I OSK 4363/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-09-07

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Marian Wolanin, Aleksandra Łaskarzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeprowadzone rokowania między inwestorem a właścicielami nieruchomości, dotyczące udostępnienia nieruchomości w celu przebudowy linii energetycznej, spełniają wymogi art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nawet jeśli nie doprowadziły do zawarcia umowy cywilnoprawnej z powodu sporów o wynagrodzenie?
Ratio decidendi
Przeprowadzone rokowania, nawet jeśli nie doprowadziły do zawarcia umowy cywilnoprawnej z powodu sporów o wynagrodzenie, spełniają wymogi art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac. Brak porozumienia stron w zakresie wynagrodzenia jest wystarczający do stwierdzenia, że złożenie wniosku o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości zostało poprzedzone etapem nieskutecznych negocjacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. G. i L. G. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zezwalającą P. S.A. na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości poprzez rozbiórkę i podwieszenie linii energetycznej 110 kV. Właściciele kwestionowali prawidłowość przeprowadzonych rokowań przed wszczęciem postępowania administracyjnego, twierdząc, że nie zostały one przeprowadzone w sposób należyty, a także zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G. i L. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 września 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 567/18 w sprawie ze skargi J. G. i L. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 roku nr [...] w przedmiocie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 19 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. G. i L. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 roku nr [...] w przedmiocie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją z [...] października 2017 r. Starosta Z. orzekł o ograniczeniu na rzecz P. S.A. sposobu korzystania z. nieruchomości położonej w G., oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie [...] jako działka numer [...] o powierzchni całkowitej 0,2235 ha stanowiącej własność J. G. i L. G. poprzez zezwolenie P. S.A. na rozbiórkę istniejącej linii 110kV relacji L. oraz podwieszenie napowietrznych przewodów jednotorowej linii elektroenergetycznej 110 kV w pasie technologicznym przedstawionym na szkicu stanowiącym integralną część niniejszej decyzji, o pow. 485,19 m ². Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania J. G. i L. G. decyzją z [...] kwietnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że opisana we wniosku inwestycja polegająca na przebudowie linii energetycznej 110 kV na obszarze wynoszącym 485,19 m2, należącym do nieruchomości położonej w G., oznaczonej jako działka nr [...], stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przebieg przedmiotowej inwestycji został określony w planie miejscowym. W trakcie postępowania odwoławczego pełnomocnik P. S.A. z siedzibą w L. wyjaśnił, że planowana inwestycja dotyczy całości linii 110 kV relacji L., której część przebiega nad sporną nieruchomością. Prace obejmują całkowitą rozbiórkę linii istniejącej oraz budowę nowej linii WN 110 kV w większości po śladzie istniejącej. W wyniku planowanych robót zmianie ulegną m. in. długość, szerokość, wysokość, zdolności przesyłowe linii 110 kV, wymienione zostaną słupy z kratowych na rurowe. Jak zostało wskazane w piśmie z dnia 26 lutego 2018 r., długość przedmiotowej linii ulegnie zmianie w związku z jej wprowadzeniem do nowego GPZ L.. Istniejąca linia 110 kV L. ma długość 21,07 km, natomiast nowa linia 110 kV G. będzie miała długość 14,43 km, a linia 110 kV L. 6,71 km. W ocenie organu odwoławczego, ww. prace mieściły się w pojęciu zakładania i przeprowadzenia na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, o jakim mowa w art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm., dalej jako: u.g.n.). Za spełniony Wojewoda uznał również wymóg przeprowadzenia rokowań, o których stanowi art. 124 ust. 3 u.g.n. Organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego sprawy wynika, iż pismem z 18 listopada 2016 r., dotyczącym udostępnienia nieruchomości w celu przeprowadzenia prac remontowo – modernizacyjnych na linii elektroenergetycznej 110 kV relacji L., stanowiącym zaproszenie do rokowań, P. S.A. oddział w L. zwróciła się do współwłaścicieli nieruchomości o wyrażenie zgody na udostępnienie (wjazd i wejście na teren) nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...] G., gmina G. "w celu wykonania zadania polegającego na przebudowie linii 110 kV relacji L. oraz wyrażenie zgody na wykonanie ewentualnej wycinki drzew i krzewów zagrażających bezpiecznej pracy linii elektroenergetycznej, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Prace planowane są na okres od 2017 roku do 2018 roku i obejmować będą wymianę elementów eksploatacyjnych infrastruktury". Spółka zawarła zatem w ww. piśmie prośbę o wyrażenie zgody na wjazd i wejście w teren w celu wykonania wskazanych prac w oparciu o umowę ustanowienia dla przedmiotowego urządzenia przesyłowego na rzecz Spółki odpłatnej służebności przesyłu na ww. nieruchomości, na warunkach przedstawionych w projekcie umowy i aktu notarialnego za wynagrodzeniem w kwocie 8.000,00 zł brutto. Do pisma załączono wzór umowy i aktu notarialnego, w których to dokumentach szczegółowo zostały określone warunki udostępnienia nieruchomości i zakres uprawnień skarżącej oraz szkic sytuacyjny, na którym przedstawiono przebieg linii elektroenergetycznej przez nieruchomość będącą przedmiotem postępowania oraz szerokość pasa, w którym inwestor będzie uprawniony do podejmowania określonych działań. W odpowiedzi na powyższe pismo J. G., działający przez pełnomocnika adwokata M. K., wskazał, iż możliwe do akceptacji wynagrodzenie to 30.000,00 zł. Inwestor na taką propozycję nie wyraził zgody i w piśmie z dnia 13 grudnia 2016r., opierając się na wyliczeniach z operatu szacunkowego z dnia 15 sierpnia 2016r., zaproponował wynagrodzenie w kwocie 12.005,00 zł. Z uwagi na brak odpowiedzi na powyższe wystąpienie w piśmie z dnia 9 stycznia 2017 r. Spółka poinformowała L. G. i J. G., iż w związku z brakiem porozumienia, dotyczącego zgody na udostępnienie (wjazd i wejście w teren) przedmiotowej nieruchomości, sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania administracyjnego/sądowego. Następnie pełnomocnik J. G. wskazał, iż jego mandant wyraża zgodę na zaproponowane warunki, ale dodatkowo wnosi o zapłatę 5.000 zł za wejście na nieruchomość w celu wykonania prac (pismo z dnia 20 stycznia 2017 r.), co nie zostało zaakceptowane przez inwestora (pismo z 30 stycznia 2017 r.). Zdaniem Wojewody, analiza ww. dokumentów jednoznacznie wskazuje, że przed wszczęciem postępowania administracyjnego w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości miały miejsce rokowania przeprowadzone pomiędzy P. S.A., w imieniu której działał upoważniony do tego pełnomocnik, oraz właścicielami gruntu. W ich wyniku nie doszło jednak do porozumienia pomiędzy stronami. Kwestią sporną okazała się proponowana kwota wynagrodzenia za wykonanie planowanych prac. Brak porozumienia stron w tym zakresie jest wystarczający do stwierdzenia, że złożenie wniosku o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości zostało poprzedzone etapem nieskutecznych negocjacji. Wojewoda stwierdził, że decyzja Starosty Z. w ścisły sposób określa zakres ograniczenia prawa własności, w szczególności możliwie najmniejszą i niezbędną powierzchnię działki nr [...]. Wynika z niej jednoznaczny przebieg inwestycji i zakres uszczuplenia władztwa skarżącego i to w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z planu miejscowego. Określono sposób dokonanych ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości, tak by przebieg planowanej inwestycji był dla nieruchomości jak najmniej uciążliwy (przebieg inwestycji po trasie istniejącej linii), uwzględniono zatem uzasadniony interes właściciela nieruchomości, a zakres ingerencji inwestora w prawo właściciela sprowadzono do niezbędnego minimum. Na ostateczną decyzję Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego złożyli J. G. i L. G.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Uczestnik postępowania – P. S.A. z siedzibą w L. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako P.p.s.a.). W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że rozbiórka istniejącej linii energetycznej 110 kV relacji L. oraz podwieszenie napowietrznych przewodów jednotorowej linii energetycznej 110 kV mieści się w kategorii celu publicznego wskazanego w art. 6 pkt 2 u.g.n., jest też zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Uczestnik postępowania podał we wniosku, że istniejąca linia napowietrzna 110kV L. została wybudowana w 1965 r. i wskutek długoletniej eksploatacji jest w znacznym stopniu zużyta. Niewątpliwie w interesie społecznym leży zapewnienie bezpieczeństwa funkcjonowania linii energetycznej i stałego dopływu energii do szeregu odbiorców. Z tych względów możliwe jest ograniczenie praw właścicieli nieruchomości dla realizacji celów ogólnospołecznych. Z protokołu oględzin nieruchomości wynika, że działka nr [...] położona w G. nie jest zabudowana, przebiega nad nią linia energetyczna, a słupy znajdują się na innych nieruchomościach. Strona skarżąca nie precyzuje, jaki to słuszny interes właścicieli nieruchomości, czy rodzaj uciążliwości miałby wykluczać możliwość udostępnienia nieruchomości dla celów służących odbiorcom energii elektrycznej. Szerokość strefy ochronnej pod linią energetyczną została określona w uchwale Rady Miejskiej w G. z [...] sierpnia 2002 r. (po 20 m od osi na stronę). W zaskarżonej decyzji określono obszar zajęcia gruntu o szerokości 7,05 m, nie można więc uznać, ze dla przebudowy linii energetycznej 110 kV wystarczający byłby mniejszy obszar gruntu. Sąd I instancji za nieznajdujący potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym uznał zarzut, że skarżący wyrazili zgodę na udostępnienie nieruchomości w celu przeprowadzenia prac związanych z wymianą przewodów linii energetycznej. W piśmie z 20 stycznia 2017 r. skarżący wyrazili zgodę na zaproponowane warunki ustanowienia służebności przesyłu, jednak zgoda na udostępnienie nieruchomości została uzależniona od spełnienia dodatkowego warunku – zapłaty kwoty 5.000 zł za wejście na teren nieruchomości. WSA wskazał, że zgodnie z art. 124 ust. 3 u.g.n. ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości powinno być poprzedzone rokowaniami z ich właścicielem. Rokowania te powinny dotyczyć ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w celu wykonania konkretnych prac, a nie wszystkich kwestii związanych z przebiegiem linii energetycznej, czy jej eksploatacją. W początkowej fazie rokowań z właścicielami P. S.A. (pisma z 18 listopada 2016 r., z 13 grudnia 2016 r.) wskazywano wprawdzie, że dotyczą one udostępnienia nieruchomości w celu przeprowadzenie prac remontowo –modernizacyjnych, ale w istocie skarżącym przedstawiono warunki ustanowienia służebności przesyłu (instytucji prawa cywilnego). Do pism tych załączono projekt umowy zobowiązującej do ustanowienia służebności przesyłu, czy operat szacunkowy dotyczący wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. Jednak to ostatecznie strona skarżąca przedstawiła warunki udostępnienia nieruchomości w celu wykonania prac za dodatkowym wynagrodzeniem w kwocie 5.000 zł, która to propozycja nie została zaakceptowana przez uczestnika. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należało więc uznać, że rokowania dotyczące warunków udostępnienia nieruchomości były przeprowadzone, ale nie zakończyły się uzgodnieniem tych warunków. Sąd I instancji wyjaśnił, że przepisy prawa nie wskazują na szczególną formę prowadzenia rokowań. Wbrew zarzutom skargi w pismach kierowanych do strony skarżącej jednoznacznie wskazano, że przeprowadzane prace mają polegać na przebudowie linii 110kV i obejmować będą wymianę elementów eksploatacyjnych infrastruktury. Strona została więc dokładnie poinformowana o zakresie planowanych prac. Rokowania miały charakter rzeczywisty, a okoliczność, że warunki przedstawione przez uczestnika strona uznała za niewystarczające nie oznacza, że rokowania miały charakter pozorny. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli J. G. i L. G. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, a w każdym przypadku - o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy oraz brak wyjaśnienia na jakiej podstawie Sąd I instancji przyjął, że rokowania dotyczyły ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w zakresie wskazanym we wniosku; 2) naruszenie prawa materialnego, tj.: a) art. 124 ust. 1 u.g.n., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis ten można stosować również w przypadku wyrażenia przez właściciela zgody na realizację inwestycji, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji; b) art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że brak przedstawienia przez inwestora zakresu konkretnych prac w toku rokowań oraz brak przedstawienia warunków udostępnienia nieruchomości można uznać za przeprowadzenie rokowań, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania P. S.A. z siedzibą L. wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 P.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W świetle podniesionych w niej zarzutów kwestią sporną pozostaje prawidłowość przeprowadzonych w niniejszej sprawie rokowań, a zatem w konsekwencji dopuszczalność ograniczenia - w trybie art. 124 u.g.n. - sposobu korzystania z nieruchomości J. i L. G.. Z uwagi na powyższe należy wskazać, że stosownie do treści art. 124 ust. 1 ugn starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jednocześnie w myśl art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Analiza powyższych przepisów wskazuje, że dla możliwości zainicjowania trybu administracyjnego zajęcia nieruchomości w celu realizacji inwestycji, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. decydujące jest zainicjowanie rokowań co do możliwości przeprowadzenia inwestycji na spornej nieruchomości i ich zakończenia w sposób uniemożliwiający polubowne przeprowadzenie inwestycji. Z akt niniejszej sprawy wynika, że przedstawiciel inwestora kilkakrotnie występował do skarżących o wyrażenie zgody na udostępnienie nieruchomości, w celu wykonania prac remontowo-modernizacyjnych na linii elektroenergetycznej 110 Kv relacji L. Inwestor wnioskował o wyrażenie zgody na wjazd i wejście na teren oraz dokonanie ewentualnej wycinki drzew i krzewów, w celu wykonania prac w oparciu o umowę ustanowienia dla przedmiotowego urządzenia przesyłowego odpłatnej służebności przesyłu na nieruchomości, na warunkach przedstawionych w projekcie umowy i akcie notarialnym za wynagrodzeniem w kwocie 8000 zł brutto (pierwsza propozycja inwestora określająca kwotę wynagrodzenia na 1000 zł nie została przyjęta). Do pisma z dnia 18 listopada 2016 r. załączono wzór umowy i aktu notarialnego, w których to dokumentach szczegółowo zostały określone warunki udostępnienia nieruchomości i powinności stron. Z załączonego do powyższego pisma szkicu sytuacyjnego wynika przebieg linii elektroenergetycznej przez nieruchomość, szerokość pasa, w którym inwestor będzie uprawniony do podejmowania określonych działań oraz miejsce lokalizacji stanowiska słupowego. Na powyższe warunki J. G. nie wyraził zgody, wskazując, że możliwe do akceptacji wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu to kwota 30 000 zł. W związku z brakiem porozumienia, w piśmie z dnia 9 października 2017 r. pełnomocnik inwestora zwrócił się do skarżących z ostateczną ofertą na udostępnienie nieruchomości oraz wyrażenia zgody na ewentualną wycinkę drzew i krzewów, w oparciu o umowę ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu za wynagrodzeniem w kwocie 12 005 zł wynikającym ze sporządzonego operatu szacunkowego (załączonego do ww. pisma). Jednocześnie skarżący zostali poinformowani, że w przypadku negatywnej odpowiedzi lub jej braku w ciągu 7 dni sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania administracyjnego. Skarżący nie ustosunkowali się do powyższej propozycji, stąd inwestor pismem z 9 stycznia 2017 r. poinformował ich o zakończeniu rokowań z wynikiem negatywnym. W piśmie z 20 stycznia 2017 r. pełnomocnik właściciela wyraził zgodę na zaproponowane warunki ustanowienia służebności przesyłu, dodatkowo wniósł jednak o zapłatę kwoty 5000 zł za wejście na nieruchomość w celu wykonania prac. Inwestor nie przystał na powyższy warunek i wystąpił na drogę administracyjną składając wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Z opisanej wyżej korespondencji inwestora z właścicielami nieruchomości jednoznacznie wynika, że podejmowane były przez inwestora próby polubownego uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n., za odpowiednim wynagrodzeniem. Brak porozumienia stron w analizowanym zakresie był wystarczający do stwierdzenia, że złożenie wniosku o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości zostało poprzedzone etapem nieskutecznych negocjacji, które trwały kilka miesięcy i obejmowały szereg pism zarówno z jednej, jak i drugiej strony. Co prawda na etapie prowadzenia rokowań pisma inwestora, sprowadzały się do ustalenia wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, jednak nie można mieć jakichkolwiek wątpliwości, że celem tych rokowań było zawarcie z właścicielem nieruchomości porozumienia nie tylko w zakresie uregulowania sposobu korzystania ze zlokalizowanych na ww. działce urządzeń służących do przesyłu energii, ale również w zakresie wejścia na teren tej nieruchomości i zrealizowania niezbędnych robót budowlanych, polegających na przebudowie istniejącej linii elektroenergetycznej. Również właściciele nieruchomości mieli świadomość, w jakim celu prowadzone są negocjacje, bowiem ostatecznie przedstawili warunki udostępnienia nieruchomości w celu wykonania prac za dodatkowym wynagrodzeniem w kwocie 5.000 zł, która to propozycja nie została zaakceptowana przez inwestora. Podkreślenia wymaga, że w kierowanych do skarżących pismach (v. m.in. pismo z dnia 18 listopada 2016 r.) inwestor zwracał się o wyrażenie zgody na udostępnienie (wjazd i wejście na teren) określonej nieruchomości "w celu wykonania zadania polegającego na przebudowie linii 110 kV relacji L. oraz wyrażenie zgody na wykonanie ewentualnej wycinki drzew i krzewów zagrażających bezpiecznej pracy linii elektroenergetycznej zgodnie z obowiązującymi przepisami. Prace planowane są na okres od 2017 roku do 2018 roku i obejmować będą wymianę elementów eksploatacyjnych infrastruktury", a szczegółowy zakres praw i obowiązków stron zawierał projekt umowy o ustanowieniu służebności przesyłu. Trudno więc w takiej sytuacji podzielić stanowisko autora skargi kasacyjnej, kwestionujące przeprowadzenie wymaganych rokowań z uwagi na niepełną informację o zakresie planowanych prac, czy warunków udostępnienia nieruchomości. W tym kontekście zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., a także naruszenia prawa materialnego – art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię, należało uznać za nieusprawiedliwione. Należy zauważyć, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanka wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. W orzecznictwie wielokrotnie też powtarzano, że "Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów ani reguł co do formy i treści rokowań, co oznacza, że o formie i charakterze rokowań decyduje sam inwestor. Na gruncie powołanego przepisu ważne jest jedynie, aby obowiązek zainicjowania takich rokowań został dochowany. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, w tym w momencie, gdy jedna ze stron uzna, że nie ma szans na wypracowanie porozumienia. Organ - a za nim i sąd - ustala jedynie fakt istnienia rokowań, nie bada zaś przyczyn braku zgody stron (zob. wyrok NSA z 4 grudnia 2019 r., I OSK 3371/18, LEX nr 2753461). Jeśli więc o formie i charakterze rokowań decyduje inwestor, to nie można wykluczyć, że dla uzyskania trwałego tytułu prawnego do korzystania z części nieruchomości, może on zaproponować jej właścicielowi zawarcie umowy o ustanowieniu służebności przesyłu. Takie rozwiązanie może mieścić się w pojęciu zgody właściciela, o jakiej mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., o ile dojdzie do zawarcia umowy cywilnoprawnej, która pozwoli w sposób sprawny i bezkonfliktowy zrealizować cele publiczne. W okolicznościach niniejszej sprawy J. G., co prawda wyraził zgodę na ustanowienie służebności przesyłu, jednocześnie jednak wysunął dodatkowe żądania finansowe warunkujące udostępnienie nieruchomości w celu wykonania prac, które to żądanie nie zostało zaakceptowane przez inwestora. W istocie nie doszło zatem do uzyskania zgody właścicieli na realizację inwestycji na ich nieruchomości, co wypełnia hipotezę art. 124 ust. 1 u.g.n. w zakresie przesłanki niewyrażenia przez właściciela nieruchomości zgody na zakładanie i przeprowadzanie urządzeń przesyłowych. W tym stanie rzeczy podstawy kasacyjne okazały się niezasadne. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło