IV SAB/Wr 487/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia NSA Mirosława Ostrowska-Rozbicka po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2017/2018 postanawia: I .odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (słowie: sto) złotych tytułem zwrotu wpisu od skargi. M.S. ( dalej : strona , skarżąca ) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2017/2018. W dniu 16 października 2020 r. strona - bez wezwania Sądu - uiściła wpis w wysokości 100 zł (k 15 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej odrzucenie , podnosząc ,że skarżąca przed wniesieniem skargi na przewlekłość nie wyczerpała przysługujących stronie środków zaskarżenia poprzez złożenie ponaglenia na przewlekłość tego organu . Na podstawie zarządzenia przewodniczącego Wydziału IV z dnia 7 grudnia 2020 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi - w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem jej odrzucenia - poprzez złożenie dowodu wezwania organu do ponaglenia na niezałatwienie sprawy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca pismem z dnia 15 marca 2021r. oświadczyła, że ponaglenie z dnia 3 kwietnia 2020 r. złożone do sprawy IV SAB/Wr 489/20 dotyczy się też sprawy IV SAB/Wr 487/20. Wojewoda D. w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 25 marca 2021r. dotyczące wpływu przedmiotowego ponaglenia do organu , pismem z dnia 8 kwietnia 2021r. poinformował ,że " do D. Urzędu Wojewódzkiego w W. nie wpłynęło ponaglenie skarżącej" . Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie , przewidziany w ustawie , o czym stanowi art. 52 § 2 p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z treści powyższych przepisów wynika ,że w razie pozostawania przez organ administracji publicznej w bezczynności lub przewlekłości , droga sądowa staje się dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. W myśl art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tj. DZ.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. , stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia , jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy . Przy czym ponaglenie wnosi się : 1/ do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie , 2/ do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia , o czym stanowi dalej § 3 art. 37 k.p.a. Złożenie skargi na przewlekłość organu jest więc możliwe dopiero po wcześniejszym wniesieniu ponaglenia do organu administracji publicznej w trybie art. 37 k.p.a. . A zatem, zanim skarżący wniesie skargę do sądu administracyjnego na przewlekłość organu , musi wykorzystać przysługujący mu środek prawny w postaci ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie, złożony do organu administracji publicznej odpowiedniego stopnia. Również z treści art. 53 § 2b p.p.s.a. wynika, że uprzednie ponaglenie stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Należy przy tym podkreślić, że to na stronie skarżącej ciąży obowiązek wykazania, że przed złożeniem skargi skierowała do właściwego organu ponaglenie. Z akt niniejszej sprawy wynika, że przed wniesieniem skargi skarżąca nie wniosła wymaganego ponaglenia. Z urzędu Sądowi wiadomo, że w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wr 489/20, skarżąca – w reakcji na wezwanie Sądu - przedstawiła niepodpisane przez nią pismo z dnia 3 kwietnia 2020r. , zatytułowane ponaglenie , na podstawie którego prima facie można byłoby uznać, że faktycznie zwracała się do właściwego organu z ponagleniem, a następnie w piśmie z dnia 15 marca 2021 r. oświadczyła, że pismo to dotyczy wszystkich spraw, również sprawy o sygn. akt IV SAB/Wr 487/20. Niemniej jednak brak takiego dokumentu w aktach administracyjnych sprawy przekazanych przez organ wraz ze skargą. Oceny tej nie zmienia zaoferowanie przez skarżącą dowodu nadania przez M.S. w dniu 3 kwietnia 2021r. jakiejś przesyłki na adres organu (k.24 akt sprawy o sygn. IV SAB/Wr 489/20). Nie wynika z niego bowiem jakie pismo w istocie zostało wysłane na adres organu. Dodatkowo pełnomocnik organu w piśmie z dnia 8 kwietnia 2021 r. oświadczył, że do D. Urzędu Wojewódzkiego w W. nie wpłynęło to ponaglenie. Ma zatem rację Wojewoda , kiedy wywodzi ,że skarżąca nie wniosła ponaglenia w rozumieniu art. 37 pkt 2 k.p.a. Tym samym uznać należało , skarżąca przed zainicjowaniem przedmiotowego postępowania sądowo-administracyjnego , nie wyczerpała wskazanego trybu ponaglenia. Tymczasem dopiero wyczerpanie tego trybu uprawnia Sąd do badania zasadności skargi. Natomiast skarga nie poprzedzona ponagleniem nie może być merytorycznie rozpoznana przez sąd administracyjny i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego : z dnia 23 kwietnia 2010 r. sygn. I OSK 7/10 i z dnia 8 października 2013 r. sygn. II OSK 2232/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). W myśl tego przepisu Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). W tej sytuacji skarga jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., podlegała odrzuceniu bez badania jej zasadności merytorycznej i słuszności podnoszonych argumentów, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia . Stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. Postanowienie w przedmiocie zwrotu wpisu może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 232 § 2 p.p.s.a.). W świetle powyższego unormowania, skoro skarga podlega odrzuceniu w niniejszej sprawie, to uiszczony przez stronę skarżącą wpis od tej skargi w wysokości 100 zł, podlega zwrotowi z urzędu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z tych względów orzeczono jak w pkt II postanowienia.