I SAB/Wa 240/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.), sędzia WSA Gabriela Nowak, sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, , po rozpoznaniu w dniu 10 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta (...) w przedmiocie wznowienia postępowania nr (...) oddala skargę. A.B. (dalej jako "skarżąca") pismem z [...] kwietnia 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent" lub "organ") postępowania wznowionego postanowieniem z [...] lutego 2021 r. w sprawie świadczenia w formie zasiłku celowego przyznanego skarżącej decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazała, że organ nie wydał decyzji w kilkudziesięciu postępowaniach wznowionych z urzędu oraz nie poinformował o terminie ich zakończenia. Wszczynając natomiast postępowania zakończone przed pięcioma laty, organ powinien z góry przewidzieć termin ich zakończenia oraz wiedzieć jakie czynności przedsięwziąć, by sprawnie prowadzić postępowanie. Podniosła, że organ manipuluje przebiegiem postępowania, co świadczy o jego złej woli. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności Prezydenta, zasądzenie na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości [...] zł tytułem rekompensaty za czas oczekiwania na rozstrzygnięcie w sprawach, które zostały wszczęte bez uzasadnionych powodów. Ponadto wniosła o wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że długość prowadzonego postępowania nie wynikała z przyczyn leżących po jego stronie. Zauważył, że w dniu [...] lutego 2021 r. wydano 66 postanowień o wznowieniu postępowań administracyjnych w sprawach świadczeń przyznanych skarżącej w okresie od lutego 2016 r., w formie zakupu posiłków w szkole, zasiłków okresowych i celowych oraz zasiłku stałego. Powyższe było przyczyną ustalenia, że skarżąca nabyła w lutym 2015 r., za [...] zł lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] [...] w [...], jednak mieszkała pod innym adresem. Fakt ten skarżąca zataiła jednak przed pracownikiem socjalnym. W związku z tym organ zwrócił się do Urzędu Skarbowego o udzielenie informacji, czy skarżąca uzyskuje dochody z wynajmu tego mieszkania, do administratora budynku o podanie, czy za mieszkanie opłacany jest czynsz, przez kogo, w jakiej wysokości i kto jest zgłoszony do zamieszkiwania. Kilkakrotnie występowano również do skarżącej o złożenie wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej i dochodowej, jednak nie zostały one złożone. W konsekwencji pismem z [...] kwietnia 2021 r. poinformowano skarżącą o zebraniu materiału dowodowego i zawiadomiono o możliwości zapoznania się z nim. Dopiero w odpowiedzi z [...] maja 2021 r. skarżąca powiadomiła organ, że mieszka z córką przy ul. [...] [...] m. [...] w [...]. Prezydent przy piśmie procesowym z [...] lipca 2021 r. uzupełnił akta administracyjne sprawy, poprzez przedłożenie elektronicznych wersji decyzji kończących wznowione postępowania, w tym decyzji z [...] czerwca 2021 r. nr [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie wznowionego postępowania administracyjnego nr [...] dotyczącego świadczenia w formie zasiłku celowego przyznanego skarżącej ostateczną decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta postępowania wznowionego z urzędu postanowieniem z [...] lutego 2021 r. w przedmiocie świadczenia w formie zasiłku celowego przyznanego skarżącej decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...]. Na wstępie zauważyć należy, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ, nie pozostając jednocześnie w formalnej bezczynności (nie naruszył terminów załatwienia sprawy), prowadzi postępowanie ponad niezbędny czas do jej załatwienia (art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a."), a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się niezbędną koncentracją w świetle art. 12 K.p.a. (zasada szybkości postępowania), względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1039/17, z 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 772/17, z 25 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3750/17 i z 13 lutego 2018 r. sygn. akt I FSK 809/16; https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak było podstaw do zarzucenia organowi prowadzenia postępowania w sposób przewlekły. Po wznowieniu z urzędu niniejszego postępowania postanowieniem z [...] lutego 2021 r., podejmował on bowiem, bez zbędnej zwłoki, czynności zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zaś w znacznej mierze do przedłużenie jego trwania przyczyniła się skarżąca. Nie tylko bowiem nie przekazywała ona organowi informacji, o które była wzywana, ale również nie poinformowała Prezydenta o skutecznym zainicjowaniu postępowania odwoławczego od decyzji wydanej w sprawie, w której doszło do wznowienia postępowania (i rozpoznaniu tego odwołania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] kwietnia 2021 r.) – która to okoliczność umknęła organowi na wstępnym etapie oceny zasadności wznowienia postępowania oraz podejmowaniu w tym przedmiocie postanowienia, o którym mowa w art. 149 K.p.a. Konsekwencją takiej postawy strony było m.in. wielomiesięczne prowadzenie przez organ postępowania ukierunkowanego na merytoryczne załatwienie sprawy. Zresztą działania ukierunkowane na takie jej załatwienie podjął Prezydent jeszcze przed formalnym wszczęciem postępowania, czego przykładem jest wystosowane przezeń 4 lutego 2021 r. pismo do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] [...] o udzielenie informacji, czy skarżąca dokonała rozliczeń podatkowych z tytułu najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] [...] w [...] (w odpowiedzi z [...] marca 2021 r. otrzymano informację, że rozliczeń takich nie dokonano); a także pismo z [...] lutego 2021 r., którym zwrócił się do skarżącej o dostarczenie aktu notarialnego kupna ww. lokalu oraz dokumentów dotyczących dokonywanych opłat za lokal (w odpowiedzi na które skarżąca podawała, że nie posiada żądanych dokumentów, zaś jej sytuacja majątkowa jest organowi znana). Finalnie ów akt organ pozyskał z sądu wieczystoksięgowego. W odpowiedzi zaś na wezwanie organu z [...] marca 2021 r. do złożenia wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej i dochodowej, zamiast poinformowania o zainicjowanym postępowaniu odwoławczym od decyzji z [...] stycznia 2021 r., skarżąca wniosła jedynie ponaglenie. Także w efekcie kolejnych wezwań o tej istotnej okoliczności nadal nie informowała organu. W konsekwencji czego ujawniona ona została dopiero po otrzymaniu przez Prezydenta wydanej w postępowaniu odwoławczym decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2021 r. nr [...]. To z kolei doprowadziło do tego, że umorzenie zainicjowanego w dniu [...] lutego 2021 r. postępowania wznowieniowego w sprawie dotyczącej zasiłku celowego przyznanego stronie w pierwszej instancji decyzją z [...] stycznia 2021 r., nastąpiło po czterech miesiącach od jego wszczęcia – w dniu 30 czerwca 2021 r. Godzi się natomiast zauważyć, że równolegle do powyższego postępowania prowadzone było przez Prezydenta w odniesieniu do decyzji wydanych na rzecz skarżącej kilkadziesiąt postępowań nadzwyczajnych, co prowadziło także do wydłużenia okresu załatwiania każdej z nich, zwłaszcza jeśli wziąć pod uwagę bierną postawę strony i konieczność oczekiwania na zajęcia przez nią stosownego stanowiska. Skoro zaś nie współpracowała ona z organem przy wyjaśnieniu mających znaczenie prawne okoliczności, nie sposób uznać, że prowadzone w tych uwarunkowaniach czteromiesięczne postępowanie administracyjne toczyło się przez okres dłuższy niż było to niezbędne do załatwienia sprawy. Podkreślić w tym miejscu wypada, że zasada oficjalności postępowania nie zwalnia strony z obowiązku lojalnej współpracy z organami administracji publicznej, co przejawia się między innymi w aktywnym uczestniczeniu w postępowaniu i przedkładaniu w nim z własnej inicjatywy, jak i na żądanie organu dokumentów mających znaczenie prawne. Znajduje to zresztą wyraz w treści art. 7 K.p.a., który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Skoro zaś takiej w sprawie zabrakło nie można zarzucić organowi, że prowadząc niniejsze postępowanie działał w sposób przewlekły, a to czyni skargę pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Zauważyć również należy, że organ wydając decyzję z [...] czerwca 2021 r. kończącą postępowanie, dochował terminu wyznaczonego mu na podstawie art. 37 § 6 K.p.a. (na skutek ponaglenia skarżącej) przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w postanowieniu z [...] maja 2021 r. (tj. 30 czerwca 2021 r.) Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 powołanej ustawy, który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.