II GSK 1865/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia del. WSA Urszula Wilk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "[A.]" sp. z o.o. z siedzibą w A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 1959/17 w sprawie ze skargi "[A.]" sp. z o.o. z siedzibą w A. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz "[A.]" sp. z o.o. z siedzibą w A. kwotę 3400 (trzy tysiące czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wyrokiem z 18 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "[A.]" sp. z o.o. z siedzibą w A. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu. Wyrok ten wydano w następującym stanie sprawy: [B.] sp. z o.o. z siedzibą w B. wniosła sprzeciw wobec decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu patentu pt.: "Wielowarstwowa kurtyna elastyczna rolowanej bramy przeciwpożarowej" nr PL.220 837 na rzecz "[A.]" sp. z o.o z siedzibą w A., z pierwszeństwem od [...] grudnia 2007 r. Jako podstawę sprzeciwu wskazano art. 24, art. 25 i art. 26 oraz art. 37 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej: p.w.p.) podnosząc brak nowości i brak poziomu wynalazczego spornego patentu, a także wykroczenie poza pierwotny zakres zgłoszenia. Na dowód braku zdolności patentowej wnioskodawca przedłożył: • opis patentowy nr US 3877525 opublikowany w dniu 15 kwietnia 1975 r., • opis patentowy nr US 4077474 opublikowany w dniu 7 marca 1978 r., • opis patentowy nr WO 2005/075024 opublikowany w dniu 18 sierpnia 2005 r., • opis patentowy nr PL 206404 opublikowany w dniu 10 lipca 2006 r., • opis patentowy nr CN 2435502 opublikowany w dniu 20 czerwca 2001 r., • opis patentowy nr PL 201204 opublikowany w dniu 29 września 2002 r., a także (w późniejszym terminie) wskazany w stanie techniki spornego patentu • opis patentowy nr JPH 1147294 opublikowany w dniu 23 lutego 1999 r., oraz • opis patentowy nr JPH 10317846 opublikowany w dniu 2 grudnia 1998 r. W odpowiedzi na sprzeciw uprawniony uznał go za bezzasadny. W toku postępowania wyjaśniał, że głównym celem wynalazku było uniknięcie marszczenia kurtyny podczas jej zwijania. Odnośnie zmian dokonanych w spornym opisie w trakcie postępowania zgłoszeniowego stwierdził, że zmiany te albo dotyczą stanu techniki, który stanowi rzecz oczywistą, albo cech ujawnionych na rysunku znajdującym się w aktach. Podkreślił występującą w konstrukcji wynalazku odmienność aktywnych systemów przeciwpożarowych ze zraszaniem i systemów biernych. Ponadto wniósł o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka na okoliczność omówienia zalet i konstrukcji wynalazku w odniesieni do innych rozwiązań, a także przeprowadzenia dowodu z eksperymentu technicznego – pokazu działania kurtyny przeciwpożarowej według spornego patentu. Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego RP postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. oddaliło ww. wnioski dowodowe. Decyzją z [...] czerwca 2017 r. Urząd Patentowy RP na podstawie art. 24 i art. 26 w związku z art. 246 i art. 247 ust. 2 p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., unieważnił patent pt.: "Wielowarstwowa kurtyna elastyczna rolowanej bramy przeciwpożarowej" nr PL.220 837 udzielony na rzecz [A.] sp. z o.o z siedzibą w A., jak również orzekł o kosztach postępowania. Organ uznał za zasadny zarzut braku poziomu wynalazczego, i w tym zakresie, po przedstawieniu zastrzeżeń patentowych zawartych w opisie patentowym oraz treści art. 26 ust. 1 p.w.p., stwierdził, że termin "oczywisty", o którym mowa w ww. przepisie oznacza, że dla znawcy w danej dziedzinie rozwiązanie nie wykracza poza zwykły postęp, a jedynie wyraźnie i logicznie wynika ze stanu techniki i jest przez niego oczekiwane. Z kolei kryteria określające, jakie rozwiązania zalicza się do rozwiązań oczywistych, to wg organu: – rutynowe dostosowanie do danych warunków znanego już w tej samej, bądź w podobnej dziedzinie rozwiązania (drobne udoskonalenia, przeniesienie); – zastąpienie w rozwiązaniu znanego już środka technicznego innym również już znanym równoważnikiem; – proste wykorzystanie znanej już ogólnie zasady dla osiągnięcia w świetle tej zasady celu (analogii); – zwyczajne połączenie kilku znanych rozwiązań, bądź nawet rozwiązanie dokonane wprost przez skojarzenie kilku takich rozwiązań. Według Urzędu Patentowego oczywistość rozwiązania rozważa się w świetle jednego lub większej liczby wcześniejszych dokumentów traktowanych łącznie. Sposób uwzględniania stanu techniki przyjęty w praktyce i orzecznictwie polskiego i innych urzędów patentowych, polega na wybraniu jednego dokumentu najbliższego przedmiotowemu rozwiązaniu lub kilku dokumentów, gdy przedmiotowe rozwiązanie ma charakter połączenia kilku rozwiązań cząstkowych i rozpatrywaniu nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w stosunku do dokumentów. W świetle powyższych dowodów organ uznał, że rozwiązanie problemu technicznego w spornym patencie nie jest zaskakujące ani nieoczekiwane, albowiem wszystkie cechy znamienne spornego wynalazku są znane z wyżej wymienionych dokumentów. Przeciętny znawca w danej dziedzinie techniki wykorzystując w sposób standardowy dostępną wiedzę, bez dokonań twórczych, a jedynie w oparciu o wskazane wyżej dokumenty i swoją rutynę zawodową, może połączyć znane z ww. dokumentów cechy techniczne i osiągnąć rezultat taki, jak w spornym wynalazku. Kolegium zauważyło również, że zakres ochrony przedmiotowego patentu określono w zastrzeżeniu niezależnym nr 1 w sposób następujący: "Wielowarstwowa kurtyna elastyczna rolowanej bramy przeciwpożarowej w postaci elastycznej zasłony ognioodpornej nawijanej na poziomy, obrotowy wał, osadzony nad otworem w ścianie budynku, wykonana z niezależnych warstw z elastycznej tkaniny, przy czym połączone są one ze sobą poprzecznymi przeszyciami, gdzie poprzeczne przeszycia wraz z niezależnymi warstwami z elastycznej tkaniny tworzą poziomo biegnące lamele, znamienna tym, że zawiera ona jedną nośną warstwę (1) oraz jedną izolacyjną warstwę (2)." Organ zwrócił uwagę, iż w toku analizy korzystał z zasady możliwie szerokiej interpretacji treści zastrzeżeń w świetle całego opisu patentowego przy ocenie nowości i poziomu wynalazczego uznając, że nie ma powodu do wykorzystania opisu dla interpretacji zastrzeżeń w sposób zawężający, gdyż nie występuje w nich kwestia pojęć, które wymagają interpretacji. Organ wyjaśnił, iż cechy nie należące do zgłaszanego wynalazku nie podlegają ocenie jego zdolności patentowej. Dlatego też zespół cech podlegający ocenie zdolności patentowej spornego wynalazku stanowi "wielowarstwowa kurtyna elastyczna w postaci elastycznej zasłony ognioodpornej nawijanej na poziomy, obrotowy wał, wykonana z niezależnych warstw z elastycznej tkaniny, przy czym połączone są one ze sobą poprzecznymi przeszyciami, gdzie poprzeczne przeszycia wraz z niezależnymi warstwami z elastycznej tkaniny tworzą poziomo biegnące lamele, zawierająca jedną co najmniej nośną warstwę oraz co najmniej jedną izolacyjną warstwę". Kolegium uznało, iż cechy określone w części niezamiennej zastrzeżenia 1 spornego patentu są znane np. z dokumentów wskazanych przez uprawnionego w opisie stanu techniki stanowiącym część opisu. Z kolei cechy znamienne, są znane z przedłożonego przy sprzeciwie opisu patentowego nr WO 2005/075024 opublikowanego w dniu 18 sierpnia 2005 r. Organ zwrócił uwagę na zastrzeżenie nr 1 do opisu patentowego, zgodnie z którym "Elastyczna ściana ognioodporna (1) posiadająca pierwszą powierzchnię (3) skierowaną w stronę obszaru pożaru (10) i drugą powierzchnię (4) po przeciwnej stronie (względem) pierwszej powierzchni, przy czym wymieniona ściana zawiera warstwę elastycznego materiału izolacyjnego (6) pomiędzy pierwszą warstwą tkaniny z włókna bazaltowego (5), a drugą powierzchnią.", a także nr 2, który wyraźnie wskazuje że na tej figurze przedstawiono jedynie dwie warstwy, tj. jedną warstwę w postaci tkaniny z włókna bazaltowego oraz jedną izolacyjną warstwę w postaci elastycznego materiału izolacyjnego, np. z wełny mineralnej lub waty szklanej. Ponadto ze s. 3 opisu wynika, iż stosowana tkanina bazaltowa stanowi warstwę nośną. Organ uznał podnoszone w toku postępowania argumenty uprawnionego za bez znaczenia dla oceny zdolności patentowej spornego wynalazku bowiem uprawniony umieścił cechy takie jak zespolenie warstw w części nieznamiennej zastrzeżenia niezależnego spornego patentu, a także zastrzeżenie niezależne spornego patentu nie zawiera żadnego odniesienia do grubości warstw w rozwiązaniu przeciwstawionym. Konkludując organ wyjaśnił, że brak poziomu wynalazczego spornego wynalazku stanowi samodzielną przesłankę jego unieważnienia, a zatem postanowił odstąpić od zbadania zasadności pozostałych zarzutów. Kolegium odmówiło również przeprowadzenia wnioskowanych przez uprawnionego dowodów, gdyż w ocenie organu nie miały one znaczenia dla ustalenia istotnych dla wyjaśnienia sprawy okoliczności. Skargę na tę decyzję wniosła "[A.]" sp. z o.o. z siedzibą w A.. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi w całości. W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2018 r. [B.] sp. z o.o. z siedzibą w B. (uczestnik postępowania) wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, iż o rozwiązaniu postawionego w opisie wynalazku problemu świadczą cechy zawarte w części przedznamiennej zastrzeżenia niezależnego, co potwierdza oczywistość tego rozwiązania. Ponadto przeciwstawione rozwiązanie zawiera jedną warstwę nośną i jedną warstwę izolacyjną, podobnie jak rozwiązanie według spornego patentu, a zatem kwestia interpretacji przez organ zastrzeżenia patentowego, w świetle dokumentu WO 2005/075024 jest dla sprawy bez znaczenia. Uczestnik postępowania podniósł również argumenty dotyczące okresu trwania postępowania rejestracyjnego w tej sprawie i wskazał na ilość zmian dokonywanych w spornym zgłoszeniu. Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., obecnie tekst jedn. Dz.U.z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), nie stwierdzając naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że część materiału dowodowego złożonego przez uczestnika postępowania potwierdzała w sposób jednoznaczny zarzut sprzeciwu braku poziomu wynalazczego w dacie zgłoszenia spornego wynalazku, mimo że uprawniony dokonywał zmian zakresu ochrony w toku trwającego kilka lat postępowania zgłoszeniowego. W szczególności w piśmie z dnia [...] października 2012 r. organ już po wprowadzonych przez uprawnionego zmianach zastrzeżeń patentowych, wskazał, że zastrzeżenia patentowe numer 1 i 2 zawierają cechy techniczne wynalazku ujawnione w opisach patentowych nr US3877525, US4077474 i PL206404, których istotną treść przytoczył. Organ wskazał, że znawca w danej dziedzinie techniki mając dane z cytowanych opisów patentowych może, bez dodatkowej inwencji twórczej, połączyć wskazane cechy techniczne i wykonać "Wielowarstwową kurtynę elastyczną rolowanej bramy przeciwpożarowej", jak w przedmiocie zgłoszenia. Natomiast modyfikacja znanej kurtyny, polegająca na zastąpieniu poziomych elementów dystansowych poziomymi przeszyciami, które są środkami funkcjonalnie równoważnymi (ekwiwalentnymi), należy do rutynowych prac inżynierskich znawcy w danej dziedzinie techniki i nie zostały w nadesłanym zgłoszeniu wskazane żadne nieoczekiwane efekty spowodowane wystąpieniem tych cech technicznych. Tym samym organ uznał, że przedmiotowe rozwiązanie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki. W tej sytuacji uprawniony dokonał modyfikacji zastrzeżenia niezależnego, poprzez przeniesienie następującej cechy technicznej z części znamiennej do części przedznamiennej "połączone są one ze sobą poprzecznymi przeszyciami 3, gdzie poprzeczne przeszycia 3 wraz z niezależnymi warstwami 1. 2 z elastycznej tkaniny tworzą poziomo biegnące lamele 4". Uprawniony uznał zatem, że cecha poziomych przeszyć, która ma decydować o realizacji celu wynalazku jest już znana ze stanu techniki. Sąd I instancji wywodził, że w wyniku dokonanych zmian organ wskazał, iż rozwiązanie to nadal nie spełnia wymogu poziomu wynalazczego, gdyż wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, powołując się w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. na opis patentowy JPH1147294A, którego istotną część przytoczył. Urząd Patentowy RP ponownie uznał, że znawca w danej dziedzinie techniki, mając dane z powyższego opisu patentowego może, bez dodatkowej inwencji twórczej, usunąć jedną nośną warstwę i wykonać wielowarstwową kurtynę, jak w przedmiocie zgłoszenia. Taka modyfikacja znanej kurtyny należy do rutynowej praktyki inżynierskiej i zależy od konkretnego praktycznego zastosowania wg rozpatrywanego rozwiązania. Uprawniony nie dokonał jednak zmian w zastrzeżeniu niezależnym, w związku z czym cechami znamiennymi wynalazku pozostały: jedna warstwa nośna i jedna warstwa izolacyjna, które to cechy wynikają za stanu techniki przedstawionego przez wnoszącego sprzeciw. Zgodnie bowiem z opisem, celem rozwiązania według wynalazku jest likwidacja niekorzystnego zjawiska uszkadzającego bramy przeciwpożarowe, występującego po nawinięciu wielowarstwowego blatu na wał, a polegającego na przesuwaniu się warstw blatu względem siebie i powstawaniu wyraźnej różnicy wysokości dolnych krawędzi poszczególnych warstw blatu, mimo, że przed rolowaniem znajdowały się one na identycznej wysokości. Uniemożliwienie nierównego zwijania warstw kurtyny (przesuwanie się warstw kurtyny względem siebie, tj. marszczenie, zaginanie i pękanie kurtyny wynikające ze sztywności poszczególnych warstw). Problem ten zostaje rozwiązany dzięki poziomym lamelom, która to cecha zawarta jest w części przedznamiennej zastrzeżenia niezależnego, a więc jest znana ze stanu techniki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wywodził, że sama konstrukcja opisu wynalazku jest sprzeczna, skoro cecha znana ze stanu techniki ma decydować o nowości i poziomie wynalazczym rozwiązania. Dowodzi, to, że znawca z tej dziedziny techniki bez dokonań twórczych w sposób zawodowy i rutynowy doszedłby do zastrzeganego rozwiązania, gdyż o rozwiązaniu postawionego w opisie wynalazku problemu świadczą cechy zawarte w części przedznamiennej zastrzeżenia niezależnego, co potwierdza oczywistość rozwiązania. Sąd I instancji uznał, że brak poziomu wynalazczego kurtyny ujawnionej w patencie pt.: "Wielowarstwowa kurtyna elastyczna rolowanej bramy przeciwpożarowej" nr PL220837 stanowi wystarczającą przesłankę unieważnienia spornego patentu. Nie mógł być uznany za wynalazek nadający się do opatentowania pomysł polegający na wykorzystaniu znanych środków technicznych, dający efekt oczywisty i możliwy do przewidzenia. Sąd wskazał też, że o poziomie wynalazczym rozwiązania opatentowanego decydował ponadto stan techniki istniejący w dacie pierwszeństwa. Ujawnienie opatentowanego wynalazku nie spowodowało, że stan techniki wzbogacił się również o to rozwiązanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za niezasadny zarzut skarżącego związany z częściowym przetłumaczeniem istotnych dla sprawy fragmentów publikacji w języku obcym, wskazując, że skarżący nie wykazał, aby częściowe przetłumaczenie złożonych wraz ze sprzeciwem materiałów uniemożliwiło odniesienie się do nich w aspekcie podniesionych w sprzeciwie zarzutów. Sąd podnosił, że skarżący zarzuca jedynie, iż organ dopuścił i przeprowadził częściowo tłumaczony dokument, nie odnosi się natomiast do jego treści, ani też merytorycznie nie uzasadnia z jakich przyczyn koniecznym było tłumaczenie całości dokumentów. Sąd I instancji co do zasady zgodził się ze skarżącym, że powyższe dokumenty stanowiły podstawę dla oceny stanu techniki na potrzeby stwierdzenia poziomu wynalazczego, jednakże wskazywane przez skarżącego dokumenty, tj.: dokument (dokument patentowy CN 2435502), który nie został przetłumaczony przez wnioskodawcę oraz częściowo przetłumaczony dokument (JPH 10317846) nie były w ogóle uwzględnione i analizowane przez organ w kontekście braku przesłanek poziomu wynalazczego. Dokumenty te nie zostały uznane przez organ za podważające poziom wynalazczy przedmiotowego wynalazku lub w ogóle nie były brane pod uwagę jak dokument patentowy CN 2435502 wobec braku tłumaczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podnosił, że z akt sprawy wynika, iż Urząd Patentowy RP uznając, że przedmiotowy wynalazek nie spełnia przesłanki poziomu wynalazczego oparł swoje stanowisko na dokumencie: WO 2005/075024, którego pełne i uwierzytelnione tłumaczenie zostało prawidłowo przedłożone przez wnioskodawcę. Tłumaczeniem nie objęto wybiórczych elementów tekstów dokumentu patentowego, lecz cały skrót opisu oraz zastrzeżenia patentowe, które wraz z rysunkiem przedstawiają najistotniejsze elementy opisu wynalazku, które wyznaczają zakres ochrony, a więc są najistotniejsze dla analizy przedmiotu ochrony. Wnoszący sprzeciw przetłumaczył zatem istotne elementy dokumentu patentowego, które decydują o zakresie jego ochrony i wystarczają do ustalenia co jest przedmiotem ochrony, zaś wskazane przez skarżącego dokumenty nie stanowiły podstawy dla oceny stanu techniki na potrzeby stwierdzenia poziomu wynalazczego spornego wynalazku, w związku z czym nie można było w tym przypadku uznać zarzutu braku tłumaczenia wszystkich znajdujących się w aktach sprawy dokumentów na język polski za zasadny i mogący mieć znaczenie dla wyniku sprawy. Za niezasadny Sąd I instancji uznał również zarzut nieprzeprowadzenia przez organ dowodu z przesłuchania świadków czy z opinii biegłego. W ocenie Sądu fakt wcześniejszego udzielenia patentu, a następnie jego unieważnienia sam w sobie nie stanowi podstawy w szczególności do obligatoryjnego powoływania biegłego i przeprowadzania dowodu z opinii na okoliczność posiadania przez sporne rozwiązanie poziomu wynalazczego, do czego w istocie prowadziłoby przeprowadzenie oględzin kurtyny produkowanej przez uprawnionego. Sąd I instancji podkreślał, że w postępowaniu spornym oceny poziomu wynalazczego spornego rozwiązania dokonuje Urząd Patentowy RP, będący wyspecjalizowanym organem administracji (zatrudniającym ekspertów z każdej branży), nie zaś biegły czy świadek, i to wyłącznie w oparciu o treść opisu spornego wynalazku i zastrzeżeń patentowych wyznaczających zakres ochrony, w zestawieniu z materiałem dowodowym danej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podobnie ocenił zarzut pominięcia przez organ w ocenie stanu faktycznego sprawy dokumentów przedstawionych przez skarżącego w toku postępowania, tj. pisma Instytutu Techniki Budowlanej z dnia [...] listopada 2006 r. oraz pisma Komendy Głównej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2010 r. Urząd Patentowy odniósł się bowiem do tych wniosków dowodowych wykazując w skarżonej decyzji, iż nie mają one znaczenia dla przedmiotowej sprawy, gdyż zostały złożone na okoliczność odmienności aktywnych systemów przeciwpożarowych ze zraszaniem i systemów biernych, w związku z czym nie mają wpływu na ocenę przesłanek nowości i poziomu wynalazczego, m.in. z tego powodu, że nie odnoszą się bezpośrednio do spornego i przeciwstawionych rozwiązań. Zdaniem Sądu I instancji ocenę tę należy uznać za prawidłową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zgodził się z zarzutem dopuszczenia i przeprowadzenia przez organ dowodów z dokumentów zgłoszonych w postępowaniu przez wnioskodawcę po wyznaczonym przepisami p.w.p. terminie na umotywowanie sprzeciwu wobec rejestracji patentu. Zdaniem Sądu należy odróżnić kwestię rozszerzania podstaw sprzeciwu (składania dodatkowych dowodów potwierdzających okoliczności wskazane w sprzeciwie) od wniosków dowodowych realizowanych w tym postępowaniu. Odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sadu Administracyjnego, Sąd I instancji wywodził, że wskazany w art. 246 p.w.p. 6-miesięczny termin ogranicza jedynie możliwość rozszerzania podstaw sprzeciwu. Przepis ten nie stanowi jednak ograniczenia dla uzupełnienia podstaw sprzeciwu o dowody składane na ich potwierdzenie, zwłaszcza niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym do uwzględnienia wszystkich dowodów wskazanych przez strony postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazywał, że wszelkie dowody (dokumenty patentowe) zgłaszane przez wnioskodawcę w toku postępowania, odnosiły się do podstaw sprzeciwu wskazanych w piśmie inicjującym postępowanie, tj. okoliczności braku nowości i poziomu wynalazczego wynalazku pt. "Wielowarstwowa kurtyna elastyczna rolowanej bramy przeciwpożarowej" nr PL220837 i w istocie sprowadzały się do przedłożenia tłumaczenia przysięgłego dokumentów patentowych, których oryginały bądź uwierzytelnione kopie zostały złożone wraz ze sprzeciwem. Nie powodowały one zatem rozszerzenia podstaw sprzeciwu w rozpoznawanej sprawie, co czyni zarzut skarżącego w tym zakresie niezasadnym. Odnosząc się na koniec do zarzutów naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego tj. art. 31 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 33 ust. 3(1), ust. 4 i ust. 6 p.w.p. poprzez błędną interpretację niezależnego zastrzeżenia patentowego polegającą na uznaniu, że zapis części znamiennej tego zastrzeżenia, iż zawiera ona jedną warstwę nośną i jedną warstwę izolacyjną należy interpretować szeroko, tj. że zawiera ona co najmniej jedną warstwę nośną oraz co najmniej jedną warstwę izolacyjną Sąd I instancji wskazał, że skarżąca uzasadniając ten zarzut powołuje się na art. 69 pkt (1) Konwencji o patencie europejskim wskazuje, że zakres ochrony patentu określa treść zastrzeżeń patentowych — nie mniej jednak opis i rysunki służą interpretacji zastrzeżeń patentowych, co wynika wprost z treści art. 63 ust. 2 p.w.p. Sąd I instancji podniósł, że organ w sposób szeroki, a więc korzystny dla uprawnionego, dokonał wykładni zakresu ochrony spornego patentu, gdyż ocena sięga do treści opisu wynalazku. Jak wskazał bowiem Urząd Patentowy: "taka interpretacja zgodna jest z pierwotną intencją zgłaszającego, o czym świadczy pierwotny tekst zgłoszenia". W pierwotnej wersji zgłoszenia, zastrzeżenie niezależne zawierało określenia "co najmniej jedna warstwa nośna" i "co najmniej jedna warstwa izolacyjna". Podobnie, pierwotnie istota wynalazku (opis wynalazku) zawierała określenie "jej istota polega na tym, że zawiera ona co najmniej jedną warstwę nośną oraz co najmniej jedną izolacyjną warstwę". Natomiast w wyniku zarzutów organu, skarżący dokonał zmian w zastrzeżeniach patentowych. Zdaniem Sądu I instancji, prawidłowo zatem organ dokonał wykładni zastrzeżenia patentowego niezależnego, zgodnie z opisem spornego wynalazku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż ostateczna wersja opisu przedmiotowego wynalazku w wielu miejscach posługuje się pojęciem "wielu warstw" kurtyny, przeciwstawiony zaś dokument WO 2005075024 przedstawia jedną warstwę nośną w postaci tkaniny oraz jedną izolacyjną warstwę w postaci materiału izolacyjnego. Dokonana przez organ interpretacja zastrzeżenia patentowego pozostaje zatem bez wpływu na wynik sprawy, gdyż nie zmienia zakresu ochrony zastrzeżenia patentowego. Przeciwstawione rozwiązanie zawiera bowiem jedną warstwę nośną i jedna warstwę izolacyjną, podobnie jak rozwiązanie według spornego patentu. Zdaniem Sądu I instancji, organ wykazał w sposób należyty, że sporny patent nie posiada poziomu wynalazczego i prawidłowo wyłożył normę zawartą w art. 26 p.w.p. O poziomie wynalazczym rozwiązania opatentowanego decydował stan techniki istniejący w dacie pierwszeństwa. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła "[A.]" sp. z o.o. z siedzibą w A. zaskarżając go w całości i żądając jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. Skarżąca zrzekła się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci: a) niewłaściwej wykładni art. 31 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 33 ust. 31 ust. 4 i ust. 6 oraz niezastosowania art. 63 ust. 2 p.w.p. polegającej na niewłaściwym przyjęciu, iż treść zastrzeżenia patentowego wynalazku stanowiącego przedmiot postępowania przed organem należało interpretować szeroko. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (poprzez jego niezastosowanie) i art. 151 p.p.s.a. (poprzez jego niewłaściwe zastosowanie) przez oparcie się przez Sąd przy wydawaniu zaskarżonego wyroku na stanie faktycznym, który nie został prawidłowo wyjaśniony przez organ z uwagi na naruszenia przepisów postępowania wskazywane w skardze, to jest: (i) art. 7 w zw. art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim oraz art. 27 Konstytucji RP i art. 256 ust. 1 p.w.p.; art. 7 w zw. z art. 8, art. 10, art. 77 § 1 art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p.; art. 7 k.p.a. w zw. z art. 246 i art. 256 p.w.p.. c) art. 133 § 1 p.p.s.a. (poprzez jego niezastosowanie), art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (poprzez jego niezastosowanie) i art. 151 p.p.s.a. (poprzez jego niewłaściwe zastosowanie) poprzez błędne i bezpodstawne uznanie przy wydawaniu zaskarżonego wyroku, iż organ nie dopuścił się bezprawnego pominięcia wniosków dowodowych składanych w postępowaniu przed organem przez skarżącą, naruszając tym samym art. 7 w zw. z art. 80 w zw. z art. 256 p.w.p. oraz art. 107 § 2 i § 3 k.p.a. i art. 2558 ust. 1 p.w.p. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie przytoczonych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania [B.] Spółka z o.o. w B. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i oświadczyła, iż nie żąda przeprowadzenia rozprawy. Urząd Patentowy RP nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony – w tym przypadku organ i uczestnik postępowania – w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z treścią art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem jedynie legalność wyroku Sądu I instancji w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie. Z uwagi na fakt, że rozpoznawaną skargę kasacyjną oparto zarówno na zarzucie naruszeniu przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) jak i prawa materialnego przez jego błędną wykładnię (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) – w pierwszej kolejności należało rozpoznać zarzut błędnej wykładni przepisów prawa materialnego bowiem o zakresie ustaleń faktycznych niezbędnych do załatwienia sprawy przesądzają prawidłowo interpretowane normy prawa materialnego. Innymi słowy prawidłowe rozumienie przepisów prawa materialnego wytycza kierunek i zakres prowadzonego przez organ postępowania dowodowego. Oceniając w tej kolejności zasadność zarzutów kasacyjnych skład orzekający uznał, że zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię jest zasadny. Skarżąca kasacyjnie zarzuca niewłaściwą wykładnię art. 31 ust. 1 pkt 31 w zw. z art. 33 ust. 31, ust. 4 i ust. 6 oraz niezastosowanie art. 63 ust. 2 p.w.p. polegające na niewłaściwym przyjęciu, iż treść zastrzeżenia patentowego wynalazku stanowiącego przedmiot postępowania przed organem należało interpretować szeroko. Przepisy art. 31 ust. 1 pkt 3 p.w.p. w zw. z art. 33 ust. 31, ust. 4 i ust. 6 p.w.p. określają wymogi zgłoszenia wynalazku, wskazując, że zgłoszenie wynalazku w celu uzyskania patentu powinno obejmować m.in. zastrzeżenie lub zastrzeżenia patentowe, które powinno być ujęte jasno, w jednym zdaniu lub równoważniku zdania. Zgodnie z art. 33 ust. 4 p.w.p. oprócz zastrzeżenia niezależnego lub zastrzeżeń niezależnych, które powinny przedstawiać ogół cech zgłaszanego wynalazku bądź kilku wynalazków, ujętych zgodnie z art. 34 w jednym zgłoszeniu, w zgłoszeniu może występować odpowiednia liczba zastrzeżeń zależnych dla przedstawienia wariantów wynalazku lub sprecyzowania cech wymienionych w zastrzeżeniu niezależnym lub innym zastrzeżeniu zależnym. W ustępie 6 art. 33 p.w.p. ustawodawca wskazał wymogi dotyczące rysunków dołączonych do zgłoszenia, niezbędnych do zrozumienia wynalazku. Zgodnie z art. 63 ust. 2 p.w.p. zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe, zawarte w opisie patentowym. Opis wynalazku i rysunki mogą służyć do wykładni zastrzeżeń patentowych. Z przytoczonego przepisu wynika wprost, że zakres przedmiotowy patentu wyznaczają zastrzeżenia patentowe. Budowę, funkcje i rodzaje zastrzeżeń patentowych określają przepisy powołane wyżej. Zastrzeżenie niezależne obejmuje ogół cech wynalazku. Takie zastrzeżenie w istocie definiuje przedmiot zgłoszenia. Funkcją zastrzeżenia patentowego jest bowiem wyznaczenie zakresu ochrony przez podanie znamiennych cech wynalazku, które to cechy mają odróżnić wynalazek od wcześniejszego stanu techniki, jak również powinny odpowiadać technicznemu wkładowi zgłoszonego wynalazku do istniejącego stanu techniki. W doktrynie wskazuje się, że to zastrzeżenie ma zdefiniować wynalazek i to ono decyduje ostatecznie o zakresie udzielonej uprawnionemu przez Urząd Patentowy ochrony (zob. B. Czachórska-Jones (w:) System prawa własności intelektualnej, t. 3, s. 258; A. Szajkowski (w:) Komentarz, s. 98). Zastrzeżenia patentowe stanowią zatem jeden z najistotniejszych elementów dokumentacji wynalazku i po udzieleniu patentu definiują zakres udzielonego prawa wyłącznego. Doktryna wskazuje również, że dopuszczalne jest rozszerzenie zakresu ochrony wynikającej z zastrzeżeń patentowych o elementy zawarte w opisie patentowym, o tyle, o ile w toku wykładni zastrzeżeń patentowych, właśnie w oparciu o elementy opisu, dojdzie do rozszerzającej interpretacji zastrzeżeń, które były sformułowane niejednoznacznie i wymagały wykładni (zob. P. Kostański (w:) Prawo własności przemysłowej. Komentarz, C.H. Beck 2010, s. 335). W przedmiotowej sprawie patent został udzielony na wynalazek pt. "Wielowarstwowa kurtyna elastyczna rolowanej bramy przeciwpożarowej". Zakres ochrony przedmiotowego patentu określono w zastrzeżeniu niezależnym nr 1 w sposób następujący: "Wielowarstwowa kurtyna elastyczna rolowanej bramy przeciwpożarowej w postaci elastycznej zasłony ognioodpornej nawijanej na poziomy, obrotowy wał, osadzony nad otworem w ścianie budynku, wykonana z niezależnych warstw z elastycznej tkaniny, przy czym połączone są one ze sobą poprzecznymi przeszyciami, gdzie poprzeczne przeszycia wraz z niezależnymi warstwami z elastycznej tkaniny tworzą poziomo biegnące lamele, znamienna tym, że zawiera ona jedną nośną warstwę (1) oraz jedną izolacyjną warstwę (2)". W takim kształcie Urząd Patentowy RP udzielił patentu. Na skutek sprzeciwu wniesionego wobec decyzji o udzieleniu przedmiotowego patentu organ oceniał czy zaistniały wskazane w sprzeciwie okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu. Przy tej ocenie Urząd Patentowy RP stanął na stanowisku możliwie szerokiej interpretacji treści zastrzeżeń w świetle całego opisu patentowego. Organ wyjaśnił, iż cechy nie należące do zgłaszanego wynalazku nie podlegają ocenie jego zdolności patentowej. Dlatego też zespół cech podlegający ocenie zdolności patentowej spornego wynalazku stanowi: "wielowarstwowa kurtyna elastyczna w postaci elastycznej zasłony ognioodpornej nawijanej na poziomy, obrotowy wał, wykonana z niezależnych warstw z elastycznej tkaniny, przy czym połączone są one ze sobą poprzecznymi przeszyciami, gdzie poprzeczne przeszycia wraz z niezależnymi warstwami z elastycznej tkaniny tworzą poziomo biegnące lamele, zawierająca jedną co najmniej nośną warstwę oraz co najmniej jedną izolacyjną warstwę". Organ dokonał zatem rozszerzającej interpretacji zastrzeżeń patentowych i to w części znamiennej w stosunku do literalnej treści udzielonego prawa wyłącznego. Stanowisko to zaakceptował i powielił Sąd I instancji. W tym miejscu wskazać należy, że art. 63 ust. 2 p.w.p. w zdaniu drugim dopuszcza możliwość wykładni zastrzeżeń patentowych. Taka potrzeba może pojawić się w różnych przypadkach np. w postępowaniu o naruszenie patentu. Interpretacja taka nie jest jednak dopuszczalna jeśli prowadzi do rozszerzenia ochrony patentowej wbrew jasnej literalnej treści zastrzeżenia patentowego w jego części znamiennej. W doktrynie w kwestii wykładni zastrzeżeń patentowych wskazuje się, że pierwszoplanowe znaczenie ma interpretacja językowa zastrzeżeń patentowych. Nie jest przy tym możliwe odejście od językowego brzmienia zastrzeżeń w takim stopniu, który doprowadziłby do objęcia ochroną rozwiązania nieujawnionego w dacie pierwszeństwa (zob. K. Szczepanowska-Kozłowska, Przedmiotowy zakres ochrony patentowej na gruncie ustawy – Prawo własności przemysłowej, (w:) Księga pamiątkowa z okazji 85-lecia ochrony własności przemysłowej w Polsce, pod red. E. Wikło, Warszawa 2003, s. 158). Pozostaje to w zgodzie z ogólną zasadą nieobejmowania wyłącznością patentową rozwiązań, których nie przedstawiono w zgłoszeniu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt II GSK 667/10 wskazał, że "niedopuszczalna jest bowiem rozszerzająca interpretacja zastrzeżeń patentowych z uwagi na swobodę działalności gospodarczej i wynikające z udzielonego patentu ograniczenie powszechnego swobodnego korzystania z chronionego rozwiązania technicznego" (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie przedmiotowej sprawy nie można zatem uznać za prawidłowe stanowiska Urzędu Patentowego RP przyjętego na skutek błędnej wykładni wskazanych przepisów, które zostało zaakceptowane i powielone przez Sąd I instancji. O ile co do zasady wykładnia zastrzeżeń patentowych jest dopuszczalna, jeżeli jest konieczna i prowadzi do precyzyjnego określenia zakresu udzielonego prawa wyłącznego, o tyle nie może ona prowadzić do jego rozszerzenia wbrew jasnej literalnej treści zastrzeżenia patentowego i to w części znamiennej. Urząd Patentowy RP po przeprowadzeniu badania uznał, że zostały spełnione ustawowe warunki do udzielenia patentu zatem ocenę istnienia wskazanych w sprzeciwie okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu winien odnieść do prawa wyłącznego w takim kształcie w jakim prawa tego udzielił. Wobec powyższego zarzut pomieszczony w punkcie a) petitum skargi kasacyjnej uznać należało za usprawiedliwiony. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego przede wszystkim wskazać należy, że podjęte przez organ działania w sferze procesowej były w znacznej mierze konsekwencją przyjętej wykładni wskazanych wyżej przepisów i wobec uznania zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, ocena zarzutów naruszenia prawa procesowego jest w znacznej mierze przedwczesna. Zatem odnosząc się do tych zarzutów wskazać jedynie należy, że zgodnie z art. 27 Konstytucji RP językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski. Ta konstytucyjna zasada wprowadza obowiązek stosowania języka polskiego przy podejmowaniu czynności urzędowych przed wszystkimi organami państwa. Powtórzeniem konstytucyjnej zasady jest art. 4 ustawy o języku polskim (tekst jedn. Dz.U.z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm.), a jej rozwinięciem jest unormowanie zawarte w art. 5 ust. 1 tej ustawy, stanowiące, że podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. W ustawie Prawo własności przemysłowej takie szczególne rozwiązania zostały wprowadzone np. w art. 49 ust. 2. Przepis ten nie odnosi się jednak do postępowania toczącego się na skutek sprzeciwu od decyzji o udzieleniu patentu. W postępowaniu tym na podstawie art. 256 p.w.p. w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Jeżeli w toku postępowania dane dokumenty czy ich fragmenty zostały przez organ uznane za istotne w sprawie to obowiązkiem organu było uzyskanie ich tłumaczenia na język polski. Zgodnie z art. 262 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony; 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. W uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. Zatem ustawowym obowiązkiem organu jest każdorazowe rozważenie czy dana czynność w postaci tłumaczenia dokumentu istotnego w sprawie jest dokonywana w interesie lub na żądanie strony, czy też wynika z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie. Oparcie się przez organ na dokumentach nieprzetłumaczonych będzie stanowić mogące mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności przez niezgodne z prawem zgromadzenie dowodów dających podstawę do pełnej oceny przesłanek unieważnienia spornego patentu. Skarżąca kasacyjnie wskazuje również na naruszenie art. 246 p.w.p. w powiązaniu z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 256 p.w.p. i z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w tym zakresie wskazać należy, że zgodnie z art. 246 ust. 1 p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji w ciągu 6 miesięcy od daty opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że po upływie terminu do złożenia sprzeciwu nie jest możliwe rozszerzenie sprzeciwu o nowe podstawy (okoliczności), co do których uprawniony nie mógł się ustosunkować przed skierowaniem sprzeciwu do trybu postępowania spornego w przedmiocie unieważnienia prawa. Rozszerzenie sprzeciwu o nowe podstawy po upływie terminu do jego wniesienia naruszałoby zasadę wyrażoną w art. 246 ust. 1 p.w.p., z której wynika, iż każdy nie mając interesu prawnego może, ale tylko w terminie 6 miesięcy od opublikowania informacji o udzieleniu prawa, sprzeciwić się jego udzieleniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2037/13, a także np. wyroki tego Sądu z 19 października 2017 r. sygn. akt II GSK 3679/15, z 13 maja 2014 r. sygn. akt II GSK 582/13 i z 11 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 592/13; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem oparcie rozstrzygnięcia na podstawie nie zgłoszonej w terminie do wniesienia sprzeciwu stanowić będzie naruszenie tego przepisu. Jednak wobec uwzględnienia zarzutu naruszenia prawa materialnego, na obecnym etapie postępowania kwestia prawidłowości oceny organu w zakresie istnienia przesłanek unieważnienia spornego patentu jest przedwczesna, co czyni również przedwczesnymi zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane w powyższej kwestii. Jednocześnie Naczelny Sad Administracyjny mając na względzie całość powyższych rozważań uznał, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona w rozumieniu art. 188 p.p.s.a. i na podstawie powołanego przepisu uchylając zaskarżony wyrok rozpoznał skargę uchylając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Rzeczą Urzędu Patentowego będzie zatem ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem powyższych wskazań. W zakresie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono o kosztach za obie instancje przy tym w odniesieniu do kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804, ze zm.). Odnośnie zaś do kosztów postępowania przed Sądem I instancji, na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b) wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.