VI SA/Wa 1413/21
WyrokWSA w Warszawie2021-09-07
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Magdalena Maliszewska, Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sam fakt formalnego pozostawania wspólnikiem spółki jawnej, pomimo braku faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez tę spółkę i jej likwidacji, przesądza o obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika?Ratio decidendi
Sam fakt formalnego pozostawania wspólnikiem spółki jawnej, potwierdzony wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego, przesądza o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę czy jej likwidacji. Decydujące są konstytutywne wpisy w KRS, a okoliczności dotyczące faktycznego zaprzestania działalności lub likwidacji spółki nie mają znaczenia dla ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, jeśli spółka nie została wykreślona z rejestru.Stan faktyczny
Skarżący został objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik spółki jawnej. Skarżący twierdził, że od 1 maja 2019 r. nie prowadzi działalności pozarolniczej, załączając dowody dotyczące rozwiązania spółki i upadłości jednego ze wspólników. Prezes NFZ uznał, że sam fakt bycia wspólnikiem spółki jawnej, zarejestrowanej w KRS, przesądza o obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Sałek Protokolant spec. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę
Sygn. akt:
VI SA/Wa 1413/21
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2021 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym M. S. (dalej: skarżący) w okresie od 1 maja 2019 r. do nadal z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik spółki jawnej [...] SPÓŁKA JAWNA W LIKWIDACJI zarejestrowanej pod m KRS [...].
Podstawą prawną rozstrzygnięcia były przepisy art. 102 ust. 5 pkt 24 oraz art. 109 w związku z art. 66 i 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (j.t. z 2020 Dz. U. poz. 1398 ze zm. zwanej dalej "ustawą") oraz w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2020 r. Dz. U. poz. 256 z późn. zm., dalej "k.p.a.") i art. 102 ust. 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Prezes NFZ działał na skutek wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej we wskazanym okresie,
Jak wynika z akt, ZUS Oddział w [...] pismem z dnia 17 sierpnia 2020 r. uzupełnionym korespondencją z dnia 17 września 2020 r., 7 października 2020 r. i 22 lutego 2021 r. na podstawie art. 109 ustawy wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności od 1 maja 2019 r.
Pismem z dnia 13 października 2020 r. organ poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia jego obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego od 1 maja 2019 r. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej oraz o jego uprawnieniach przewidzianych w art. 10 oraz art. 73 § 1 k.p.a. Pismem z dnia 19 listopada 2020 r. organ poinformował skarżącego o zakończeniu postępowania. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2021 r. organ wskazał, iż jak wynika z danych zawartych na stronie internetowej [...], spółka jawna [...] SPÓŁKA JAWNA z siedzibą w [...] ul. [...] w dniu [...].09.2012 r. została zarejestrowana w Rejestrze Przedsiębiorców pod nr KRS [...]. Zgodnie z danymi zawartymi w ww. rejestrze (Dział 1, Rubryka 7- dotyczącym danych wspólników), skarżący od 20 września 2012 r. jest wspólnikiem ww. spółki.
W dniu 13 stycznia 2021 r. nastąpiła zmiana nazwy ww. spółki na [...] SPÓŁKA JAWNA W LIKWIDACJI.
Zgodnie z treścią powyższego rejestru KRS brak jest wpisów świadczących o zawieszeniu lub likwidacji ww. spółki (stan na dzień 4 marca 2021 r.),
Z korespondencji ZUS wynika, że skarżący z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej zgłosił się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego od 01.10.2012 r. do 02.07.2017 r. i od 17.07.2017 r. do 30.04.2019 r. oraz wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego od 03.07.2017 r- do 16.07.2017 r. i od 01.05.2019 r. W dniu 24.02.2020 r. został wysłany elektronicznie przez ww. dokument wyrejestrowujący ZUS ZWUA od 01.05.2019 r. Ponadto ZUS poinformował, że skarżący złożył dokumenty rozliczeniowe oraz opłacił składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od października 2012 r. do maja 2019 r. Na koncie SPÓŁKI JAWNEJ NIP [...] byli zgłoszeni pracownicy w okresie 2012 r. do maja 2019 r. Brak osób współpracujących.
Skarżący pismem z dnia 20 grudnia 2020 r. poinformował, że od dnia 1 maja 2019 r. nie prowadzi działalności pozarolniczej. Załączył jako dowód kopię sporządzonej w dniu 8 września 2020 r. Uchwały o stwierdzeniu rozwiązania umowy spółki jawnej z mocy prawa, powołaniu likwidatorów i określeniu sposobu likwidacji spółki" z datą wsteczną tj. z dniem 7 października 2019 r. oraz kopię postanowienia Sądu Rejonowego w [...], Wydziału XII Gospodarczego sygn. akt [...] z dnia [...] października 2019 r., potwierdzającego upadłość wspólnika spółki I. W., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "I." z siedzibą w [...].
Organ podkreślił, iż podejmowanie i wykonywanie działalności odbywa się na własny rachunek i na własne ryzyko przedsiębiorcy, a każda zmiana jest skuteczna od daty wpisu do KRS. .
Przywołał stanowisko Sądu Apelacyjnego - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...]., który w uzasadnieniu wyroku sygn. akt [...] z dnia [...].07.2017 r. wskazał, iż "(...) Stosownie do treści art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o Systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2015 poz. 121, nazywanej dalej ustawą systemową) za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. wspólników spółki jawnej. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm., nazywanej dalej ustawą o swobodzie działalności gospodarczej) przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą.
Chociaż na mocy art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej wspólnik spółki jawnej jest uznawany za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność, jednak nie jest przedsiębiorcą na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, gdyż taką osobą jest spółka jawna, a nie jej wspólnik.
To spółka jawna, jako spółka osobowa (art. 4 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych; dalej: k.s.h.), może bowiem we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana (art. 8 § 1 k.s.h.), a zatem mieści się w kręgu jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa ta przyznaje zdolność prawną, o których mowa w art. 33 (1) § 1 i 2 Kodeksu cywilnego.
Ponadto spółka jawna jako spółka osobowa prowadzi również przedsiębiorstwo pod własną firmą (art. 8 § 2 k.s.h.).
O objęciu ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi wspólników spółek osobowych, w tym spółki jawnej, decyduje prowadzenie przez nich działalności pozarolniczej.
Na tle art. 8 ust. 6 ustawy systemowej należy stwierdzić, że prowadzenie działalności pozarolniczej jest pojęciem niepokrywającym się z prowadzeniem działalności gospodarczej, o której stanowi art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jako o zarobkowej działalności wytwórczej, budowlanej, handlowej, usługowej lub poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż, z uwzględnieniem działalności zawodowej, wykonywanych w sposób zorganizowany i ciągły.
Organ podzielił stanowisko, zgodnie z którym obowiązek ubezpieczenia społecznego wspólnika spółki jawnej wynika wyłącznie z członkostwa w tej spółce (por. wyrok S.N. z dnia 7 grudnia 2012 r., II UK 121/12, OSNP 2013/23-24/281). Podleganie przez wspólnika takiej spółki obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności pozarolniczej do dnia zaprzestania jej wykonywania należy więc odnosić do okresu posiadania statusu wspólnika w spółce prowadzącej działalność gospodarczą, niezależnie od rzeczywistego uczestniczą w działalności takiej spółki oraz faktycznego włączania się w prowadzenie jej spraw (por. wyrok S.A. w Krakowie z dnia 10 lipca 2013 r. w sprawie III AUa 1796/12, LEX nr 1345533).
W konsekwencji wspólnicy spółki jawnej, stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027zezm., nazywanej dalej ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej), podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które prowadzą działalność pozarolniczą (art. 82 ust. 5 pkt 3)".
Prezes NFZ przyjął zatem, że skoro skarżący z dniem [...] września 2012 r. został wpisany do KRS jako wspólnik ww. spółki jawnej, istnieje domniemanie, które nie zostało podważone, że od tej daty ww. faktycznie jest wspólnikiem wskazanej spółki i podlega z tego tytułu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Ponadto skarżący przekazał kopię postanowienia Sądu Rejonowego w [...] Wydziału XII Gospodarczego sygn. akt [...] z dnia [...] października 2019 r. potwierdzającego upadłość wspólnika - I. W. oraz kopię "Uchwały o stwierdzeniu rozwiązania umowy spółki jawnej z mocy prawa, powołaniu likwidatorów i określeniu sposobu likwidacji spółki", podjętej w dniu 8 września 2020 r.
Z treści ww. postanowienia Sądu wynika, że została ogłoszona upadłość dłużnika Pana I. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "I." z siedzibą w [...], powyższe; nie dotyczy rozpatrywanej przez Prezesa NFZ spółki jawnej [...] SPÓŁKA JAWNA KRS [...]. Dodatkowo z przekazanych przez stronę dokumentów wynika, że w dniu 8 września 2020 r. nastąpiło rozwiązanie spółki i powołanie likwidatorów tj. Pana M. S. i syndyka z datą wsteczną tj. z dniem 7 października 2019 r.
Organ wskazał, iż zgodnie z prawem upadłościowym i naprawczym jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, upadły traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym do masy upadłości. Syndyk ma za zadanie w takim wypadku zbyć poszczególne składniki przedsiębiorstwa lub całe przedsiębiorstwo. Jeżeli syndyk prowadzi przedsiębiorstwo upadłego, powinien podjąć wszelkie działania zapewniające zachowanie przedsiębiorstwa co najmniej w niepogorszonym stanie. Tym samym jest możliwe prowadzenie przedsiębiorstwa przedsiębiorstwo upadłego przez syndyka.
Zgodnie z art. 66 ust 1 pkt. 1 lit. c ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą lub osoby z nimi współpracujące, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej".
Natomiast stosownie do zapisu art. 82 ust. 5 pkt 3 ww. ustawy "Rodzajami działalności są (...) działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki jawnej (...)"
Jednocześnie w myśl art. 69 ust. 1 ustawy, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność pozarolniczą powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym.
Na podstawie art. 5 pkt 21 ustawy, użyte w ustawie o świadczeniach określenie osoby prowadzącej działalność pozarolniczą, oznacza osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis art. 8 ust. 6 ww. ustawy definiuje osobę prowadzącą pozarolniczą działalność w zakresie zarówno ubezpieczeń społecznych, jak i ubezpieczenia zdrowotnego, co wyraźnie wynika z jego treści. Jako dwie odrębne podstawy uznania danej osoby za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się: w pkt 1) osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych oraz w pkt 4) m.in. wspólnika spółki jawnej.
Zgodnie z art. 84 § 2 Kodeksu spółek handlowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1526) rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru (spółka traci swój byt prawny, traci zdolność prawną). Następuje również utrata podmiotowości gospodarczej spółki, spółka przestaje być przedsiębiorcą.
W konsekwencji, zdaniem organu, nie można uznać wyjaśnień złożonych przez skarżącego, iż nie prowadzi działalności pozarolniczej jako wspólnik spółki jawnej od 1 maja 2019 r., bowiem podstawą podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego Pana M. S. jest fakt posiadania statusu wspólnika spółki jawnej.
Tak więc, rozpatrując sprawę, wzięto pod uwagę przede wszystkim informacje uzyskane z Krajowego Rejestru Sądowego.
Tak więc, organ wywiódł z powyższego, iż zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy obowiązującej od 01.10.2004 r., skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie wskazanym w sentencji decyzji z dnia [...] marca 2021 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniesionej od powyższej decyzji, zarzucono:
1. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez brak ustalenia faktu nieprowadzenia działalności gospodarczej (zarobkowej) przez spółkę jawną [...] SPÓŁKA JAWNA W LIKWIDACJI od 1 maja 2019 r. a co za tym idzie niepodleganie przez skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej oraz zupełne pominięcie w uzasadnieniu podnoszonych przez skarżącego - to jest wystąpienia przyczyny do ogłoszenia upadłości spółki z mocy samego prawa, co winno skutkować zmianą statusu wspólnika i uznaniem, że Skarżący nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu;
b) art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego prawidłowej oceny w zakresie podlegania przez Skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu bycia wspólnikiem w spółce jawnej, mino nie prowadzenia przez nią działalności gospodarczej i nie osiągania przychodów;
c) art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 6 k.p.a. poprzez niepełne odniesienie się w uzasadnieniu do podnoszonych w toku postępowania przez stronę wniosków i twierdzeń oraz pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a także poprzez przytaczanie w treści uzasadnienia, jako podstawy prawnej, przepisów nieobowiązujących ustaw -- organ bowiem w kilku miejscach uzasadnienia przywołuje przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, która jednak utraciła moc, takie uzasadnienie i powoływanie nieobowiązujących przepisów prawa jako podstawy wydanej decyzji narusza podstawowe zasady prawa administracyjnego.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wspólnik spółki jawnej, jako prowadzący działalności pozarolniczą, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tego tytułu, mimo nie prowadzenia faktycznej działalności przez przedsiębiorcę - spółkę jawną oraz nieuzyskiwania przychodu.
b) art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach - poprzez jego niezastosowanie w przypadku, gdy z przepisu jasno wynika, że aby była podstawa do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym ubezpieczonego z jakiegokolwiek tytułu muszą być uzyskiwane przychody, podczas gdy spółka jawna, której wspólnikiem jest Skarżący od 1 maja 2019 r. nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy Prawo Przedsiębiorców i nie osiąga przychodów, w związku z powyższym nie ma podstaw do objęcia Skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym;
c) art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 82 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej "ustawa systemowa") w zw. z art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że sam tylko fakt, iż spółka jawna nie została wykreślona z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wystarcza do uznania wspólnika spółki jawnej jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność, dającą na podstawie powołanych przepisów podstawę do objęcia z tego tytułu obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, bez rozważenia i uwzględnienia faktu nieprowadzenia faktycznej działalności gospodarczej i nieosiągania przez spółkę przychodów, a także postawieniem spółki w stan likwidacji (wystąpienia podstawy do jej rozwiązania) z mocy samego prawa - na mocy art. 58 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks spółek handlowych (dalej "ksh") wobec ogłoszenia upadłości wspólnika spółki, która to okoliczność w zasadzie (od chwili wystąpienia podstawy do rozwiązania spółki) zmienia status wspólników i winna przesądzać o nieprowadzeniu działalności pozarolniczej a co za tym idzie brakiem podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu przez wspólnika takiej spółki.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. - zaskarżonej decyzji w całości; zasądzenie - na podstawie art. 200 p.p.s.a. - kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa, według norm przepisanych.
Nadto na mocy art. 106 § 3 P.p.s.a. wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających z załączonych do skargi dokumentów, na okoliczność nieosiągania przez spółkę przychodów w okresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, faktu nie prowadzenia zarobkowej działalności gospodarczej, chwili zaprzestania wykonywania działalności, braku podstaw do objęcia Skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Podniesiono, że przeprowadzenie ww. dowodów jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności wątpliwości w zakresie podstaw do objęcia skarżącego ubezpieczeniem zdrowotnym.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i związaną z nim argumentację.
Na rozprawie w dniu 7 września 2021 r. Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zawartych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia ze strony Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie była prawidłowość stanowiska Prezesa NFZ, który przyjął, iż przesłanką przesądzającą podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu jest w tym wypadku sam w sobie fakt formalnego pozostawania wspólnikiem spółki jawnej. Organ uznał bowiem za niezasadne wnikanie w kwestię faktycznego prowadzenia – bądź nieprowadzenia – przez skarżącego działalności gospodarczej w ramach tej spółki, a w konsekwencji przeprowadzenie w tym zakresie czynności dowodowych, zgodnie z oczekiwaniem strony.
Zdaniem Sądu, takie stanowisko jest prawidłowe i znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa.
Przede wszystkim, należy w tym miejscu przywołać przepisy regulujące kwestię podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, zawarte w ustawie o świadczeniach.. W myśl art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b) tej ustawy, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają m.in. osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników.
Należy zaznaczyć, iż nie jest w sprawie sporne, iż skarżący nie zawiesił formalnie wykonywania działalności gospodarczej prowadzonej w ramach ww. spółki jawnej. Podnosił jednak, iż przed datą określoną w decyzji, t.j. przed dniem 1 maja 2019 r. zakończył prowadzenie działalności przez spółkę we wszelkich jej przejawach. Wywodził z tego brak podstaw do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym.
Kwestią wymagającą przesądzenia było zatem, czy skarżący zasadnie został przez organ uznany za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie wskazanym w decyzji, t.j. w okresie od 1 maja 2019 r., pomimo zgłaszanych przez niego dowodów na okoliczność uprzedniego zaprzestania tej działalności.
Odpowiedź na powyższe zagadnienie zawarta jest wprost w treści przepisu art. 8 ust. 6 pkt 4) ustawy o świadczeniach, w myśl którego za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się (m.in.) wspólnika spółki jawnej.
Zdaniem Sądu, z regulacji tej wynika, że sam fakt pozostawania danej osoby wspólnikiem spółki jawnej przesądza o podleganiu jej ubezpieczeniu zdrowotnemu, bez konieczności ustalania faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez tę spółkę w relewantnym dla sprawy okresie.
Kolejna kwestią podlegającą zatem rozważeniu, była zatem okoliczność pozostawania wspólnikiem spółki jawnej przez skarżącego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Skarżący istnienie tego stosunku prawnego w tej dacie kwestionował, powołując się na sporządzoną w dniu 8 września 2020 r. Uchwałę o stwierdzeniu rozwiązania umowy spółki jawnej z mocy prawa, powołaniu likwidatorów i określeniu sposobu likwidacji spółki z dniem 7 października 2019 r. oraz na postanowienie Sądu Rejonowego w [...], Wydziału XII Gospodarczego sygn. akt [...] z dnia [...] października 2019 r., potwierdzające upadłość wspólnika spółki.
W rozpoznawanej sprawie istotny jest fakt, iż skarżący od 20 września 2012 r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji, pozostawał wspólnikiem spółki jawnej, zarejestrowanej w tej dacie pod nr KRS [...], co wynika z danych rejestrowych. Zgodnie z tymi danymi, poza zmianą nazwy spółki nie było wpisów, które mogły wpłynąć na sytuację skarżącego w zakresie istotnym dla rozpatrywanej sprawy – brak jest bowiem wpisów o zawieszeniu bądź likwidacji spółki jawnej.
Zdaniem Sądu, orzecznictwo sądów administracyjnych, jak i sądów powszechnych jest spójne co do tego, że spółka jawna powstaje z chwila wpisu do rejestru, o czym stanowi art. 251 k.s.h., natomiast według art. 84 § 2 k.s.h. rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru. W obu przypadkach wpis do rejestru ma charakter konstytutywny (vide – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2017 r. sygn. akt: II CSK 595/16; LEX nr 2334881, nadto – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2018 r. sygn. akt: II GSK 4109/16, zapadłego w stanie faktycznym zbliżonym do niniejszego – publ. internetowa baza orzeczeń CBOSA).
Tak więc zdaniem Sądu, prawidłowe było stanowisko organu co do tego, że skarżący podlegał objęciu ubezpieczeniem zdrowotnym. Decydujące w zakresie ustaleń faktycznych, były konstytutywne wpisy w KRS. Ponieważ irrelewantne w sprawie okazały się podnoszone przez skarżącego okoliczności, wskazujące na brak faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez niego od dnia 1 maja 2019 r., Sąd uznał także za nie mające znaczenia w sprawie dokumenty zgłoszone w skardze, oddalając wnioski dowodowe na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło