II OSK 3/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 września 2021 r., sygn. akt II SA/Go 202/21 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: 1. sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w komparycji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 września 2021 r., sygn. akt II SA/Go 202/21 w ten sposób, że w miejsce: "[...] grudnia 2021 r." wpisać: "[...] grudnia 2020 r."; 2. uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę; 3. zwrócić Prezydentowi Miasta Z. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim kwotę 500 (pięćset) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Wyrokiem z 8 września 2021 r., sygn. akt II SA/Go 202/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Prezydenta Miasta Z. na decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w C. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego wraz z wewnętrzną instalacją gazową i rozbiórkę istniejącego budynku technicznego na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] w obrębie nr [...] przy ul. [...] w Z.: I. uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z [...] lipca 2019 r., znak: [...], II. uchylił postanowienie Prezydenta Miasta Z. z [...] marca 2019 r., znak: [...] w części dotyczącej nałożenia przez organ pierwszej instancji na inwestora obowiązku uzgodnienia z Departamentem Zarządzania Drogami Urzędu Miasta w Z. zmiany zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego w zakresie możliwości włączenia do drogi ruchu drogowego spowodowanego tą zmianą, III. zasądził od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 980 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w C., zaskarżając go w całości i zarzucając mu: 1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., polegające na odmowie odrzucenia skargi na decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2020 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, wniesionej przez Prezydenta Miasta Z. w sytuacji, gdy Prezydent Miasta Z. jako organ administracji architektoniczno-budowlanej orzekający jako organ pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie nie miał legitymacji do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z uwagi na fakt, że nie posiada on statusu strony, a Wojewoda [...] jest w stosunku do Prezydenta Miasta Z. organem odwoławczym; 2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 3 o drogach publicznych w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego w zw. z art. 17 pkt 6 lit. b tiret trzeci ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej wydający tę decyzję powinien dokonać uzgodnienia planowanej inwestycji, polegającej na zmianie zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego z właściwym zarządcą drogi w zakresie możliwości włączenia do drogi ruchu drogowego spowodowanego tą zmianą, podczas gdy w ocenie skarżącej kasacyjnie uzgodnienie planowanej inwestycji przed wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę nie jest konieczne w sytuacji, gdy teren, na którym planowane jest zrealizowanie inwestycji, objęty jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż w toku procedury planistycznej wójt, burmistrz albo prezydent miasta w myśl art. 17 pkt 6 lit. b tiret trzeci ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest zobowiązany uzgodnić projekt planu z właściwym zarządcą drogi, jeżeli sposób zagospodarowania gruntów przyległych do pasa drogowego lub zmiana tego sposobu mogą mieć wpływ na ruch drogowy lub samą drogę, w związku z czym, nakładanie na inwestora obowiązku przedłożenia uzgodnienia planowanej inwestycji przed wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę jest w takim przypadku niezgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz odrzucenie wniesionej przez Prezydenta Miasta Z. skargi na decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2020 r., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi kasacyjnej z uwagi na fakt, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, a co za tym idzie, oddalenie wniesionej przez Prezydenta Miasta Z. skargi oraz o zasądzenie od Prezydenta Miasta Z. na rzecz Skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kwoty stanowiącej równowartość uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów. W piśmie z [...] grudnia 2021 r., stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną, Prezydent Miasta Z. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącej kasacyjnie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie konkretnych przepisów prawa w określonej formie, sama wyznacza obszar kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bierze zaś pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Ponadto, na podstawie art. 189 p.p.s.a. jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Istoty interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa. Może to być norma należąca do każdej gałęzi prawa (nie tylko do prawa administracyjnego), na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot w określonym stanie faktycznym może domagać się konkretyzacji swoich uprawnień lub obowiązków bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony sfery swoich praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt III OSK 2052/21, LEX nr 3353973). Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, w tej samej sprawie organ nie może występować niejako w dwóch rolach, tj. jako organ prowadzący postępowanie i jako strona, ponieważ ról tych, co do zasady, nie można łączyć. Powierzenie bowiem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2175/19, LEX nr 3047136, por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 376/19, LEX nr 3200064). W niniejszej sprawie Prezydent Miasta Z., decyzją z [...] lipca 2019 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w C., odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę pawilonu handlowego wraz z wewnętrzną instalacją gazową i rozbiórkę istniejącego budynku technicznego na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] w obrębie nr [...] przy ul. [...] w Z. Od decyzji tej odwołanie wniosła ww. spółka. Wojewoda [...], ostatecznie, decyzją z [...] grudnia 2020 r., znak: [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i udzielił pozwolenia na wnioskowaną inwestycję. Na powyższą decyzję Wojewody [...] skargę wniósł Prezydent Miasta Z. W związku z tym, że skargę do Sądu wojewódzkiego wniósł Prezydent Miasta Z., a zatem podmiot, który wydał decyzję w postępowaniu administracyjnym jako organ pierwszej instancji, skarga ta podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Natomiast na podstawie z art. 156 § 1 p.p.s.a., sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. W niniejszej sprawie w sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2021 r., sygn. akt II SA/Go 202/21, omyłkowo wpisano w komparycji wyroku, w dacie zaskarżonej decyzji, zamiast "[...] grudnia 2020 r." – "[...] grudnia 2021 r.". Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została wydana [...] grudnia 2020 r. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 189 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) – orzekł jak w postanowieniu. O kosztach, w pkt 3 orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. O sprostowaniu w pkt 1 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie 156 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.