II SAB/Ke 102/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 września 2021 r. sprawy ze skargi J.M. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta i Gminy a do rozpatrzenia wniosku J.M. z dnia 4 czerwca 2021 r.; II. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz J.M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę z 26 czerwca 2021 r. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Stopnica wskazując, że pomimo złożenia wniosku z 4 czerwca 2021 r. nie udostępniono mu, w wersji elektronicznej, żądanej informacji publicznej w postaci projektu organizacji ruchu dla ulicy Jana ze Stobnicy w Stopnicy. Skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji publicznej – poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; 2. art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w BIP-ie lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek. Wobec powyższego skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 4 czerwca 2021 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy Stopnica wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że niezwłocznie po wniesieniu żądania przekazania informacji publicznej (organ zaznaczył, że wnioskodawca nie powołał się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej), pracownik urzędu próbował skontaktować się ze skarżącym aby wyjaśnić, czy żądanie dotyczy zatwierdzenia planu organizacji ruchu czy jakiegoś nowego projektu. Pracownik ten 8 czerwca 2021 r. (godz. 09:15), skontaktował się z sekretarką wnioskodawcy celem doprecyzowania zakresu i formy przekazania dokumentacji. Sekretarka odpowiedziała, że przekaże wnioskodawcy prośbę o kontakt telefoniczny z Urzędem Miasta i Gminy Stopnicy. Jednak do tego kontaktu telefonicznego nie doszło. Organ podkreślił, że 1 lipca 2021 r. przesłał skarżącemu żądany dokument za pośrednictwem platformy ePUAP. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Wyjaśnić przy tym trzeba, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6. W przypadku żądania udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176), powoływanej dalej jako "u.d.i.p.", a żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy. W niniejszej sprawie w piśmie z 4 czerwca 2021 r., skierowanym drogą elektroniczną do Burmistrza Miasta i Gminy Stopnica, skarżący wniósł o przesłanie projektów organizacji ruchu dla ulicy Jana ze Stobnicy w Stopnicy. Nie budzi wątpliwości Sądu, że żądana w ten sposób informacja jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., zaś Burmistrz Miasta i Gminy Stopnica jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Organ zresztą nie kwestionował tych okoliczności i – co bezsporne – w piśmie z 1 lipca 2021 r. udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego. Realizację prawa do udostępnienia informacji publicznej konkretyzuje art. 13 u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Zestawiając datę złożenia przez skarżącego wniosku o udostępnienie informacji publicznej (4 czerwca 2021 r.) z datą odpowiedzi na ten wniosek (1 lipca 2021 r.) uznać trzeba, że organ uchybił terminowi określonemu w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Tym samym dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu tego wniosku – co trafnie zarzuca skarżący. Niemniej, mając na uwadze odpowiedź organu z 1 lipca 2021 r., nie budzi wątpliwości Sądu, że organ ostatecznie udzielił odpowiedzi na wniosek z 4 czerwca 2021 r. Miało to miejsce jednak dopiero po wniesieniu skargi, która została złożona 26 czerwca 2021 r. W tej sytuacji zawarte w skardze żądanie zobowiązania organu do załatwienia tego wniosku stało się bezprzedmiotowe, w związku z czym w tym zakresie Sąd orzekł o umorzeniu niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I wyroku). W sytuacji bowiem, gdy bezczynność ustała po wniesieniu skargi, a przed wyrokowaniem, postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania żądanej czynności podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Nie ulega wątpliwości, że nie można zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte. Umorzenie postępowania sądowego nie zwalnia jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi. Sąd uznał, że zarzucana bezczynność Burmistrza nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt II wyroku). Bezczynność o takim charakterze ma bowiem miejsce wtedy, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA z 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 381/18, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie budzi wątpliwości Sądu, że z taką sytuacją nie mamy do czynienia w odniesieniu do wniosku skarżącego z 4 czerwca 2021 r., na który organ odpowiedział pismem z 1 lipca 2021 r., a więc z nieznacznym uchybieniem ustawowego terminu. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że stwierdzona bezczynność nie była spowodowana kwestionowaniem konstytucyjnego prawa do uzyskiwania informacji o działalności władzy publicznej, czy też złą wolę organu. Jak bowiem wynika z odpowiedzi na skargę opóźnienie w rozpoznaniu wniosku spowodowane było niezrozumieniem przez organ żądania zawartego we wniosku skarżącego i oczekiwaniem na kontakt ze skarżącym celem wyjaśnienia tej kwestii. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia z urzędu organowi grzywny lub przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi (100 zł) orzeczono w pkt III wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.