II GSK 321/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia WSA (del.) Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 7 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. A. M. D. Sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 209/20 w sprawie ze skargi A. A. M. D. Sp. z o.o. w G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 września 2020 r., oddalił skargę A. A. M. D. Sp. z o.o. w G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2019 r., w przedmiocie patentu na wynalazek. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., wydaną w trybie postępowania spornego wszczętego na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, złożonego przez A. A. M. D. sp. z o.o. w G., na podstawie art. 24 i art. 26 w związku z art. 246 i art. 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r., Nr 119 poz. 1117 ze zm., dalej: p.w.p.), Urząd Patentowy RP orzekł o unieważnieniu patentu na wynalazek pt.: "[...]" nr [...], udzielonego na rzecz N. T. sp. z o.o. z siedzibą w G. W.. Wskutek wniesionej przez N. T. sp. z o.o. skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2018 r. orzekł o jej oddaleniu. Wyrok ten wraz z zaskarżoną decyzją zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 1865/18. Objętą w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] października 2019 r., organ oddalił sprzeciw spółki A. A. M. D. w sprawie o unieważnienie wymienionego na wstępie patentu na wynalazek udzielonego na rzecz N. T. sp. z o.o. w G. W.. Organ wskazał na wstępie, że wnosząca sprzeciw spółka przedstawiła dowody, oznaczone w uzasadnieniu jako D1-D17, zaś ich analiza pozwoliła na merytoryczną ocenę jedynie części z nich. Organ stwierdził, że dowody oznaczone jako D13, D14, D16 i D17 nie mogły stanowić skutecznego przeciwstawienia, gdyż zgłoszono je po terminie przewidzianym na wniesienie sprzeciwu. Z uwagi na niespełnienie wymogów formalnych - brak tłumaczenia na język polski dowodu oznaczonego jako D 6 Kolegium UP uznało go za jedynie informacyjny bez wpływu na ocenę zdolności patentowej spornego rozwiązania. Za niepodlegający weryfikacji organ uznał zaś dowód oznaczony jako D1, który to dotyczył podstawy prawnej oraz związanych z nim zarzutów niemających zastosowania w sprawie. Za podlegające ocenie organ uznał natomiast dowody oznaczone jako D2-D5, D7-D12 oraz D15. Organ stwierdził, że żaden z wymienionych dowodów nie ujawniał identycznego, o tożsamych cechach technicznych, ze spornym wynalazkiem. W żadnym z dowodów nie została ujawniona wielowarstwowa kurtyna elastyczna rolowanej bramy przeciwpożarowej o postaci elastycznej zasłony ognioodpornej nawijanej na poziomy wał, która wykonana byłaby z niezależnych warstw elastycznej tkaniny, połączonych ze sobą poprzecznymi przeszyciami i tworzących poziomo biegnące lamele, zawierająca jedną nośną warstwę oraz jedną izolacyjną warstwę. Tym samym żaden z tych dowodów nie podważał nowości spornego rozwiązania. Kolegium Orzekające nie podzieliło stanowiska wnoszącej sprzeciw co do braku poziomu wynalazczego. Stwierdzono, że nie było możliwe wywiedzenie z przeciwstawionych dowodów zespołu cech technicznych spornego rozwiązania, wskazanych w zastrzeżeniu patentowym niezależnym. Żaden z przeciwstawionych dowodów nie rozwiązywał również identycznego, bądź zbliżonego problemu technicznego co sporne rozwiązanie. Zdaniem Kolegium żaden z przeciwstawionych dokumentów, czy to rozpatrywany razem, czy osobno, nie doprowadziłby znawcy do rozwiązania zapewniającego ochronę przeciwpożarową w postaci zwijanej kurtyny, której konstrukcja eliminuje problem jej uszkodzenia w trakcie użytkowania. Reasumując, organ stwierdził, że zarzuty braku nowości oraz braku poziomu wynalazczego w odniesieniu do spornego wynalazku nie zostały udowodnione, ponieważ w czasie przewidzianym w ustawie na wniesienie sprzeciwu oraz uzasadnienie go poprzez podanie wszystkich okoliczności popierających sprzeciw, wnosząca sprzeciw nie poparła tych zarzutów żadnym wiarygodnym dowodem. W konsekwencji organ uznał, że nie było podstaw, aby uznać za prawdziwą i udowodnioną tezę wnoszącej sprzeciw o braku nowości oraz braku poziomu wynalazczego rozwiązania objętego patentem [...]. Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję stwierdził, że Urząd Patentowy przeprowadził szczegółową analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób wystarczający dla wydania rozstrzygnięcia, kierując się wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2019 r., ustalił stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie. Sąd podkreślił, że zasadnicze znaczenie dla odmowy unieważnienia przedmiotowego patentu miały ustalenia faktyczne wynikające z porównania spornego patentu z dowodami przedstawionymi przez skarżącą, szczegółowo opisanymi w aktach administracyjnych. Wskazał, że ocena nowości wynalazku i jego poziomu wynalazczego, czyli zasadniczych przesłanek zdolności patentowej przewidzianych w przepisach art. 24, art. 25 i art. 26 p.w.p. należy do Urzędu Patentowego, a sąd administracyjny kontroluje ją pod względem zgodności z prawem, a to zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i przepisami postępowania administracyjnego. Sąd I instancji uznał, że przedmiotowa sprawa została rozpatrzona wnikliwie i wszechstronnie, materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, a uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem mających zastosowanie w sprawie przepisów. W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). A. A. M. D. Sp. z o.o. w Gdańsku, skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 151 w zw. z art 153 p.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ nie wykonał wytycznych wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2019 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II GSK 1865/18; b) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niedopełnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny obowiązku rozpoznania skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia z dnia [...] października 2019 r. w granicach skargi, poprzez nierozpoznanie zarzutów objętych skargą, w sytuacji gdy Sąd uznał, że organ przeprowadził szczegółową analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób wystraczający dla wydania rozstrzygnięcia, kierując się wytycznymi zawartymi we wskazanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, co skutkowało niesłusznym oddaleniem skargi w trybie art. 151 p.p.s.a.; c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona gdyż organ administracji prowadzący postępowanie naruszył normy regulujące jego przebieg co miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszył m.in. art. 7, 77 § 1, 80, 107§ 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego złożonego w sprawie oraz brak należytej oceny jego całokształtu i wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędne ustalenia faktyczne; d) art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób ogólnikowy, które nie daje możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia, uniemożliwia stronie ocenę i kontrolę toku rozumowania sądu, pozbawiając ją możliwości polemizowania z dokonaną oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy, wynikające z nierozpatrzenia wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w skardze. Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie w całości decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2019 r. oddalającej sprzeciw skarżącej wobec decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. o udzieleniu na rzecz N. T. Sp. z o.o. w G. W. patentu na wynalazek pt. "[...]"[...], ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Wniosła również o zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Uczestnik postępowania "N. T." sp. z o.o. z siedzibą w G., w odpowiedzi na skargę kasacyjną, podzielając stanowisko organu jak i Sądu I instancji, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna, a zatem nie mogła prowadzić do uchylenia wyroku. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Wobec nie stwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji - Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w granicach sformułowanych zarzutów kasacyjnych. Za niezasadne uznać należało postawione w petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego. W pierwszej kolejności, z uwagi na fakt, iż w analizowanej sprawie był wcześniej wydany wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 1865/18, rozważyć należy zarzut naruszenia przez Sąd I instancji "art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 151 w zw. z art 153 p.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ nie wykonał wytycznych wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2019 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II GSK 1865/18". Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie dostrzegł, iż Urząd Patentowy RP nie wykonał wszystkich wytycznych zawartych w wyroku NSA z 8 stycznia 2019 r. (sygn. akt II GSK 1865/18), zwłaszcza w zakresie dowodu oznaczonego jako D6 w postaci opisu ochronnego o nr [...]. "Co prawda Skarżący nie złożył tłumaczenia na język polski tego dowodu, jednakże jak wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 stycznia 2019 r. <> Ponadto zgodnie ze stanowiskiem NSA <>(...).W treści zaskarżonej decyzji nie ma nigdzie mowy, że Urząd uznał ten dokument za nieistotny, a jedynie ze względu na niespełnienie wymogów formalnych, tj. brak tłumaczenia na język polski, uznał go informacyjnie bez wpływu na ocenę zdolności patentowej spornego rozwiązania." (s.9-10 uzasadnienia skargi kasacyjnej). W ocenie NSA Sąd I instancji nie uchybił art. 153 p.p.s.a. i zasadnie uznał, iż nie naruszył go także organ patentowy. Przypomnieć należy, iż przepis ten stanowi, iż: "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sadu wiążą w tej sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sady, chyba że przepisy prawa uległy zmianie." Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej organ patentowy i Sąd I instancji nie naruszyły norm w nim zawartych. Wskazanie dotyczące prowadzenia postępowania w języku polskim i tłumaczenia dokumentów, zawarte w pierwszym wyroku NSA, a obejmujące zobowiązanie do dokonania oceny: 1) czy dany dokument jest istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, 2) czy tłumaczenie dokumentu dokonywane jest w interesie lub na żądanie strony, czy wynika z ustawowego obowiązku organu, oraz 3) wskazanie oparcia się przy rozstrzyganiu sprawy wyłącznie na dokumentach prawidłowo przetłumaczonych. Te wskazania, co niewadliwie zauważył Sąd I instancji, organ wypełnił. Także w odniesieniu do dokumentu ozn. jako D6 – organ ocenił go pod względem istotności – uznając przy tym na podstawie rysunków stanowiących znaczącą część tego dokumentu, że jego rozpoznanie nie będzie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, czyli na ocenę zdolności patentowej spornego rozwiązania. (s. 10 decyzji UP RP). W ocenie NSA niezasadne są także podniesione w tej skardze zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji pozostałych przepisów procesowych. Z zarzutów tych sformułowanych przez skarżącego kasacyjnie najdalej idącym jest naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., a więc twierdzenie, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie spełnia wymogów ustawowych. Z tak postawionym zarzutem nie można się zgodzić. Art. 141 § 4 p.p.s.a. określa formalne wymogi uzasadnienia wyroku, zatem odnosi się on do koniecznych elementów poprawnie zbudowanego uzasadnienia. Przepisu tego nie można łączyć z merytoryczną trafnością twierdzeń i wniosków formułowanych przez Sąd. Z tego powodu nie można uznać za skargą kasacyjną, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji jest wadliwe, gdyż jest ogólnikowe, polega jedynie na aprobacie poglądów przedstawionych przez organ, brak w nim analizy odnoszącej się do wszystkich zarzutów skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że art. 141 § 4 p.p.s.a. wymaga, by uzasadnienie wyroku zawierało zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeśli Sąd I instancji podziela poglądy i rozważania organu to może je zaaprobować, również bez potrzeby ich ponownego powtarzania. NSA podziela pogląd Sądu I instancji, iż UP RP przeprowadził niniejsze postępowanie w sposób prawidłowy, nie naruszający w istotny dla rozstrzygnięcia sprawy reguł postępowania pomieszczonych w art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. Zasadnie Sąd I instancji uznał, iż Urząd Patentowy RP przeprowadził szczegółową analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego i "w sposób wystarczający dla wydania rozstrzygnięcia, kierując się wytycznymi zawartymi we wskazanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ustalił stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie." (s. 16 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). "W rozpatrywanej sprawie Urząd Patentowy RP odwołując się do art. 24, 25 i 26 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 776 ze zm.) uznał, że zarzuty braku nowości oraz barku poziomu wynalazczego w odniesieniu do wynalazku pt.: "[...]" nr [...], nie zostały udowodnione, ponieważ w czasie przewidzianym w ustawie na wniesienie sprzeciwu skarżąca nie poparła podnoszonych zarzutów wiarygodnym dowodem." (s. 12 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji w tej sprawie art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 151 p.p.s.a., pomieszczonych w skardze kasacyjnej. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. o oddaleniu skargi kasacyjnej.