III SA/Łd 601/20
WyrokWSA w Łodzi2021-01-28
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Ewa Alberciak, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności ekologicznej na rok 2019 do wariantu 12.1 (trwałe użytki zielone po okresie konwersji) i wariantu 7.1 (uprawy rolnicze po okresie konwersji) jest zasadna, jeśli skarżący nie podjął skutecznie zobowiązania ekologicznego w pierwszym roku jego realizacji (2015 r.)?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przyznania płatności ekologicznej na rok 2019. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że skarżący nie podjął skutecznie zobowiązania ekologicznego w pierwszym roku jego realizacji (2015 r.) w odniesieniu do spornych działek, co uniemożliwiło jego kontynuację w roku 2019. Brak podjęcia zobowiązania w pierwszym roku oznacza brak podstaw do ubiegania się o płatności w kolejnych latach.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2019. Organy odmówiły przyznania płatności do wariantu 7.1 (uprawy rolnicze po okresie konwersji) i 12.1 (trwałe użytki zielone po okresie konwersji), wskazując na niezgodności powierzchniowe i brak podjęcia zobowiązania ekologicznego w pierwszym roku realizacji (2015 r.) dla niektórych działek. Skarżący kwestionował te ustalenia, zarzucając błędną wykładnię przepisów i wadliwe prowadzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 stycznia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), , Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej na 2019 rok oddala skargę. R.T.
Decyzją z [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] po rozpoznaniu odwołania K.K. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2019, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu 31 maja 2019 r. K.K. złożył za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus wniosek o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2019, w tym przyznanie kosztów transakcyjnych, 7.1 uprawy rolnicze po okresie konwersji do działek rolnych o łącznej powierzchni 28.57 ha oraz 12.1 trwałe użytki zielone po okresie konwersji do działek rolnych o łącznej powierzchni 0,55 ha.
Następnie 5 czerwca 2019 r. strona złożyła zmianę do wniosku o przyznanie płatności na rok 2019.
W dniu [...] organ I instancji wydał decyzję w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020), którą odmówił przyznania płatności do:
1) wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji,
2) wariantu 12.1 Trwale użytki zielone po okresie konwersji.
Wnioskodawca wniósł odwołanie, w którym zakwestionował ustalenia organu I instancji w zakresie odmowy przyznania płatności ekologicznej. Podkreślił, że odmawiając przyznania płatności ekologicznej na 2019 r. nie przedstawiono kwoty odmowy ani sposobu jej ustalenia, w uzasadnieniu decyzji wskazano przepisy rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2015 r, w brzmieniu obowiązującym do 20 kwietnia 2017 r. Zastosowany przepis uległ nowelizacji od 21 kwietnia 2017 r. na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 kwietnia 2017 r. o zmianie rozporządzenia. Również w wyniku nowelizacji z dnia 12 kwietnia 2017 r. rozporządzenia ekologicznego od 21 kwietnia 2017 r. uchylono przepisy zawarte w ustępie 6 i 7 § 4 (Dz. U z 2017 r., poz. 807), a organ I-instancji pomimo uchylenia tych przepisów zastosował je w sprawie.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor ARiMR w [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Organ wskazał, że szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwrotu tej pomocy, zwanej dalej "płatnością ekologiczną" określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1784). Organ odwołał się do treści § 2, § 6 ust. 1, § 7 ust. 1 i ust. 2 oraz § 9 ust. 1 i § 10 ust. 1, a także § 11 rozporządzenia ekologicznego i wskazał, że ze złożonego w dniu 31 maja 2019 r. wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 wynika, że wnioskodawca zadeklarował powierzchnie do płatności w ramach: pakietu 7 "Uprawy rolnicze po okresie konwersji" uprawy o łącznej powierzchni 28,57 ha, wariantu 12 "Trwałe użytki zielone po okresie konwersji" z utrzymaniem trwałego użytku zielonego na powierzchni 0,55 ha.
Odnosząc się do treści odwołania i zastosowanych przepisów organ odwoławczy wskazał, że aktem prawnym na podstawie którego organ l instancji wydał decyzję było rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania decyzji. W treści decyzji nie powołano się ani nie zastosowano przepisów § 4 ust. 6 i 7 uchylonych przez rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju z dnia 12 kwietnia 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Podstawą zastosowanych wykluczeń powierzchni zatwierdzonych do płatności był § 6 rozporządzenia ekologicznego stanowiący, iż zobowiązanie ekologiczne obejmuje użytki rolne: 1) zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu; 2) spełniające warunki przyznania płatności ekologicznej; 3) objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48, z późno zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014.", w połączeniu z § 7 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, zgodnie z którym wielkość obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji. W ocenie organu odwoławczego organ l instancji prawidłowo ustalił powierzchnię zatwierdzoną do płatności, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji. Jeśli chodzi o płatność do wariantu 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji to organ odwoławczy wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach wariantu 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji wynosiła 0,55 ha. Powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,38 ha. W przypadku działki ewidencyjnej nr 169 z zadeklarowanej powierzchni 0,28 ha wykluczono powierzchnię 0,01 ha, do której nie podjęto zobowiązania w roku 2018. Dla działki ewidencyjnej nr 149 z zadeklarowanej powierzchni 0,16 ha wykluczono powierzchnię 0,16 ha, do której nie zostało podjęte zobowiązanie ekologiczne, działka ta nie została zakwalifikowana do płatności z uwagi na brak potwierdzenia prowadzenia w roku 2015 produkcji zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym przez Jednostkę Certyfikującą, a tym samym nie zostało podjęte dla niej zobowiązanie ekologiczne. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach wariantu 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej i kontroli jednostki certyfikującej wynosi 44,74%.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014 w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku jest większa niż powierzchnia stwierdzona, a różnica ta przekracza 20% powierzchni stwierdzonej nie przyznaje się żadnej pomocy czy wsparcia. Mając na uwadze powyżej przytoczone przepisy odmówiono przyznanie płatności ekologicznej w ramach Wariant: 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji, stąd odmówiono przyznania płatności ekologicznej do tego wariantu.
Odnośnie wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji organ odwoławczy wyjaśnił, że w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji wynosiła 28,57 ha. Powierzchnia stwierdzona w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji wynosi 22,10 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013. Zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczna przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa wart. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 24, art. 27, art. 37 ust. 1 i ust. 2 akapit pierwszy, art. 38 rozporządzenia nr 809/2014, uwzględniono również wyniki potwierdzone przez Jednostkę Certyfikującą.
Organ wskazał, że w przypadku działek ewidencyjnych nr 52 oraz nr 91 wykluczono powierzchnię na podstawie § 7 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego zgodnie, z którym wielkość obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji.
W przypadku działki ewidencyjnej nr 157 w wyniku pomiaru powierzchni ewidencyjno-gospodarczej odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej z zadeklarowanej do płatności powierzchni 1,14 ha wykluczono powierzchnię 0,01 ha. Łączna powierzchnia wykluczona z płatności ekologicznej do wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji wynosi 6,47 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej oraz kontroli jednostki certyfikującej wynosi 29,28%. Powołując się na treść art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014 organ odmówił przyznania płatności ekologicznej dla tego wariantu.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 6 rozporządzenia ekologicznego oraz w związku z art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy o PROW 2014-2020, zobowiązanie ekologiczne skarżącego jest realizowane przez okres 5 lat od 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej i obejmuje:
1. Zobowiązanie Wariant: 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji podjęte w dniu 15 marca 2015 na powierzchnię równą 0,38 ha zostaje zakończone z dniem 14 marca 2020 r.
2. Zobowiązanie Wariant: 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji podjęte w dniu 15 marca 2015 na powierzchnię równą 22,10 ha zostaje zakończone z dniem 14 marca 2020 r.
Organ nie znalazł podstaw do zastosowania art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, który przewiduje odstępstwa od stosowania kar administracyjnych, które mają zastosowanie do: płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności niezwiązanej do tytoniu, płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (płatności ONW), płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020), płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) oraz do pomocy w ramach działania Inwestycje w rozwój obszarów leśnych i poprawę żywotności lasów w ramach PROW 2014-2020 (z wyjątkiem kosztów założenia). Zdaniem organu przepis ten nie znajduje zastosowania w sprawie, gdyż w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających wystąpienie w gospodarstwie strony przypadków siły wyższej wymienionych w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013. W rozpatrywanej sprawie strona nie uprawdopodobniła wystąpienia żadnej okoliczności, którą można uznać za działanie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.
Organ podkreślił, że w sprawie zastosowania nie znajduje również art. 64 ust. 2 lit. b rozporządzenia 1306/2013 wspomniany przepis wskazuje, że nie nakłada się kar administracyjnych, w przypadku gdy niezgodność jest wynikiem "oczywistego błędu wniosku" nie zaś np. "oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej". O zakwalifikowaniu danego błędu jako błędu oczywistego decydować musi łatwość jego wykrycia. Organ wskazał, że porównanie kolejnych części wniosku nie prowadzi do wykrycia sprzeczność, która powodowałaby, że wniosek jest niespójny, tak więc nie zachodzi tu przesłanka z art. 64 ust. 2 lit. b rozporządzenia 1306/2013.
Zdaniem Dyrektora OR ARiMR w [...] w analizowanym stanie faktycznym nie zaistniały także przesłanki wymienione w art. 64 ust. 2 lit. c i d rozporządzenia 1306/2013. Podkreślono, że zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia gruntów stanowi podstawową dla wielkości pomocy finansowej i w ogóle dla możliwości udzielenia tej pomocy kwestię. W ocenie organu odwoławczego, strona ponosi wyłączną winę za nieprawidłową deklarację powierzchni użytkowanej rolniczo we wniosku.
W ocenie organu odwoławczego nie zaistniały również przesłanki z art. 64 ust. 2 lit. e rozporządzenia 1306/2013. Stwierdzona niezgodność nie jest nieznaczna, albowiem jak zostało to powyżej szczegółowo wykazane stwierdzona różnica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną w ramach wariantu 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji wynosi 44,74%, natomiast w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji stwierdzona różnica wynosi 29,28%.
Odnosząc się do art. 64 ust. 2 lit. f rozporządzenia 1306/2013 organ wyjaśnił, że wyjątki od stosowania kar administracyjnych zostały określone w art. 15 rozporządzenia nr 640/2014. W analizowanej sprawie strona, aż do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie poinformowała pisemnie organu o nieprawidłowościach zawartych we wniosku.
W skardze K.K. zarzucił naruszenie:
1) § 6 rozporządzenia ekologicznego poprzez błędne przyjęcie, że skarżący dokonał nieuprawnionego zwiększenia zobowiązania w wariancie 7.1 i w wariancie 12.1;
2) art. 107 § 3 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji I-instancji, w sytuacji gdy sentencja decyzji oraz jej uzasadnienie nie spełnia wymogów ustawowych. Również w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie rozpatrzył odwołania poprawnie, nie uwzględnił zmian w stanie prawnym sprawy, nie ustalił wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych do prawidłowego rozpatrzenia sprawy
3) art. 20 ust. 3 pkt ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich przez niezastosowanie, a zgodnie z którym zmniejszenia i wykluczenia z pomocy określa się jedynie na podstawie przepisów Unii Europejskiej, a te wskazane przez organ nie mają w niniejszym przypadku zastosowania, ponadto wszelkie przepisy unijne nakładają na organ obowiązek wskazania, że uchybienia lub niedotrzymanie programu wynika z winy rolnika;
4) art. 6 i 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niestaranne, wadliwe prowadzenie postępowania dowodowego i naruszenie tym samym słusznego interesu obywatela.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
W piśmie z 16 września 2019 r. skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia, że nowelizacja rozporządzenia z 13 marca 2015 r. obowiązująca od 21 kwietnia 2017 r. pozwoliła organowi na zastosowanie sankcji w postaci całkowitej odmowy dopłat ekologicznych na 2019 r. Zdaniem strony organ nie zastosował § 6 ust. 3 rozporządzenia obowiązującego od 21 kwietnia 2017 r., a ustalenia organu są dowolne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu płatności ekologicznej na 2019 r. i ustaleniu obszaru gruntów objętego zobowiązaniem ekologicznym. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego w stopniu, który powodowałby konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji.
Postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 217 - zwanej dalej ustawą PROW 2014-2020) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1784, dalej jako rozporządzenie ekologiczne).
Zgodnie z art. 4 ustawy PROW 2014-2020, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), zwanej dalej "Kodeksem postępowania administracyjnego", chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast w myśl art. 27 ust. 1 ustawy w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (27 ust. 2 ustawy PROW 2014-2020).
Zatem w powyższych przepisach ustawa PROW 2014-2020 zmienia, a nawet odwraca zasady obowiązujące na gruncie k.p.a. Inicjatywa dowodowa i obowiązek dostarczenia dowodów w sprawie nie spoczywa tak jak w k.p.a. na organie prowadzącym sprawę, lecz na osobie, która z udowodnienia faktu wywodzi skutki prawne (także stronie postępowania). Organowi pozostaje jedynie w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy - a zatem ten, który przedstawi strona postępowania.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze zm.), jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013 wynosi co najmniej 1 ha;
3) realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu;
4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, zobowiązanie ekologiczne obejmuje użytki rolne:
1) zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu;
2) spełniające warunki przyznania płatności ekologicznej;
3) objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014.
Przepis § 6 ust. 2 tego aktu stanowi zaś, że rolnik realizuje zobowiązanie ekologiczne od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej.
Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia wielkość obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji. W ramach realizacji zobowiązania ekologicznego, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, rolnik może dokonywać zmiany uprawianych roślin, miejsca ich uprawy lub zmiany wariantów lub pakietów objętych tym zobowiązaniem, pod warunkiem że mimo dokonania tych zmian są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej z tytułu realizacji tego zobowiązania, a zmiany te nie powodują zmiany wielkości obszaru objętego tym zobowiązaniem lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania (ust. 2).
Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego w brzmieniu obowiązującym w dniu składania wniosku przez skarżącego (czyli 31 maja 2019 r.), płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 834/2007", oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia. W myśl ust. 2, płatność ekologiczna w ramach pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4, 7, 8, 9 i 10 jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik wytworzył produkty rolnictwa ekologicznego w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2015 r. poz. 497), a w przypadku uprawy roślin dwuletnich wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli rolnik wytworzył te produkty w drugim roku uprawy rośliny dwuletniej.
Płatność ekologiczna, zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, przyznawania jest do gruntu, na którym jest położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1306/2013, o powierzchni co najmniej 0,1 ha, zwana dalej "działką rolną". Ponadto zgodnie z § 11 tego samego rozporządzenia, w przypadku deklarowanego pakietu 7 płatność przyznawana jest do gruntów ornych, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia, a w zakresie pakietu 12 do powierzchni trwałych użytków zielonych.
Wysokość płatności ekologicznej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za hektar gruntu i powierzchni gruntów, do których przysługuje płatność ekologiczna, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności (§ 12 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego). Wysokość stawek płatności, o których mowa w ust. 1, dla poszczególnych pakietów i ich wariantów jest określona w załączniku nr 8 do rozporządzenia (§ 12 ust. 2). Przy ustalaniu wysokości płatności ekologicznej uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (§ 12 ust. 3).
Z powyższego wynika, że przedmiotowe płatności są przyznawane nie do całej powierzchni ewidencyjnej działki, ale do powierzchni działki rolnej, na której prowadzona jest działalność rolnicza i do powierzchni nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Stosownie do art. 58 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013, państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 tego rozporządzenia).
Aby uzyskać płatność rolnik musi złożyć w wymaganym terminie prawidłowo wypełniony wniosek wraz z oznaczeniem działek i powierzchni obszaru użytkowanego, co do którego ubiega się o otrzymanie danej płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu, dokonywanej w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności.
Jak wynika z akt sprawy, 31 maja 2019 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2019, deklarując powierzchnie do płatności w ramach pakietu 7.1 uprawy rolnicze po okresie konwersji o łącznej powierzchni 28,75 ha i wariantu 12.1 trwałe użytki zielone z utrzymanie trwałego użytku zielonego po okresie konwersji na powierzchni 0,55 ha.
Bezsporne jest przy tym, że do powyższych obszarów skarżący wnioskował o przyznanie płatności ekologicznej w 2015 r., który był pierwszym rokiem realizacji 5 letniego zobowiązania ekologicznego. Stosownie zatem do przepisu § 7 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, który stanowi, że wielkość obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji, skarżący mógł zatem realizować w 2019 r. zobowiązanie ekologiczne na tych samych obszarach, co w roku 2015. Ponadto, zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, zobowiązanie ekologiczne skarżącego w 2019 roku mogło obejmować wyłącznie użytki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w 2015 r. w ramach danego pakietu lub danego wariantu, spełniające warunki przyznania płatności ekologicznej.
Istota sporu w niniejszym postępowaniu sprowadza się do tego, czy rozstrzygające w sprawie organy prawidłowo odmówiły przyznania stronie skarżącej płatności ekologicznej na rok 2019 do wariantu 12.1 - trwałe użytki zielone po okresie konwersji oraz wariantu 7.1 - uprawy rolnicze po okresie konwersji.
Strona kwestionując powyższe rozstrzygnięcie podniosła, że organy bezpodstawnie przyjęły jak odmowę przyznania płatności za 2019 r. kryterium związane z wydaniem decyzji odmawiającej płatności w 2015 r., uznając, że do spełnienia warunku płatności za 2019 r. konieczne jest przyznanie płatności za 2015 r. Skarżący podniósł, że w ramach wariantu 12.1 wykluczono powierzchnię 0,01 ha działka nr 169 uzasadniając to niepodjętym zobowiązaniem w 2018 r. oraz 0,16 ha działka nr 149 – nie podjęto zobowiązania ekologicznego w 2015 r. z uwagi na brak potwierdzenia płatności przez jednostkę certyfikującą. Z kolei z wariantu 7.1 wykluczono powierzchnię 5,64 ha- działka nr 116 i 0,73 ha działka nr 193, 0,01 ha działka 52 oraz 0,08 ha działka nr 91. W ocenie strony dokonano błędnej wykładni rozporządzenia ekologicznego, wskazując, że warunkiem przyznania płatności jest realizowanie zobowiązania ekologicznego, natomiast przepis nie wskazuje, że przez realizację zobowiązania należy rozumieć pobranie z tego tytułu płatności ekologicznej.
Z powyższym stanowiskiem strony skarżącej nie można się zgodzić.
W zakresie wariantu 12.1 trwałe użytki zielone po okresie konwersji skarżący zadeklarował powierzchnię 0,55 ha, natomiast organ w oparciu o treść § 12 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego stwierdził powierzchnię 0,38 ha. W przypadku działki nr 169 wykluczono powierzchnię 0,01 ha, bowiem skarżący nie podjął zobowiązania w 2018 r. Z kolei z działki nr 149 wykluczono powierzchnię 0,16 ha , do której nie podjęto zobowiązania ekologicznego w 2015 r. W toku postępowania za 2015 r. ustalono, że brak jest potwierdzenia przez jednostkę certyfikującą prowadzenia gospodarstwa zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym.
Z kolei odnośnie wariantu 7.1. uprawy rolnicze po okresie konwersji deklarowana powierzchnia wyniosła 28,57 ha, a stwierdzona 22,10 ha. Organ ustalił, że z powierzchni działek nr 52 i 91 wykluczono odpowiednio powierzchnię 0,01 ha i 0,08 ha, stosownie do § 7 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego (odnosząc ustalenia z 2019 r. do stwierdzonych powierzchni w 2015 r.). Natomiast całkowicie organ wykluczył powierzchnię działek nr 116 i 193 z uwagi na niepodjęcie zobowiązania ekologicznego na tych działkach w 2015 r., co wynika z decyzji z [...] w sprawie przyznania płatności ekologicznej za 2015 r.
Sądowi z urzędu wiadomo (sprawa ze skargi K. K. na decyzję DOR ARiMR w [...] z [...] nr [...] III SA/Łd 624/20) o braku skutecznego podjęcia przez stronę w 2015 r. zobowiązania ekologicznego w ramach wariantów 6 i 7, a zatem niezrealizowania przez stronę w ramach spornych wariantów zobowiązania ekologicznego w roku 2015, będącego dla skarżącego pierwszym rokiem realizacji tego zobowiązania, które w myśl § 2 ust. 1 pkt 3 jest zobowiązaniem 5 letnim.
Skarżący składając 7 maja 2015 r. wniosek o płatności ekologiczne rozpoczął realizację nowego zobowiązania ekologicznego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Ponadto Sądowi z urzędu wiadomo w związku z rozpoznaniem w dniu 28 stycznia 2021 r. sprawy o sygn. III SA/Łd 623/20, że decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] nr [...] z [...]. odmówiono skarżącemu przyznania płatności do wariantu 6 trwałe użytki zielone w okresie konwersji oraz wariantu 7 uprawy rolnicze po okresie konwersji, oraz odmówiono przyznania refundacji kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na rok 2015.
Powyższa decyzja została wydana w następstwie uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 5 lutego 2019 r., sygn. III SA/Łd 986/18 decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej na 2015 r.
W uzasadnieniu wyroku III SA/Łd 986/18 Sąd wskazał, że w ramach wariantu 7 złożony w toku postępowania certyfikat zgodności Nr [...] z [...] wystawiony przez Jednostkę Certyfikującą [...] Sp. z o.o. w związku z kontrolą produkcji roślinnej w dniu 17 czerwca 2015 r., potwierdza, że w 2015 roku w ramach prowadzonej działalności rolniczej skarżący wytworzył produkty ekologiczne m.in. w postaci mieszanki zbożowej oraz siana z lucerny mieszańcowej. W oparciu o ten dokument ustalenia zawarte w decyzji organu odwoławczego w odniesieniu do niespełnienia przez skarżącego warunków do przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietu 7 na działkach H1 i M1 Sąd uznał za prawidłowe. Sąd stwierdził również, że organ II instancji w kontrolowanej decyzji prawidłowo przyjął, że w odniesieniu do zgłoszonej uprawy lucerny mieszańcowej nie został uzyskany odpowiedni produkt końcowy, a w odniesieniu do mieszanki zbożowej, jej uprawa w ogóle nie została wymieniona w załączniku nr 4 do rozporządzenia ekologicznego i w tym zakresie trafnie odmówił wypłaty płatności ekologicznej.
Podstawą uchylenia przez Sąd decyzji nr [...] był natomiast brak w aktach sprawy wykazu producentów sporządzonego przez jednostkę certyfikującą, potwierdzającego prowadzenie produkcji rolniczej w 2015 roku na działkach zgłoszonych do płatności ekologicznej, z którego według organu ma wynikać nieprowadzenie przez stronę zadeklarowanej uprawy na działce N1 o powierzchni 0,16 ha w ramach działki ewidencyjnej nr 149. Z kolei w odniesieniu do działki L1 Sąd uznał, że z decyzji nie wynika, jak została ustalona przyjęta przez organ jej powierzchnia ewidencyno-gospodarcza oraz na jakiej podstawie organy twierdzą, że jest ona mniejsza od zadeklarowanej przez stronę. W aktach sprawy brak było bowiem ortofotomapy aktualnej na 2015 rok z oznaczeniem obszaru kwalifikowanego i niekwalifikowanego dotyczącego tej działki.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ, wydając [...] decyzję nr [...] o przyznaniu skarżącemu płatności ekologicznej na 2015 rok (związany stosownie do art. 153 p.p.s.a. wskazaniami Sądu zawartymi w powyższym wyroku o sygn. akt III SA/Łd 986/18) ustalił, że działka rolna N1 o powierzchni 0,16 ha nie została zakwalifikowana do płatności dla wariantu 6.1 z uwagi na brak prowadzenia w roku 2015 produkcji zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym. W celu wyjaśnienia czy na działce rolnej N1 położonej na działce ewidencyjnej nr 149 w roku 2015 była prowadzona produkcja zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym w dniu 29 listopada 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] skierował pismo do Jednostki Certyfikującej [...] Sp. z o.o. W odpowiedzi na powyższe Jednostka Certyfikująca udzieliła w dniu 6 grudnia 2019 informacji, że "Jednostka nie wydała certyfikatu na rok 2015 z działki nr 149, ponieważ producent K.K. nr [...] zgłosił formalnie tę działkę do systemu rolnictwa ekologicznego w 2016 r." W zakresie działki nr L1 organ wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji wynosiła 28,53 ha. Powierzchnia stwierdzona w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji wynosi 22,11 ha. Organ podniósł, że w przypadku działki rolnej L1 położonej na działce ewidencyjnej nr 157 w wyniku pomiaru powierzchni ewidencyjno-gospodarczej odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, co potwierdza załączony do akt sprawy wydruk z systemu ICASplus przedstawiający obowiązującą powierzchnię PEG działki nr 100402 2.0034.157 na okres 20 stycznia 2015 r. do 19 kwietnia 2016 roku wynoszący 11 339,00 m², co po zaokrągleniu daje 1,13 ha.
W konsekwencji, zgodnie z § 6 rozporządzenia ekologicznego oraz w związku z art. 29 ust. 2 pkt. 2 ustawy o PROW 2014-2020, organ stwierdził w decyzji nr [...] z [...] (k. 35-40), że zobowiązanie ekologiczne skarżącego jest realizowane przez okres 5 lat od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej i obejmuje:
1. wariant: 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji podjęte w dniu 15 marca 2015 na powierzchnię równą 0,39 ha.
2. wariant: 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji podjęte w dniu 15 marca 2015 na powierzchnię równą 22,11 ha.
Sumaryczna powierzchnia zobowiązań ekologicznych w roku 2015 (pierwszym roku realizacji zobowiązania ekologicznego) wyniosła zatem 22,50 ha.
Decyzja dotycząca przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2015 nr [...] była również przedmiotem kontroli przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 28 stycznia 2021 r. sygn. III SA/Łd 623/20 oddalił skargę. W niniejszym postępowaniu, dotyczącym przyznania płatności ekologicznej na rok 2019, Sąd nie może zatem ponownie kontrolować ustaleń organu odnoszących się do płatności ekologicznej przyznanej skarżącemu na rok 2015. Zamierzonego skutku nie mogły wobec tego odnieść zarzuty strony oparte na twierdzeniu dokonania przez organy dowolnych ustaleń w zakresie powierzchni stwierdzonej do płatności ekologicznej na rok 2015 oraz wadliwego przeniesienia ustaleń z 2015 roku na rok 2019.
W ocenie Sądu, ustalenia organu w zakresie powierzchni gruntów stwierdzonych i uprawniających skarżącego do przyznania płatności ekologicznej na rok 2019 nie budzą wątpliwości, bowiem dokonywane zostały w oparciu o wyniki z przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku. Wskazać należy, że Agencja, w gestii której leży przyznanie stosownej płatności, na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego oceniła uzyskane w toku postępowania dowody i stwierdziła czy zostały spełnione warunki uzasadniające przyznanie płatności. Każdy dowód został przez organ oceniany nie tylko z osobna pod względem jego wiarygodności, ale przede wszystkim w powiązaniu z innymi zebranymi dowodami, które miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Z prawidłowo poczynionych przez organ II instancji w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych wynika, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach wariantu wariant 12.1 trwałe użytki zielone po okresie konwersji wynosiła 0,55 ha, zaś powierzchnia stwierdzona wynosi 0,38 ha. Działka nr 149 o powierzchni 0,16 ha nie została zakwalifikowana do płatności z uwagi na brak prowadzenia w roku 2015 produkcji zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, co potwierdzone zostało przez Jednostkę Certyfikującą. W celu wyjaśnienia, czy na działce rolnej N1 położonej na działce ewidencyjnej nr 149 w roku 2015 była prowadzona produkcja zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym w dniu 29 listopada 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] skierował pismo do Jednostki Certyfikującej [...] Sp. z o.o. W odpowiedzi na powyższe Jednostka Certyfikująca udzieliła 6 grudnia 2019 r. informacji, że "Jednostka nie wydala certyfikatu na rok 2015 z działki nr 149, ponieważ producent K.K. nr [...] zgłosił formalnie tę działkę do systemu rolnictwa ekologicznego w 2016 r." (k. 52 akt sądowych). W konsekwencji czego nie zostały spełnione dla tej działki przesłanki przewidziane w § 9 rozporządzenia ekologicznego, a tym samym nie zostało podjęte dla niej w 2015 r. zobowiązanie ekologiczne. Skoro zatem w 2015 skarżący nie podjął na działce nr 149 zobowiązania ekologicznego, nie mógł go kontynuować na tym obszarze w roku 2019.
W analizowanej sprawie organ II instancji słusznie uznał również, że w przypadku zgłoszonych do płatności na rok 2019 do wariantu 7.1 uprawy rolnicze po okresie konwersji działek rolnych nr 116 o powierzchni 5,64 ha oraz 193 o powierzchni 0,73 ha nie podjęto skutecznie zobowiązania ekologicznego w roku 2015, zatem nie można było go kontynuować w roku 2019. Strona zadeklarowała bowiem do płatności uprawy niezgodne z treścią załącznika nr 4 "Wykaz roślin objętych płatnością ekologiczną", co zostało przesądzone wyrokiem WSA w Łodzi z 5 lutego 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 986/18.
W tym przypadku prawidłowe było stwierdzenie organu, że dla uzyskania płatności dla tego wariantu w latach kolejnych niezbędne było podjęcie nowego 5-letniego zobowiązania, w oparciu o nowy plan działalności ekologicznej, czego strona nie zrobiła. Z uwagi na powyższe działki prawidłowo nie zostały zatwierdzone do płatności.
Zdaniem Sądu, organ prawidłowo stwierdził także, że w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach wariantu 7.1 uprawy rolnicze po okresie konwersji wynosi 28,53 ha, zaś powierzchnia stwierdzona w wynosi 22,10 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013, jak również, uwzględniono wyniki potwierdzone przez Jednostkę Certyfikującą. Organ odwoławczy ustalił także, że powierzchnia podjętego w dniu 15 marca 2015 r. zobowiązania ekologicznego dla wariantu 7 uprawy rolnicze po okresie konwersji wynosiła 22,11 ha, co potwierdza ostateczna decyzja nr [...] z [...] o przyznaniu stronie płatności ekologicznej na rok 2015. Tymczasem jak wynika z § 7 rozporządzenia wielkość obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji (ust. 1). W ramach realizacji zobowiązania ekologicznego, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, rolnik może dokonywać zmiany uprawianych roślin, miejsca ich uprawy lub zmiany wariantów lub pakietów objętych tym zobowiązaniem, pod warunkiem że mimo dokonania tych zmian są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej z tytułu realizacji tego zobowiązania, a zmiany te nie powodują zmiany wielkości obszaru objętego tym zobowiązaniem lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania (ust. 2).
Organ odwoławczy ustalił zatem prawidłowo, że w zakresie działek nr 52 i 91 obszar podjęty zobowiązaniem na dzień 15 marca 2015 r. wynosił 2,39 ha i 3,20 ha, dlatego z płatności na 2019 r. wykluczono powierzchnię 0,01 ha i 0,08 ha z zadeklarowanych 2,40 ha i 3,28 ha.
Pomimo przeciwnych sugestii skarżącego organ prawidłowo wskazał zatem, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach wariantu: 7.1 uprawy rolnicze po okresie konwersji, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi 29,28%. W wyniku przeprowadzonej kontroli prawidłowo ustalono, że łączna powierzchnia gruntów wykluczonych z płatności wynosi 6,47 ha, co skutkowało odmową przyznania skarżącemu płatności.
W ocenie Sądu prawidłowe są ustalenia organu odmawiające skarżącemu przyznania płatności ekologicznej na 2019 r. w ramach wariantu 12.1 trwałe użytki zielone po okresie konwersji oraz 7.1 uprawy rolnicze po okresie konwersji. W konsekwencji tego skarżący nie może w roku 2019 kontynuować realizacji zobowiązania ekologicznego, którego nie podjął w pierwszym roku jego realizacji, czyli w roku 2015.
Sąd uznał, że w niniejszym przypadku nie można mówić o podjęciu przez skarżącego nowego zobowiązania ekologicznego, które byłoby realizowane na podstawie wniosku złożonego 31 maja 2019 r. Z akt sprawy nie wynika by skarżący na jakimkolwiek etapie trwającego postępowania wskazywał, że jego wniosek dotyczył podjęcia nowego zobowiązania ekologicznego. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie przedstawiała dowodów, które mogłyby prowadzić do ustaleń odmiennych od dokonanych przez organy administracji. W szczególności skarżący nie przedłożył dowodów, z których wynikałoby, że rozpoczął realizację nowego zobowiązania ekologicznego.
Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżącemu płatność ekologiczna za 2019 r. we wskazanym wyżej zakresie nie przysługuje.
Zważywszy zatem na regulację art. 27 ust. 2 ustawy o PROW nakładającą ciężar udowodnienia faktu na stronę, która z tego faktu wywodzi skutki prawne oraz na brak dowodów na potwierdzenie tezy przeciwnej, należało przyjąć, że skarżący złożył wniosek kontynuacyjny w zakresie pakietu 12.1 i 7.1, ignorując wskazaną powyżej okoliczność, że zobowiązanie to w 2015 r. nie zostało podjęte.
Sąd podzielił również niekwestionowane w skardze ustalenia dotyczące braku przesłanek do zastosowania odstąpień od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, zgodnie z art. 64 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013 oraz w oparciu o art. 64 ust. 2 lit. b rozporządzenia, jak również brak wstąpienia przesłanek, o których mowa w art. 64 ust. 2 lit. c i d, e i f rozporządzenia nr 1306/2013.
Odnosząc się do stanowiska skarżącego zawartego w skardze oraz piśmie z 16 września 2020 r., że organ powinien zastosować w sprawie § 6 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego w brzmieniu obowiązującym od 21 kwietnia 2017 r. to wyjaśnić należy, że przepis nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Przepis § 6 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego w brzmieniu od 21 kwietnia 2017 r. (Dz. U. 2017 r. poz. 807) stanowił, że pomimo że w drugim lub w kolejnym roku realizacji zobowiązania ekologicznego:
1) nie są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej lub
2) rolnik nie złożył wniosku o przyznanie kolejnej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu, lub
3) rolnik nie złożył, na formularzu udostępnionym przez Agencję, informacji o gruntach oraz o pakiecie lub wariancie realizowanym na tych gruntach, wskazując położenie tych gruntów i ich powierzchnię
- uznaje się, że rolnik kontynuuje realizację podjętego zobowiązania ekologicznego, jeżeli grunty objęte tym zobowiązaniem znajdują się w posiadaniu rolnika.
Skarżący nie dostrzega, że przepis ten wskazuje na brak realizacji zobowiązania w drugim lub w kolejnym roku realizacji zobowiązania ekologicznego, natomiast strona nie podjęła zobowiązania ekologicznego już w 2015 r. co do wskazanych powyżej działek, czyli w pierwszym roku, w którym złożyła wniosek o przyznanie płatności. Zatem przepis nie ma zastosowania w sytuacji skarżącego.
Reasumując Sąd uznał, że stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony prawidłowo. Podkreślić należy, że zakres postępowania dowodowego jest determinowany treścią przepisów prawa materialnego. Niekorzystne dla strony skarżącej rozstrzygnięcie jest konsekwencją stosowania przepisów prawa materialnego, w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. W konsekwencji Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że działanie organu było wadliwe, jak również nie stwierdził również innych naruszeń przepisów prawa w zakresie nieobjętym zarzutami skargi, które mogłyby stać się podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji.
Podstawę do rozpoznania niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym stanowił art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, dalej "ustawa COVID-19" (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 t.j. ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 (w związku z intensyfikacją epidemii) oddalił skargę.
IS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło