może być mowy o poszerzaniu kręgu nabywców towarów i usług świadczonych przez Spółkę, bowiem przedstawiciele odbiorców towarów i usług Spółki to osoby, które wykorzystują produkty Wnioskodawcy. DKIS uznał, że Spółka uczestnicząc w organizacji eventów nie zyskuje nowych odbiorców. Natomiast w sytuacji, gdy uczestnikami eventów będą potencjalni klienci Wnioskodawcy, to są to osoby zaproszone przez Wnioskodawcę, zatem ani umieszczenie nazwy lub loga marki DAF na informacjach organizacyjnych dla uczestników, ani też uczestnictwo w evencie nie spowoduje poszerzenia grona klientów Spółki, gdyż te podmioty już o firmie Wnioskodawcy wiedzą. W ocenie DKIS informacje o firmie w materiałach przeznaczonych dla uczestników eventu w żaden sposób nie przyczynią się do pozyskania nowych nieznanych wcześniej klientów, gdyż krąg klientów, którzy będą brać udział w eventach będzie wybrany przez Wnioskodawcę.
W ocenie DKIS, działania Spółki angażujące ją w budowanie relacji z kontrahentami, a które zdaniem Wnioskodawcy wpływają na wzrost rozpoznawalności marki oraz konkurencyjność przedsiębiorstwa oraz wzmacniają pozycję na rynku i umacniają wizerunek, co w konsekwencji przyczynia się do zwiększania zysków - są zbyt ogólne, aby wykazywać związek z poziomem sprzedaży w ramach podstawowej działalności Spółki (tj. dystrybucji samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych). Wydatki związane z pełną organizacją wypoczynków rekreacyjnych kontrahentów, chociaż niewątpliwie pozytywnie wpływają na klientów Spółki, nie wykazują ani bezpośredniego, ani pośredniego związku z czynnościami opodatkowanymi Spółki.
DKIS zgodził się z Wnioskodawcą, że organizacja dla kontrahentów wyjazdów za granicę (np. rejs w Chorwacji, narty w Alpach), jak również wyjazdy krajowe (np. w polskie góry), w ramach których Spółka zapewnia przedstawicielom klienta transport do określonego miejsca (w tym często przelot samolotem), nocleg, pełne wyżywienie i napoje oraz różnego rodzaju atrakcje zależne od charakteru wyjazdu, w których atrakcjami mogą być wizyta w winnicy z degustacją win, rejs na łodzi żaglowej, zajęcia na stoku narciarskim, basen, spa itp. ma bezpośredni lub chociaż pośredni związek z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą. Wedle DKIS organizacja opisanych wyjazdów dla kontrahentów i potencjalnych klientów, jak wynika z opisu sprawy, ma przede wszystkim charakter wypoczynkowo-rekreacyjny, a zatem służy zaspokojeniu osobistych potrzeb kontrahentów. DKIS zwrócił również uwagę, że podczas wyjazdów występują prezentacje oferty Spółki, to zajmują one niewielki procent czasu trwania całego eventu. Zdaniem DKIS podkreśla to wypoczynkowy, nie zaś promocyjny charakter wyjazdu. Natomiast związek z działalnością Spółki przejawia się w tym, że wszelkie materiały dotyczące eventu (np. informacje organizacyjne dla uczestników opatrzone są nazwą i logo marki D.), co stanowią – w ocenie organu, niewystarczający związek z prowadzona działalnością gospodarczą Wnioskodawcy.
Ostatecznie DKIS skonstatował, że wskazane we wniosku wydatki są niewątpliwie atrakcyjną formą rekreacji i wypoczynku, a ich związek ze sprzedażą opodatkowaną Wnioskodawcy jest tak daleko pośrednim, że nie można przyjąć, że bezpośrednio pozostaje w związku z działalnością generującą podatek należny.
DKIS w tym zakresie wskazał także, że nie wystarczy subiektywne przekonanie o wpływie poniesionego wydatku na osiągnięcie przyszłych obrotów, i że w związku z tym powinny one być traktowane jako pośrednio związane z wykonywaniem przez Spółkę działalności opodatkowanej.
Odnosząc się do prawa do odliczenia od wydatków poniesionych na realizację działań polegających na nieodpłatnej organizacji wypoczynku klientom w wersji opisanej we wniosku, zdaniem DKIS stanowią one niewątpliwie pozytywny element prowadzonej polityki w stosunku do klientów Spółki, ale jednocześnie powiązanie ich z czynnościami opodatkowanymi Spółki jest zbyt daleko idące i niedające się zracjonalizować.
Wedle DKIS odnotowuje także, że z treści wniosku nie wynika, aby Wnioskodawca w jakikolwiek sposób wykorzystywał organizowane wyjazdy dla klientów (np. dla celów promocji, marketingu własnej marki i produktów), co mogłoby wpływać na większą rozpoznawalność Spółki i jej produktów przez klientów, a w dłuższej perspektywie przekładać się na zwiększenie obrotów Spółki. Wnioskodawca wskazał, że wyjazdy mają dla przedstawicieli klientów charakter przede wszystkim wypoczynkowo-rekreacyjny, jeśli występują podczas nich również prezentacje oferty Spółki (albo pojazdów DAF), to zajmują one niewielki procent czasu trwania całego eventu.
W opinii DKIS sam fakt, że informacje - materiały organizacyjne dla wybranych już uczestników eventu zawierają nazwę i logo firmy D., nie jest wystarczającym warunkiem, aby uznać, że w opisanej sytuacji istnieje pośredni związek pomiędzy poniesionymi wydatkami a czynnościami opodatkowanymi.
DKIS stwierdził, że Wnioskodawcy nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z zakupem eventów dla kontrahentów, ze względu na brak związku dokonanych zakupów z działalnością opodatkowaną Spółki. Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1 uznał za nieprawidłowe.
Interpretując z kolei treść art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, DKIS stwierdził, że opodatkowaniu podlegać powinno, jako odpłatne świadczenie usług, użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza (w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników), jeżeli przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, w całości lub w części, przy nabyciu tych towarów, ich imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych. Tylko łączne zaistnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie umożliwia objęcie zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług, usług świadczonych nieodpłatnie. Jeśli jeden z tych warunków nie jest spełniony, to wówczas takie świadczenie usług będzie nieopodatkowane podatkiem od towarów i usług. Natomiast w ocenie DKIS w niniejszej sprawie z całą pewnością nie dochodzi do użycia towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika, zatem art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT nie ma tu zastosowania.
Odnosząc się natomiast do treści art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT, DKIS zauważył, że dla ustalenia, czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego wyżej przepisu istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywać się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności, jakie w danej sprawie występują.
W konsekwencji powyższego DKIS stwierdził, że opodatkowaniu podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością, a więc nie mają wpływu na przyszłe obroty przedsiębiorstwa, jego zyski, wizerunek, odbiór przez kontrahentów. Przy tym przez usługi związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, należy rozumieć te usługi, które są wykonywane nieodpłatnie w związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej podatnika, potrzebami związanymi z funkcjonowaniem prowadzonego przedsiębiorstwa. W tym więc aspekcie winny być rozpatrywane działania podejmowane przez dany podmiot.
DKIS przywołuje w tym zakresie odpowiedz na pytanie nr 1, zgodnie z którym organizowanie opisanych eventów na rzecz kontrahentów nie jest związane z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą polegającą na dystrybucji samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych. Podjętych przez Wnioskodawcę działań, nie można uznać więc za czynności związane z zakresem działalności Wnioskodawcy, w związku z czym Spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z poniesionych wydatków na organizację eventów. W konsekwencji Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do wykazania podatku należnego z tytułu nieodpłatnego świadczenia usług polegających na organizacji eventów na rzecz kontrahentów, na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT.
DKIS pomimo, że uznał, iż nieodpłatne świadczenie opisanych wyżej usług na rzecz kontrahentów nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, z uwagi na to, że Wnioskodawca przedstawiając własne stanowisko w sprawie wskazał, że uczestnictwo kontrahentów Spółki w analizowanych eventach nie prowadzi do nieodpłatnego świadczenia usługi podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług przez Spółkę, gdyż ma ono związek z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą, stanowisko Spółki w zakresie pytania nr 2 uznano za nieprawidłowe.
Strona na ww. interpretację indywidualną wniosła skargę do tutejszego Sądu, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie na rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Skarżąca zarzuciła:
- dopuszczenie się błędnej wykładni art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, przez uznanie, że prawo do odliczenia VAT naliczonego jest uwarunkowane istnieniem związku ponoszonych wydatków z konkretnymi transakcjami opodatkowanymi dokonywanymi przez podatnika, oraz że liczy się efekt nabywanych przez Spółkę usług, a nie cel tych usług, podczas gdy prawo to przysługuje, jeśli podatnik poniósł wydatki choćby pośrednio związane z prowadzoną działalnością gospodarcze, np. w celu generowania sprzedaży opodatkowanej,
- dopuszczenie się niewłaściwej oceny co do zastosowania art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, przez uznanie, iż nie ma on zastosowania w odniesieniu do wydatków Spółki na eventy, w sytuacji gdy organizowane/finansowane przez Spółkę eventy dotyczą klientów z którymi Spółka już współpracuje, jak i potencjalnych z uwagi na brak związku takich eventów ze sprzedażą opodatkowaną Spółki – podczas gdy związek organizowania takich eventów i uczestnictwa w nich klientów ze sprzedażą opodatkowaną Spółki występuje i jest jednoznaczny.
W odpowiedzi na skargę DKIS, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Podstawą skierowania sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, był art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) oraz § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3 Zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym. Z § 3 tego Zarządzenia wynika, że wynikające z § 1 pkt 2 skierowanie do załatwienia na posiedzeniu niejawnym spraw wyznaczonych do rozpatrzenia na rozprawie, znajduje odpowiednie zastosowanie do wojewódzkich sądów administracyjnych, których siedziby znajdują się na terenie objętym obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 1758 ze zmianą wynikającą z rozporządzenia Rady Ministrów z 16 października 2020 r. – Dz. U. z 2020 r. poz. 1829). W konsekwencji, z uwagi na realnie istniejące zagrożenie dla zdrowia osób uczestniczących w rozprawie, sprawy wyznaczone na rozprawę zostały skierowane do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Sąd zauważa, że zgodnie z art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), skarga, na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny w przypadku tego rodzaju skargi jest związany jej zarzutami oraz powołaną podstawą prawną.
W świetle powołanego przepisu, granice rozpoznania przez sąd sprawy zainicjowanej skargą na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wyznaczają zarzuty skargi.
Dokonując kontroli legalności interpretacji indywidualnej, w zakresie wyznaczonym skargą, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że akt ten narusza prawo w stopniu, który uzasadniałby jego eliminację z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na specyfikę postępowania w przedmiocie wydawania interpretacji indywidualnych, która polega między innymi na tym, że organ wydający taką interpretację może wydać ją wyłącznie w ramach stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego przez wnioskodawcę, w granicach zadanego przez niego pytania oraz wyrażonej oceny prawnej (zajętego stanowiska). Zatem opisany we wniosku przez zainteresowanego stan faktyczny stanowi jedyną podstawę faktyczną wydanej interpretacji i tym samym wyznacza zakres wypowiedzi organu interpretującego oraz granice, w jakich możliwe będzie zrealizowanie funkcji ochronnej interpretacji. W konsekwencji ani organ podatkowy, który wydaje interpretację, ani sąd administracyjny dokonujący jej kontroli, nie mogą przyjmować własnych ustaleń faktycznych odmiennych od okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę.
Specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega m.in. na tym, że organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach zagadnienia prawnego zawartego w pytaniu podatnika, stanu faktycznego przedstawionego przez niego oraz wyrażonej przez podatnika oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do stanowiska prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę, a w razie negatywnej oceny stanowiska wyrażonego we wniosku winno wskazywać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym
Zasadniczy spór w sprawie, sprowadza, do kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupowych usług organizacji eventów. Wtórną kwestią jest również to czy w związku z uczestnictwem zaproszonych kontrahentów na wyjazdy, dochodzi do nieodpłatnego świadczenia usług.
Spółka jest autoryzowanym dealerem pojazdów marki D. w Polsce, nabywa pojazdy i części zamienne od spółek z grupy D., a następnie sprzedaje je swoim klientom. Przedmiotem działalności Spółki jest zatem dystrybucja samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych. Zajmuje się również serwisem i naprawą pojazdów ciężarowych, naczep, itp. oraz sprzedażą części zamiennych. Spółka otrzymuje od organizatora wyjazdu fakturę za kompleksową organizację wyjazdu ("eventu"), adresowanego do dotychczasowych lub potencjalnych klientów Spółki. Eventy mają na celu przede wszystkim promowanie dobrego wizerunku Spółki wśród jej kluczowych klientów lub nowych klientów, którzy wykazują znaczący potencjał zakupowy oraz nawiązywanie i zacieśnianie relacji z klientami przez Spółkę. Spółka ocenia potencjał zakupowy klientów (tzn. jakie przychody może on wygenerować w przyszłości) - m.in. na podstawie wielkości zakupów danego klienta w ostatnich okresach, wiedzy o planowanych przez klienta zakupach, itp. Poza przedstawicielami klientów biorą w nich udział również wybrani pracownicy Spółki - zajmujący się kontaktami z klientami. Celem ich udziału w eventach jest nawiązanie lub zacieśnienie relacji z klientami - co jest pomocne w codziennych kontaktach z klientami i zwiększa szanse na przekonanie klienta do zakupów towarów i usług od Spółki.
Sporna jest kwestia czy Spółka nabywając kompleksową usługę organizacji (finansowania) eventu posiada prawo do odliczenia podatku naliczonego z tego tytułu. Kwestią sporną jest również wyłączenie z opodatkowania nieodpłatnego świadczenia usług przez Spółkę.
W ocenie Skarżącej, ma prawo do odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących nabycie usług organizacji eventów, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, jako od usług związanych z opodatkowaną działalnością gospodarczą. Ponadto wedle Skarżącej uczestnictwo kontrahentów Spółki w analizowanych eventach nie prowadzi do nieodpłatnego świadczenia usługi podlegającego opodatkowaniu VAT-em przez Spółkę, gdyż ma ono związek z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą.
Organ interpretacyjny uznał, że wydatki związane z pełną organizacją wypoczynków rekreacyjnych kontrahentów, chociaż niewątpliwie pozytywnie wpływają na klientów Spółki, nie wykazują ani bezpośredniego, ani pośredniego związku z czynnościami opodatkowanymi Spółki.
Zakreślając ramy prawne sprawy, na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. W myśl tego przepisu, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a. nabycia towarów i usług,
b. dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z powyższych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.
Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
W myśl art. 88 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o VAT, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych, z wyjątkiem nabycia gotowych posiłków przeznaczonych dla pasażerów przez podatników świadczących usługi przewozu osób.
Jak wskazano wyżej, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Przy czym prawo to nie przysługuje - nawet gdy określone wcześniej warunki są spełnione - w sytuacji wystąpienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ww. ustawy.
Biorąc pod uwagę, że prawo do odliczenia powinno być realizowane natychmiast po powstaniu podatku naliczonego, decydujące znaczenie dla oceny istnienia prawa do odliczenia będzie miał zamierzony (deklarowany) związek podatku naliczonego z czynnościami opodatkowanymi. Przy czym związek ten może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.
O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą, np. dalszej odsprzedaży (towary handlowe) lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio wiążą się więc z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.
Natomiast o pośrednim związku nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa - mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganym przez podatnika obrotem opodatkowanym. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotu.
Za trafny należy uznać pogląd WSA we Wrocławiu wyrażony w wyroku z dnia 15 czerwca 2009 r. (sygn. akt I SA/Wr 1368/08), że "prawo do odliczenia podatku istnieje nawet wtedy, gdy nie można ustalić bezpośredniego związku pomiędzy zakupem a opodatkowaną transakcją, czyli w niektórych sytuacjach prawo do odliczenia może przysługiwać podatnikowi nawet w przypadku braku konkretnej transakcji opodatkowanej, jeżeli zakup związany jest z działalnością podatnika, która, co do zasady, podlega opodatkowaniu (lub daje prawo do odliczenia podatku mimo zwolnienia), a brak związku z konkretną transakcją opodatkowaną wynika z czynników obiektywnych, zwykle niezależnych od podatnika". O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości oraz poprzez przyczynienie się do generowania przez podatnika obrotów
Istnienie związku między nabywanymi towarami i usługami a transakcjami opodatkowanymi podatnika jest traktowane jako niezbędny wymóg powstania prawa do odliczenia podatku również w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz.UE.L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.). Stanowisko powyższe znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Ustawa o podatku od towarów i usług ustanawia zasadę tzw. niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.
Istotna jest intencja nabycia - jeśli dany towar (usługa) ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas - po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych - odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.
Wystarczającym zatem jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towaru lub usługi, przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej oraz planowanej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakup ten dokonany został w celu jego wykorzystania w ramach działalności opodatkowanej. Ta warunkowość realizacji, określonego w art. 86 ust. 1 ustawy, prawa obniżenia podatku należnego o podatek naliczony powoduje, że nieziszczenie się warunku pozytywnego jakim jest wykorzystanie towaru lub usługi do realizacji czynności opodatkowanej podatnika, np. gdy okaże się, że zmieniono przeznaczenie towaru (usługi) i został on ostatecznie wykorzystany do czynności zwolnionych od VAT lub niepodlegających VAT - spowoduje konieczność weryfikacji uprzedniego odliczenia podatku naliczonego.
Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą ustalenia (kwestia objęta pytaniem nr 1) czy Spółka ma prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na otrzymanych fakturach dokumentujących poniesienie wydatków na organizację (finansowanie) eventów.
Uwzględniając przedstawione powyżej okoliczności sprawy w kontekście powołanych przepisów ustawy dotyczących odliczenia podatku od towarów i usług stwierdzić należy, że wydatki związane z organizacją eventów mają pośredni związek z wykonywaną działalnością gospodarczą. Nabywane przez Spółkę usługi nie będą służyły dalszej odsprzedaży, ani nie będą wykorzystywane do wytworzenia wyrobów będących przedmiotem obrotu (co świadczyłoby o bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością), ale pośrednio przez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości - budowanie pozytywnego wizerunku oraz renomy, zacieśnieniu relacji z kontrahentami, nawiązaniu relacji z potencjalnymi klientami Spółki co w konsekwencji będzie miało wpływ na zwiększenie sprzedaży opodatkowanej.
Ponadto z opisu sprawy wynika, że Spółka może otrzymywać faktury dokumentujące nabycie usługi organizacji eventów, w ramach której dostawca usługi zapewnia łącznie m.in. klienta transport do określonego miejsca (w tym często przelot samolotem), nocleg, pełne wyżywienie i napoje oraz różnego rodzaju atrakcje zależne od charakteru wyjazdu. Kwestia ta nie jest sporna w sprawie.
Co istotne nie wynika zatem aby Spółka nabywała odrębne usługi noclegowe dla uczestników eventu, odrębne usługi restauracyjnej, osobne usługi transportowej, osobnej usługi organizacji atrakcji dla uczestników wyjazdu (rejs łodzią żaglową, zajęcia na stoku narciarskim). Spółka nabywa usługę organizacji eventu - a taka usługa nie została wymieniona w art. 88 ustawy o VAT jako niekorzystająca z prawa do odliczenia VAT naliczonego.
Co prawda w świetle powołanego art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, podatek naliczony z tytułu nabycia usług noclegowych i gastronomicznych - co do zasady - nie podlega odliczeniu, jednakże powyższe ograniczenie nie ma zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem zakupu jest usługa kompleksowa, czyli co do istoty jedna usługa, na którą składają się poszczególne elementy, w tym usługi gastronomiczne. Organizator natomiast na zlecenie Spółki podejmuje się wykonania wielu cząstkowych elementów jednej kompleksowej usługi w postaci "organizacji eventu". Nie jest również sporne, iż celem Spółki jest zakup usług kompleksowej czyli usługi organizacji eventu.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż zasadniczo każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być uznawane za odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy kilka świadczeń obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Jeżeli zatem dwa lub więcej niż dwa świadczenia (lub czynności) dokonane przez podatnika na rzecz konsumenta są tak ściśle związane, że obiektywnie tworzą one w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jednolite świadczenie do celów stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
Powyższe znajduje wyraz w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w którym wskazuje się na konieczność traktowania, dla celów podatkowych, złożonego działania podatnika, jako jednolitej całości bez sztucznych podziałów. W orzeczeniu z dnia 25 lutego 1999 r. w sprawie Card Protection Plan Ltd v Commissioners of Customs and Excise (C-349/96), Trybunał rozstrzygnął, że przy świadczeniu usług obejmujących kilka części składowych należy stosować te same zasady opodatkowania, co do usługi zasadniczej. Usługę należy uznać za usługę pomocniczą, jeżeli nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, lecz środek do lepszego wykorzystania usługi zasadniczej. Podobnie wypowiedział się Trybunał wydając w dniu 27 września 2012 r. orzeczenie w trybie prejudycjalnym w sprawie C-392/11 Field Fisher Waterhouse. Usługę należy uznać za usługę pomocniczą w stosunku do świadczenia zasadniczego, jeśli nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, lecz jest środkiem w skutecznym wykorzystaniu świadczenia zasadniczego. Ważne jest, czy świadczenia są ze sobą ściśle powiązane w taki sposób, że samodzielnie nie przynoszą wymaganej praktycznej korzyści z punktu widzenia przeciętnego konsumenta. Nie ma znaczenia subiektywny punkt widzenia dostawcy lub odbiorcy świadczenia. Istnienie jednego świadczenia złożonego nie jest wykluczone z tego powodu, że do poszczególnych elementów wykazane są odrębnie ceny. Jeżeli jednak w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu usługi kompleksowej.
Zdaniem Spółki, usługa organizacji imprezy stanowi usługę kompleksową w kontekście powyższych rozważań, na którą składają się również usługi poboczne, jak np. usługi noclegowe, gastronomiczne, atrakcje podczas eventów. Te wszystkie czynności składają się łącznie na usługę główną w postaci organizacji eventu, natomiast usługi takie jak noclegowe, transportowe czy gastronomiczne mają charakter uzupełniający do usługi głównej.
Sposób opodatkowania świadczenia złożonego należy odnosić do usługi głównej. Skoro zatem w omawianej sytuacji przedmiotem nabycia będzie usługa organizacji imprezy integracyjnej, Spółka będzie uprawniona do odliczenia VAT z faktury dokumentującej wykonanie tej usługi. W szczególności, usługa ta nie została wymieniona w katalogu art. 88 ust. 1 ustawy VAT. I choć w ramach usługi kompleksowej zostanie wykonana usługa gastronomiczna lub usługa noclegowa, to nie jest ona przedmiotem świadczenia jako takiego, a jedynie następuje w ramach usługi kompleksowej. Podsumowując, słuszne jest stanowisko Spółki zgodnie z którym przysługuje jej prawo do odliczenia VAT z faktury dokumentującej nabycie kompleksowej usługi organizacji imprezy integracyjnej, nawet jeżeli w ramach tego świadczenia zostanie zrealizowana usługa gastronomiczna i noclegowa w postaci usług pomocniczych.
Usługę należy uznać za usługę pomocniczą w stosunku do świadczenia zasadniczego, jeśli nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, lecz jest środkiem w skutecznym wykorzystaniu świadczenia zasadniczego. Ważne jest, czy świadczenia są ze sobą ściśle powiązane w taki sposób, że samodzielnie nie przynoszą wymaganej praktycznej korzyści z punktu widzenia przeciętnego konsumenta. Nie ma znaczenia subiektywny punkt widzenia dostawcy lub odbiorcy świadczenia. Istnienie jednego świadczenia złożonego nie jest wykluczone z tego powodu, że do poszczególnych elementów wykazane są odrębnie ceny. Jeżeli jednak w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu usługi kompleksowej.
Na podstawie przywołanych uregulowań, w okolicznościach przedstawionych we wniosku, stwierdzić należy, że jeżeli nabyta usługa obiektywnie tworzy - w aspekcie gospodarczym - jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to na podstawie przepisów art. 86 ust. 1 i ust. 2 ustawy, Wnioskodawcy przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturach dokumentujących jej nabycie, o ile nie zachodzą przesłanki wykluczające to prawo określone w art. 88 ustawy oraz faktycznie - jak podano we wniosku - organizacja przedmiotowych usług dla kontrahentów i wybranych pracowników (zajmujących się kontaktami z klientami) ma na celu promowanie dobrego wizerunku Spółki wśród jej kluczowych klientów lub nowych klientów, którzy wykazują znaczący potencjał zakupowy oraz nawiązywanie i zacieśnianie relacji z klientami przez Spółkę, co przekłada się w dalszej przyszłości na wzrost sprzedaży opodatkowanej produktów Spółki.
Mając powyższe na uwadze, Wnioskodawcy przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie kompleksowej usługi organizacji eventu dla pracowników i kontrahentów, w takim zakresie w jakim dotyczy ona opodatkowanej działalności Wnioskodawcy.
Organowi umyka, że Skarżąca działa w branży motoryzacyjnej - sprzedaje samochody ciężarowe. Doświadczenie życiowe wskazuje, że kupno samochodu nie jest zwykłym zakupem towaru, w którym klient samodzielnie ogląda pojazd, ewentualnie go przetestuje, przegląda specyfikację i idzie do kasy celem zapłaty za towar. Samochód, a tym bardziej samochód ciężarowy "nie sprzedaje się sam", już tylko po wystawieniu go w salonie. Przy sprzedaży samochodu ważne jest zbudowanie zaufania między klientem a konkretną osobą reprezentującą sprzedawcę. Branża motoryzacyjna ma swoją specyfikę. Klient musi być przekonany, że sprzedawca nie dość, że technicznie zna się na rzeczy, potrafi odpowiedzieć na wszystkie pytania, rozwiać wątpliwości to jest szczery w tym i można mu zaufać. To samo dotyczy dealerów sieci sprzedażowej. W badanej sprawie klient (kontrahent) ma nabyć (do tego niewątpliwe zmierza Spółka) przecież nie tylko narzędzie pracy, od którego oczekuje ekonomiki użytkowania, bezawaryjności, komfortu korzystania, ale też przedmiot, od którego jakości na drodze może zależeć zdrowie i życie jego lub zatrudnianych kierowców ciężarówek. Sprzedawca też musi znać podejście klienta, jego obawy i wątpliwości. Zadowolenie klienta może przełożyć się nie tylko na jednorazowy zakup pojazdu, ale też jego serwisowanie, kupno części zamiennych, a także wymianę na inny, nowszy model w przyszłości. Może to być relacja wieloletnia. Bezpośrednia relacja na linii klient-sprzedawca w branży motoryzacyjnej jest więc szczególnie ważna.
Jak wynika z wniosku o interpretację, pomimo charakteru wypoczynkowo-rekreacyjnego to jednak zasadniczy cel wydarzeń jest ściśle biznesowy, nastawiony na intensyfikację sprzedaży poprzez promocję marki, pod którą pojazdy sprzedaje Skarżąca, budowanie lojalności kontrahentów oraz rozpowszechnianie informacji i wzmacnianie wiedzy o ofercie produktowej i okołoproduktowej Spółki, a także wzmocnienie rozpoznawalności marki, pod którą działa Skarżąca.
Organ pominął aspekt znaczenia organizacji eventu w takiej formie jak wskazuje Skarżąca we wniosku dla budowania wizerunku Skarżącej i wzmocnienia rozpoznawalności marki D., jak również rozwijania relacji z interesariuszami (kontrahentami, partnerami biznesowymi). Jak już wyżej wskazano, logika i doświadczenie życiowe wskazują, że w branży motoryzacyjnej wypracowane relacje z klientem mogą mieć istotne przełożenie na wyniki sprzedaży.
Wskazana we wniosku forma eventu jest więc z jednej strony czasem na odpoczynek, elementem urozmaicenia czasu, ale z drugiej strony - czego organ już nie zauważa - jest to nadal dodatkowa okazja dla realizacji gospodarczych celów Skarżącej, tyle że w nieoficjalnych warunkach , luźniejszych rozmowach i ciekawszej atmosferze, ze względu na miejsce jej prowadzenia.
Skarżąca przekonuje Sąd twierdząc, że w przypadku eventu, główna korzyść znajduje się po stronie Skarżącej, bowiem dobre relacje pomiędzy interesariuszami (pracownikami, kontrahentami, partnerami biznesowymi) mają pozytywny wpływ na jej (Spółki) działalność opodatkowaną. Trudno uznać, że dochodzi do zaspokajania celów prywatnych i osobistych w ramach eventu, które jako całość wymaga udziału uczestników i służy realizacji celów Spółki (takich jak wspomniane już budowanie lojalności i zaufania, promocję marki i inne cele marketingowe). Fałszywe byłoby założenie, że uczestnicy decydując się na udział w evencie czynią to w intencji zaspokojenia swoich celów osobistych, prywatnych. Skarżąca sprzedaje ciężarówki, a więc kontrahentami Skarżącej są osoby zawodowo działające w branży motoryzacyjnej. Założyć należy, że kontrahent jako klient lub potencjalny klient Skarżącej chce się zapoznać wszechstronnie z jej ofertą i nie będzie stronił od nawiązywania relacji z pracownikami Skarżącej, a forma eventu, też dla kontrahenta jest okazją, aby maksymalizować swoje potrzeby zawodowe, a nie zaspokajać osobiste potrzeby. Logika i doświadczenie życiowe wskazuje, że brak rozległych merytorycznych wykładów czy też obszernych prezentacji nie oznacza, że nie występuje budowanie relacji w celu rozpoznania walorów produktów Skarżącej i potencjalnego zawarcia w przyszłości kontraktów. Doświadczenie życiowe nakazuje założyć, że to produkty Skarżącej pozostaną tematem wiodącym, mimo że otoczenie eventu ma charakter wypoczynko-rekreacyjny.
Organ potencjalnie mógłby mieć rację, gdyby atrakcje polegałby jedynie na sfinansowaniu osobistych wyborów kontrahentów. Przykładowo gdyby, kontrahenci mając jedynie czas wolny, niezorganizowany i jedynie bawili się, a Skarżąca tylko refundowałaby poniesione w tym koszty. Ze stanu faktycznego wynika jednak, że to Skarżąca decyduje, jaki rodzaj wyjazdu i jak zostanie zorganizowany czas wolny dla klientów, co siłą rzeczy gwarantuje integrowanie kontrahentów i pracowników Skarżącej, a to jest jednym z celów eventu i przekłada się na cele gospodarcze Skarżącej.
Zasady logiki i doświadczenia życiowego wskazują również, że jeśli Spółka zaprosi danego klienta na opisany event i jeśli przedstawiciel klienta weźmie udział w takim evencie to zwiększa to szanse na dokonanie kolejnych zamówień przez tego klienta w Spółce. Jest to racjonalne oczekiwanie z wielu względów - przede wszystkim chodzi o utrzymywanie jak najlepszych relacji z kluczowym personelem klienta. Jeśli poza sferą biznesową sprzedawcy Spółki utrzymują również kontakty poza pracą (np. w trakcie eventów) z przedstawicielami klientów Spółki, to przedstawiciel klienta chętniej podejmie rozmowy ze sprzedawcą Spółki o nowym zamówieniu na pojazdy, czy o kontynuowaniu programu serwisowego ze Spółką - niż gdyby miał podejmować rozmowy z kimś kogo nie zna, lub zna tylko z kontaktów stricte biznesowe. Łatwiej jest rozmawiać także na polu zawodowym z ludźmi których znamy, niż z tymi, z którymi nie mamy żadnych kontaktów, czy czysto zawodowe.
W analizowanej sytuacji Spółka ponosi wydatki na organizację eventów dla klientów - w celu zachęcenia ich do nabywania towarów i usług od Spółki. Zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego uzasadnionym jest oczekiwanie Spółki, że jeśli personel danego klienta mający wpływ na jego decyzje zakupowe, weźmie udział w evencie - to zwiększy to szanse na dokonywanie dalszych zakupów od Spółki (podlegających opodatkowaniu VAT- em) w porównaniu do sytuacji, gdyby takie osoby nie zostały zaproszone i nie wzięły udziału w evencie (zwłaszcza mając na uwadze, że mogą być zaproszone na podobne eventy przez innych dealerów). Jest również racjonalne - że efekt ten występuje zarówno dla klientów którzy już dokonują zakupów od Spółki, jak i tych którzy jeszcze tego nie czynili. Zatem występuje pośredni związek analizowanych zakupów z działalnością opodatkowaną VAT-em i analizowane wydatki powinny dawać prawo do odliczenia VAT naliczonego.
Samo natomiast wskazanie przez organ, że klientami biorącymi udział w eventach są już nabywcy usług czy też towarów (samochodów ciężarowych) nie może skutkować uznaniem że podejmowane czynność przez Skarżącą nie mają związku z czynnościami opodatkowanymi Spółki. Trudno bowiem uznać że podmiot prowadzący ma takie prawo jedynie w sytuacji poszukiwania nowego odbiorcy, podczas gdy logiczne i zasadne wydaje się stwierdzenie że utrzymanie pozytywnych relacji biznesowych z klientami spółki, nie ma wpływu na wielkość przyszłych obrotów. To właśnie owocne relacje z istniejącymi kontrahentami mogą znacząco wpłynąć na nowe zamówienia i zwiększenie przychodów Spółki.
Mimo, że jak podkreśliła Spółka wyjazd maja charakter głównie wypoczynkowo-rekreacyjny, to jednak organ zdaje się nie dostrzegać, że informacje organizacyjne dla uczestników opatrzone są nazwą lub logo marki D. i podkreślają związek eventu z działalnością Skarżącej jako autoryzowanego dealera i punktu serwisowego marki D. w Polsce. Natomiast to, że wyjazdy nie mają charakteru stricte szkoleniowego, prezentacyjnego (prezentacje bowiem jeśli występują to zajmują niewielki procent czasu trwania eventu), nie powinien być postrzegany na niekorzyść Strony. Skoro Skarżąca kładzie mniejszy nacisk na dokonywanie prezentacji, które jak wiadomo mogą zostać odebrane przez kontrahentów (decydentów) jako nachalny sposób oferowania swoich produktów to jednak w tych eventach biorą udział również wybrani pracownicy Spółki, zajmujący się kontaktami z klientami. Skarżąca podkreślała, że celem ich udziału w eventach jest nawiązanie lub zacieśnienie relacji z klientami, co ma być pomocne w codziennych kontaktach z klientami i zwiększać szanse na przekonanie klienta do zakupów towarów i usług od Spółki.
Niewątpliwie w tego typu branży w jakie działa Wnioskodawca stałe relacje z klientami posiadającymi duże floty pojazdów ciężarowych są istotne również z punktu widzenia znacznego zapotrzebowania takich klientów na usługi serwisowe i naprawcze dla ich flot. Pojazdy ciężarowe przejeżdżające wiele dziesiątków tysięcy kilometrów rocznie muszą być nawet kilka razy w roku serwisowane, zaś sprzedaż usług serwisowych – jak wskazywała Skarżąca - stanowi istotne źródło obrotu dla Spółki. Ponadto Spółka prowadzi również naprawy gwarancyjne dla pojazdów jej klientów - zleceniodawcą jest wówczas producent - firma D. z Holandii - zatem im więcej pojazdów klienci nabędą od Spółki, tym większy potencjał na sprzedaż usług napraw gwarancyjnych. Wreszcie pojazdy klientów mogą ulegać uszkodzeniom z różnych przyczyn, nieobjętych naprawami gwarancyjnymi i sprzedaż takich usług również generuje istotne obroty dla Spółki.
Co więcej Skarżąca wskazała, że wszelkie materiały dotyczące wyjazdu podkreślają związek Spółki z marką D. - co utrwala wśród kontrahentów informację, że Spółka jest autoryzowanym dealerem oraz punktem serwisowym dla pojazdów tej marki. Natomiast zaproszenie na wyjazd jest traktowane przez klienta jako wyraz uznania dla dotychczasowej dobrej współpracy ze Spółką i zachęca do podtrzymania, nawiązania lub rozszerzenia współpracy - mając na uwadze, że wyjazdy organizowane są cyklicznie, klienci mogą mieć nadzieję, że jeśli w kolejnym okresie współpracy utrzymają wysokie zakupy od Spółki to będą mogli liczyć na zaproszenie na kolejne wyjazdy w przyszłości. Podczas wyjazdów przedstawicielami kontrahentów są najczęściej osoby zajmujące się zakupami od Spółki, posiadające realny wpływ na wybór dostawcy zarówno pojazdów ciężarowych od konkretnego dostawcy, jak również usług posprzedażnych - zaś z ramienia Spółki uczestniczą w nich osoby odpowiadające po jej stronie za kontakt z przedstawicielami klientów - możliwe jest zatem lepsze poznanie się pracowników obu stron, wzmocnienie relacji biznesowych - co znacząco ułatwia kontakty w codziennej pracy, poza tym wyjazdy są okazją do omówienia w spokoju planowanej współpracy, planów zakupowych klienta na przyszłość. Wyjazd jest także okazją do zaprezentowania oferty pojazdów D., nowinek technicznych, oferty Spółki w zakresie świadczonych usług - pomimo, że jak wskazano zajmuje to stosunkowo niewielką część czasu podczas danego eventu, to jednak wymiar czasu prezentacji jest podyktowany względami marketingowymi.
Spółka, jak sama wskazała w swoim stanowisku nie prowadzi działalności turystycznej o której mowa w art. 119 ustawy o VAT i nie ma do niej zastosowania zastrzeżenie o którym mowa w art. 119 ust. 4 tej ustawy. Zaproszeni przez nią na wyjazd klienci nie są turystami, którzy zlecaliby organizację jakiejkolwiek usługi turystycznej. Okoliczność ta nie była kwestionowana.
Podsumowując Sąd uznał, że zakupy związane z organizacją eventów, w których uczestniczyć będą pracownicy zajmujący się kontaktami z klientami, oraz wybrani kontrahenci (zarówno dotychczasowi jak i potencjalni), mają pośredni związek z wykonywaną działalnością gospodarczą, przez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości - budowanie pozytywnego wizerunku oraz renomy, zacieśnienie relacji z kontrahentami w celu zwiększenia szans na przekonanie klientów do zakupu towarów i usług od Wnioskodawcy - są związane ze sprzedażą opodatkowaną.
Zdaniem Sądu, w przypadku nabywanych przez Skarżącą usług organizacji eventu będą spełnione przesłanki warunkujące możliwość obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie usług, zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Skarżąca powinna być zatem uprawniona do odliczenia podatku VAT wynikającego z faktur nabycia usług organizacji eventu Uważając inaczej organ naruszył art. 86 ust. 1 u.p.t.u., co zasadnie podniesiono w skardze.
W związku z powyższym pozostaje otwarta kwestia wypowiedzi organu co do pytania 2 tj. czy związku z organizacją analizowanych wyjazdów i uczestnictwem w niej zaproszonych klientów Spółki dochodzi do nieodpłatnego świadczenia usług przez Spółkę na cele prowadzonej działalności gospodarczej.
Jest to o tyle istotne bowiem Sąd zakwestionował wykładnię prezentowaną przez organ odnoszącą się do pytania 1, nie podzielając zapatrywania organu wedle którego organizowanie opisanych eventów na rzecz kontrahentów, nie jest związane z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą. Według Skarżącej, uczestnictwo kontrahentów Spółki w analizowanych eventach nie prowadzi do nieodpłatnego świadczenia usługi podlegającego opodatkowaniu przez Spółkę, gdyż ma ono związek z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą, a nieodpłatnie świadczone usługi podlegają opodatkowaniu tylko, jeśli są świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika (o ile podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z ich nabyciem lub wytworzeniem).
W ocenie ww. wypowiedź organu w tym zakresie straciła rację bytu, co przekłada się również na stanowisko organu stwierdzające, że w związku z powyższym Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do wykazania podatku należnego z tytułu nieodpłatnego świadczenia usług polegających na organizacji eventów na rzecz kontrahentów, na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT. Ponownie rozpatrując wniosek Skarżącej DKIS zobowiązany będzie do wypowiedzenia się ww. kwestii mając na względzie stanowisko tutejszego Sądu co do spełnienia przesłanki warunkującej możliwość obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie usług organizacji eventu, zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Sąd nie może bowiem zastąpić organu podatkowego i wypowiedzieć się za organ, gdyż dokonuje jedynie kontroli wydanej interpretacji indywidualnej.
Sąd orzekający w tej sprawie zastrzega jednocześnie, że orzeka w konkretnym stanie faktycznym, w którym eventy są adresowane do konkretnej grupy uczestników wydarzenia i w konkretnej branży (motoryzacyjnej), którą - w przekonaniu Sądu - cechuje szczególne uwrażliwienie na ścisłe relacje na linii klient-sprzedawca.
Stwierdzone naruszenie przepisu materialnego uprawnia do uchylenia zaskarżonej interpretacji - w zaskarżonej części - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 146 § 1 P.p.s.a. Wydając ponowną interpretację organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.
Na wniosek strony skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości obejmującej wpis w wysokości 200 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł (art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1687).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło